SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
5 ta’ Diċembru 2013 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal — Regolamenti (KEE, Euratom, KEFA ) Nru 259/68 u (KE, Euratom) Nru 723/2004 — Uffiċjali tal-Unjoni — Drittijiet għal pensjoni miksuba taħt l-iskema nazzjonali — Trasferiment għall-iskema ta’ pensjoni tal-Unjoni — Metodu ta’ kalkolu — Kunċett ta’ ‘kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni’”
Fil-Kawża C‑166/12,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari taħt l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Krajský soud v Praze (Ir-Repubblika Ċeka), permezz ta’ deċiżjoni tas-27 ta’ Marzu 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-3 ta’ April 2012, fil-proċedura
Radek Časta
vs
Česká správa sociálního zabezpečení,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, E. Juhász (Relatur), A. Rosas, D. Šváby u C. Vajda, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: P. Cruz Villalón,
Reġistratur: M. Aleksejev, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-13 ta’ Marzu 2013,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
—
għal R. Časta, minnu stess,
—
għall-Česká správa sociálního zabezpečení, minn J. Laumannová, advokátka,
—
għall-Gvern Ċek, minn M. Smolek u D. Hadroušek, bħala aġenti,
—
għall-Kummissjoni Ewropea, minn D. Martin u P. Němečková, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑27 ta’ Ġunju 2013,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, EURATOM, KEFA) Nru 259/68, tad-29 ta’ Frar 1968, li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal tal-uffiċjali u l-kondizzjonijiet ta’ impjieg ta’ uffiċjali oħra tal-Komunitajiet Ewropej, u li jistabbilixxi miżuri temporanji applikabbli temporanjament għall-Uffiċjali tal-Kummissjoni (ĠU L 56, p. 1), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 723/2004, tat-22 ta’ Marzu 2004 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 2, p. 130, iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”), kif ukoll l-Artikolu 4(3) TUE.
2
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn R. Časta u ċ-Česká správa sociálního zabezpečení (Amministrazzjoni tas-sigurtà soċjali tar-Repubblika Ċeka, iktar ’il quddiem is-“ČSSZ”) fir-rigward tal-kalkolu tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni li huwa akkwista fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali u li jista’ jiġi ttrasferit, f’ismu, għall-iskema ta’ pensjoni tal-Unjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
L-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, fil-verżjoni tagħhom li jirriżultaw mir-Regolament tal-Kunsill (KEE, EURATOM, KEFA) Nru 571/92, tat-2 ta’ Marzu 1992, li jemenda r-Regolamenti tal-Persunal tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 62, p. 1) ġie redatt kif ġej:
“Uffiċjal li jidħol fis-servizz tal-Komunitajiet wara:
—
li jitlaq mis-servizz ta’ amministrazzjoni tal-gvern jew ta’ organizzazzjoni nazzjonali jew internazzjonali,
jew
—
li jsegwi attività f’kapaċità ta’ impjegat jew ta’ għal rasu,
għandu jkun intitolat meta jkun stabbilit li ħallas lill-Komunitajiet jew l-ekwivalenza attwarjali jew il-valur tar-redenzjoni [tar-rimbors] b’rata fissa tad-drittijiet għal pensjoni ta’ l-irtirar akkwistati bis-saħħa tat-tali servizzi jew attivitajiet. [traduzzjoni mhux uffiċjali]
[…]”
4
Fil-verżjoni tiegħu li jirriżulta mir-Regolament Nru 723/2004, l-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal jipprovdi:
“Uffiċjal li jidħol fis-servizz tal-Komunitajiet wara:
—
li jitlaq mis-servizz ta’ amministrazzjoni tal-gvern jew ta’ organizzazzjoni nazzjonali jew internazzjonali,
—
li jsegwi attività f’kapaċità ta’ impjegat jew ta’ għal rasu,
għandu jkun intitolat, wara li jkun stabbilit iżda qabel ma jsir eliġibbli għall-pagament ta’ pensjoni ta’ l-irtirar fis-sens ta’ l-Artikolu 77 tar-Regolamenti tal-Persunal, li ħallas lill-Komunitajiet l-valur kapitali, aġġornat sad-data tat-trasferimenti attwali, tad-drittijiet għal pensjoni akkwistati bis-saħħa tat-tali servizzi jew attivitajiet.
Fit-tali każ l-istituzzjoni li l-uffiċjal iservi fiha, wara li tikkunsidra s-salarju bażiku ta’ l-uffiċjal, l-età, u r-rata tal-kambju fid-data ta’ l-applikazzjoni tat-trasferiment, għandha tistabbilixxi permezz tad-disposizzjonijiet ġenerali ta’ l-implimentazzjoni n-numru ta’ snin tas-servizz pensjonabbli li bih huwa jkun ikkreditat taħt l-iskema tal-pensjoni tal-Komunità dwar il-perjodu ta’ qabel tas-servizz, fuq il-bażi tal-kapital ittrasferit, wara li jitnaqqas ammont li jirrappreżenta l-apprezzament tal-kapital bejn id-data ta’ l-applikazzjoni għat-trasferiment u d-data attwali tat-trasferiment.
L-uffiċjali jistgħu jagħmlu użu minn dan l-arranġament darba biss għal kull Stat Membru u fond tal-pensjoni kkonċernati.”
5
Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta’ April 2004, dwar id-dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implementazzjoni tal-Artikoli 11 u 12 tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal (Informazzjoni amministrattiva Nru 60-2004, tad-9 ta’ Ġunju 2004), tipprovdi fl-Artikolu 6 tagħha:
“L-ammont kollu li għandu jiġi ttrasferit, dovut mill-fond tal-pensjoni li taħtu kien jaqa’ l-uffiċjal, għandu jiġi ċċertifikat bħala l-kapital aġġornat li jirrappreżenta drittijiet għal pensjoni miksuba qabel id-dħul fis-servizz tal-Komunitajiet, jew, fil-każ ta’ talba taħt l-Artikolu 11(3) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, qabel ir-reintegrazzjoni tiegħu.
L-ammont li għandu jiġi ttrasferit għandu jikkorrispondi għal dan il-kapital kollu. Jista’ jikkorrispondi għal drittijiet li jirriżultaw mill-perijodi mwettqa fis-servizz ta’ diversi amministrazzjonijiet, organizzazzjonijiet jew taħt diversi attivitajiet bħala persuna impjegata jew le.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
Id-dritt Ċek
6
Abbażi tal-Artikoli 3 sa 5 tal-Liġi Nru 589/1992, dwar il-kontribuzzjonijiet ta’ sigurtà soċjali u dwar il-kontribuzzjonijiet għall-politika nazzjonali tax-xogħol, kif emendata, il-persuna li timpjega u l-impjegat għandhom iħallsu kontribuzzjonijiet soċjali lill-assigurazzjoni għax-xjuħija Ċeka. Ir-rata tal-kontribuzzjonijiet tal-persuna li timpjega kienet ta’ 19.5 % tal-bażi bejn l-1996 u l-2003, u hija ta’ 21.5 % mill-2004, fejn il-bażi ta’ dawn il-kontribuzzjonijiet tal-persuna li timpjega hija ugwali għat-total tal-bażi tal-impjegati kollha tagħha. Matul dan il-perijodu, ir-rata tal-kontribuzzjonijiet tal-impjegati kienet tammonta għal 6.5 % tal-bażi.
7
Mill-Artikoli 33 sa 36 tal-Liġi Nru 155/1995, dwar l- assigurazzjoni għax-xjuħija, kif emendata (iktar ’il quddiem il-“liġi Nru 155/1995”), jirriżulta li l-ammont tal-pensjoni tal-irtirar huwa ugwali għas-somma ta’ ammont bażiku, identiku għall-applikanti kollha għal benefiċċju, u ta’ ammont varjabbli li l-livell tiegħu jiddependi fuq it-tul totali ta’ assigurazzjoni mwettaq mill-applikant u tal-livell tal-bażi ta’ kalkolu li tikkonċernah.
8
Skont l-Artikolu 34(1) tal-imsemmija liġi, il-livell tal-ammont varjabbli jammonta, għal kull sena sħiħa ta’ assigurazzjoni, għal 1.5 % tal-bażi ta’ kalkolu għal kull xahar. Huma inklużi fil-perijodu ta’ assigurazzjoni, sal-livell ta’ 80 %, il-perijodi li matulhom l-assigurat ma jkun ġeneralment irċieva l-ebda dħul li jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni (imsejħa “perijodi ta’ assigurazzjoni assimilati”), li jkopru pereżempju l-leave parentali, il-perijodi ta’ studji, eċċ.
9
Skont l-Artikolu 15 tal-Liġi Nru 155/1995, il-bażi ta’ kalkolu għandha tiġi ddeterminata skont il-bażi tal-paga personali. Skont l-Artikolu 16 ta’ din l-istess liġi, din hija ugwali għall-medja tad-dħul ta’ kull xahar, aġġornata fid-data tal-kalkolu, suġġett għall-ħlas ta’ kontribuzzjonijiet ta’ assigurazzjoni għax-xjuħija għaż-żmien kollu ta’ assigurazzjoni, limitata, madankollu għall-aħħar 30 sena. Fil-każ ta’ bażi personali ta’ CZK 10,000 jew inqas, il-bażi ta’ kalkolu jikkorrispondi għall-bażi personali. L-ammonti li jeċċedu dan il-livell huma integrati, sa CZK 24,800, sal-livell ta’ 30 % fil-bażi ta’ kalkolu, u dawk li jeċċedu dan it-tieni livell huma integrati sal-livell ta’ 10 % f’din il-bażi.
10
Il-perijodi ta’ assigurazzjoni assimilati jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-perijodu ta’ assigurazzjoni. Sabiex tiġi kkalkolata l-bażi personali, mill-perijodu kkonċernat għandhom jitnaqqsu l-perijodi li jissejħu “esklużi”, li essenzjalment jikkorrispondu għall-perijodi ta’ assigurazzjoni assimilati.
11
Skont l-Artikolu 105a(1) u (4) tal-Liġi Nru 155/1995, li hija intiża sabiex timplementa d-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti tal-Persunal, l-assigurati li jkunu saru uffiċjali jew impjegati oħra tal-Komunitajiet u li jkunu spiċċaw milli jeżerċitaw attività bi ħlas fir-Repubblika Ċeka għandhom id-dritt li jittrasferixxu d-drittijiet għal pensjoni li huma jkunu kisbu f’din tal-aħħar għall-iskema ta’ pensjoni tal-Komunitajiet jekk ma tkun tħallset l-ebda pensjoni lilhom bis-saħħa tal-assigurazzjoni għax-xjuħija Ċeka, billi huwa ppreċiżat li “[d]rittijiet għall-pensjonijiet […], tfisser is-somma ta’ flus determinata bħala l-bażi attwarjali ekwivalenti skont il-perjodi ta’ assigurazzjoni kompletati u għall-bażi”.
12
Ir-Regolament tal-Gvern Nru 587/2000 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet iddettaljati dwar it-trasferiment reċiproku tad-drittijiet għal pensjoni fir-rigward tal-iskema ta’ pensjoni tal-Komunitajiet (iktar ’il quddiem ir-“Regolament tal-Gvern Nru 587/2006”) fih dispożizzjonijiet preċiżi fir-rigward tat-trasferiment tad-drittijiet għal pensjoni ta’ uffiċjal Ċek li jkun daħal fis-servizz tal-Komunitajiet. L-Artikolu 2 tiegħu jiffissa r-regoli ta’ kalkolu tas-somma li għandha tiġi ttrasferita bħala dritt għal pensjoni miksub fir-Repubblika Ċeka kif ġej:
“1) Is-somma ta’ flus iffissata bħala dritt għal pensjoni ttrasferita li kien miksub fir-Repubblika Ċeka għandha tiġi kkalkolata bħala l-prodott tal-valur unitarju tal-pensjoni differita u tat-total tal-ammont varjabbli previst mill-pensjoni tal-irtirar u ta’ parti proporzjonali tal-ammont bażiku tal-pensjoni tal-irtirar.
2) L-ammont varjabbli previst mill-pensjoni tal-irtirar għandu jiġi kkalkolat skont il-metodu ffissat fl-Artikolu 34(1) tal-Liġi dwar l-assigurazzjoni għax-xjuħija fis-sens li l-perijodu ta’ assigurazzjoni u l-bażi ta’ kalkolu għandhom jiġu ddeterminati fid-data rilevanti; data rilevanti tfisser id-data tat-talba ta’ trasferiment tad-drittijiet għal pensjoni għall-istituzzjoni kompetenti tal-Komunitajiet Ewropej […]. Sabiex tiġi ddeterminata l-bażi personali, perijodu ta’ affiljazzjoni fi skema ta’ pensjoni tal-Komunitajiet Ewropej għandu jiġi kkunsidrat bħala perijodu eskluż. […]
3) Il-parti proporzjonali tal-ammont bażiku tal-pensjoni tal-irtirar għandha tiġi kkalkolata billi jiġi mmultiplikat l-ammont bażi tal-pensjoni tal-irtirar applikabbli fid-data rilevanti bil-parti li tirrapreżenta l-perijodu ta’ assigurazzjoni kompletat fil-kuntest tal-assigurazzjoni għax-xjuħija Ċeka fid-data rilevanti fil-konfront tat-total tal-perijodi ta’ assigurazzjoni kompletati fil-kuntest tal-assigurazzjoni għax-xjuħija Ċeka fid-data rilevanti u tal-perjodi ta’ assigurazzjoni kompletati mid-data rilevanti sad-data li fiha l-applikant għat-trasferiment tad-drittijiet għal pensjoni [...] ikun laħaq l-età ta’ rtirar skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fid-data rilevanti. […]
4) Il-valur unitarju tal-pensjoni differita għandu jiġi ffissat skont l-età tal-applikant fid-data rilevanti […], skont it-tabelli ta’ mortalità fis-seħħ fid-data rilevanti u ta’ 70 % tal-valur tar-rati ta’ interess tekniku massimu ffissat b’dispożizzjoni legali partikolari għall-finijiet tal-assigurazzjoni […]
5) Sabiex jiġi ddeterminat il-valur unitarju tal-pensjoni differita, għandhom jintużaw it-tabelli ta’ mortalità tal-Ministru tax-Xogħol u tal-Affarijiet Soċjali, li għandhom ikunu uniformi għall-irġiel u n-nisa u li għandhom jiġu stabbiliti dejjem għal perijodi ta’ ħames snin kalendarji konsekuttivi.
6) Is-somma ta’ flus ikkalkolata skont il-paragrafi 1 sa 5 għandha tiżdied b’ammont iddeterminat bħala interessi fuq is-somma ta’ flus ikkalkolata skont il-paragrafi 1 sa 5 għall-perijodu mid-data rilevanti sad-data preċedenti għall-jum ta’ trasferiment tas-somma ta’ flus […] fuq il-bażi tal-iskema ta’ pensjoni tal-Komunitajiet Ewropej. […].”
13
L-Anness tar-Regolament tal-Gvern Nru 587/2006 jinkludi l-formola ta’ kalkolu tal-valur unitarju tal-pensjoni differita. Ir-rata ta’ interessi tekniċi massima hija ffissata bl-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1) tar-Regolament tal-Gvern Nru 434/2009 skont id-dħul medju tal-bonds tal-Istat.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
14
R. Časta, uffiċjal tal-Kummissjoni Ewropea, kien affiljat qabel ma beda d-dmirijiet tiegħu fis-servizz ta’ din tal-aħħar fl-1 ta’ Diċembru 2006, mal-iskema Ċeka ta’ assigurazzjoni għax-xjuħija. Il-kontribuzzjonijiet li jikkorrispondu kienu tħallsu lil din l-iskema.
15
Fit-28 ta’ Novembru 2008, R. Časta talab lill-Kummissjoni, fuq il-bażi tal-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, li tittrasferixxi d-drittijiet tiegħu għal pensjoni miksuba fir-Repubblika Ċeka.
16
Din it-talba ġiet trażmessa lis-ČSSZ, li adottat, fit-8 ta’ Frar 2011, deċiżjoni li biha hija kienet ipproponiet it-trasferiment ta’ somma ta’ CZK 523,584, ammont li ġie kkalkolat skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Din is-somma kienet inferjuri għan-nofs tal-kontribuzzjonijiet totali mħallsa sa dik id-data lill-iskema ta’ pensjoni Ċeka fl-interess ta’ R. Časta.
17
R. Časta ppreżenta lment kontra din id-deċiżjoni. Fil-fehma tiegħu, il-metodu ta’ kalkolu stabbilit mil-liġi Ċeka huwa kuntrarju għad-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal u tal-Artikolu 4(3) TUE. Huwa argumenta li s-somma li għandha tiġi ttrasferita għandha tkun qrib l-ammont totali tal-kontribuzzjonijiet imħallsa, jew anki teċċedi dan l-ammont. R. Časta invoka wkoll ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Barra minn hekk, huwa kkontesta l-fatt li l-kalkolu tad-drittijiet tiegħu għal pensjoni ma ħax inkunsiderazzjoni l-perijodu li fih ikkontribwixxa fl-iskema ta’ pensjoni tal-Unjoni.
18
Is-ČSSZ ċaħdet dan l-ilment b’deċiżjoni tal-10 ta’ Mejju 2011. Fit-12 ta’ Mejju 2011, R. Časta ppreżenta rikors għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni quddiem il-Krajský soud v Praze (Qorti Reġjonali ta’ Praga).
19
F’dawn il-kundizzjonijiet, il-Krajský soud v Praze ddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u tressaq id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Kif għandu wieħed jifhem il-kunċett ta’ ‘kapital […] li jirrappreżenta d-drittijiet tal-pensjoni tal-irtirar’ skont l-Artikolu 11(2), tal-Anness VIII [tar- Regolamenti tal-Persunal]? Dan il-kunċett jinkludi l-livell tad-drittijiet għal pensjoni tal-irtirar stabbilit kemm fil-forma ta’ ekwivalenza attwarjali kif ukoll fil-forma ta’ valur tar-rimbors b’rata fissa skont l-Artikolu 11(2), tal-Anness VIII [tar-Regolamenti tal-Persunal], fil-verżjoni tiegħu preċedenti għad-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill Nru°723/2004, jew għandu jiġi identifikat ma’ wieħed biss minn dawn il-kunċetti, u, jekk dan ma huwiex il-każ, kif jiddistingwi ruħu minn dawn il-kunċetti?
2)
Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 11(2), tal-Anness VIII tar-Regolament tal-Persunal u tal-Artikolu 4(3) [TUE], jipprekludu l-applikazzjoni tal-metodu għall-kalkolu tad-drittijiet għal pensjoni tal-irtirar stabbiliti fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 105a, tal-Liġi Nru°155/1995 dwar l-assigurazzjoni fuq il-pensjonijiet u fir-[Regolament tal-Gvern Nru°587/2006]? F’dan ir-rigward, huwa relevanti li dan il-metodu ta’ kalkolu jimplika, fil-każ speċifiku, li l-livell tad-drittijiet għal pensjoni tal-irtirar propost għat-trasferiment lejn l-iskema tal-pensjoni [tal-Unjoni] ikun stabbilit f’livell li ma jilħaq lanqas in-nofs tal-ammont tal-kontribuzzjonijiet mħallsa mill-uffiċjal fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali?
3)
Is-sentenza mogħtija [tas-16 ta’ Diċembru 2004, My (C-293/03, Ġabra p. I-12013)] għandha tiġi interpretata fis-sens li, għall-finijiet tal-kalkolu tal-valur tad-drittijiet għal pensjoni tal-irtirar ittrasferiti għall-iskema tal-pensjoni tal-[Unjoni] permezz tal-metodu tal-ekwivalenza attwarjali applikat skont il-perijodu ta’ assigurazzjoni, għandu jiġi inkluż fil-bażi individwali tal-kalkolu l-perijodu li matulu l-uffiċjal tal-[Unjoni], qabel ma ġiet sottomessa t-talba għat-trasferiment tad-drittijiet għall-pensjoni tal-irtirar, kien diġa’ ipparteċipa fl-iskema tal-pensjoni tal-[Unjoni]?”
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
20
Bl-ewwel domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju titlob, essenzjalment, jekk l-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal għandux jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’ jiddetermina l-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni permezz tal-ekwivalenza attwarjali jew tal-valur tar-rimbors b’rata fissa, previsti minn din id-dispożizzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal qabel t-tibdil tagħha permezz tar-Regolament Nru 723/2004, jew jekk għandux japplika biss wieħed minn dawn il-metodi.
21
L-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, fil-verżjoni tagħhom qabel l-emenda permezz tar-Regolament Nru 723/2004, li kien jirriżulta mir-Regolament Nru 571/92, kien jipprovdi li uffiċjal li jidħol fis-servizz tal-Komunitajiet wara li jitlaq mis-servizz ta’ amministrazzjoni tal-gvern jew ta’ organizzazzjoni nazzjonali jew internazzjonali, jew wara li kien iwettaq attività f’kapaċità ta’ impjegat jew għal rasu, kellu jkun intitolat meta jkun stabbilit li jħallas lill-Komunitajiet l-ekwivalenza attwarjali jew il-valur tar-rimbors b’rata fissa tad-drittijiet għal tal-irtirar akkwistati bis-saħħa ta’ dawn is-servizzi jew attivitajiet.
22
Din id-dispożizzjoni kienet toffri lill-Istati Membri alternattiva fir-rigward tat-twettiq tal-obbligu tagħhom li jadottaw miżuri nazzjonali neċessarji sabiex jiggarantixxu lill-uffiċjali tal-istituzzjonijiet il-possibbiltà li jwettqu t-trasferimenti tad-drittijiet tagħhom għall-pensjoni tal-irtirar lejn l-iskema tal-pensjoni Komunitarja. Għaldaqstant, peress li ma humiex obbligati li jagħtu lill-uffiċjali l-fakultà li jagħżlu bejn it-trasferiment tal-ekwivalenza attwarjali u dak tal-valur tar-rimbors b’rata fissa, l-Istati Membri kienu liberi li jużaw wieħed minn dawn iż-żewġ metodi ta’ kalkolu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Diċembru 1987, Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu, 315/85, Ġabra p. 5391, punti 20 sa 22).
23
Din il-libertà tal-għażla li għandhom l-Istati Membri ġiet estiża minħabba l-emenda tar-Regolamenti tal-Persunal permezz tar-Regolament Nru 723/2004 li warajh l-imsemmi Artikolu 11(2) tal-Anness VIII jipprovdi li uffiċjal li jidħol fis-servizz tal-Komunitajiet għandu jkun intitolat, wara li jkun stabbilit iżda qabel ma jsir eliġibbli għall-pagament ta’ pensjoni tal-irtirar, fis-sens ta’ l-Artikolu 77 tal-istess Regolamenti tal-Persunal, li jħallas lill-iskema tal-pensjoni tal-Komunitajiet il-valur kapitali, aġġornat sad-data tat-trasferiment effettiv, li jirrappreżenta, id-drittijiet għal pensjoni akkwistati bis-saħħa tas-servizzi jew attivitajiet tiegħu preċedenti.
24
Fil-fatt, permezz tal-użu minn issa tal-uniku kunċett tal-“kapital li jirrapreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba”, il-leġiżlatur tal-Unjoni ppermetta lill-Istati Membri li japplikaw il-metodu tal-għażla tagħhom biex tiġi ddeterminata s-somma ta’ flus li għandha tiġi ttrasferita lill-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni sakemm din is-somma tirrappreżenta materjalment id-drittijiet għal pensjoni miksuba bis-saħħa tas-servizzi jew attivitajiet preċedenti tal-uffiċjal ikkonċernat.
25
Konsegwentement, l-Istati Membri jistgħu japplikaw kemm il-metodu msejjaħ “tal-ekwivalenza attwarjali”, li jservi sabiex jiġi kkalkolat il-valur attwali tal-benefiċċju tal-pensjoni futur u possibbli, li l-ammont tiegħu normalment jitnaqqas sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura antiċipata tal-ħlas kif ukoll ir-riskju ta’ mewt qabel l-iskadenza, kif ukoll il-metodu msejjaħ “tar-rimbors b’rata fissa”, li dan tal-aħħar jinkiseb billi jingħaddu flimkien il-kontribuzzjonijiet imħallsa mill-assigurat u dawk imħallsa mill-persuna li timpjegah, li magħhom jistgħu jiżdiedu l-interessi (ara, fir-rigward ta’ dawn il-metodi ta’ kalkolu, is-sentenza tat-18 ta’ Marzu 1982, Bodson 212/81, Ġabra p. 1019, punti 7 u 8), kif ukoll metodi oħra.
26
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’ jiddetermina l-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni billi jibbaża ruħu kemm fuq il-metodu tal-ekwivalenza attwarjali, kemm fuq dak tal-valur tar-rimbors b’rata fissa, kif ukoll fuq metodi oħra, sakemm is-somma li għandha tiġi ttrasferita tirrappreżenta materjalment id-drittijiet għal pensjoni miksubin bis-saħħa tas-servizzi jew attivitajiet preċedenti tal-uffiċjal ikkonċernat.
Fuq it-tieni domanda
27
Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolament tal-Persunal u 4(3) TUE, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu l-applikazzjoni ta’ metodu għall-kalkolu tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali bis-saħħa tas-servizzi jew l-attivitajiet preċedenti bħal dik iddefinita mil-leġiżlazzjoni Ċeka u jekk ir-risposta għal tali domanda hijiex influwenzata miċ-ċirkustanzi li dan il-metodu jwassal sabiex l-ammont tal-kapital għat-trasferiment lejn l-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni huwa stabbilit f’livell li ma jilħaq lanqas in-nofs tal-ammont tal-kontribuzzjonijiet mħallsa mill-uffiċjal u l-persuna li kienet timpjegah fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali.
28
Bl-għan li tiġi żgurata l-koordinazzjoni tal-iskemi tal-pensjoni nazzjonali u tal-Unjoni, wieħed għandu jipproċedi għal żewġ tranżazzjonijiet konsekuttivi, fejn it-tieni waħda minnhom tikkonsisti fil-konverżjoni tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba fl-iskema nazzjonali fi snin ta’ servizz biex tiġi kkunsidrata fl-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni. Din il-konverżjoni titwettaq mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, skont id-dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implementazzjoni tal-imsemmi Artikolu 11 stabbiliti minn dawn l-istituzzjonijiet. Din it-tranżazzjoni hija rregolata mid-dritt tal-Unjoni.
29
Min-naħa l-oħra, l-ewwel tranżazzjoni taqa’ taħt il-kompetenza unika tal-awtorità nazzjonali li tamministra l-iskema tal-pensjoni li għaliha l-persuna kkonċernata kienet affiljata qabel id-dħul tagħha fis-servizz tal-Unjoni, fejn tali tranżazzjoni tiddetermina l-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba fl-iskema nazzjonali abbażi tal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Istat Membru kkonċernat (ara s-sentenza tad-9 ta’ Novembru 1989, Bonazzi-Bertottilli et vs Il‑Kummissjoni, 75/88, 146/88 u 147/88, Ġabra p. 3599, punt 17).
30
Hemm lok li jiġi rrilevat fid-dawl tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali differenti li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kienx ħaseb, bl-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, għal armonizzazzjoni tad-diversi dispożizzjonijiet nazzjonali fil-qasam tal-pensjonijiet li huma kkaratterizzati minn diversità u kumplessità kbira (ara s-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Lussemburgu, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21). Barra minn hekk, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, mill-Artikoli 48 TFUE u 153(4) TFUE jirriżulta li d-dritt tal-Istati Membri li jiddefinixxu l-prinċipji fundamentali tas-sistemi tas-sigurtà soċjali tagħhom huwa rrikonoxxut mid-dritt tal-Unjoni.
31
Minn dan isegwi li l-Istati Membri jgawdu minn marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ meta jadottaw il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali tagħhom li jimplementaw l-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal.
32
Dan huwa partikolarment il-każ għall-metodu ta’ determinazzjoni mill-Istati Membri tal-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba fl-iskema nazzjonali u intiżi li jiġu kkunsidrati mill-iskema ta’ pensjoni tal-Unjoni iżda dan il-metodu għandu madankollu jiġi stabbilit skont in-natura tal-prinċipji u tar-regoli li jirregolaw is-sistema tagħhom tal-pensjoni.
33
B’mod ġenerali, l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li jistabbilixxu, b’mod partikolari, skema ta’ pensjoni bil-kapitalizzazzjoni li tipprovdi pensjonijiet għax-xjuħija proporzjonali għall-kontribuzzjonijiet jew, għall-kuntrarju, skema bbażata fuq ċertu livell ta’ solidarjetà, li tipprovdi li l-pensjonijiet mogħtija fil-kuntest ta’ din l-iskema ma humiex neċessarjament proporzjonali mal-kontribuzzjonijiet.
34
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-ammonti tal-pensjonijiet li għalihom il-persuni rtirati għandhom dritt huma kkalkolati skont formula li tikkunsidra l-perijodu totali ta’ kontribuzzjoni għall-assigurazzjoni għax-xjuħija, u tal-livell tad-dħul, fejn madankollu dan l-aħħar element huwa digressiv. F’din is-sistema, dħul ogħla jagħti dritt, ċertament, għal pensjoni tal-irtirar ogħla, iżda l-partijiet tal-paga li jeċċedu ċertu livell jittieħdu inkunsiderazzjoni biss f’parti limitata.
35
Issa, f’din is-sistema ta’ distribuzzjoni li għandha natura solidari qawwija, huwa evidenti li l-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksuba ma jikkorrispondix għall-kontribuzzjonijiet kollha mħallsa mill-persuna li tħaddem u l-impjegat tagħha taħt l-assigurazzjoni għax-xjuħija ta’ dan tal-aħħar.
36
Jekk il-kalkolu tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni jirriżulta loġikament min-natura, mill-prinċipji u mir-regoli tas-sistema tal-pensjonijiet fis-seħħ fi Stat Membru, il-konformità ta’ dan il-metodu ta’ kalkolu mad-dritt tal-Unjoni ma jistax jiġi ddubitat. Huwa biss fil-każ fejn il-modalitajiet tal-kalkolu ta’ dan il-kapital ivarjaw, b’mod apprezzabbli, għall-vantaġġ jew l-iżvantaġġ tal-uffiċjal, min-natura tal-prinċipji u tar-regoli tas-sistema tal-pensjoni nazzjonali li l-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru kkonċernat tista’ tfixkel il-moviment liberu tal-ħaddiema ggarantit mill-Artikolu 45 TFUE jew li tkun kuntrarja għall-obbligi pprovduti fl-Artikolu 4(3) TUE.
37
Għandu jitfakkar li, minn naħa, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, uffiċjal tal-Unjoni għandu l-kwalità ta’ ħaddiem migrant (ara s-sentenzi My, iċċitata iktar ’il fuq, punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata; tas-16 ta’ Frar 2006, Öberg, C-185/04, Ġabra p. I-1453, punt 12; kif ukoll tal-4 ta’ Lulju 2013, Gardella, C‑233/12, punt 25) u li, min-naħa l-oħra, l-obbligu tal-Istati Membri li jagħmlu possibbli t-trasferiment għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni drittijiet għal pensjoni miksuba mill-uffiċjali ta’ din tal-aħħar taħt id-dmirijiet tagħhom preċedenti u li jiġi ddefinit f’dan ir-rigward metodu tal-kalkolu li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(3) TUE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Lulju 1997, Il‑Kummissjoni vs Spanja, C-52/96, Ġabra p. I-4637, punt 9).
38
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, kif esposta fil-punti 11 u 12 ta’ din is-sentenza, ma tidhirx li tmur lil hinn min-natura tal-prinċipji u tar-regoli tal-iskema tal-pensjoni nazzjonali. Madankollu, hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika jekk dan huwiex effettivament il-każ, b’mod partikolari f’dan il-każ fejn rikorrent jippreżenta indizzji serji f’sens kuntrarju, kif ukoll tivverifika, fil-każ fejn id-dispożizzjonijiet nazzjonali jippermettu t-trasferiment tad-drittijiet għal pensjoni lejn skema nazzjonali oħra jew lejn skema ta’ organizzazzjoni internazzjonali, jekk il-kalkolu tas-somma li għandha tiġi ttrasferita għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni ma titwettaqx b’mod negattiv meta mqabbel mal-kalkolu tas-somma li għandha tiġi ttrasferita lejn tali skemi oħra. Is-sempliċi fatt li l-metodu tal-kalkolu applikat iwassal għal somma li għandha tiġi ttrasferita li l-ammont tagħha huwa inqas minn nofs l-ammont tal-kontribuzzjonijiet imħallsa mill-uffiċjal u l-persuna li kienet timpjegah fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali ma tikkostitwixxix fiha nfisha tali indizzju. Barra minn hekk mill-fajl prodott lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li d-dispożizzjonijiet nazzjonali jippermettu t-trasferiment tad-drittijiet għal pensjoni lejn skema nazzjonali jew internazzjonali oħra.
39
Barra minn hekk, uffiċjal li jitlob it-trasferiment tad-drittijiet tiegħu għal pensjoni miksuba f’sistema ta’ pensjoni ta’ Stat Membru għall-iskema ta’ pensjoni tal-Unjoni ma jistax b’suċċess jinvoka diskriminazzjoni pprojbita fil-konfront tal-uffiċjali tal-Unjoni li joriġinaw minn Stati Membri oħra u li tirriżulta minn użu ta’ metodu differenti għall-kalkolu tal-kapital li għandu jiġi ttrasferit. Fil-fatt, f’dan il-każ, id-differenza fit-trattament hija l-konsegwenza tal-kompetenza tal-Istati Membri sabiex jamministraw is-sistema tagħhom ta’ pensjoni u s-setgħa diskrezzjonali tagħhom f’dan ir-rigward.
40
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikoli 11(2), tal-Anness VIII tar-Regolament tal-Persunal u 4(3) TUE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux l-applikazzjoni ta’ metodu għall-kalkolu tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksubin qabel, bħal dak iddefinit mil-leġiżlazzjoni Ċeka, anki meta dan il-metodu jwassal sabiex l-ammont tal-kapital għat-trasferiment lejn l-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni huwa stabbilit f’livell li ma jilħaq lanqas in-nofs tal-ammont tal-kontribuzzjonijiet imħallsa mill-uffiċjal u l-persuna li kienet timpjegah fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali.
Fuq it-tielet domanda
41
Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal u 4(3) TUE għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksubin qabel u intiżi li jiġu ttrasferiti għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni, hemm lok li jiġi kkunsidrat il-perijodu li matulu l-uffiċjal kien diġà affiljat f’din l-iskema tal-aħħar.
42
Minn naħa, għandu jitfakkar, fir-rigward tas-sentenza My, iċċitata iktar ’il fuq, invokata mill-qorti tar-rinviju fil-kuntest tat-tielet domanda tagħha, li l-Qorti tal-Ġustizzja sabet, fil-punt 49 ta’ din is-sentenza, li l-Artikolu 4(3) TUE, meħud flimkien mar-Regolamenti tal-Persunal, jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tippermettix li jittieħdu inkunsiderazzjoni snin ta’ xogħol li ċittadin tal-Unjoni jkun wettaq fis-servizz ta’ istituzzjoni tal-Unjoni għall-finijiet tal-eliġibbiltà għal dritt għal pensjoni ta’ rtirar taħt l-iskema nazzjonali tiegħu.
43
Madankollu, filwaqt li fil-kawża li wasslet għas-sentenza My, iċċitata iktar ’il fuq, fir-rigward tal-kunsiderazzjoni tal-perijodi ta’ attività mwettqa fl-istituzzjonijiet tal-Unjoni għall-finijiet tal-eliġibbiltà għal dritt għal pensjoni ta’ rtirar taħt l-iskema ta’ pensjoni nazzjonali, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali jitlob, quddiem il-qorti tar-rinviju, it-teħid inkunsiderazzjoni fl-Istat Membru kkonċernat tal-perijodu ta’ attività mwettaq bħala uffiċjal tal-Kummissjoni għall-finijiet tad-determinazzjoni tal-ammont li għandu jiġi ttrasferit mill-iskema nazzjonali tal-pensjoni għal dik tal-Unjoni.
44
Minħabba li s-sitwazzjoni li tat lok għas-sentenza My, iċċitata iktar ’il fuq, hija differenti minn dik tal-kawża prinċipali, din is-sentenza ma tistax tipprovdi punti għar-risposta li għandha tingħata għat-tielet domanda.
45
Min-naħa l-oħra, jirriżulta mingħajr ekwivoku mill-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal li d-drittijiet għal pensjoni li uffiċjal għandu jkun intitolat li jittrasferixxi għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni derivanti mill-iskema tal-pensjoni fis-seħħ fi Stat Membru huma dawk miksubin taħt l-uniċi attivitajiet eżerċitati qabel id-dħul tiegħu fis-servizz tal-Unjoni.
46
Barra minn hekk, din id-dispożizzjoni hija speċifikata fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni, tat-28 ta’ April 2004, dwar id-dispożizzjonijiet ġenerali ta’ implementazzjoni tal-Artikoli 11 u 12 tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal, li jipprovdi fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 6 tiegħu, li “[l]-ammont kollu li għandu jiġi ttrasferit, dovut mill-fond tal-pensjoni li taħtu kien jaqa’ l-uffiċjal, għandu jiġi ċċertifikat bħala l-kapital aġġornat li jirrappreżenta drittijiet għal pensjoni miksuba qabel id-dħul fis-servizz tal-Komunitajiet”.
47
Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, ir-risposta għat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikoli 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolamenti tal-Persunal u 4(3) TUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksubin fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali u intiżi li jiġu ttrasferiti għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni, ma hemmx lok li jiġi kkunsidrat il-perijodu li matulu l-uffiċjal kien diġà affiljat f’din l-iskema tal-aħħar.
Fuq l-ispejjeż
48
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikolu 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, EURATOM, KEFA) Nru 259/68, tad-29 ta’ Frar 1968, li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal tal-uffiċjali u l-kundizzjonijiet ta’ impjieg ta’ uffiċjali oħra tal-Komunitajiet Ewropej, u li jistabbilixxi miżuri temporanji applikabbli temporanjament għall-Uffiċjali tal- Kummissjoni, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 723/2004, tat-22 ta’ Marzu 2004, għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’ jiddetermina l-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni billi jibbaża ruħu kemm fuq il-metodu tal-ekwivalenza attwarjali, kemm fuq dak tal-valur tar-rimbors b’rata fissa, kif ukoll fuq metodi oħra, sakemm is-somma li għandha tiġi ttrasferita tirrappreżenta materjalment id-drittijiet għal pensjoni miksubin bis-saħħa tas-servizzi jew attivitajiet preċedenti tal-uffiċjal ikkonċernat.
2)
L-Artikoli 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolament Nru 259/68, kif emendat bir-Regolament Nru 723/2004, u 4(3) TUE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux l-applikazzjoni ta’ metodu għall-kalkolu tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni miksubin qabel, bħal dak iddefinit mil-leġiżlazzjoni Ċeka, anki meta dan il-metodu jwassal sabiex l-ammont tal-kapital għat-trasferiment lejn l-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni huwa stabbilit f’livell li ma jilħaq lanqas in-nofs tal-ammont tal-kontribuzzjonijiet mħallsa mill-uffiċjal u l-persuna li kienet timpjegah fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali.
3)
l-Artikoli 11(2) tal-Anness VIII tar-Regolament Nru 259/68, kif emendat bir-Regolament Nru 723/2004, u 4(3) TUE għandhom jiġi interpretati fis-sens li, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-kapital li jirrappreżenta d-drittijiet għal pensjoni tal-irtirar miksubin fl-iskema tal-pensjoni nazzjonali u intiżi li jiġu ttrasferiti għall-iskema tal-pensjoni tal-Unjoni, ma hemmx lok li jiġi kkunsidrat il-perijodu li matulu l-uffiċjal kien diġà pparteċipa għal din l-iskema tal-aħħar.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: iċ-Ċek.
Full & Egal Universal Law Academy