28.7.2012
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 227/15
Προσφυγή της 8ης Ιουνίου 2012 — Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Ουγγαρίας
(Υπόθεση C-288/12)
2012/C 227/22
Γλώσσα διαδικασίας: η ουγγρική
Διάδικοι
Προσφεύγουσα: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εκπρόσωποι: B. Martenczuk και B. D. Simon)
Καθής: Ουγγαρία
Αιτήματα της προσφεύγουσας
Η προσφεύγουσα ζητεί από το Δικαστήριο:
—
να αναγνωρίσει ότι η Ουγγαρία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (1), στο μέτρο που έθεσε προώρως τέρμα στη θητεία του επιτρόπου προστασίας των δεδομένων·
—
να καταδικάσει την Ουγγαρία στα δικαστικά έξοδα.
Ισχυρισμοί και κύρια επιχειρήματα
Η οδηγία 95/46/ΕΚ επιβάλλει την επιτήρηση της εφαρμογής των διατάξεων που θεσπίζουν τα κράτη μέλη για τη μεταφορά της στην εσωτερική έννομη τάξη από μία ή πλείονες δημόσιες αρχές οι οποίες ασκούν με πλήρη ανεξαρτησία τα καθήκοντα που τους έχουν ανατεθεί.
Στην Ουγγαρία, η αρχή αυτή ήταν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011, ο επίτροπος προστασίας των δεδομένων. Κατ’ εφαρμογήν της ουγγρικής νομοθεσίας που ίσχυε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011, ο επίτροπος αυτός οριζόταν από το Ουγγρικό Κοινοβούλιο για περίοδο έξι ετών. Η θητεία του επιτρόπου προστασίας των δεδομένων που ασκούσε τα καθήκοντα αυτά στις 31 Δεκεμβρίου 2011, δεδομένου ότι είχε αρχίσει στις 29 Σεπτεμβρίου 2008, έπρεπε, υπό κανονικές συνθήκες, να διαρκέσει έως τον Δεκέμβριο του 2014.
Η συναφής ουγγρική νομοθεσία τροποποιήθηκε με ισχύ από 1ης Ιανουαρίου 2012. Οι τροποποιήσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την κατάργηση του θεσμού του επιτρόπου προστασίας των δεδομένων και τη λήξη της θητείας του ασκούντος από τις 29 Σεπτεμβρίου 2008 τα καθήκοντα του επιτρόπου προστασίας των δεδομένων. Η αρχή που είναι επιφορτισμένη με την επιτήρηση της προστασίας των δεδομένων κατ’ εφαρμογήν της οδηγίας 95/46/ΕΚ είναι πλέον η προσφάτως συσταθείσα Εθνική Αρχή Προστασίας των Δεδομένων και της Ελευθερίας της Πληροφορήσεως (Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság, στο εξής: ΝΑΙΗ). Κατά τη νέα νομοθεσία, η ΝΑΙΗ έχει πρόεδρο ο οποίος διορίζεται για θητεία εννέα ετών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, βάσει προτάσεως του Προέδρου της Κυβερνήσεως. Στη θέση αυτή δεν διορίστηκε ο παλαιός επίτροπος προστασίας των δεδομένων.
Κατά την Επιτροπή, η πρόωρη παύση της θητείας της αρχής που ήταν επιφορτισμένη με την επιτήρηση της προστασίας των δεδομένων παραβιάζει την ανεξαρτησία που πρέπει να αναγνωρίζεται στην αρχή αυτή κατ’ εφαρμογήν της οδηγίας. Δεδομένου ότι η οδηγία δεν καθορίζει τη διάρκεια της θητείας της αρμόδιας για την προστασία των δεδομένων αρχής, τα κράτη μέλη μπορούν καταρχήν να την καθορίζουν ελεύθερα. Πρέπει, ωστόσο, να πρόκειται για εύλογη διάρκεια και είναι, εν πάση περιπτώσει, απαραίτητο να τηρεί το κράτος μέλος τη διάρκεια θητείας την οποία έχει καθορίσει. Σε αντίθετη περίπτωση, η αρμόδια για την επιτήρηση αρχή θα ήταν δυνατόν να επηρεάζεται, κατά την εκτέλεση της αποστολής της, από τον φόβο μιας πρόωρης παύσεως της θητείας της, πράγμα που θα έθιγε την ανεξαρτησία της.
Όσον αφορά το παραδεκτό της προσφυγής, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, δεδομένου ότι η παλαιά αρχή επιτηρήσεως της προστασίας των δεδομένων δεν αποκαταστάθηκε στα καθήκοντά της κατά το πέρας της προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη, η παράβαση εξακολουθούσε να υφίσταται κατά την ημερομηνία εκείνη. Η τακτοποίηση της καταστάσεως δεν είναι αδύνατη: η Ουγγαρία οφείλει να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε ο παλαιός επίτροπος προστασίας των δεδομένων να επανέλθει στα καθήκοντά του, όπως αυτά προβλέπονται από την οδηγία 95/46/ΕΚ, για το υπολειπόμενο διάστημα της θητείας του από τις 31 Δεκεμβρίου 2011. Η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί να θεωρήσει ως προσήκουσα μια τακτοποίηση που θα συνίστατο στον διορισμό, για το χρονικό αυτό διάστημα, του παλαιού επιτρόπου προστασίας των δεδομένων στη θέση του προέδρου της ΝΑΙΗ. Η Ουγγαρία δεν μπορεί να επικαλεστεί συναφώς την ανεξαρτησία του νυν προέδρου της ΝΑΙΗ, καθόσον αυτό θα ισοδυναμούσε με επίκληση, προς υπεράσπισή της, της ίδιας της παραβάσεώς της. Επιβάλλεται η θεραπεία των αποτελεσμάτων αυτής της παραβάσεως και όχι η διατήρησή τους.
Κατά την Επιτροπή, μόνον σοβαροί και αντικειμενικώς εξακριβώσιμοι λόγοι μπορούν να δικαιολογήσουν την πρόωρη παύση της εν λόγω θητείας. Όμως, η Ουγγαρία δεν επικαλέστηκε κανένα λόγο αυτού του είδους.
Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί το δικαίωμα της Ουγγαρίας να μεταβάλει τη μορφή της αρχής επιτηρήσεως, παραδείγματος χάριν με την εγκατάλειψη της παλαιάς μορφής του «επιτρόπου προστασίας των δεδομένων» και την καθιέρωση μιας «αρχής» υπό την έννοια του ουγγρικού δικαίου. Ωστόσο, η αλλαγή της θεσμικής μορφής ουδόλως απαιτούσε την πρόωρη λήξη της θητείας της παλαιάς αρχής επιτηρήσεως. Η Ουγγαρία είχε τη δυνατότητα να προβλέψει στο εσωτερικό της δίκαιο είτε ότι η νέα μορφή θα ίσχυε μετά τη λήξη της θητείας του τότε εν ενεργεία επιτρόπου προστασίας των δεδομένων είτε ότι αυτός θα ήταν ο πρώτος πρόεδρος της νέας αρχής για το υπολειπόμενο διάστημα της θητείας του.
Αν γινόταν δεκτό το επιχείρημα της ευχέρειας του κράτους μέλους να μεταβάλει τη μορφή της αρχής, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα, κατά την Επιτροπή, να τίθεται οποιαδήποτε αρχή επιτηρήσεως της προστασίας των δεδομένων εντός της Ένωσης υπό τη διαρκή απειλή της παύσεως της θητείας της υπό τη μορφή της παρεμβάσεως του νομοθέτη με στόχο την κατάργηση της εκάστοτε υπηρετούσας αρχής και την εγκατάσταση μιας νέας αρχής για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που προβλέπονται από την οδηγία 95/46. Δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο οι δημόσιες αρχές να χρησιμοποιούν τέτοιες μεταρρυθμίσεις για να τιμωρήσουν και να ελέγξουν τις αρχές επιτηρήσεως της προστασίας των δεδομένων που θα είχαν προκαλέσει τη δυσαρέσκειά τους. Ο κίνδυνος και μόνον της ασκήσεως τέτοιων πιέσεων είναι ασυμβίβαστος με την πλήρη και απόλυτη ανεξαρτησία των αρχών επιτηρήσεως.
Κατά την Επιτροπή, η Ουγγαρία δεν μπορούσε, εξάλλου, να στηριχθεί στις σιβυλλικού περιεχομένου δηλώσεις του παλαιού επιτρόπου προστασίας των δεδομένων, που δημοσιεύθηκαν στον Τύπο, για να συμπεράνει ότι αυτός δεν είχε πλέον την πρόθεση να εκπληρώσει την αποστολή που προβλέπει το άρθρο 28 της οδηγίας 95/46/ΕΚ και, κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να θέσει τέρμα στη θητεία του βάσει ενός τέτοιου λόγου.
(1) ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31
Full & Egal Universal Law Academy