KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ppreżentati fl-10 ta’ Jannar 2013 ( 1 )
Kawża C-443/11
F. P. Jeltes
M. A. Peeters
J. G. J. Arnold
vs
Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-Rechtbank Amsterdam (il-Pajjiżi l-Baxxi)]
“Sigurtà soċjali tal-ħaddiema migranti — Artikolu 45 TFUE — Regolament (KEE) Nru 1408/71 — Artikolu 71 — Ħaddiem transkonfinali atipiku kompletament qiegħed — Dritt għal benefiċċju fl-Istat Membru ta’ residenza — Rifjut ta’ ħlas mill-Istat Membru tal-aħħar impjieg — Regolament (KE) Nru 883/2004 — Artikoli 65 — Rilevanza tas-sentenza Miethe — Dispożizzjonijiet tranżitorji — Artikolu 87(8) — Kunċett ta’ sitwazzjoni li ‘ma tinbidilx’”
1.
Taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità ( 2 ), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddeċidiet li jista’ jiġi rrikonoxxut fil-konfront tal-ħaddiema transkonfinali atipiċi f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet id-dritt li jgawdu minn benefiċċji tal-qgħad jew fl-Istat ta’ residenza tagħhom jew fl-Istat tal-aħħar impjieg tagħhom ( 3 ). Illum qiegħda ssir domanda lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk din is-soluzzjoni ġurisprudenzjali għandhiex tibqa’ tiġi applikata taħt ir-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali ( 4 ). Hija qegħda tintalab ukoll sabiex tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ kundizzjoni ta’ residenza meħtieġa mill-Istat tal-aħħar impjieg. Fl-aħħar nett, hija għandha tiddeċiedi dwar il-kwistjoni tas-sistema tranżitorja fir-rigward tal-benefiċċji tal-qgħad bejn ir-Regolament Nru 1408/71 u r-Regolament Nru 883/2004.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt tal-Unjoni
1. Ir-Regolament Nru 1408/71
2.
L-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71 huwa l-uniku artikolu tat-Taqsima 3 ddedikat għall-ħaddiema qiegħda li, matul l-aħħar impjieg tagħhom kienu joqgħodu fi Stat Membru li ma kienx l-Istat kompetenti. Dan huwa fformulat kif ġej:
“1. Persuna qiegħda li, matul l-aħħar impjieg tagħha, kienettirrisjedi fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għajr l-Istat kompetenti għandha tirċievi benefiċċji bi qbil mad-dispożizzjonijietli ġejjin:
a)
[…]
ii)
ħaddiem fuq il-fruntiera li huwa bla xogħol għal kollox għandu jirċievi l-benefiċċji bi qbil mal-leġislazzjoni tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jirrisjedi daqs li kieku kien soġġett għal din il-leġislazzjoni fil-waqt ta’ l-aħħar imjieg tiegħu; l-istituzzjoni tal-post tar-residenza għandha tipprovdi l-benefiċċji bi spejjeż tagħha;
b)
i)
ħaddiem, għajr ħaddiem fuq il-fruntiera, li jkun bla xogħol parzjalment jew intermittentement jew totalment u li jibqa’ disponibbli għal min iħaddmu jew għas-servizzi tax-xogħol fit-territorju ta’ l-Istat kompetenti, għandu jirċievi l-benefiċċji li qbil mal-leġislazzjoni ta’ l-Istat daqs li kieku kien jirrisjedi fit-territorju tiegħu; dawn il-benefiċċji għandhom jiġu pprovduti mill-istituzzjoni kompetenti.
ii)
ħaddiem, għajr ħaddiem fuq il-fruntiera, li huwa qiegħed għal kollox u li jagħmel lilu nnifsu disponibbli għax-xogħol lis-servizzi tax-xogħol fit-territorju ta’ l-Istat Membru li fih jirrisjedi, jew imur lura lejn dan it-territorju,għandu jirċievi l-benefiċċji bi qbil mal-leġislazzjoni ta’ dan l-Istat daqs li kieku kien jaħdem fih; l-istituzzjoni tal-post tar-residenza għandha tipprovdi dawn il-benefiċċji bi spejjeż tagħha. Iżda, jekk dan il-ħaddiem ikun sar intitolat għall-benefiċċji bi spejjeż ta’ l-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru li taħt il-leġislazzjoni tiegħu kien l-aħħar soġġett, għandu jirċievi l-benefiċċji skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 69. Id-dħul tal-benefiċċji skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat fejn ikun jirrisjedi għandu jitwaqqaf għal kull perijodu li matulu l-persuna qiegħda tista’, skond l-Artikolu 69, titfa’ pretensjoni għall-benefiċċji skond il-leġislazzjoni li għaliha kien l-aħħar soġġetta.
2. Persuna qiegħda ma tistax tippretendi benefiċċji skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tirresjiedi filwaqt li tkun intitolata għall-benefiċċji skond il-paragrafu 1(a)(i) jew (b)(ii).”
2. Ir-Regolament Nru 883/2004
3.
Ir-Regolament Nru 883/2004 mmodernizza u ssemplifika r-regoli li hemm fir-Regolament Nru 1408/71 ( 5 ).
4.
Il-premessa 32 tar-Regolament Nru 883/2004 jgħid li “[s]abiex tkun inkoraġġita l-mobilità ta’ ħaddiema, huwa xieraq li, b’mod partikolari, tkun faċilitata t-tfittxija għal impjieg fid-diversi Stati Membri; għaldaqstant, huwa meħtieġ li tkun assigurata koperazzjoni aktar fil-qrib u aktar effettiva bejn l-iskemi ta’ assigurazzjoni għal meta persuna ma tkunx impjegata u s-servizzi ta’ impjieg ta’ l-Istati Membri kollha”.
5.
L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 883/2004 jiddefinixxi ħaddiem transkonfinali bħala “kwalunkwe persuna li twettaq attività bħala impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha fi Stat Membru u li toqgħod fi Stat Membru ieħor fejn din il-persuna tirritorna, bħala regola, kuljum jew ta’ l-anqas darba fil-ġimgħa”.
6.
L-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 883/2004 jipprovdi li “sakemm dan ir-Regolament ma jgħidx mod ieħor, benefiċċji fi flus mogħtija taħt il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew ta’ aktar minn Stat Membru wieħed jew taħt dan ir-Regolament, ma għandhomx ikunu suġġetti għal xi riduzzjoni, bidla, sospensjoni, waqfa jew sekwestru minħabba l-fatt li l-benefiċjarju jew il-membri tal-familja tiegħu jew tagħha jkollhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor u mhux fl-Istat Membru fejn tinstab l-istituzzjoni responsabbli għall-għoti ta’ benefiċċji”.
7.
L-Artikolu 63 tar-Regolament Nru 883/2004 jipprovdi li “[g]ħall-għanijiet ta’ dan il-Kapitolu, l-Artikolu 7 għandu japplika biss fil-każijiet imsemmija fl-Artikoli 64 u 65 u fil-limiti stabbiliti f’dawn l-Artikoli”.
8.
Is-subartikoli 1 sa 6 tal-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004 ddedikati għas-sitwazzjoni tal-ħaddiema qiegħda li joqgħodu fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat kompetenti huma fformulati kif ġej:
“1. Persuna li hija parzjalment jew b’mod intermittenti mingħajr xogħol u li, matul l-aħħar attività tagħha bħal persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha, kienet residenti fi Stat Membru li mhux l-Istat Membru kompetenti għandha tagħmel lilha nnifisha disponibbli għall-persuna li tħaddimha jew għas-servizzi ta’ impjieg fl-Istat Membru kompetenti. Din il-persuna għandha tirċievi benefiċċji skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti bħallikieku hija kienet residenti f’dak l-Istat Membru. Dawn il-benefiċċji għandhom jingħataw mill-istituzzjoni ta’ l-Istat Membru kompetenti.
2. Persuna li ma għandha l-ebda impjieg u li, matul l-aħħar attività tagħha bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha, kienet residenti fi Stat Membru li mhux l-Istat Membru kompetenti u li tibqa’ residenti f’dak l-Istat Membru jew tmur lura lejn dak l-Istat Membru, għandha tagħmel lilha nnifisha disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg fl-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha.
Mingħajr ħsara għall-Artikolu 64, persuna li ma għandha l-ebda impjieg tista’, bħala pass supplimentari, tagħmel lilha nnifisha disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg ta’ l-Istat Membru fejn hija wettqet l-aħħar attività tagħha bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha.
Persuna li ma għandhiex impjieg, minbarra persuna li taħdem bejn il-fruntieri, li ma tmurx lura lejn l-Istat Membru ta’ residenza tagħha, għandha tagħmel lilha nnifisha disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg fl-Istat Membru fejn l-aħħar li kienet suġġetta għal-leġislazzjoni tiegħu.
3. Il-persuna li ma għandhiex xogħol imsemmija fl-ewwel sentenza tal-paragrafu 2 għandha tirreġistra bħala persuna li qiegħda tfittex impjieg mas-servizzi ta’ impjieg kompetenti ta’ l-Istat Membru fejn hija għandha r-residenza tagħha. Hija għandha tkun suġġetta għall-proċedura ta’ kontroll użata hemmhekk u għandha tirrispetta l-kondizzjonijiet stabbiliti mil-leġislazzjoni ta’ dak l-Istat Membru. Jekk din il-persuna tagħżel li tirreġistra wkoll bħala persuna li qiegħda tfittex xogħol fl-Istat Membru fejn hija wettqet l-aħħar attività tagħha bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha, hija għandha tirrispetta l-obbligi li japplikaw f’dak l-Istat.
[…]
5. a) Il-persuna li ma għandhiex impjieg imsemmija fl-ewwel u fit-tieni sentenza tal-paragrafu 2 għandha tirċievi benefiċċji skond il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru fejn għandha r-residenza tagħha bħallikieku kienet suġġetta għal dik il-leġislazzjoni matul l-aħħar attività tagħha bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha. Dawn il-benefiċċji għandhom jingħataw mill-istituzzjoni tal-post ta’ residenza.
b) Madankollu, ħaddiem, minbarra ħaddiem li jaħdem bejn il-fruntieri, li rċieva benefiċċji bl-ispejjeż għall-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru li l-aħħar li kien suġġett għal-leġislazzjoni tiegħu, għandu malli jmur lura lejn l-Istat Membru fejn għandu r-residenza tiegħu, l-ewwel jirċievi benefiċċji skond l-Artikolu 64. Il-benefiċċji skond (a) għandhom ikunu sospiżi matul il-perjodu li fih jirċievi benefiċċji taħt il-leġislazzjoni li l-aħħar li kien suġġett tagħha.
6. Il-benefiċċji mogħtija mill-istituzzjoni tal-post ta’ residenza taħt il-paragrafu 5 għandhom jibqgħu bl-ispejjeż għaliha stess. Madanakollu, mingħajr ħsara għall-paragrafu 7, l-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru li l-aħħar li kien suġġett għal-leġislazzjoni tiegħu, għandha tħallas lura lill-istituzzjoni tal-post ta’ residenza l-ammont kollu tal-benefiċċji mogħtija minn din ta’ l-aħħar matul l-ewwel tlett xhur [...]”
9.
It-Titolu VI tar-Regolament Nru 883/2004 jinkludi l-Artikoli 87 sa 91 li jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet tranżitorji u finali.
10.
L-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 kif emendat mill-Artikolu 1(19) tar-Regolament (KEE) Nru 988/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009 ( 6 ) jistabbilixxi li, “[j]ekk, bħala riżultat ta’ dan ir-Regolament, persuna hija suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru barra minn dak determinat skont it-Titolu II tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71, dik il-leġiżlazzjoni għandha tkompli tapplika sakemm is-sitwazzjoni relevanti tibqa’ ma nbidlitx u fi kwalunkwe każ għal perijodu mhux anqas minn 10 snin mid-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament sakemm il-persuna kkonċernata ma titlobx li hija ssir suġġetta għal-leġiżlazzjoni applikabbli taħt dan ir-Regolament. It-talba għandha tiġi preżentata fi żmien tliet xhur wara d-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament lill-istituzzjoni kompetenti tal-Istat Membru li l-leġiżlazzjoni tiegħu hi applikabbli taħt dan ir-Regolament jekk il-persuna kkonċernata għandha tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ dak l-Istat Membru sa mid-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. […]”
11.
L-Artikolu 89 tar-Regolament Nru 883/2004, moqri flimkien mal-Artikoli 90 u 91 ta’ dan ir-regolament, jistabbilixxi li r-Regolament Nru 883/2004 jibda japplika mid-data tad-dħul fis-seħħ tar-regolament ta’ implementazzjoni u li, minn dik l-istess data, ir-Regolament Nru 1408/71 għandu jitħassar.
3. Ir-Regolament (KE) Nru 987/2009
12.
L-Artikolu 56(2) tar-Regolament (KE) Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009, li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali ( 7 ) huwa fformulat kif ġej:
“Meta l-leġislazzjoni applikabbli fl-Istati Membri kkonċernati teħtieġ it-twettiq ta’ ċerti obbligi u/jew attivitajiet ta’ tfittxija ta’ mpjieg mill-persuna qiegħda, l-obbligi u/jew l-attivitajiet ta’ tfittxija ta’ impjieg mill-persuna qiegħda fl-Istat Membru ta’ residenza għandu jkollhom prijorità.
Il-fatt li l-persuna qiegħda ma twettaqx l-obbligi u/jew l-attivitajiet ta’ tfittxija ta’ impjieg kollha fl-Istat Membru fejn hija eżerċitat l-aħħar attività, m’għandhomx jaffettwaw il-benefiċċji mogħtija fl-Istat Membru ta’ residenza.”
13.
L-Artikolu 97 tar-Regolament Nru 987/2009 jistabbilixxi li dan ir-regolament jidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2010.
4. Ir-Regolament (KEE) Nru 1612/68
14.
L-Artikolu 7(1) u (2) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1612/68, tal-15 ta’ Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità ( 8 ) jipprovdi li:
“1. Ħaddiem ċittadin ta’ xi Stat Membru ma jistax, fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, ikun trattat b’mod differenti minn ħaddiema nazzjonali minħabba ċ-ċittadinanza tiegħu fir-rigward ta’ kwalunkwe kondizzjoni tal-impjieg u tax-xogħol, partikolarment fir-rigward ta’ paga, tkeċċija u jekk hu jisfa’ mingħajr xogħol, ingaġġ mill-ġdid jew impjieg mill-ġdid.
2. Huwa għandu jgawdi l-istess vantaġġi soċjali u ta’ taxxa bħall-ħaddiema nazzjonali”.
B – Id-dritt Olandiż
15.
Skont il-liġi tas-6 ta’ Novembru 1986 fuq l-assigurazzjoni tal-ħaddiema kontra l-konsegwenzi monetarji tal-qgħad (Wet tot verzekering van werknemers tegen geldelijke gevolgen van werkloosheid, iktar ’il quddiem il-“liġi dwar il-qgħad”), il-ħaddiema li ma jirrisjedux u lanqas ma jissoġġornaw, ħlief għal raġunijiet ta’ vaganzi, fil-Pajjiżi l-Baxxi huma esklużi mid-dritt għal benefiċċji ( 9 ). Id-dritt għal benefiċċji jieqaf minn meta l-ħaddiem ma jkunx iktar f’sitwazzjoni ta’ qgħad jew meta ma jissodisfax iżjed il-kundizzjoni ta’ residenza ( 10 ). Il-liġi dwar il-qgħad tistabbilixxi wkoll li, jekk id-dritt għal benefiċċji jieqaf u, sussegwentement, iċ-ċirkustanza li twassal għat-tmiem tad-dritt ma tibqax teżisti, dan id-dritt għal benefiċċji jerġa’ jibda, u jerġa’ jiġi attivat sakemm dritt ġdid għal benefiċċji ma jkunx reġa’ twieled skont id-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar il-qgħad ( 11 ).
II – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
16.
F. P. Jeltes, J. G. J. Arnold kif ukoll M. A. Peeters, rikorrenti fil-kawża prinċipali, huma t-tlieta li huma ċittadini Olandiżi.
17.
F.P. Jeltes jirrisjedi fil-Belġju. Huwa ħadem bħala impjegat fil-Pajjiżi l-Baxxi sat-30 ta’ Lulju 2010, qabel ma għadda minn perijodu ta’ qgħad li matulu huwa ressaq talba, datata t-2 ta’ Awwissu 2010, mal-korp Olandiż kompetenti, ir-Raad van Bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (iktar ’il quddiem l-“UWV”) fir-rigward tal-ħlas ta’ benefiċċju tal-qgħad fuq il-bażi tal-liġi Olandiża dwar il-qgħad. L-UWV irrifjutat li tagħtih dan il-benefiċċju minħabba l-fatt li t-talba tiegħu kellha titressaq fl-Istat ta’ residenza tiegħu, skont l-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004.
18.
M. A. Peeters tirrisjedi wkoll fil-Belġju u ħadmet ukoll fil-Pajjiżi l-Baxxi. Wara li tilfet l-impjieg tagħha, hija ngħatat benefiċċju tal-qgħad mill-1 ta’ Mejju 2009. Fis-26 ta’ April 2010, M. A. Peeters reġgħet sabet impjieg. L-UWV għalhekk waqqfet il-ħlas ta’ dak il-benefiċċju filwaqt li indikat lil M. A. Peeters li kieku hija kellha terġa’ tinsab bla xogħol qabel il-25 ta’ Ottubru 2010, hija kienet tkun tista’ titlob it-tkomplija tal-ħlas tal-benefiċċju tal-qgħad tagħha. Imkeċċija fi tmiem il-perijodu ta’ prova tagħha, fit-18 ta’ Mejju 2010 M. A. Peeters ressqet talba f’dan is-sens. L-UWV ċaħdet din it-talba peress li kienet tal-fehma li s-sitwazzjoni tal-qgħad kellha tkun is-suġġett ta’ eżami ġdid u li, minħabba l-fatt li t-talba ta’ M. A. Peeters tressqet wara l-1 ta’ Mejju 2010, kellu jiġi applikat l-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004.
19.
J.G.J. Arnold, min-naħa tiegħu, joqgħod il-Ġermanja u ħadem fil-Pajjiżi l-Baxxi qabel ma tilef l-impjieg tiegħu u mit-2 ta’ Frar 2009, beda jgawdi minn benefiċċju tal-qgħad imħallas mill-UWV. F’Marzu 2009, J.G.J. Arnold reġa’ beda attività professjonali bħala ħaddiem għal rasu. Fis-6 ta’ April 2009, l-UWV waqqfet il-ħlas tal-benefiċċju filwaqt li informat lil J. G. J. Arnold dwar il-fatt li, kieku kellu jieqaf kompletament milli jaħdem bħala persuna għal rasha qabel it-30 ta’ Awwissu 2011, huwa kien ikun jista’ jitlob it-tkomplija tal-ħlas tal-benefiċċju tal-qgħad tiegħu. Fl-1 ta’ Ġunju 2010, meta reġa’ sab ruħu f’sitwazzjoni ta’ qgħad wara li waqaf mill-attività tiegħu, J. G. J. Arnold ressaq talba f’dan is-sens quddiem l-UWV li ċaħditha peress li kkunsidrat li sa fejn it-talba saret wara l-waqfien ta’ attività li kien hemm wara l-1 ta’ Mejju 2010, issa hija kellha titressaq quddiem l-awtoritajiet tal-Istat ta’ residenza tiegħu u li d-dispożizzjonijiet tranżitorji li hemm fir-Regolament Nru 883/2004 ma kinux japplikaw għal J. G. J. Arnold.
20.
It-tliet deċiżjonijiet ta’ ċaħda tal-UWV huma bbażati fuq l-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004 li jindika lill-Istat ta’ residenza bħala l-Istat kompetenti għall-finijiet tal-għoti tal-benefiċċju lill-ħaddiema transkonfinali f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali kkontestaw dawn id-deċiżjonijiet quddiem il-qorti tar-rinviju.
21.
Ir-rikors tagħhom huwa bbażat, essenzjalment, fuq il-fatt li, billi huma kollha ħaddiema transkonfinali atipiċi, l-UWV missha applikat is-soluzzjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Miethe ċċitata iktar ’il fuq u li d-dritt ta’ għażla bejn l-Istat Membru ta’ residenza (il-Belġju jew il-Ġermanja) u l-Istat Membru tal-aħħar impjieg (il-Pajjiżi l-Baxxi) sabiex jiġi ddeterminat l-Istat Membru responsabbli tal-għoti tal-benefiċċji tal-qgħad għandu jkompli jeżisti taħt ir-Regolament Nru 883/2004.
22.
Billi sabet ruħha f’diffikultà fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, ir-Rechtbank Amsterdam iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u, permezz ta’ deċiżjoni tar-rinviju li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fid-29 ta’ Awwissu 2011, għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja, fuq il-bażi tal-Artikolu 267 tat-Trattat KE, id-domandi preliminari li ġejjin:
“1) Is-sentenza Miethe, mogħtija meta kien għadu fis-seħħ ir-Regolament Nru 1408/71, għad għandu, taħt ir-Regolament Nru 883/2004, il-portata addizzjonali li kellu, jiġifieri li jagħti lill-ħaddiem transkonfinali atipiku d-dritt li jagħżel l-Istat Membru fejn qiegħed lilu nnifsu disponibbli għad-dipartiment tal-impjiegi u mingħand min huwa jirċievi benefiċċju tal-qgħad, minħabba l-fatt li jkun f’dan l-Istat Membru tal-għażla tiegħu li għandu l-aħjar ċans ta’ reintegrazzjoni fil-ħajja professjonali tiegħu? Jew l-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004, eżaminat globalment, diġà jippermetti li jiġi żgurat b’mod suffiċjenti li l-ħaddiem li huwa għal kollox bla xogħol jirċievi benefiċċju f’kundizzjonijiet li huma iktar favorevoli għalih fir-rigward tat-tfittxija tiegħu għal xogħol, u s-sentenza Miethe tilfet dak il-valur addizzjonali tagħha?
2) Id-dritt tal-Unjoni, u f’dan il-każ l-Artikolu 45 TFUE jew l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68, jipprekludi lil Stat Membru milli jirrifjuta li jagħti benefiċċju tal-qgħad taħt il-liġi nazzjonali tiegħu fil-każ fejn ħaddiem migrant (ħaddiem transkonfinali) li jinsab għalkollox bla xogħol, li wettaq l-aħħar attività tiegħu f’dan l-Istat Membru u li għalhekk jista’ jiġi preżunt li huwa f’dan l-Istat Membru li, minħabba fil-preżenza ta’ rabtiet soċjali u familjari, huwa għandu ċans ikbar ta’ reintegrazzjoni fil-ħajja professjonali, sempliċement minħabba fil-motiv li dan il-ħaddiem huwa residenti fi Stat Membru ieħor?
3) Fid-dawl tal-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004, tal-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali [tal-Unjoni Ewropea] u tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, x’risposta għandha tingħata lid-domanda preċedenti meta l-benefiċċju tal-qgħad diġà ngħata lil tali ħaddiem qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004, taħt il-liġi tal-Istat fejn qabel kien jaħdem, u li l-limitu massimu tal-perijodu għall-għoti jew it-tkomplija ta’ dan il-benefiċċju għadu ma ntlaħaqx fil-mument ta’ dan id-dħul fis-seħħ tar-Regolament (il-benefiċċju waqaf milli jingħata minħabba li l-persuna qiegħda aċċettat impjieg ġdid)?
4) Ir-risposta għat-tieni domanda hija differenti jekk kienu ttieħdu xi impenji fil-konfront tal-ħaddiema transkonfinali kkonċernati, qegħda, li taħthom dawn setgħu jitolbu t-tkomplija tad-dritt tagħhom għal benefiċċju jekk, wara li jkunu sabu impjieg ġdid, kienu għal darb’oħra qiegħda, meta l-informazzjoni pprovduta f’dan ir-rigward jidher li ma kinitx korretta jew li ma kinitx nieqsa minn ambigwità minħabba f’inċertezzi tal-prattika tal-implementazzjoni?”
III – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
23.
M. A. Peeters, l-UWV, il-Gvern Olandiż, Ċek, Daniż u Ġermaniż kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ssottomettew osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
24.
L-osservazzjonijiet orali tal-Gvern Olandiż, Ċek, Daniż u Ġermaniż kif ukoll tal-Kummissjoni nstemgħu fis-seduta tal-24 ta’ Ottubru 2012.
IV – Analiżi ġuridika
A – Fuq l-ewwel domanda
25.
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk is-soluzzjoni ġurisprudenzjali mogħtija fis-sentenza Miethe, iċċitata iktar ’il fuq, tibqax tapplika taħt ir-Regolament Nru 883/2004. Qabel ma tista’ tingħata risposta, jeħtieġ li din is-sentenza tiġi analizzata f’iktar dettall.
1. Is-sentenza Miethe u r-ratio decidendi tagħha
26.
Fil-kuntest tal-kawża Miethe, iċċitata iktar il fuq, il-qorti tar-rinviju talbet l-interpretazzjoni tal-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71. Dan l-artikolu, li kien jippreċiża liema Stat Membru kien kompetenti għall-finijiet tal-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad, kien jistabbilixxi essenzjalment żewġ ipoteżijiet.
27.
Minn naħa, il-ħaddiem transkonfinali li jkun kompletament qiegħed kellu jirċievi esklużivament benefiċċji mħallsin mill-Istat ta’ residenza tiegħu “daqs li kieku kien soġġett għal din il-leġislazzjoni fil-waqt ta’ l-aħħar im[p]jieg tiegħu” ( 12 ). Min-naħa l-oħra, il-ħaddiem li ma jkunx wieħed transkonfinali f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet qiegħed lilu nnifsu disponibbli għad-dipartiment tal-impjiegi tal-Istat ta’ residenza tiegħu li, bħala prinċipju, kellu jħallsu l-benefiċċji tal-qgħad “daqs li kieku kien wettaq l-aħħar impjieg tiegħu hemmhekk”, iżda dan il-ħaddiem seta’ wkoll jiġi rrikonoxxut li għandu dritt għal benefiċċji fl-Istat Membru tal-aħħar impjieg tiegħu ( 13 ). F’dan il-każ, il-ħlas tal-benefiċċji mill-Istat Membru ta’ residenza kien sospiż.
28.
Fl-imsemmija kawża Miethe, id-domanda magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja kienet jekk ħaddiem transkonfinali f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet li żamm rabtiet professjonali u personali partikolarment mill-qrib mal-Istat Membru tal-aħħar impjieg kellux jitqies bħala li jirrigwarda l-ewwel ipoteżi (id-dritt għal benefiċċji kienx għalhekk esklużivament disponibbli fl-Istat Membru ta’ residenza) jew għat-tieni waħda (id-dritt għal benefiċċji kienx għalhekk disponibbli fl-Istat Membru ta’ residenza bħal fl-Istat Membru tal-aħħar impjieg).
29.
Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-ewwel lok, fakkret li l-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71 kellu l-għan li “jiżgura għall-ħaddiem transkonfinali l-benefiċċji tal-qgħad fil-kundizzjonijiet l-iktar favorevoli sabiex jinstab xogħol ġdid”, b’dawn il-benefiċċji jwasslu “mhux biss għall-għoti ta’ flus, imma ukoll l-għajnuna għas-sejbien ta’ xogħol ġdid li joffri d-dipartiment tal-impjiegi lill-ħaddiema li jkunu qiedgħu lilhom nnifishom disponibbli għalih” ( 14 ). Minn dan il-Qorti tal-Ġustizzja ddeduċiet li, meta stabbilixxa r-regola li, fil-każ ta’ ħaddiem transkonfinali, id-dritt għal benefiċċji għandu jkun disponibbli fl-Istat ta’ residenza, il-leġiżlatur tal-Unjoni kien b’hekk “ippreżuma impliċitament li dan il-ħaddiem kien jibbenefika, f’dak l-Istat, minn kundizzjonijiet l-iktar favorevoli fit-tiftix għal impjieg ġdid” ( 15 ).
30.
Madankollu fl-istess ħin il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li l-għan segwit ma setax jintlaħaq meta ħaddiem transkonfinali f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet “ikun eċċezzjonalment żamm fl-Istat tal-aħħar impjieg rabtiet personali u professjonali kif hemm f’dan l-Istat fejn għandu l-aħjar possibbiltajiet ta’ dħul mill-ġdid fix-xogħol” ( 16 ) u li, f’każ bħal dak, dan il-ħaddiem għandu jiġi kkunsidrat bħala ħaddiem mhux transkonfinali li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li kienet il-qorti tar-rinviju li għandha “tiddetermina jekk ħaddiem li joqgħod fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat tal-impjieg żammx, madankollu, f’dan l-aħħar Stat, l-aħjar possibbiltajiet tiegħu li jidħol mill-ġdid fid-dinja tax-xogħol u, għaldaqstant, kellux japplika għalih l-Artikolu 71(1)(b) tar-Regolament Nru 1408/71” ( 17 ).
31.
Għalhekk jirriżulta b’mod ċar ħafna mis-sentenza Miethe, iċċitata iktar il fuq, li r-raġunament għas-soluzzjoni li kienet ipprovdiet il-Qorti tal-Ġustizzja, kważi kontra l-kliem stess tal-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71, kien jistrieħ esklużivament fuq ir-rieda li l-ħaddiem ikkonċernat jiġi żgurat il-kundizzjonijiet l-iktar favorevoli biex jerġa’ lura għad-dinja tax-xogħol. Għandu jiġi nnotat ukoll li f’dan il-każ, il-possibbiltà li wieħed jirrikorri lejn l-Istat Membru tal-aħħar impjieg biex jitlob il-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad kienet miftuħa biss dak iż-żmien għall-kategorija msejħa ta’ “ħaddiema transkonfinali atipiċi” minħabba r-rabtiet personali u professjonali partikolarment mill-qrib li kienu żammew mal-Istat Membru tal-aħħar impjieg. Jidher li l-Qorti tal-Ġustizzja ppermettiet li jitwarrab il-kliem tar-Regolament minħabba l-fatt li dan kien effettivament jistrieħ fuq preżunzjoni – dik fejn il-kundizzjonijiet l-iktar favorevoli għad-dħul mill-ġdid fix-xogħol jiġu sodisfatti fl-Istat Membru ta’ residenza ? li kellha tiġi kkunsidrata bħala konfutabbli, tal-inqas fil-każijiet eċċezzjonali msemmijin iktar ’il fuq. Fl-aħħar nett inżid ngħid li l-fatt li, fir-Regolament Nru 1408/71, l-Istat li jħallas il-benefiċċji kien neċessarjament l-istess Stat fejn il-ħaddiem kellu jirreġistra biex jibbenefika mill-għajnuna pprovduta mid-dipartiment tal-impjiegi ħeġġeġ lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tikkunsidra li, fil-każ ta’ dawn il-ħaddiema transkonfinali atipiċi, l-għan ta’ dħul mill-ġdid fid-dinja tax-xogħol kien ikun iktar faċli li jintlaħaq kieku dawn il-ħaddiema setgħu jirreġistraw fid-dipartiment tal-impjiegi tal-Istat tal-aħħar impjieg, li b’hekk kien jeħtieġ li tiġi stabbilita wkoll il-kompetenza ta’ dan l-Istat għall-ħlas ta’ dawn il-benefiċċji.
2. Ir-rieda manifesta tal-leġiżlatur tal-Unjoni li tispiċċa l-eċċezzjoni Miethe
32.
Għalhekk il-kwistjoni mqajma f’din il-kawża hija dwar jekk ir-ratio decidendi li għadni kif spjegajt tistax tiġġustifika ż-żamma tal-eċċezzjoni taħt ir-Regolament Nru 883/2004.
33.
Qabel kollox għandu jiġi kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma għamilx l-għażla li jistabbilixxi espliċitament is-soluzzjoni li tat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Miethe, iċċitata iktar il fuq, u dan anki għalkemm il-premessa 21 tar-Regolament Nru 883/2004 tagħmel riferiment għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, sabiex b’hekk jidher li l-leġiżlatur kien jaf tajjeb il-pożizzjoni li din tal-aħħar kienet ħadet fil-kwistjoni. L-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004 jistabbilixxi li l-ħaddiem transkonfinali li qiegħed f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet jibbenefika mill-benefiċċji fl-Istat Membru ta’ residenza. Fir-rigward tal-ħlas tal-benefiċċji, il-leġiżlatur la pprovda dritt ta’ għażla għall-ħaddiem transkonfinali u lanqas stabbilixxa dispożizzjonijiet speċifiċi għall-kategorija tal-ħaddiema transkonfinali atipiċi minħabba l-ġurisprudenza Miethe, iċċitata iktar il fuq.
34.
Barra minn hekk, din id-dispożizzjoni għandha loġika radikalment opposta għal dik li pproponiet il-Kummissjoni fil-proposta ta’ regolament inizjali. Fil-fatt, skont l-Artikolu 51 ta’ dik il-proposta, il-ħaddiem li joqgħod fi Stat Membru li ma huwiex l-Istat kompetenti li qiegħed lilu nnifsu għad-dispożizzjoni tad-dipartiment tal-impjieg tal-Istat ta’ residenza kellu jibbenefika mill-benefiċċji pprovduti mill-Istat kompetenti ( 18 ). Għalhekk il-leġiżlatur sostna konxjament il-prinċipju li huwa l-Istat ta’ residenza li għandu jipprovdi l-benefiċċji tal-qgħad lill-ħaddiema transkonfinali.
35.
Fil-fatt, in-novità introdotta tinsab xi mkien ieħor. L-Artikolu 65 iddiżassoċja l-Istat Membru li jagħmel il-ħlas tal-benefiċċji mill-Istat Membru fejn il-ħaddiem jista’ jirreġistra mad-dipartiment tal-impjiegi. Iktar preċiżament, l-Artikolu 65(2) tar-Regolament Nru 883/2004 jistabbilixxi li l-ħaddiem transkonfinali jkun “disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg fl-Istat Membru fejn għand[u] r-residenza [tiegħu]” u din il-persuna “tista’, bħala pass supplimentari, tagħmel lilha nnifisha disponibbli għas-servizzi ta’ impjieg ta’ l-Istat Membru fejn hija wettqet l-aħħar attività tagħha bħala persuna impjegata jew bħala persuna li taħdem għal rasha”.
36.
Anki jekk seta’ jiġi sostnut li l-leġiżlatur, billi ma stabbilixxiex espressament is-soluzzjoni Miethe, lanqas ma warrabha espressament meta fformula l-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004, fi kwalunkwe każ hemm bżonn li dan ir-regolament jiġi interpretat fid-dawl tar-Regolament Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jikkostitwixxi r-regolament ta’ implementazzjoni. Il-qari tal-premessa 13 ta’ dan ir-regolament jurina li għalkemm “[il]-ħaddiema tal-fruntiera li sabu rwieħhom għal kollox bla impjieg jistgħu jkunu disponibbli għas-servizzi tal-impjieg kemm tal-pajjiż ta’ residenza kif ukoll tal-Istat Membru fejn kienu impjegati l-aħħar, [m]adankollu, għandhom ikunu intitolati għall-benefiċċji mill-Istat Membru ta’ residenza tagħhom biss” ( 19 ).
37.
Għandu jiġi nnotat b’mod partikolari li din il-premessa ġiet introdotta matul il-proċedura leġiżlattiva fuq talba tal-Parlament Ewropew li dakinhar ikkunsidra li tali preċiżjoni kienet tneħħi kull ambigwità billi “m’għandux ikun hemm aktar nuqqas ta’ ftehim dwar jekk is-sentenza Miethe għandhiex tkun applikata jew le” ( 20 ). Għalhekk huwa ċar għal kollox li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kienx jikkonċepixxi l-fatt li s-soluzzjoni Miethe tista’ tkompli tiġi applikata skont ir-Regolament Nru 883/2004.
38.
F’dan is-sens, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ teskludi li tieħu inkunsiderazzjoni dan in-nuqqas manifest ta’ rieda tal-leġiżlatur kieku kellha tiġi konvinta li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 883/2004 ma humiex ta’ natura li jissodisfaw l-għan indikat li jiġu ggarantiti l-kundizzjonijiet l-iktar favorevoli għad-dħul mill-ġdid fid-dinja tax-xogħol tal-ħaddiem transkonfinali.
39.
Issa jekk wieħed joqgħod strettament mal-qafas regolatorju implementat mir-regolament bażiku (ir-Regolament Nru 883/2004) u ppreċiżat mir-regolament ta’ implementazzjoni (ir-Regolament Nru 987/2009), is-sitwazzjoni hija din li ġejja: il-ħaddiem transkonfinali għandu dritt għal benefiċċji fl-Istat Membru ta’ residenza, għandu l-obbligu li jirreġistra mad-dipartiment tal-impjieg f’dak l-Istat u jista’, jekk jixtieq, jirreġistra wkoll mad-dipartiment tal-impjieg fl-Istat tal-aħħar impjieg tiegħu, billi huwa aċċettat li minkejja dan tingħata prijorità fir-rigward tal-obbligi li l-ħaddiem huwa suġġett għalihom fl-Istat tal-ħlas tal-benefiċċji jiġifieri fl-Istat ta’ residenza tiegħu.
40.
Sistema bħal din hija ta’ natura li tiggarantixxi lill-ħaddiema transkonfinali b’mod ġenerali, u lill-ħaddiema transkonfinali atipiċi b’mod partikolari – jiġifieri, infakkar, dawk li żammew rabtiet personali u professjonali mill-qrib fl-Istat Membru tal-aħħar impjieg – il-kundizzjonijiet l-iktar favorevoli biex jerġgħu lura għax-xogħol?
41.
Mistoqsi fuq dan il-punt matul is-seduta, ir-rappreżentant tal-Kummissjoni ma kienx f’pożizzjoni li juri b’liema mod il-fatt li ħaddiem transkonfinali atipiku jirċievi pagament għall-qgħad imħallas mill-Istat tal-aħħar impjieg ikun element ta’ natura li jiggarantixxi lil dan il-ħaddiem kundizzjonijiet iktar favorevoli għad-dħul tiegħu lura għax-xogħol meta huwa aċċettat li dan l-istess ħaddiem ikun jista’ imbagħad jirreġistra mad-dipartiment tal-impjiegi f’Istat tal-aħħar impjieg tiegħu.
42.
Għandu jingħad ukoll li M. A. Peeters allegat, fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li d-dipartimenti tal-impjieg tal-Istat tal-aħħar impjieg tagħha huma inqas effikaċi għaliex ikun inqas ikkonċernat bid-dħul lura għax-xogħol tagħha sa fejn, preċiżament, il-ħlas ta’ benefiċċji ma jkunx ta’ piż fuq il-baġit ta’ dan l-Istat. Madankollu din hija biss allegazzjoni li, jekk isseħħ, tkun tikkostitwixxi fi kwalunkwe każ, aġir diskriminatorju li jmur kontra d-dritt tal-Unjoni. Madankollu ma tistax tiġi ġġustifikata ż-żamma ta’ din il-ġurisprudenza Miethe, iċċitata iktar ’il fuq, għas-sempliċi raġuni li jeżisti biża’ ta’ dan it-tip.
43.
Barra minn hekk, iċ-ċirkustanza li, fil-każ ta’ obbligi kunfliġġenti, għandha tingħata prijorità għall-obbligi li huwa suġġett għalihom dak li qed ifittex ix-xogħol fl-Istat ta’ residenza, tirriżulta neċessarjament mill-fatt li dan l-Istat huwa obbligat iħallas il-benefiċċji tal-qgħad. Għaldaqstant, ma naqbilx mal-argument li dan jikkostitwixxi ostakolu għad-dħul lura fix-xogħol fl-Istat tal-aħħar impjieg. Fil-fatt nibqa’ tal-fehma li l-possibbiltà offruta lill-ħaddiem li jirreġistra mad-dipartimenti tal-impjieg ta’ żewġ Stati Membri toffrilu aċċess simultanju, partikolarment għall-offerti ta’ impjieg u ta’ taħriġ, fis-suq tax-xogħol ta’ żewġ Stati Membri, biex b’hekk jiġu mmoltiplikati l-possibbiltajiet tiegħu li jerġa’ lura malajr għax-xogħol.
44.
F’dawn iċ-ċirkustanzi u għar-raġunijiet preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tirrispondi l-ewwel domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju fis-sens li, skont l-Artikolu 65(5)(a) tar-Regolament Nru 883/2004, l-uniku Stat kompetenti għall-finijiet tal-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad lill-ħaddiema transkonfinali, anki atipiċi, f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet huwa l-Istat ta’ residenza.
B – Fuq it-tieni domanda
45.
Il-qorti tar-rinviju ssaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar jekk l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68 u l-Artikolu 45 TFUE jipprekludux ċaħda ta’ ħlas ta’ benefiċċji tal-qgħad bħal dawk li rrifjutaw l-awtoritajiet Olandiżi lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ċaħda li hija mmotivata biss mill-fatt li r-rikorrenti ma jissodisfawx il-kundizzjoni ta’ residenza fit-territorju Olandiż meħtieġa mil-leġiżlazzjoni nazzjonali biex wieħed ikun jista’ jitlob il-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad.
46.
Skont ġurisprudenza stabbilita, “[f]il-fatt, il-konstatazzjoni li miżura nazzjonali tista’ tkun konformi ma’ dispożizzjoni ta’ att ta’ dritt derivat […] ma għandhiex neċessarjament bħala effett li tneħħi din il-miżura mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat” ( 21 ). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “l-Artikolu 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68 huwa l-espressjoni partikolari, fil-qasam speċifiku ta’ l-għoti ta’ vantaġġi soċjali, tar-regola ta’ trattament ugwali stabbilita fl-Artikolu 39(2) KE u għandu jiġi interpretat bl-istess mod bħal din id-dispożizzjoni ta’ l-aħħar” ( 22 ).
47.
Barra minn dan, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni li tittratta sitwazzjonijiet viċini għal dawk fil-kawża prinċipali. F’dan is-sens jidher li hemm is-sentenza Petersen ( 23 ) li, għalkemm ingħatat qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004, hija dik l-iktar qrib il-kawża tagħna. Dakinhar il-Qorti tal-Ġustizzja saritilha domanda dwar il-kompatibbiltà mal-Artikolu 39 KE ta’ dispożizzjoni Awstrijaka li tissuġġetta l-benefiċċju kklassifikat mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala “benefiċċju tal-qgħad” għall-kundizzjoni li l-benefiċjarji jkollhom ir-residenza tagħhom fit-territorju nazzjonali tal-Istat ikkonċernat u li, għalhekk, kienet tipprojbixxi l-esportabbiltà ta’ dan il-benefiċċju lejn Stat Membru ieħor. F’dak il-każ, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kien ċittadin Ġermaniż li, wara li eżerċita attività ta’ impjegat fl-Awstrija fejn kien iddomiċiljat, sab ruħu f’sitwazzjoni ta’ qgħad. Għalhekk talab lill-awtoritajiet Awstrijaċi biex jibbenefika minn ħlas bil-quddiem tal-benefiċċju tal-qgħad u dan ġie rrifjutat billi, fil-frattemp, ir-rikorrent kien ittrasferixxa d-domiċilju tiegħu fil-Ġermanja.
48.
Madankollu, differenza fundamentali mal-kawża tagħna qiegħda fil-fatt li, fil-kawża Petersen iċċitata iktar ’il fuq, ġie stabbilit li l-Istat Membru li kien irrifjuta li jitħallas il-benefiċċju inkwistjoni kien effettivament, skont ir-regoli ta’ koordinazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71, l-Istat Membru kompetenti għall-finijiet tal-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-problema ġuridika mqajma hemmhekk kienet jekk l-Istat indikat skont ir-Regolament Nru 1408/71 biex iħallas il-benefiċċji tal-qgħad setax, f’konformità għal kollox mad-dritt primarju, jikkundizzjona l-ħlas ta’ dawn il-benefiċċji għall-fatt li l-persuna kkonċernata jkollha r-residenza tagħha fit-territorju tiegħu.
49.
Għalhekk, l-analoġija mal-imsemmija sentenza Petersen tieqaf hemm peress li, naturalment, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali huma kkonċernati bil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004, dispożizzjoni li ssostitwiet l-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 1408/71. Issa, preċiżament skont ir-regoli stabbiliti f’dan l-Artikolu 65, jidher li l-Istat li għandu jħallas il-benefiċċji lill-ħaddiema bħal dawk fil-kawża prinċipali huwa l-Istat ta’ residenza.
50.
Il-kwistjoni ? li hija pjuttost differenti minn dik li kkonfrontat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tal-kawża Petersen, iċċitata iktar ’il fuq ? hija għalhekk dik dwar jekk in-nuqqas ta’ ħlas mill-Istat tal-aħħar impjieg ta’ dak il-benefiċċju skont ir-regoli ta’ koordinazzjoni stabbiliti mil-leġiżlatur tal-Unjoni jmurx kontra l-moviment liberu ta’ dawn il-ħaddiema, billi huwa aċċettat li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali effettivament jidħlu fil-kunċett ta’ “ħaddiem” skont l-Artikolu 45 TFUE ( 24 ). Skont ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, li jqiegħdu inkwistjoni l-qofol stess tas-sistema ta’ koordinazzjoni prevista għall-ħaddiema transkonfinali mir-Regolament Nru 883/2004 mingħajr ma jaslu biex jikkontestaw il-validità fir-rigward tad-dritt primarju, il-ħaddiema Olandiżi jiġu dissważi milli jeżerċitaw il-moviment liberu tagħhom u jmorru joqgħodu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għar-raġuni li, ladarba jiġu kklassifikati bħala ħaddiema transkonfinali, l-Istat tal-ħlas tal-benefiċċji jsir dak tar-residenza ta’ dawn il-ħaddiema. Barra minn hekk, tali sitwazzjoni tkun tikkostitwixxi diskriminazzjoni fir-rigward tal-ħaddiema Olandiżi li jaħdmu u joqgħodu fil-Pajjiżi l-Baxxi.
51.
Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sakemm, “mhijiex oġġettivament ġustifikata u proporzjonata mal-għan imfittex, dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali għandha titqies li hija indirettament diskriminatorja, meta hija tista’, min-natura tagħha stess, taffettwa iktar il-ħaddiema migranti miċ-ċittadini nazzjonali u li konsegwentement toħloq riskju li tqiegħed fi żvantaġġ iktar partikolarment lil tal-ewwel” ( 25 ). Hija żżid tgħid li “[d]an huwa l-każ ta’ kundizzjoni ta’ residenza bħal dik li tissuġġetta l-għoti tal-imsemmi benefiċċju, li tista’ tiġi sodisfatta iktar mill-ħaddiema li huwa tal-istess pajjiż minn dawk ta’ Stati Membri oħrajn peress li huma fuq kollox dawn il-ħaddiema li, b’mod partikolari fil-każ ta’ qgħad […], għandhom tendenza li jitilqu mill-pajjiż tal-impjieg tagħhom preċedenti u jerġgħu jmorru fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom” ( 26 ).
52.
Madankollu, is-sitwazzjoni fil-kawża prinċipali f’din il-kawża għandha l-karatteristika li l-ħaddiema kkonċernati diġà eżerċitaw il-moviment liberu tagħhom, diġà telqu mit-territorju nazzjonali u ma għandhomx l-intenzjoni li jirritornaw hemmhekk.
53.
Sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ ostakolu jew ta’ disważjoni għall-eżerċizzju tal-libertà ta’ moviment, l-ewwel nett jeħtieġ li jkun hemm effett fuq is-sitwazzjoni tal-ħaddiema transkonfinali bħal dawk fil-kawża prinċipali. Nammetti li nsib ċerta diffikultà biex nimmaġinaha.
54.
Minn naħa, hija ġurisprudenza stabbilita li ħaddiem ma jistax jippretendi li ċ-ċaqlieq tiegħu jkun newtrali fir-rigward tas-sigurtà soċjali. Din hija konsegwenza inevitabbli tal-fatt li l-Artikolu 48 TFUE ( 27 ) jagħti biss lill-Unjoni Ewropea poter ta’ koordinazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri f’materja ta’ sigurtà soċjali u mhux ta’ armonizzazzjoni. Għalhekk, “[i]d-differenzi sostantivi u proċedurali bejn is-sistemi tas-sigurtà soċjali tal-Istati Membri individwali, b’hekk fid-drittijiet tal-persuni li jaħdmu hemmhekk, ma jiġux [a]ffetwati” ( 28 ) mill-Artikolu 48 TFUE.
55.
Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma pprovawx effettivament li kien hemm preġudizzju reali bil-fatt li tħallsu, mill-Istat Membru ta’ residenza, il-benefiċċji tal-qgħad. F’dan ir-rigward infakkar li huwa diffiċli ħafna li wieħed iqis liema sistema nazzjonali hija l-iktar vantaġġuża.
56.
Effettivament u l-ewwel nett, għalkemm jirriżulta mill-proċess, pereżempju, li l-ammont tal-benefiċċju jkun ogħla fil-Pajjiżi l-Baxxi, madankollu, kemm idum sejjer il-ħlas jista’ jkun itwal fil-Belġju.
57.
It-tieni nett, id-dritt tal-Unjoni ma stabbilixxiex prinċipju ta’ koordinazzjoni maħsub biex jiggarantixxi b’mod sistematiku l-għoti ta’ benefiċċji fl-ammonti l-iktar għoljin. Jeħtieġ, l-iktar, li wieħed iħares li l-kontribuzzjonijiet soċjali ma jitħallsux mingħajr ritorn ( 29 ). Huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-għan tal-moviment liberu tal-ħaddiema ma jintlaħaqx “jekk, minħabba l-eżerċizzju tad-dritt tagħhom għall-moviment liberu, il-ħaddiema kellhom jitilfu l-vantaġġi ta’ sigurtà soċjali li tassiguralhom il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, b’mod partikolari meta dawn il-vantaġġi jirrappreżentaw il-korrispettiv tal-kontribuzzjonijiet li huma kienu ħallsu” ( 30 ). Minkejja dan, bilfors għandu jiġi kkonstatat hawnhekk li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma tilfux “vantaġġ ta’ sigurtà soċjali”. Fi kliem sempliċi, id-dritt għal benefiċċji li jirriżulta minħabba perijodi ta’ xogħol maħdumin fil-Pajjiżi l-Baxxi huwa ttrasferit għal fuq l-Istat ta’ residenza u jista’ jerġa’ jitkompla f’kull mument fl-Istat tal-aħħar impjieg jekk dawn ir-rikorrenti jerġgħu jmorru jgħixu hemmhekk. Għandu jitfakkar ukoll il-fatt li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali jistgħu, jekk iridu, jibbenefikaw minn dipartimenti tal-impjiegi tal-Istat tal-aħħar impjieg. Barra minn hekk, minħabba n-natura partikolari ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet u tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali b’mod ġenerali, ma hemm l-ebda loġika ta’ natura strettament kontabbli li tipprevali ( 31 ). Għandi nirrimarka wkoll li n-nuqqas ta’ korrispondenza bejn l-Istat Membru li rċieva l-kontribuzzjonijiet u l-Istat li jħallas il-benefiċċji hija konsegwenza li assumew l-Istati Membri minħabba l-għażla li għamlu, skont huma favur il-ħaddiema transkonfinali, li tistrieħ fuq ċertu idea ta’ solidarjetà ( 32 ).
58.
It-tielet nett, kif irrimarka ġustament il-Gvern Ġermaniż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, l-ammont tal-benefiċċji tal-qgħad huwa ġeneralment stabbilit mill-Istati Membri, ovvjament b’mod individwali, skont l-għoli tal-ħajja f’kull Stat. Għalhekk, l-ogħla ammont tal-benefiċċji tal-qgħad Olandiżi huwa dovut għal għoli tal-ħajja iktar oneruż f’dan l-Istat Membru u r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma humiex esposti għalih peress li jgħixu u għandhom ir-residenza tagħhom jew fil-Belġju jew fil-Ġermanja. Dan il-punt fundamentali jiddistingwihom minn persuni li jaħdmu u huma residenti fil-Pajjiżi l-Baxxi. Għalhekk, dawn huma sitwazzjonijiet differenti li jippermettu trattament differenti ( 33 ).
59.
It-trattament tal-ħaddiema transkonfinali huwa allinjat ma’ dak tar-residenti tal-pajjiż fejn joqgħodu. Dan jirriżulta b’mod ċar minn għażla magħmula mil-leġiżlatur tal-Unjoni li, meta jagħmel hekk, jiġi implementat il-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni. L-ugwaljanza fit-trattament tal-ħaddiem transkonfinali hija għalhekk iggarantita fl-Istat ta’ residenza, bl-Artikolu 65 tar-Regolament Nru 883/2004 jistabbilixxi għalhekk li l-Istat ta’ residenza għandu jħallas il-benefiċċji tal-qgħad “bħallikieku” il-ħaddiema kellhom jiġu suġġetti għal-leġiżlazzjoni tagħhom stess matul l-aħħar impjieg tagħhom.
60.
Fl-aħħar nett, huwa determinanti għall-kawża tagħna li jiġi kkunsidrat li r-rifjut tal-awtoritajiet Olandiżi, kif diġà għedt, ma għandux l-effett li jċaħħad lill-ħaddiema mill-benefiċċju tal-qgħad, iżda, għall-kuntrarju, jorjentahom lejn l-Istat ta’ residenza tagħhom għall-finijiet tal-ħlas ta’ dawn il-benefiċċji. Dan l-orjentament jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ regola ta’ koordinazzjoni adottata mil-leġiżlatur tal-Unjoni li xtaq jippromwovi dan it-tip ta’ moviment liberu tal-ħaddiema u hija bbażata fuq il-premessa li huwa fl-interess ta’ dawn il-ħaddiema li jirċievu dawn il-benefiċċji fi u min-naħa tal-Istat ta’ residenza tagħhom.
61.
Madankollu għandu jiġi ppreċiżat li huwa għal kollox evidenti ? anki jekk dan ma huwiex is-suġġett ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari ? li l-klawżola ta’ residenza fil-leġiżlazzjoni Olandiża ma tistax titqajjem fil-każ fejn għandu jiġi applikat, b’mod partikolari, l-Artikolu 65(1) tar-Regolament Nru 883/2004 (każ ta’ ħaddiem li jinsab f’sitwazzjoni ta’ qgħad parzjali u li joqgħod fi Stat differenti mill-Istat tal-aħħar impjieg) jew ukoll l-Artikolu 65(5)(b) ta’ dan ir-regolament (każ ta’ ħaddiem mhux transkonfinali li, wara li jkun beda jirċievi benefiċċju tal-qgħad fl-Istat tal-aħħar impjieg tiegħu, jittrasferixxi r-residenza tiegħu fi Stat ieħor) ( 34 ).
62.
Peress li s-sitwazzjoni tar-rikorrenti taqa’ taħt l-Artikolu 65(5)(a) tar-Regolament Nru 883/2004, u minħabba r-raġunijiet deskritti iktar ’il fuq, partikolarment fil-punt 52 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ma jidhirlix li fiċ-ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, ir-rifjut ta’ ħlas ta’ benefiċċju tal-qgħad min-naħa tal-Istat tal-aħħar impjieg fil-konfront tal-ħaddiema transkonfinali li għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor jippreġudika l-moviment liberu tal-ħaddiema meta jirriżulta li d-dritt għal benefiċċju jiġi ttrasferit lejn l-Istat ta’ residenza.
C – Fuq it-tielet u r-raba domandi
63.
Permezz tat-tielet u r-raba’ domandi tagħha indirizzati lill-Qorti tal-Ġustizzja, il-qorti tar-rinviju ssaqsi jekk l-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004, l-Artikolu 17 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, il-prinċipju ta’ ċertezza legali u/jew il-prinċipju tal-aspettattivi leġittimi jistgħux ikunu l-bażi tal-obbligu tal-awtoritajiet Olandiżi li jkomplu bil-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
64.
Qabel kollox għandu jiġi ppreċiżat li dawn il-mistoqsijiet jirrigwardaw żewġ rikorrenti biss. Fil-fatt, għandu jitfakkar li l-awtoritajiet Olandiżi bdew iħallsu benefiċċji tal-qgħad lil M.A. Peeters u J.G.J. Arnold qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004, biex b’hekk ġiet applikata l-ġurisprudenza Miethe, iċċitata iktar ’il fuq. Meta dawn iż-żewġ ħaddiema reġgħu bdew jaħdmu, dawn l-istess awtoritajiet spjegawlhom li d-dritt tagħhom għal benefiċċji jista’ jintalab fil-Pajjiżi l-Baxxi jekk jerġgħu jisfgħu qiegħda qabel data ffissata minn dawn l-awtoritajiet u wara l-1 ta’ Mejju 2010, data ta’ dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004.
65.
Għalhekk, qabel kull kunsiderazzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddetermina jekk sistema tranżitorja speċifika tistax tiġi applikata fil-konfront ta’ ħaddiema transkonfinali mqegħdin f’sitwazzjoni bħal dik li għadni kif iddeskrivejt. Sabiex dan isir, għandu jsir eżami fil-fond tad-dispożizzjonijiet tranżitorji tar-Regolament Nru 883/2004.
1. L-applikabbiltà tal-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 għall-benefiċċji tal-qgħad.
66.
Mill-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 jirriżulta li, bħala prinċipju, “[j]ekk, bħala riżultat ta’ dan ir-Regolament, persuna hija suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru barra minn dak determinat skont it-Titolu II tar-Regolament Nru [1408/71], dik il-leġiżlazzjoni għandha tkompli tapplika sakemm is-sitwazzjoni relevanti tibqa’ ma nbidlitx”. Issa, ir-regoli ta’ koordinazzjoni dwar il-benefiċċji tal-qgħad kienu ġew stabbiliti, skont ir-regolament ta’ qabel, mit-Titolu III dwar id-“disposizzjonijiet specjali dwar id-diversi kategoriji ta’ beneficcji”.
67.
Għalhekk, il-leġiżlazzjoni applikabbli għal M.A. Peeters u J.G.J. Arnold, minħabba l-applikazzjoni tar-regoli tar-Regolament Nru 883/2004, tibqa’ ma tinbidilx ( 35 ). Mill-kliem tal-Artikolu 87(8) jirriżulta li dan ma jaffettwax a priori, sitwazzjonijiet bħal dawk suġġetti għall-evalwazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja. L-unika dispożizzjoni tranżitorja ddedikata speċifikament għall-benefiċċji tal-qgħad hija l-Artikolu 87(10) tar-Regolament Nru 883/2004, liema artikolu jistabbilixxi biss l-applikazzjoni ratione temporis tal-Artikolu 65(2) u (3) ta’ dan ir-regolament għal-Lussemburgu. Għalhekk ma tantx tiċċara l-pożizzjoni.
68.
Fil-fehma tiegħi, din il-lakuna għandha spjegazzjoni. Infakkar li, fil-proposta inizjali għal regolament, il-Kummissjoni pproponiet li tistabbilixxi l-prinċipju li l-ħaddiema transkonfinali f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet kellhom jibbenefikaw mill-benefiċċji fl-Istat tal-aħħar impjieg. Billi dan il-prinċipji kien jikkostitwixxi bidla fir-rigward tar-Regolament Nru 1408/71, il-Kummissjoni pproponiet l-adozzjoni ta’ miżuri tranżitorji ( 36 ). Huwa paċifiku li l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ma segwiex lill-Kummissjoni fuq din il-proposta, b’mod li l-prinċipju finalment stabbilit huwa dak tal-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad mill-Istat ta’ residenza. Ċertament il-leġiżlatur ikkunsidra li kienet superfluwa li jiddaħħlu dispożizzjonijiet tranżitorji f’dan ir-rigward billi, fuq dan il-punt, il-prinċipju baqa’ ma nbidilx. Taħt ir-Regolament Nru 1408/71, ġie eskluż il-każ ta’ ħaddiema kklassifikati bħala ħaddiema transkonfinali atipiċi.
69.
Għal dawn ir-raġunijiet, jidhirli li applikazzjoni b’analoġija tal-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 għandha tiġi kkunsidrata minħabba l-fatt li l-leġiżlatur ma stabbilixxiex dispożizzjonijiet oħrajn li jippermettu li tiġi żgurata t-tranżizzjoni, b’rispett lejn id-drittijiet kweżiti, bejn ir-regolament ta’ qabel u dak ġdid, li jtemm it-trattament speċifiku rrikonoxxut sa dak iż-żmien fir-rigward ta’ benefiċċji tal-qgħad lill-ħaddiema transkonfinali atipiċi. Soluzzjoni bħal din tippreżenta l-vantaġġ li dan ir-regolament jiġi interpretat b’mod dinamiku mingħajr ma titwarrab b’daqshekk ir-rieda tal-leġiżlatur li jtemm l-eċċezzjoni Miethe.
70.
Fil-fatt, wieħed diffiċilment jista’ jimmaġina li, għall-ħaddiema transkonfinali kollha kklassifikati bħala atipiċi skont ir-Regolament Nru 1408/71 u li jibbenefikaw minn benefiċċji mħallsa mill-Istat tal-aħħar impjieg, dan il-ħlas waqaf minnufih fl-1 ta’ Mejju 2010, mingħajr avviż minn qabel.
71.
Il-leġiżlatur ħalla ? fil-fehma tiegħi, involontarjament ? lakuna ġuridika, kemm fir-regolament bażiku kif ukoll fir-regolament ta’ implementazzjoni, liema lakuna l-Istati Membri stess kultant imlew. Il-Gvern Olandiż, b’mod partikolari, ikkonferma matul is-seduta li kien japplika għall-benefiċċji tal-qgħad id-dispożizzjoni tranżitorja li tinsab fl-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004, preċiżament biex ma jaffrontax lill-ħaddiema kkonċernati b’bidla immedjata, f’daqqa u fuq kollox mhux mistennija ( 37 ). Għaldaqstant, applikazzjoni b’analoġija bħal din ma tolqotx ulterjorment l-Istati Membri.
2. Fuq il-kunċett ta’ “sitwazzjoni relevanti tibqa’ ma nbidlitx”
72.
Ġaladarba tiġi aċċettata l-possibbiltà li jiġi applikat l-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 fir-rigward tal-benefiċċji tal-qgħad, għandu jiġi vverifikat jekk is-sitwazzjoni taż-żewġ rikorrenti fil-kawża prinċipali kkonċernati tissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa mil-leġiżlatur tal-Unjoni. Dan l-Artikolu għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ħaddiema transkonfinali atipiċi li, skont ir-Regolament Nru 1408/71, jibbenefikaw mill-benefiċċji tal-qgħad imħallsin mill-Istat tal-aħħar impjieg jistgħu jkomplu jibbenefikaw “sakemm is-sitwazzjoni relevanti tibqa’ ma nbidlitx”.
73.
X’jistgħu jkunu l-motivi ta’ bidla?
74.
Huwa ċar li, a priori, it-tkomplija ta’ attività tista’ tikkostitwixxi bidla f’sitwazzjoni skont l-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004, speċjalment fir-rigward tal-benefiċċji tal-qgħad ( 38 ). Madankollu, din ma hijiex neċessarjament sinonima mat-tmiem tad-dritt għal benefiċċji.
75.
Fin-nuqqas, għall-Unjoni, li jkollha l-kompetenza meħtieġa biex tarmonizza l-kundizzjonijiet li fihom jitwieled, jinżamm jew jintemm id-dritt għal benefiċċji tal-qgħad, għandu jsir riferiment għad-dritt nazzjonali. Għaldaqstant, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu dawn il-kundizzjonijiet b’rispett lejn id-dritt tal-Unjoni.
76.
Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk, skont id-dritt nazzjonali, it-tkomplija ta’ attività temporanja minn M.A. Peeters u J.G.J. Arnold tikkostitwixxix raġuni suffiċjenti biex jintemm il-ħlas tal-benefiċċji jew jekk hemmx biss interruzzjoni temporanja fejn dan il-ħlas jista’ jkompli fil-każ li jerġa’ jintilef l-impjieg li jkun seħħ għal perijodu qasir.
77.
Il-proċess ma jinkludix biżżejjed elementi dwar id-dritt nazzjonali biex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tifforma opinjoni u l-evalwazzjoni finali, fi kwalunkwe każ, tappartjeni lill-qorti tar-rinviju. Minkejja dan, nixtieq nenfasizza l-fatt li jirriżulta mingħajr ambigwità mid-dikjarazzjonijiet tal-amministrazzjoni Olandiża li din tal-aħħar tikkunsidra s-sitwazzjoni tar-rikorrenti bħala unità temporali waħda, b’mod li t-tkomplija ta’ attività professjonali ma tidhirx bħala raġuni suffiċjenti biex tinterrompi definittivament il-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad, liema ħlas jikkostitwixxi l-konkretizzazzjoni tad-drittijiet disponibbli minħabba l-perijodu maħdum qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004. Fil-fatt, mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-UWV fissret lir-rikorrenti li, fl-ipoteżi li jerġgħu jisfgħu qiegħda qabel l-iskadenza stabbilita ? wara d-data ta’ dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004 ? huma jkunu jistgħu jitolbu l-“kontinwazzjoni” jew it-“tkomplija” tal-ħlas tal-benefiċċju inkwistjoni.
78.
Sabiex jiġi evalwat jekk kienx hemm bidla fis-sitwazzjoni, jiġifieri l-intervent ta’ avveniment ta’ natura li jtellef id-dritt għal benefiċċji tal-qgħad disponibbli minħabba perijodi maħdumin qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004, il-qorti nazzjonali għandha tikkunsidra wkoll il-perijodu li matulu l-ħaddiema kkonċernati kienu effettivament reġgħu bdew attività professjonali. F’dan ir-rigward, għandha tingħata attenzjoni partikolari għas-sitwazzjoni ta’ M.A. Peeters. Fil-fatt l-UWV sostniet b’mod partikolari li t-tkomplija tal-attività tagħha bejn is-26 ta’ April 2010 u t-18 ta’ Mejju 2010 kienet tikkostitwixxi bidla fis-sitwazzjoni tagħha li tiġġustifika r-riferiment tar-rikorrenti lill-awtoritajiet Belġjani. Issa, huwa għal kollox evidenti li dan il-perijodu qasir ħafna maħdum ? bilkemm tliet ġimgħat ? ma pprovdiex dritt ġdid għal benefiċċji fil-konfront ta’ M.A. Peeters.
79.
Għalhekk, mingħajr ma jkun hemm il-bżonn li wieħed jistaqsi iktar ’il quddiem dwar preġudizzju eventwali għad-dritt għall-proprjetà, għall-prinċipji ta’ ċertezza legali u tal-aspettattivi leġittimi, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi li l-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li jirregola wkoll, b’mod tranżitorju, il-każijiet li fihom, skont it-Titolu III tar-Regolament Nru 1408/71, il-ħaddiema transkonfinali atipiċi f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet ikunu rċevew benefiċċji tal-qgħad fl-Istat tal-aħħar impjieg filwaqt li r-Regolament Nru 883/2004 issa jirreferi esklużivament għall-Istat ta’ residenza għall-finijiet tal-ħlas ta’ dawn il-benefiċċji. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk it-tkomplija ta’ attività professjonali, fil-kundizzjonijiet bħal dawk fil-kawża prinċipali, kellhiex bħala konsegwenza li ttemm id-drittijiet disponibbli relatati minħabba l-perijodi maħdumin qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004.
V – Konklużjoni
80.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mir-Rechtbank Amsterdam:
1)
Skont l-Artikolu 65(5)(a) tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, dwar il-kordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali, l-uniku Stat kompetenti għall-finijiet tal-ħlas tal-benefiċċji tal-qgħad lil ħaddiema transkonfinali, anki atipiċi, f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet huwa l-Istat ta’ residenza ta’ dawn il-ħaddiema.
2)
Peress li s-sitwazzjoni tar-rikorrenti taqa’ taħt l-Artikolu 65(5)(a) tar-Regolament Nru 883/2004, ir-rifjut ta’ ħlas ta’ benefiċċju tal-qgħad li jagħmel l-Istat tal-aħħar impjieg fil-konfront ta’ ħaddiema transkonfinali li għandhom ir-residenza tagħhom fi Stat Membru ieħor, fiċ-ċirkustanzi bħal dawk tal-kawża prinċipali, ma jippreġudikax il-moviment liberu tal-ħaddiema meta jirriżulta li d-dritt għal benefiċċju jiġi ttrasferit lejn l-Istat ta’ residenza.
3)
L-Artikolu 87(8) tar-Regolament Nru 883/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li jirregola wkoll, b’mod tranżitorju, il-każijiet li fihom, skont it-Titolu III tar-Regolament Nru 1408/71, il-ħaddiema transkonfinali atipiċi f’sitwazzjoni ta’ qgħad komplet ikunu rċevew benefiċċji tal-qgħad fl-Istat tal-aħħar impjieg filwaqt li r-Regolament Nru 883/2004 issa jirreferi esklużivament għall-Istat ta’ residenza għall-finijiet tal-ħlas ta’ dawn il-benefiċċji. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk it-tkomplija ta’ attività professjonali, fil-kundizzjonijiet bħal dawk fil-kawża prinċipali, kellhiex bħala konsegwenza li ttemm id-drittijiet disponibbli relatati minħabba l-perijodi maħdumin qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 883/2004.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-Sigurtà Soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fil-Komunità fil-verżjoni tiegħu emendat u aġġornat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97, tat 2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 35, iktar ’íl quddiem ir-“Regolament Nru 1408/71”).
( 3 ) Ara s-sentenza tat-12 ta’ Ġunju 1986, Miethe (1/85, Ġabra p. 1837).
( 4 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 5, p. 72.
( 5 ) Ara t-tielet premessa tar-Regolament Nru 883/2004.
( 6 ) ĠU L 284, p. 43.
( 7 ) ĠU L 284, p. 1.
( 8 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 15.
( 9 ) Artikolu 19(1)(f) tal-liġi dwar il-qgħad.
( 10 ) Artikolu 20(1)(d) tal-liġi dwar il-qgħad.
( 11 ) Artikolu 21 tal-liġi dwar il-qgħad.
( 12 ) Artikolu 71(1)(a)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71.
( 13 ) Artikolu 71(1)(b)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71.
( 14 ) Sentenza Miethe, iċċitata iktar ’il fuq (punt 16).
( 15 ) Ibidem (punt 17).
( 16 ) Ibidem (point 18).
( 17 ) Ibidem (punt 19).
( 18 ) Ara COM(1998) 779 finali tal-21 ta’ Diċembru 1998, p. 46 u 47.
( 19 ) Fl-antiċipazzjoni ta’ konkors possibbli ta’ obbligi fuq il-persuna li qed tfittex ix-xogħol, il-leġiżlatur stabbilixxa wkoll li għandha tingħata prijorità għall-kontrolli u l-obbligi applikabbli fl-Istat ta’ ħlas tal-benefiċċji jiġifieri l-Istat Membru ta’ residenza [ara l-Artikolu 56(2) tar-Regolament Nru 987/2009].
( 20 ) Rapport tas-16 ta’ Ġunju 2008 tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-modalitajiet ta’ applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali (doc. A6-0251/2008, p. 7 u 8). Il-Kummissjoni wriet il-kunsens tagħha għall-introduzzjoni ta’ din il-premessa meta ppreżentat il-proposta emendata tagħha għar-regolament [ara COM(2008) 647 finali tal-14 ta’ Ottubru 2008, punt 4.1].
( 21 ) Sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, von Chamier-Glisczinski (C-208/07, Ġabra p. I-6095, punt 66 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 22 ) Ara s-sentenzi tat-23 ta’ Frar 2006, Il-Kummissjoni vs Spanja (C-205/04, Ġabra p. I-31*, punt 15) u tal-11 ta’ Settembru 2007, Hendrix (C-287/05, Ġabra p. I-6909, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 23 ) Sentenza tal-11 ta’ Settembru 2008 (C-228/07, Ġabra p. I-6989).
( 24 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza Petersen, iċċitata iktar ’il fuq (punti 48 u 49 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 25 ) Ibidem (punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata). Il-korsiv huwa tiegħi.
( 26 ) Ibidem (punt 55 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 27 ) Speċifikament l-Artikolu 42 KE (illum l-Artikolu 48 TFUE) huwa wieħed mill-bażijiet legali tar-Regolament Nru 883/2004.
( 28 ) Sentenza Chamier-Glisczinski, iċċitata iktar ’il fuq (punt 84 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 29 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Piatkowski (C-493/04, Ġabra p. I-2369, punt 36).
( 30 ) Sentenza Petersen, iċċitatat iktar ’il fuq (punt 43).
( 31 ) Pereżempju, wieħed ma jimmaġinax li persuna li ħallset il-kontribuzzjonijiet matul il-karriera kollha tagħha u qatt ma sabet ruħha qiegħda, tista’ titlob ir-rimbors tal-kontribuzzjonijiet imħallsin għall-assigurazzjoni kontra l-qgħad.
( 32 ) F’dan ir-rigward, l-Istat tal-aħħar impjieg huwa obbligat li jirrimborsa lill-Istat ta’ residenza l-ewwel xhur ta’ ħlas tal-benefiċċju tal-qgħad: ara, skont il-każ, l-Artikolu 65(6), jew l-Artikolu 65(7) tar-Regolament Nru 883/2004.
( 33 ) Anki jekk wieħed jista’ jikkunsidra wkoll li, essenzjalment, din hija l-applikazzjoni tal-istess kriterju wieħed, dak tar-residenza tal-ħaddiem.
( 34 ) Liema fatt diġà ġie ssuġġerit mill-Qorti tal-Ġustizzja: ara, għal dak li jirrigwarda r-Regolament Nru 1408/71, is-sentenzi tat-18 ta’ Lulju 2006, De Cuyper (C-406/04, Ġabra p. I-6947, punt 38) u Petersen, iċċitata iktar ’il fuq (punti 39 u 40).
( 35 ) Ara, għall-paragun bejniethom, l-Artikoli 13(2)(f) tar-Regolament Nru 1408/71 u 11(3)(ċ) tar-Regolament Nru 883/2004.
( 36 ) Ara l-Artikolu 70(8) tal-proposta għal regolament iċċitata iktar ’il fuq. Fl-espożizzjoni tal-motivi, il-Kummissjoni tispjega: “Għandu jiġi osservat li skont ir-Regolament, ma huwiex eskluż li persuna tiġi suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat ieħor li ma jkunx dak li tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni tiegħu skont ir-Regolament [Nru] 1408/71. Pereżempju, dan jirrigwarda ħaddiema transkonfinali qiegħda li skont ir-Regolament [Nru] 1408/71 huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-Istat ta’ residenza, filwaqt li skont din il-proposta huma jiġu suġġetti għal-leġiżlazzjoni tal-aħħar impjieg. Huwa previst li dawn il-persuni jkunu […] suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta’ dan l-Istat Membru ieħor biss jekk iressqu talba lill-istituzzjoni kompetenti skont ir-Regolament [Nru] 1408/71” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara p. 16 tal-proposta għal regolament tal-Kummissjoni ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna ta’ dawn il-konklużjonijiet).
( 37 ) Il-konsegwenzi ta’ applikazzjoni immedjata fil-fatt ikunu partikolarment inkonvenjenti għall-ħaddiem f’sitwazzjoni ta’ qgħad fejn il-ħlas ta’ benefiċċji jiġi interrott fl-Istat ta’ impjieg meta fl-Istat ta’ residenza ma jkunux għadhom ittieħdu l-passi u dan naturalment jirriżulta f’perijodu ta’ stennija fraġli li jaggrava ulterjorment is-sitwazzjoni tal-ħaddiem ikkonċernat.
( 38 ) Ara, f’dan l-istess sens, “Gwida prattika: Il-leġiżlazzjoni li tapplika għall-ħaddiema fl-Unjoni Ewropea (UE), fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) u fl-Isvizzera (gwida dwar l-issekondar)” editjat mill-Kummissjoni Ewropea (p. 32).
Full & Egal Universal Law Academy