KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WAHL
ippreżentati fid-19 ta’ Ġunju 2014 ( 1 )
Kawża C‑179/13
Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbank
vs
L.F. Evans
[Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Centrale Raad van Beroep (il-Pajjiżi l-Baxxi)]
“Regolament (KEE) Nru 1408/71 — Determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli għal ħaddiem fil-qasam tas-sigurtà soċjali — Applikabbiltà — Impjieg fil-konsolat ta’ Stat li ma huwiex Membru — Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari tal-24 ta’ April 1963 — Dikjarazzjoni minn ħaddiem li dik il-persuna tagħżel li ma tingħaqadx fl-iskema tas-sigurtà soċjali ta’ Stat Membru — Kunċett ta’ ‘diskriminazzjoni’”
1.
Tista’ l-istituzzjoni kompetenti ta’ Stat Membru, fil-kalkolu tal-benefiċċji tal-pensjoni tax-xjuħija li jkun intitolat għaliha ħaddiem, teskludi perijodi ta’ impjieg fil-konsolat ta’ Stat li ma huwiex Membru fuq il-bażi li, matul dawk il-perijodi, il-ħaddiem ma kienx affiljat mas-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Istat Membru? Din hija l-kwistjoni, essenzjalment, li dwarha l-qorti tar-rinviju qed titlob gwida mill-Qorti tal-Ġustizzja.
I – Il-kuntest ġuridiku
A – Id-dritt internazzjonali
2.
L-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari (iktar ’il quddiem il-“KVRK”) ( 2 ) jagħti d-definizzjoni li ġejja:
“1. Għall-għanijiet ta’ din il-Konvenzjoni, l-espressjonijiet li ġejjin għandu jkollhom it-tifsiriet kif qed jingħataw hawn taħt:
[...]
(e)
‘impjegat konsolari’ tfisser kull persuna impjegata fis-servizz amministrattiv jew tekniku ta’ post konsolari;
[...]
3. L-istatus partikolari ta’ membri tal-postijiet konsolari li huma ċittadini jew residenti permanenti tal-Istat li jirċievi huwa rregolat mill-Artikolu 71 ta’ din il-Konvenzjoni.” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
3.
L-Artikolu 48 tal-KVRK (“Eżenzjoni dwar is-sigurtà soċjali”) fih dan il-kliem:
“1. Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, il-membri tal-post konsolari fir-rigward ta’ servizzi li huma jagħtu għall-Istat li jibgħat [ ( 3 ) ], u l-membri tal-familji tagħhom li jifformaw parti mill-familji tagħhom, għandhom ikunu eżentati mid-dispożizzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jistgħu jkunu fis-seħħ fl-Istat li jirċievi [ ( 4 ) ].
2. L-eżenzjoni pprovduta fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandha tapplika wkoll għall-membri tal-persunal privat li huma fl-impjieg biss ta’ membri tal-post konsolari, bil-kundizzjoni:
(a)
li ma humiex ċittadini ta’ jew residenti permanenti fl-Istat li jirċievi; u
(b)
li huma koperti bid-dispożizzjonijiet tas-sigurtà soċjali li huma fis-seħħ fl-Istat li jibgħat jew fl-Istat terz.
3. Membri tal-post konsolari li jimpjegaw persuni li l-eżenzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu ma tapplikax għalihom għandhom josservaw l-obbligi li d-dispożizzjonijiet tas-sigurtà soċjali tal-Istat li jirċievi jimponi fuq min iħaddem.
4. L-eżenzjoni li hemm fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu ma għandhiex tipprekludi l-parteċipazzjoni volontarja fis-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Istat li jirċievi, iżda dik il-parteċipazzjoni għandha tkun permessa minn dak l-Istat.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
4.
L-Artikolu 71 tal-KVRK (“Ċittadini jew residenti permanenti tal-Istat li jirċievi”) jipprovdi:
“1 Sa fejn jistgħu jingħataw faċilitajiet, privileġġi u immunitajiet addizzjonali mill-Istat li jirċievi, uffiċjali konsolari li huma ċittadini ta’ jew residenti permanenti fl-Istat li jirċievi għandhom igawdu l-immunità mill-ġurisdizzjoni u l-invjolabbiltà personali biss fir-rigward tal-atti uffiċjali li jeżegwixxu fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, u l-privileġġ ipprovdut fil-paragrafu 3 tal-Artikolu 44. Fir-rigward ta’ dawn l-uffiċjali konsolari, l-Istat li jirċievi għandu jkun marbut ukoll bl-obbligu previst fl-Artikolu 42. Jekk jittieħdu proċeduri kriminali kontra dan l-uffiċjali konsolari, il-proċeduri għandhom, ħlief jekk ikun taħt arrest jew detenzjoni, isiru b’mod li jtellfu kemm jista’ jkun mill-inqas l-eżerċizzju tal-funzjonijiet konsolari.
2. Membri oħrajn tal-post konsolari li huma ċittadini ta’ jew residenti permanenti fl-Istat li jirċievi u l-membri tal-familji tagħhom, kif ukoll membri tal-familji ta’ uffiċjali konsolari msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, għandhom igawdu faċilitajiet, privileġġi u immunitajiet biss sa fejn dawn jingħatawlhom mill-Istat li jirċievi. Dawk il-membri tal-familji tal-membri tal-post konsolari u dawk il-membri tal-persunal privat li huma stess ċittadini ta’ jew residenti permanenti fl-Istat li jirċievi għandhom huma wkoll igawdu faċilitajiet, privileġġi u immunitajiet biss sa fejn dawn jingħatawlhom mill-Istat li jirċievi. Iżda l-Istat li jirċievi għandu jeżerċita l-ġurisdizzjoni tiegħu fuq dawk il-persuni b’mod li ma jtellifx indebitament l-eżekuzzjoni tal-funzjonijiet tal-post konsolari.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]
5.
Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ddepożita l-istrument ta’ adeżjoni tiegħu mal-KVRK mas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fis-17 ta’ Diċembru 1985, u l-adeżjoni bdiet b’seħħ mis-16 ta’ Jannar 1986 ( 5 ).
B – Id-dritt tal-UE
1. Regolament (KEE) Nru 1612/68 ( 6 )
6.
L-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1612/68 jistabbilixxi li:
“1 Ħaddiem ċittadin ta’ xi Stat Membru ma jistax, fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, ikun trattat b’mod differenti minn ħaddiema nazzjonali minħabba ċ-ċittadinanza tiegħu fir-rigward ta’ kwalunkwe kondizzjoni tal-impjieg u tax-xogħol, partikolarment fir-rigward ta’ paga, tkeċċija u jekk hu jisfa’ mingħajr xogħol, ingaġġ mill-ġdid jew impjieg mill-ġdid.
2. Huwa għandu jgawdi l-istess vantaġġi soċjali u ta’ taxxa bħall-ħaddiema nazzjonali.
[...]”.
2. Regolament (KEE) Nru 1408/71 ( 7 )
7.
Skont il-paragrafu 1 tal-Artikolu 2 (“Il-Persuni koperti”) tar-Regolament Nru 1408/71, dak ir-regolament għandu japplika, inter alia, għal persuni impjegati li huma jew kienu suġġetti għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew iżjed u li huma ċittadini ta’ wieħed mil-Istati Membri.
8.
L-Artikolu 3(1) (“Trattament Ugwali”) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi li, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet speċjali ta’ dak ir-regolament, il-persuni li għalihom japplika dak ir-Regolament għandhom ikunu suġġetti għall-istess obbligi u jgawdu l-istess benefiċċji skont il-leġiżlazzjoni ta’ kull Stat Membru bħaċ-ċittadini nazzjonali ta’ dak l-Istat.
9.
Skont il-paragrafu 1 tal-Artikolu 4 (“Materji koperti”) tar-Regolament Nru 1408/71, dak ir-regolament għandu japplika għal-leġiżlazzjoni kollha fuq il-benefiċċji tax-xjuħija.
10.
It-Titolu II tar-Regolament Nru 1408/71 jippreskrivi regoli għad-determinazzjoni tal-leġiżlazzjoni applikabbli. L-Artikolu 13 (“Regoli ġenerali) jgħid:
“1. Bla ħsara għall-Artikoli 14ċ u 14f, persuni li għalihom japplika dan ir-Regolament għandhom ikunu soġġetti għall-liġijiet ta’ Stat Membru wieħed biss. Dawk il-liġijiet għandhom jiġu stabbiliti skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu.
2. Bla ħsara għall-Artikoli 14 sa 17:
(a)
ħaddiem impjegat fit-territorju ta’ wieħed mill-Istati Membri għandu jkun soġġett għal-leġislazzjoni ta’ dan l-Istat saħansitra jekk ikun jirrisjedi fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor jew l-uffiċċju reġistrat jew tan-negozju ta’ l-impriża jew ta’ l-individwu li jimpjegawh jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor;
[...]”.
11.
L-Artikolu 16 (“Regoli speċjali li jirrigwardaw persuni impjegati f’missjonijiet diplomatiċi u f’postijiet konsulari, u l-persunal awżiljarju tal-[Unjoni Ewropea]”) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi:
“1. L-Artikolu 13(2)(a) għandu japplika għall-persuni impjegati fil-missjonijiet diplomatiċi u postijiet konsulari u għal persunal privat domestiku ta’ dawn il-missjonijiet jew postijiet.
2. Madankollu, il-ħaddiema koperti bil-paragrafu 1 li huma ċittadini nazzjonali ta’ l-Istat Membru li huwa l-Istat li jakkredita jew li jibgħat jistgħu jagħżlu li jkunu soġġetti għal-leġislazzjoni ta’ dan l-Istat. Dan id-dritt tal-għażla jista’ jiġi mġedded fl-aħħar ta’ kull sena kalendarja u ma għandux ikollu effett retrospettiv.”
C – Id-dritt Olandiż
12.
L-Artikolu 6(1) tal-Liġi Ġenerali dwar il-Pensjonijiet tax-Xjuħija (Algemene Ouderdomswet, iktar ’il quddiem “l-AOW”) jipprovdi, inter alia, li l-persuni li joqgħodu fil-Pajjiżi l-Baxxi u li huma taħt ċertu età għandhom jiġu ttrattati u assigurati skont l-AOW.
13.
Madankollu, dik ir-regola saret inqas stretta permezz tad-diskrezzjoni mogħtija lill-eżekuttiv, skont diversi paragrafi tal-Artikolu 6 tal-AOW, biex jiġi adottat strument statutorju li jeżenta l-applikazzjoni tar-regola msemmija fil-punt preċedenti fir-rigward ta’ ċerti kategoriji ddefiniti ta’ persuni ( 8 ).
14.
Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, fiż-żmien materjali, ġew adottati tliet strumenti statutorji bħal dawn, li jistabbilixxu regoli speċjali fir-rigward ta’ uffiċjali konsolari u persunal ta’ Stati barranin, u d-dispożizzjonijiet rilevanti għall-finijiet preżenti huma dawn:
—
Artikolu 2 tad-Digriet tad-19 ta’ Ottubru 1976 fuq l-estensjoni u r-restrizzjoni tal-kategorija ta’ persuni assigurati fir-rigward tal-assigurazzjoni nazzjonali (iktar ’il quddiem “id-Digriet tal-1976”) ( 9 );
—
Artikoli 11 u 12 tad-Digriet tat-3 ta’ Mejju 1989 fuq l-estensjoni u r-restrizzjoni tal-kategorija tal-persuni assigurati fir-rigward tal-assigurazzjoni nazzjonali (iktar ’il quddiem “id-Digriet tal-1989”) ( 10 ) u
—
Artikolu 13 tad-Digriet tal-24 ta’ Diċembru 1998 fuq l-estensjoni u r-restrizzjoni tal-kategorija ta’ persuni assigurati fir-rigward tal-assigurazzjoni nazzjonali (iktar ’il quddiem “id-Digriet tal-1998”) ( 11 ).
15.
Bejn l-1 ta’ Ottubru 1976 u l-1 ta’ Lulju 1989, id-Digriet tal-1976 stabbilixxa li uffiċjali konsolari u l-persunal li jassisti ma kinux assigurati għall-finijiet tal-iskema tas-sigurtà soċjali sakemm ma kellhomx ċittadinanza tal-Pajjiżi l-Baxxi.
16.
Fl-istess żmien li nħareġ d-Digriet tal-1976, il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Pajjiżi l-Baxxi kien tal-fehma li impjegati konsolari ta’ nazzjonalità barranija li joqogħdu fil-Pajjiżi l-Baxxi ma għandhomx jiġu kkunsidrati li huma residenti permanenti għall-finijiet tal-Artikolu 71 tal-KVRK. Madankollu, id-deċiżjoni tar-rinviju tispjega li, mill-1 ta’ Awwissu 1987, ġiet adottata politika ġdida (iktar ’il quddiem “il-politika l-ġdida”). Skont il-politika l-ġdida, membri tal-persunal irreklutati lokalment kienu kkunsidrati li huma residenti permanenti jekk, fiż-żmien tar-reklutaġġ, kienu diġà ilhom joqogħdu fil-Pajjiżi l-Baxxi għal iktar minn sena. Il-politika l-ġdida kienet tapplika biss għal persuni impjegati għal iktar minn sena. Il-politika l-ġdida kienet tapplika biss għal persuni impjegati mill-1 ta’ Awwissu 1987 u ma kellhiex tibdel drittijiet u obbligi kweżiti preċedentement għal persuni li diġà kienu jaħdmu f’konsolat.
17.
Għall-istess raġuni, bejn l-1 ta’ Lulju 1989 u l-1 ta’ Jannar 1999, skont l-Artikolu 12 tad-Digriet tal-1989, membri ta’ post konsolari li kienu ċittadini tal-Pajjiżi l-Baxxi jew li kienu joqogħdu b’mod permanenti fil-Pajjiżi l-Baxxi kienu assigurati għall-finijiet tal-iskema tas-sigurtà soċjali.
18.
Madankollu, il-qorti tar-rinviju tgħid li l-politika l-ġdida ma’ kinitx tipprovdi biżżejjed ċarezza u għalhekk ġiet immodifikata. Mill-1 ta’ Jannar 1999, l-Artikolu 13(3) tad-Digriet tal-1998 jistabbilixxi:
“Il-membri tal-persunal amministrattiv, tekniku u tas-servizz tal-missjoni diplomatika jew tal-post konsolari ta’ Stat ieħor ma għandhomx ikunu assigurati għall-finijiet tal-iskema tas-sigurtà soċjali jekk kienu impjegati diġà bħala tali qabel l-1 ta’ Awwissu 1987, u ġew impjegati bħala tali kontinwament mill-1 ta’ Awwissu 1987, għajr jekk huma:
a.
jagħmlu xogħol fil-Pajjiżi l-Baxxi li ma jikkonsistix fl-attivitajiet msemmijin fil-paragrafu introduttorju; jew
b.
jirċievu benefiċċju tas-sigurtà soċjali Olandiż.
Bħala deroga, mill-ewwel sentenza, il-membri tal-persunal u l-persunal privat msemmijin hemmhekk għandhom jiġu assigurati għall-finijiet tal-iskema tas-sigurtà soċjali jekk kienu assigurati diġà fil-31 ta’ Lulju 1987.”
19.
F’dak ir-rigward, il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Pajjiżi l-Baxxi ħalla lill-persunal tal-konsolati barranin li kienu diġà jaħdmu hemmhekk qabel l-1 ta’ Awwissu 1987 li jagħżlu, qabel il-15 ta’ Diċembru 1999, jekk xtaqux jibqgħu mhux affiljati mal-iskema tas-sigurtà soċjali Olandiża.
II – Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
20.
L.F. Evans hija ċittadina Ingliża mwielda fl-1955. Fl-1972 u l-1973, kienet taħdem fir-Renju Unit, fejn kienet toqgħod dak iż-żmien.
21.
Fl-1973, L.F. Evans marret toqgħod fil-Pajjiżi l-Baxxi. Mis-7 ta’ Novembru 1973 sal-31 ta’ Marzu 1977, hija ħadmet suċċessivament għal żewġ impriżi stabbiliti fil-Pajjiżi l-Baxxi. Mit-18 ta’ April 1977 sal-aħħar ta’ Mejju 1980, hija ħadmet għall-Konsolat Ġenerali Brittaniku f’Rotterdam, u meta telqet, irċeviet benefiċċji tal-qgħad fil-Pajjiżi il-Baxxi.
22.
Mis-17 ta’ Novembru 1980, L.F. Evans ġiet impjegata bħala membru tal-persunal amministrattiv tal-Konsolat Ġenerali tal-Istati Uniti tal-Amerika f’Amsterdam (iktar ’il quddiem “il-Konsolat tal-Istati Uniti”). Wara li ġiet impjegata, hija ġiet koperta b’polza tal-assigurazzjoni tas-saħħa kollettiva li kien għamel min jimpjegaha, il-Konsolat tal-Istati Uniti, ma’ fornitur ta’ assigurazzjoni privat stabbilit fil-Pajjiżi l-Baxxi.
23.
Meta bdiet taħdem mal-Konsolat tal-Istati Uniti, L.F. Evans ingħatat status ipprivileġġat (“geprivilegieerdenpas”; iktar ’il quddiem l-“istatus ipprivileġġat” tagħha) mill-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Pajjiżi l-Baxxi. Bis-saħħa ta’ dan l-istatus hija kienet eżentata, inter alia, milli tħallas il-biċċa l-kbira tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-Konsolat tal-Istati Uniti lill-qorti tar-rinviju, wara li L.F. Evans bdiet taħdem għall-Konsolat tal-Istati Uniti, l-ebda kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali ma tnaqqsitilha mis-salarju tagħha.
24.
Fl-eżerċizzju tal-għażla msemmija fil-punt 19 iktar ’il fuq, L.F. Evans għażlet – f’dikjarazzjoni ddatata 5 ta’ Diċembru 1999 (iktar ’il quddiem “id-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999”) ? l-istatus “assenjata”, li kienet tfisser li hija ma tkunx “assigurata skont is-sistema ta’ assigurazzjoni soċjali tal-[Pajjiżi l-Baxxi] u għalhekk, ma tkunx intitolata għall-kopertura li tipprovdi.”
25.
Fis-27 ta’ Marzu 2008, b’risposta għal talba li saret minn L.F. Evans f’dak is-sens, ir-Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbank (Il-Bord tal-Bank tal-Assigurazzjoni Soċjali, iktar ’il quddiem “l-Svb”) infurmaha dwar il-perijodi li matulhom hija kienet assigurata skont l-AOW għall-finijiet tal-pensjoni tal-irtirar tagħha. L-Svb qal li l-perijodu mis-7 ta’ Novembru 1973 sat-18 ta’ Novembru 1980 kien ser jiġi kkunsidrat, imma li fil-fehma tiegħu hija ma kinitx ġiet assigurata billi kienet bdiet taħdem għall-Konsolat tal-Istati Uniti.
26.
L.F. Evans ikkontestat dik id-deċiżjoni quddiem ir-Rechtbank Amsterdam (il-Qorti Distrettwali ta’ Amsterdam). B’sentenza tal-15 ta’ Marzu 2011, ir-Rechtbank Amsterdam iddeċidiet li, bis-saħħa tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1408/71 u s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ Boukhalfa ( 12 ), L.F. Evans kellha tiġi kkunsidrata bħala assigurata skont l-AOW mit-18 ta’ Novembru 1980 sat-12 ta’ Marzu 2008. Barra minn hekk, dik il-qorti ddeċidiet li L.F. Evans kienet residenti permanenti fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-istatus ipprivileġġat tagħha ma kienx rilevanti f’dak il-kuntest.
27.
L-Svb appella minn dik is-sentenza quddiem is-Centrale Raad van Beroep (il-Qorti Superjuri tas-Sigurtà Soċjali). Billi kellha dubji dwar l-interpretazzjoni korretta tar-Regolament Nru 1612/68 u r-Regolament Nru 1408/71, dik il-qorti ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
L-Artikoli 2 u/jew 16 tar-Regolament Nru 1408/71 għandhom jiġu interpretati fis-sens li persuna bħal L.F. Evans, li hija ċittadina ta’ Stat Membru, li eżerċitat id-dritt ta’ moviment liberu tal-ħaddiema li huwa dritt tagħha, li fir-rigward tagħha kienet tapplika l-leġiżlazzjoni Olandiża fil-qasam tas-sigurtà soċjali u li sussegwentement ħadmet bħala membru tal-persunal fid-dipartiment tal-Konsolat Ġenerali tal-Istati Uniti tal-Amerika fil-Pajjiżi l-Baxxi, ma taqax iktar taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tar-Regolament Nru 1408/71 sa minn meta hija bdiet dawn l-attivitajiet?
(2)
Jekk ir-risposta għall-ewwel domanda tkun fin-negattiv:
(2(a))
L-Artikoli 3 tar-Regolament Nru 1408/71 u/jew 7(2) tar-Regolament Nru 1612/68 għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-applikazzjoni ta’ status ipprivileġġat fil-konfront ta’ L.F. Evans, li, f’dan il-każ jikkonsisti b’mod partikolari fl-assenza ta’ affiljazzjoni obbligatorja mal-assigurazzjonijiet soċjali u fl-assenza ta’ ħlas ta’ kontribuzzjonijiet għal dan l-għan, għandha titqies bħala ġustifikazzjoni suffiċjenti għad-distinzjoni mwettqa minħabba n-nazzjonalità?
(2(b))
F’dan ir-rigward, x’importanza għandha tingħata lill-fatt li, meta mistoqsija dwar dan is-suġġett f’Diċembru 1999, L.F. Evans għażlet li żżomm l-istatus ipprivileġġat tagħha?”
28.
Ġew ippreżentati sottomissjonijiet bil-miktub minn L.F. Evans, l-Svb, mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u tal-Portugall, u mill-Kummissjoni. Ħlief għall-Gvern Portugiż, dawk il-partijiet ressqu wkoll argumenti orali fis-seduta tad-9 ta’ April 2014.
III – Analiżi
A – Rimarki preliminari
29.
Preliminarjament, billi l-każ inkunsiderazzjoni jirrigwarda assigurazzjoni obbligatorja wara relazzjoni ta’ impjieg li spiċċat qabel l-1 ta’ Mejju 2010, dan għandu jiġi ttrattat fuq il-bażi tar-Regolament Nru 1408/71.
30.
Id-domanda numru 1 hija dwar jekk persuna fiċ-ċirkustanzi ta’ L.F. Evans tidħolx fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tar-Regolament Nru 1408/71, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tiegħu, għall-perijodu li matulu hija kienet impjegata fil-Konsolat tal-Istati Uniti ( 13 ). L-Svb ma jikkontestax il-fatt li l-perijodi ta’ impjieg li L.F. Evans għaddiet fil-Pajjiżi l-Baxxi qabel ma ħadmet mal-Konsolat tal-Istati Uniti għandhom jiġu inklużi għall-finijiet tal-kalkolu tal-pensjoni tal-irtirar tagħha, u hekk għandu jkun. Bħall-Kummissjoni, insibha diffiċli nimmaġina li L.F. Evans tista’ toħroġ mill-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tar-Regolament Nru 1408/71 fir-rigward ta’ dawk il-perijodi.
31.
Id-domanda numru 2, li qed issir fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li r-Regolament Nru 1408/71 japplika għall-perijodu li matulu L.F. Evans kienet impjegata fil-Konsolat tal-Istati Uniti, tirrigwarda jekk ir-rifjut li jiġi inkluż dak il-perijodu għall-finijiet tal-kalkolu tal-pensjoni tal-irtirar tagħha minħabba l-istatus ipprivileġġat tagħha u d-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999, jammontax għal diskriminazzjoni mhux iġġustifikata fuq il-bażi ta’ ċittadinanza.
32.
Iż-żewġ domandi jeħtieġu li jitqiesu d-dispożizzjonijiet tal-KVRK fuq il-privileġġi u l-eżenzjoni. Madankollu, dawk id-dispożizzjonijiet ma kinux daħlu fis-seħħ fil-Pajjiżi l-Baxxi qabel is-16 ta’ Jannar 1986, jiġifieri iktar minn ħames snin wara li L.F. Evans bdiet taħdem mal-Konsolat tal-Istati Uniti. Bħala punt preliminari, huwa għalhekk meħtieġ li jiġi eżaminat jekk, fiż-żmien materjali, il-KVRK setgħetx tiġi kkunsidrata li tifforma parti mid-dritt internazzjonali konswetudinarju.
B – Kwistjoni preliminari: applikabbiltà tal-KVRK ratione temporis
33.
Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jiddependi fuq ċerti dispożizzjonijiet tal-KVRK fuq privileġġi u immunitajiet konsolari, b’mod partikolari insostenn tal-argument tiegħu li, matul l-impjieg tagħha fil-Konsolat tal-Istati Uniti, L.F. Evans ma kinitx tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tar-Regolament Nru 1408/71. Iżda mil-lat formali, meta L.F. Evans ġiet ingaġġata hemmhekk, dik il-konvenzjoni ma kinitx fis-seħħ fil-Pajjiżi l-Baxxi, fejn ma daħlitx fis-seħħ qabel is-16 ta’ Jannar 1986. Madankollu, dawk id-dispożizzjonijiet xorta jistgħu jkunu rilevanti billi huma sempliċiment jikkodifikaw ir-regoli konswetudinarji tad-dritt internazzjonali fuq din il-kwistjoni. Jekk dan huwa tassew il-każ, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni meta jiġu interpretati d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-UE (ara l-punt 52 iktar ’l isfel).
34.
Sa fejn naf jien, il-Qorti tal-Ġustizzja għad ma kellhiex l-opportunità li tindirizza punti dwar il-KVRK. Madankollu, hemm korp ġurisprudenzjali sostanzjali dwar il-“konvenzjoni qariba” mal-KVRK, jiġifieri l-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Diplomatiċi (iktar ’il quddiem “il-KVRD”) ( 14 ).
35.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-KVRD hija konvenzjoni tad-dritt internazzjonali pubbliku konkluża mill-Istati Membri u Stati li ma humiex Membri li jaġixxu fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom fir-rigward tar-relazzjonijiet diplomatiċi. Fil-prinċipju l-KVRD jirregola relazzjonijiet bilaterali bejn l-Istati u mhux ir-relazzjonijiet bejn Stati u l-Unjoni Ewropea li, barra minn hekk, ma hijiex parti f’dik il-konvenzjoni ( 15 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja qalet ukoll li l-Istati huma rrappreżentati fil-pajjiż fejn jintbagħat uffiċjal minn ambaxxati jew missjonijiet diplomatiċi u minn rappreżentanzi permanenti f’organizzazzjonijiet internazzjonali skont ir-regoli tad-dritt internazzjonali konswetudinarju. Dawn ir-regoli huma “kkodifikat[i], b’mod partikolari” mill-KVRD ( 16 ).
36.
Fir-rigward tad-dispożizzjonijiet fuq il-privileġġi u l-immunitajiet tal-KVRK tal-uffiċjali konsolari u l-impjegati konsolari, il-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja (iktar ’il quddiem l-“ICJ”) iddeċidiet li hemm prinċipji li huma rradikati fil-fond fid-dritt internazzjonali ( 17 ). Għalkemm ma qalitx espressament li l-KVRK tammonta għall-kodifikazzjoni tar-regoli skont id-dritt internazzjonali konswetudinarju, l-ICJ madankollu kienet tal-fehma li ż-żewġ “Konvenzjonijiet ta’ Vjenna, li jikkodifikaw id-dritt tar-relazzjonijiet diplomatiċi u konsolari, jiddikjaraw prinċipji tal-istat u regoli essenzjali għaż-żamma ta’ relazzjonijiet paċifiċi bejn l-Istati u aċċettati fid-dinja kollha min-nazzjonijiet ta’ twemmin, kulturi u suriet politiċi kollha” ( 18 ).
37.
Għaldaqstant, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-KVRD kif ukoll dik tal-ICJ fuq iż-żewġ konvenzjonijiet, jiena tal-fehma li l-Artikoli 48 u 71 tal-KVRK (li issa l-Istati Membri kollha huma partijiet fiha), bħala dispożizzjonijiet fuq privileġġi u immunitajiet, jikkodifikaw id-dritt internazzjonali konswetudinarju, kif jissuġġerixxi wkoll il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi.
38.
Billi dan il-każ li qed jiġi kkunsidrat jirrigwarda parzjalment perijodu (mis-17 ta’ Novembru 1980 sas-16 ta’ Jannar 1986) qabel mal-KVRK daħlet fis-seħħ fil-Pajjiżi l-Baxxi, imma wara d-deċiżjonijiet tal-ICJ imsemmija iktar ’il fuq dwar l-każ tal-Ostaġġi ta’ Teheran, ir-regoli tal-KVRK dwar il-privileġġi u l-immunitajiet japplikaw, bil-konswetudini, għal dak il-perijodu wkoll.
C – Id-domanda numru 1: il-kamp ta ’ applikazzjoni ratione personae tar-Regolament Nru 1408/41
39.
Il-kwistjoni li għandha tiddetermina l-Qorti tal-Ġustizzja mill-bidu nett hija jekk, skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1408/71, L.F. Evans kinitx suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru ( 19 ).
40.
Sa fejn naf jien, il-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma ttrattatx is-sitwazzjoni speċifika ta’ relazzjoni ta’ impjieg bejn ħaddiem u setgħa barranija ( 20 ) fl-ambaxxata jew il-konsolat tagħha fi Stat Membru li tiegħu l-ħaddiem ma huwiex ċittadin ( 21 ). Huwa konċepibbli li jkun hemm approċċi differenti.
41.
Pereżempju, biex tasal għall-konklużjoni li L.F. Evans tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71, ir-Rechtbank Amsterdam qagħdet, inter alia, fuq is-sentenza Boukhalfa ( 22 ). Madankollu, is-sentenza Boukhalfa tifforma parti ( 23 ) minn sensiela ġurisprudenzjali dwar każijiet fejn ix-xogħol sar barra mit-territorju proprju tal-Unjoni Ewropea, jew fejn tal-inqas ma kienx ċar jekk il-post tal-eżekuzzjoni kellux jiġi kkunsidrat bħala territorju tal-Unjoni Ewropea.
42.
B’kuntrast, il-każ li qed jiġi kkunsidrat jinvolvi sitwazzjoni fejn il-ħaddiem mingħajr dubju ikun ħadem fit-territorju tal-UE ( 24 ). Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex għalfejn tagħżel bejn il-prinċipju ta’ territorjalità u l-prinċipju ta’ “rabta mill-qrib biżżejjed” mal-Unjoni Ewropea kif żviluppata fis-sentenza Boukhalfa ( 25 ): sempliċiment japplika l-prinċipju tal-ewwel.
43.
Għaldaqstant, ma jkunx eżaġerat jekk jiġi argumentat li, sempliċiment fuq il-bażi tal-prinċipju ta’ territorjalità, L.F. Evans hija suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru u, għaldaqstant, ir-Regolament Nru 1408/71 japplika għas-sitwazzjoni tagħha. Biex din il-fehma tiġi sostnuta, dak li jkun jitħajjar joqgħod fuq linja ġurisprudenzjali li tgħid li ċittadin tal-UE li jaħdem fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat ta’ oriġini tiegħu ma jitlifx l-istatus tiegħu ta’ ħaddiem fit-tifsira tal-Artikolu 45 TFUE meta jokkupa pożizzjoni ma’ organizzazzjoni internazzjonali (bħall-Aġenzija Spazjali Ewropea, l-Eurocontrol jew l-Organizzazzjoni Ewropea tal-Privattivi). Dak huwa l-każ, anki jekk ir-regoli dwar id-dħul tiegħu fi u residenza ġewwa l-pajjiż fejn huwa impjegat huma rregolati speċifikament minn ftehim internazzjonali konkluż bejn l-organizzazzjoni internazzjonali u l-Istat fejn hija stabbilita ( 26 ).
44.
Madankollu, għar-raġunijiet li ġejjin, ma nħossx li din il-fehma hija sodisfaċenti.
45.
Dan il-każ li qed jiġi kkunsidrat jinvolvi sitwazzjoni speċjali fejn id-dritt internazzjonali jagħti lill-Istati ta’ residenza l-possibbiltà li japplikaw — jew ma japplikawx — ir-regoli tagħha dwar is-sigurtà soċjali għall-impjegati konsolari li huma residenti permanenti ta’ dak l-Istat. Fil-fatt skont l-Artikolu 48(1) tal-KVRK, l-Istat li jirċievi ġeneralment ma huwiex intitolat li jeħtieġ li impjegati konsolari ta’ setgħa barranija jħallsu kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali ( 27 ). Bħala deroga, l-Artikolu 71(2) tal-KVRK jipprovdi li impjegati konsolari li joqogħdu b’mod permanenti fl-Istat li jirċievi għandhom igawdu l-faċilitajiet, il-privileġġi u l-immunitajiet biss sa fejn jingħataw minn dak l-Istat.
46.
Fi kliem ieħor, id-dritt internazzjonali la jeħtieġ u lanqas ma jipprojbixxi Stati individwali milli jeżentaw b’mod permanenti impjegati konsolari residenti imma jħalli fid-diskrezzjoni, bħala kwistjoni ta’ dritt nazzjonali, tagħhom biex jiddeċiedu.
47.
Fil-każ li qed nikkunsidraw, skont id-Digriet tal-1976, il-Pajjiżi l-Baxxi għall-ewwel eżentaw l-impjegati konsolari residenti b’mod permanenti li ma kellhomx iċ-ċittadinanza tal-Pajjiżi l-Baxxi milli jkollhom iħallsu l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Madankollu, bl-adozzjoni tal-politika l-ġdida, il-Pajjiżi l-Baxxi poġġew fuq l-istess livell l-impjegati konsolari Olandiżi u impjegati konsolari barranin residenti b’mod permanenti mill-1 ta’ Awwissu 1987, u t-tnejn huma meħtieġa li jikkontribwixxu għas-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi.
48.
Billi kienet impjegata mal-Konsolat tal-Istati Uniti qabel dik id-data, L.F. Evans ma kinitx assigurata b’mod obbligatorju skont is-sistema ta’ sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi.
49.
Madankollu — bħal oħrajn f’sitwazzjoni simili — L.F. Evans ngħatat il-possibbiltà fl-1999 li tagħżel is-sistema ta’ sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi, imma hija rrifjutatha. Għalhekk, hija għażlet li ma tkunx affiljata mas-sistema tas-sigurtà soċjali Olandiża u lanqas ma kkontribwiet għas-sistema. Barra minn hekk, minħabba l-istatus ipprivileġġjat tagħha, L.F. Evans kienet eżentata milli tħallas taxxi fil-Pajjiżi l-Baxxi.
50.
Isegwi li L.F. Evans ma kinitx suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru matul l-impjieg tagħha fil-Konsolat tal-Istati Uniti. Fi kliem ieħor, matul dak il-perijodu, ir-Regolament Nru 1408/71 ma kienx japplika għaliha ( 28 ), billi mhux il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fl-Artikolu 2 tiegħu kienu ssodisfatti.
51.
Kontra din il-fehma, l-Istat Membru inkwistjoni ma jistax jiġi kkritikat għaliex eżerċita b’mod leġittimu d-diskrezzjoni tiegħu skont id-dritt internazzjonali sabiex jeħtieġ minn impjegati konsolari li jirrisjedu b’mod permanenti, mill-1 ta’ Awwissu 1987, sabiex jikkontribwixxu għas-sistema tas-sigurtà soċjali tiegħu.
52.
L-ewwel nett infakkar li l-Unjoni Ewropea hija marbuta mid-dritt internazzjonali konswetudinarju ( 29 ) u d-dritt tal-UE — inkluż ir-Regolament Nru 1408/71 — għandu jiġi interpretat skont dawk ir-regoli ( 30 ), kif inhu l-Artikolu 71(2) tal-KVRK. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija perfettament konsapevoli ta’ dan, billi diġà interpretat ir-Regolament Nru 1408/71 fid-dawl tal-prinċipji tad-dritt internazzjonali ( 31 ). Għalkemm l-Artikolu 73 tal-KVRK ( 32 ), imsemmi mill-qorti tar-rinviju, jagħti preċedenza lill-ftehim internazzjonali oħrajn fis-seħħ — bħat-trattati ta’ twaqqif tal-Unjoni Ewropea ( 33 ) — dik l-ordni ta’ preferenza tibda tapplika biss fil-każ ta’ kunflitt u ma tipprekludix dmir li d-dritt tal-UE jiġi interpretat konsistentement mar-regoli tal-KVRK dwar immunitajiet u privileġġi ( 34 ). F’dak l-isfond, l-idea li wieħed ikun suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, kif imsemmi fl-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1408/71, għandu jiġi interpretat fid-dawl tal-Artikolu 71(2) tal-KVRK.
53.
It-tieni nett, kwalunkwe riforma — bħall-adozzjoni tal-politika ġdida — timplika neċessarjament bidla fl-istatus quo li dwarha iridu jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet tranżitorji. Sakemm dawn ir-regoli ma jinterferixxux indebitament ma’ drittijiet stabbiliti sew, għandhom jiġu aċċettati.
54.
Fl-aħħar nett, id-diskrezzjoni fuq jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali kellhiex tiġi applikata fl-aħħar mill-aħħar kienet mal-persuni fis-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans, billi ngħataw għażla bejn iż-żamma tal-istatus ipprivileġġat jew li jingħaqdu fis-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi. Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li għażla bħal dik ma tistax taffettwa l-legalità, skont id-dritt internazzjonali, tad-diskrezzjoni li l-Istati għandhom fuq dan il-punt.
55.
Jibqa’ biex jiġi ddeterminat jekk dan huwiex b’xi mod affettwat bl-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1408/71, dispożizzjoni li l-qorti tar-rinviju semmiet espliċitament. Dik id-dispożizzjoni tistabbilixxi regoli speċjali dwar persuni impjegati minn missjonijiet diplomatiċi u postijiet konsolari. B’interpretazzjoni korretta ta’ dik ir-regola, iċ-ċittadini tal-UE kollha impjegati f’missjonijiet diplomatiċi u f’postijiet konsolari, inklużi dawk ta’ setgħat barranin, jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71?
56.
Ma naħsibx li dan huwa l-każ.
57.
Bħala deroga mir-regola ġenerali stabbilita fl-Artikolu 13(2)(a) tar-Regolament Nru 1408/71 (li jagħti prijorità lill-Istat Membru tal-impjieg, skont il-prinċipju tal-lex loci laboris, fuq l-Istat Membru ta’ residenza jew l-Istat Membru fejn huwa stabbilit min iħaddem) — regola li, skont l-Artikolu 16(1) ta’ dak ir-regolament, tapplika wkoll għal “persuni impjegati fil-missjonijiet diplomatiċi jew fil-postijiet konsulari u għall-persunal privat domestiku ta’ dawn il-missjonijiet jew postijiet” — l-Artikolu 16(2) jagħti lil persuna assigurata li hija ċittadin tal-“Istat Membru li jakkredita jew l-Istat li qed jibgħat” id-dritt li tkun suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ “dak l-Istat” ( 35 ). Fil-fehma tiegħi, il-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 16 għandhom jinqraw flimkien billi l-Artikolu 16(1) waħdu ma jidhirx li jirregola ħaġa li ma hijiex koperta diġà mill-prinċipju tal-lex loci laboris li hemm fl-Artikolu 13(2)(a) ( 36 ). L-effett tal-Artikolu 16 huwa b’hekk sabiex jipprovdi lill‑impjegat diplomatiku jew konsulari assenjat b’għażla dwar japplikax l-liġi tal-post fejn jaħdem jew dik tal-post minn fejn joriġina.
58.
Wara li ntqal dan, il-kliem tal-verżjoni tal-lingwa Ingliża tal-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 1408/71 ma jispeċifikax jekk dik id-dispożizzjoni tapplikax biss għal impjegati ta’ missjonijiet diplomatiċi u postijiet konsolari intra-UE, jew jekk tapplikax ukoll għal impjegati li jaħdmu fl-Unjoni Ewropea għal missjonijiet diplomatiċi u postijiet konsolari ta’ setgħat barranin ( 37 ). Madankollu, paragun lingwistiku juri li l-verżjoni Daniża, Olandiża u Ġermaniża tal-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 1408/71 jużaw struttura kemxejn differenti u iktar preċiża minn ħafna verżjonijiet oħrajn, sa fejn jirreferu biss għal ħaddiema li huma ċittadini tal-Istat Membru li huwa l-Istat li jibgħat ( 38 ). Għaldaqstant, dawk il-verżjonijiet lingwistiċi b’mod partikolari jagħmluha ċara li l-Artikolu 16(2) ma japplikax għal sitwazzjonijiet fejn l-Istat li jibgħat huwa setgħa barranija, bħal f’dan il-każ li qed jiġi kkunsidrat.
59.
Madankollu, apparti minn dak l-aspett lingwistiku, l-istruttura u l-għan tar-Regolament Nru 1408/71 jidhru li jeskludu kemm ir-relazzjonijiet tal-impjieg mal-ambaxxati u l-konsolati tal-Istati Membri li jinsabu f’pajjżi terzi kif ukoll relazzjonijiet ta’ impjieg ma’ ambaxxati u konsolati ta’ setgħat barranin li jinsabu fit-territorju tal-UE.
60.
Fil-fatt, fir-rigward tal-istruttura tar-Regolament Nru 1408/71, l-Artikolu 2 jirreferi, kif imsemmi iktar ’il fuq, għal-“leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew iktar”, iktar milli l-leġiżlazzjoni ta’ pajjiż terz.
61.
Barra minn hekk, l-Artikoli 6 sa 9 tar-Regolament Nru 1408/71, li jippreskrivu regoli dwar ir-relazzjoni bejn dak ir-regolament u ċerti konvenzjonijiet internazzjonali, ikunu mingħajr skop jekk ir-regolament (jew dispożizzjonijiet speċifiċi tiegħu) kellu jitqies li huwa applikabbli għal dawk is-sitwazzjonijiet ( 39 ).
62.
Fir-rigward tal-għan ġenerali li għandu r-Regolament Nru 1408/71, dan huwa li tiġi kkoordinata l-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tal-Istati Membri f’kuntest intra-UE. Dan jidher ċar mid-diversi premessi fil-preambolu tar-regolament ( 40 ). Għandi nżid ngħid li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet b’mod kostanti li “d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1408/71 li jistabbilixxu l-leġiżlazzjoni applikabbli jiffurmaw sistema kompleta ta’ regoli dwar kunflitt li l-effett tagħhom huwa li jneħħu s-setgħa tal-leġiżlaturi nazzjonali li jistabbilixxu l-portata u l-kundizzjonijiet tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom f’dan il-qasam, f’dak li jirrigwarda l-persuni suġġetti għaliha u f’dak li jirrigwarda t-territorju li fih id-dispożizzjonijiet nazzjonali jipproduċu l-effetti tagħhom (enfasi miżjuda) ( 41 ). Ma jagħmilx sens li din l-affermazzjoni tiġi kkunsidrata li tinkludi l-awtoritajiet leġiżlattivi ta’ pajjiżi terzi, li fir-rigward tagħhom l-Unjoni Ewropea ma għandhiex setgħat. Dan huwa sostnut iktar mill-fatt li Stati li ma humiex Membri jiġu biss taħt is-sistema ta’ koordinazzjoni tal-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali stabbilita mir-Regolament Nru 1408/71 meta dan ikun ġie awtorizzat speċifikament mil-leġiżlatura tal-UE ( 42 ).
63.
Id-deċiżjoni fis-sentenza Aldewereld tidher li tikkonferma l-fehma li l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1408/71 huwa intiż biex tissolva problema interna fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Fil-fatt mingħajr l-għażla disponibbli skont l-Artikolu 16, ikun diffiċli għal Stat Membru li jevita l-inkwiet bir-reklutaġġ taċ-ċittadini tiegħu stess li jista’ jirriżulta mill-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Istat li jakkredita, fil-każ li l-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru fejn huma impjegati meta l-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru tal-oriġini tkun iktar favorevoli fil-konfront tagħhom ( 43 ). B’kuntrast, dan ma jidhirx li huwa għal kollox l-istess għan bħal dak li jrid jilħaq l-Artikolu 48 tal-KVRK ( 44 ).
64.
F’dan id-dawl, l-inklużjoni awtomatika ta’ persuni li jaħdmu f’ambaxxati u konsolati ta’ setgħat barranin fil-qasam tal-koordinazzjoni tas-sistemi tas-sigurtà soċjali stabbilti mir-Regolament Nru 1408/71 (jew ukoll sempliċi preżunzjoni f’dak is-sens) tkun diffiċli li tiġi rrikonċiljata mal-eżenzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 33(1) tal-KVRD u l-Artikolu 48(1) tal-KVRK.
65.
Għalhekk, l-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1408/71 ma jibdilx il-fehma bażika tiegħi li, matul l-impjieg tagħha fil-Konsolat tal-Istati Uniti, L.F. Evans ma kinitx suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru u li, għaldaqstant, ir-regolament ma kienx applikabbli. Il-fatt li L.F. Evans tilmenta li kienet vittma ta’ diskriminazzjoni illegali għal raġunijiet ta’ nazzjonalità fih innifsu ma jistax idaħħal il-kwistjoni fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament.
66.
Fl-aħħar nett, kif ġustament indikat il-Kummissjoni, il-fatt li L.F. Evans kienet assigurata taħt skema ta’ assigurazzjoni tas-saħħa kollettiva li għamel il-Konsolat tal-Istati Uniti ma’ kumpannija tal-assigurazzjoni tal-Pajjiżi l-Baxxi ma hu tal-ebda rilevanza, billi ftehim industrijali fi kwalunkwe każ ma jidħlux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 (ara l-Artikolu 1(j) tiegħu) ( 45 ).
67.
Fuq din il-bażi, qed nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domanda numru 1 fis-sens li, skont interpretazzjoni korretta tal-Artikoli 2 u 16 tar-Regolament Nru 1408/71, dak ir-regolament ma japplikax, fl-ebda mument fir-relazzjoni tal-impjieg, għal ċittadin ta’ Stat Membru li jaħdem fi Stat Membru ieħor, bħala membru tal-persunal amministrattiv jew tekniku tal-konsolat ta’ Stat li ma huwiex Membru jekk, skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti adottata bis-saħħa tal-Artikolu 71(2) tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari, dik il-persuna hija eskluża mis-sistema tas-sigurtà soċjali tagħha.
D – Id-domanda numru 2: il-kwistjoni tad-diskriminazzjoni
68.
It-tieni domanda saret bħala alternattiva. Ser nagħti risposta qasira għaliha, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-fehma tiegħi li r-Regolament Nru 1408/71 ma japplikax għas-sitwazzjoni li hemm quddiem il-qorti tar-rinviju.
69.
Bit-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf essenzjalment jekk, bis-saħħa tal-istatus ipprivileġġjat tagħha u d-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999, L.F. Evans tistax, fil-każ inkwistjoni, tiġi ġustament kkunsidrata li hija vittma ta’ diskriminazzjoni fuq bażi ta’ nazzjonalità ( 46 ).
70.
Kieku jiġi konkluż li L.F. Evans kienet suġġetta għal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru matul l-impjieg tagħha mal-Konsolat tal-Istati Uniti allura bl-istess argument għandu japplika l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni stabbilit fl-Artikolu 45 TFUE, l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1612/68 u l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1408/71.
71.
Madankollu, il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni, li huwa sanċit f’dawk id-dispożizzjonijiet ma jeħtieġx biss li sitwazzjonijiet komparabbli ma għandhomx jiġu ttrattati b’mod differenti, imma wkoll li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux trattati bl-istess mod. Tali trattament jista’ jiġi ġġustifikat biss jekk ikun ibbażat fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi indipendenti miċ-ċittadinanza tal-persuni kkonċernati u proporzjonati mal-għan leġittimu mixtieq ( 47 ).
72.
F’dan il-każ li qed nikkunsidraw, il-qorti tar-rinviju essenzjalment qed titlob gwida dwar jekk l-istatus speċjali ta’ L.F. Evans huwiex differenti biżżejjed biex jiddistingwiha minn persuna li taħdem fil-konsolat ta’ setgħa barranija u li hija jew (i) ċittadina tal-UE li toqgħod b’mod permenenti fil-Pajjiżi l-Baxxi wara l-1 ta’ Awwissu 1987 jew (ii) ċittadina tal-Pajjiżi l-Baxxi (“iż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari”).
73.
F’dan ir-rigward, l-Svb u l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jikkontendu li s-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans ma tistax tiġi pparagunata ma’ dik taż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari. Sussidjarjament, dawk il-partijiet jargumentaw li r-regoli stabbiliti fid-Digriet tal-1976, id-Digriet tal-1989 u d-Digriet tal-1998 ma jiddistingwux bejn persuni fuq il-bażi tan-nazzjonalità, u fi kwalunkwe każ huma ġġustifikati fuq il-bażi tad-dritt internazzjonali pubbliku.
74.
Fil-fehma tiegħi, f’dan il-każ li qed jiġi kkunsidrat ma jidhirx li kien hemm diskriminazzjoni billi s-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans ma hijiex paragunabbli ma’ dik taż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari.
75.
Skont l-Artikolu 71(2) tal-KVRK, l-affiljazzjoni ta’ L.F. Evans mas-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi kienet irregolata mid-dritt nazzjonali. Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li dan il-fatt fih innifsu ma jpoġġix is-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71, jidhirli li s-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans kienet oġġettivament differenti fil-fatt u fid-dritt minn dik taż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari.
76.
Fil-fatt, is-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans hija differenti fid-dritt billi, kuntrarjament għaż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari, li huma assigurati b’mod obbligatorju u obbligati li jikkontribwixxu għas-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi, hija kienet oriġinarjament eżentata minn dik is-sistema u, wara, f’pożizzjoni fejn l-affiljazzjoni ma’ dik is-sistema kienet tkun fuq għażla tagħha stess ( 48 ). Is-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans hija fattwalment differenti billi, minħabba din id-differenza legali u l-għażla li għamlet, hija kompliet wara s-17 ta’ Novembru 1980 ma tħallasx kontribuzzjonijiet lis-sistema ta’ sigurtà soċjali tal-Pajjiżi l-Baxxi. Għalhekk, ħaddiem fis-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans ma jistax raġonevolment ikollu l-istess aspettattivi fir-rigward tas-sigurtà soċjali bħaż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari.
77.
Fuq dik il-bażi, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li r-Regolament Nru 1408/71 japplika hawnhekk, jiena m’iniex tal-fehma li ċ-ċirkustanzi tal-każ li qed jiġu kkunsidrati jinvolvu każ ta’ diskriminazzjoni inġustifikata.
78.
Mill-pożizzjoni li ħadt fil-punt 76 iktar ’il fuq, isegwi li, jekk id-domanda numru 2(b) kellha tinftiehem bħala li tistaqsi jekk, fid-dawl tad-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999, L.F. Evans kinitx vittma ta’ diskriminazzjoni illegali, ir-risposta tiegħi ikollha tkun “le”. Madankollu, jekk bid-domanda numru 2(b), il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkjarifika — jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li s-sitwazzjoni ta’ L.F. Evans hija paragunabbli ma’ dik taż-żewġ tipi l-oħra ta’ impjegat konsolari u tiddeċiedi li hija kienet ittrattata b’mod differenti minħabba n-nazzjonalità tagħha — jekk id-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999 tistax tirrimedja sitwazzjoni illegali, il-fehmet tiegħi huma dawn li ġejjin.
79.
Ir-regoli bażiċi fuq il-moviment liberu stabbiliti fit-Trattat FUE, inkluż l-Artikolu 45 TFUE, huma regoli tad-dritt primarju li jagħtu lok għal drittijiet għal individwi li l-qrati nazzjonali għandhom jipproteġu ( 49 ). Dawk ir-regoli huma effettivament il-pedament tas-suq intern. F’dan ir-rigward infakkar li l-Istati Membri anki nstabu responsabbli meta ma għamlux biżżejjed biex jiżguraw il-moviment liberu ( 50 ). F’ċerti ċirkustanzi, anki individwi privati ma jistgħux jaħarbu mill-projbizzjoni fuq id-diskriminazzjoni bbażata fuq motivi ta’ nazzjonalità kif stabbilit fl-Artikolu 45 TFUE ( 51 ).
80.
Il-kunċett ta’ “diskriminazzjoni” rifless fl-Artikolu 45 TFUE huwa barra minn hekk, kunċett oġġettiv. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, il-moviment liberu tal-ħaddiema fi ħdan il-Komunità Ewropea jimplika l-abolizzjoni ta’ kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza bejn il-ħaddiema tal-Istati Membri dwar l-impjieg, il-paga u l-kundizzjonijiet l-oħra tax-xogħol u impjieg ( 52 ).
81.
Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, ċirkustanzi suġġettivi ftit għandhom rilevanza hawnhekk. Fi kliem ieħor, il-fatt jekk persuna aċċettatx jew le li tiġi ddiskriminata ma joħloqx jew joħloq każ ta’ diskriminazzjoni. Għaldaqstant, ma jiniex lest li naċċetta li, minħabba d-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999, L.F. Evans tista’ tkun prekluża, fuq il-bażi tal-prinċipju ta’ venire contra factum proprium milli tgħid li seħħet diskriminazzjoni kontriha.
82.
Jekk wieħed jiddefendi fehma kuntrarja, dan jammonta għall-inkoraġġament għall-Istati Membri li jagħmlu pressjoni fuq individwi privati biex jaċċettaw sitwazzjoni ħażina u, kif argumentat L.F. Evans waqt is-seduta, jiġu disważi mill-eżerċizzju tad-drittijiet li d-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu fit-Trattat jagħtihom direttament ( 53 ). Għaldaqstant, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li r-Regolament Nru 1408/71 japplika u tiddeċiedi li r-regoli tal-Pajjiżi l-Baxxi inkwistjoni jiksru l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni fuq il-bażi tan-nazzjonalità, niddubita kif id-dikjarazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 1999 setgħet tipprekludi L.F. Evans milli ssostni d-dritt, li ngħatalha direttament mill-Artikolu 45 TFUE, li ma tiġix ddiskriminata.
IV – Konklużjoni
83.
Fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lid-domandi preliminari tas-Centrale Raad van Beroep (il-Pajjiżi l-Baxxi) kif ġej:
Minn interpretazzjoni korretta tal-Artikoli 2 u 16 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, jirriżulta li dak ir-regolament ma japplikax, fl-ebda mument fir-relazzjoni tal-impjieg, għal ċittadin ta’ Stat Membru li jaħdem fi Stat Membru ieħor, bħala membru tal-persunal amministrattiv jew tekniku tal-konsolat ta’ Stat li ma huwiex Membru jekk, skont il-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru ospitanti adottata bis-saħħa tal-Artikolu 71(2) tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari, dik il-persuna hija eskluża mis-sistema tas-sigurtà soċjali tagħha.
( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
( 2 ) Il-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari konkluża fi Vjenna fl-24 ta’ April 1963, Nazzjonijiet Uniti – Serje tat-Trattati Vol. 596, p. 261.
( 3 ) Il-kunċett ta’ “Stat li jibgħat” huwa msejjaħ wkoll bħala l-“Istat ta’ oriġni” f’dawn il-Konklużjonijiet.
( 4 ) Il-kunċett ta’ “Stat li jirċievi” huwa msejjaħ wkoll bħala l-“Istat ospitanti” jew “l-Istat ta’ residenza” f’dawn il-konklużjonijiet.
( 5 ) Nazzjonijiet Uniti – Serje tat-Trattati, Vol. 1413, A-8638.
( 6 ) Regolament tal-Kunsill Nru 1612/68, tal-15 ta’ Ottubru 1968, dwar il-libertà tal-moviment għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 15), kif emendat.
( 7 ) Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35), kif emendat.
( 8 ) Mill-25 ta’ Novembru 1975 sal-1 ta’ April 1985, dik il-possibbiltà ġiet ipprovduta fl-Artikolu 6(3) tal-AOW u, bejn l-1 ta’ April 1985 u l-1 ta’ Lulju 1998, fl-Artikolu 6(2) tiegħu. Mill-1 ta’ Lulju 1998, dik il-possibbiltà reġgħet ġiet permessa taħt l-Artikolu 6(3) tal-AOW.
( 9 ) Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen van 19 oktober 1976, Staatsblad 1976, 557; emendat bid-Digriet Irjali tas-7 ta’ Lulju 1982, Staatsblad 1982, 457, u bid-Digriet Irjali tal-20 ta’ Awwissu 1984, Staatsblad 1984, 398.
( 10 ) Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen van 3 mei 1989, Staatsblad 1989, 164.
( 11 ) Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen van 24 december 1998, Staatsblad 1998, 746.
( 12 ) C‑214/94, EU:C:1996:174.
( 13 ) Bħall-Gvern Olandiż, minn dan niddeduċi li hija kienet “impjegata konsolari” kif iddefinit fl-Artikolu 1(e) tal-KVRK.
( 14 ) Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar ir-Relazzjonijiet Diplomatiċi, konkluża fi Vjenna fit-18 ta’ April 1961, In-Nazzjonijiet Uniti – Serje tat-Trattati, Volum 500, p. 95. Fir-rigward tal-immunità ta’ ġurisdizzjoni ta’ ambaxxata ta’ setgħa barranija, ara s-sentenza Mahamdia (C‑154/11, EU:C:2012:491).
( 15 ) Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, C‑437/04, EU:C:2007:178, punt 33.
( 16 ) Il-Kummissjoni vs Hosman-Chevalier, C‑424/05 P, EU:C:2007:367, punt 39 (enfasi miżjuda). Ara wkoll is-sentenzi Salvador García vs Il-Kummissjoni, C‑7/06 P, EU:C:2007:724, punt 51; Herrero Romeu vs Il-Kummissjoni, C‑8/06 P, EU:C:2007:725, punt 45; Salazar Brier vs Il-Kummissjoni, C‑9/06 P, EU:C:2007:726, punt 49; u De Bustamante Tello vs Il-Kunsill, C‑10/06 P, EU:C:2007:727, punt 41.
( 17 ) Ara United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (L-Istati Uniti vs L-Iran), Miżuri Provviżorji, Digriet tal-15 ta’ Diċembru 1979, Rapporti tal-I.C.J. 1979, p. 7, punt 40.
( 18 ) Ara United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran, Sentenza, Rapporti tal-I.C.J. 1980, p. 3, punt 45.
( 19 ) Għall-kompletezza, għandu jingħad li l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi mhux biss jiċħad li d-dritt Olandiż japplika għal L.F. Evans, imma wkoll li tikkwalifika bħala “persuna impjegata” għall-finijiet tal-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 1408/71 billi, skont dak il-gvern, ma tissodisfax id-definizzjoni fl-Artikolu 1(a) ta’ dak ir-regolament minħabba l-fatt li la hi obbligatorjament u lanqas volontarjament assigurata skont dik id-definizzjoni. Dan it-tieni punt huwa relatat direttament mal-ewwel wieħed, u għaldaqstant ma jiniex ser nittrattah separatment iktar.
( 20 ) F’dawn il-konklużjonijiet, b’“setgħat barranin” infisser pajjiżi terzi.
( 21 ) Is-sentenza f’Gómez Rivero (C‑211/97, EU:C:1999:275) kienet tikkonċerna l-konjuġi ta’ ċittadin Spanjol li kien qed jaħdem fil-Konsolat Ġenerali Spanjol f’Hannover (il-Ġermanja) u mhux fil-Konsolat ta’ Stat li ma huwiex Membru.
( 22 ) EU:C:1996:174.
( 23 ) Ara, inter alia, is-sentenza Aldewereld, C‑60/93, EU:C:1994:271, u Salemink C‑347/10, EU:C:2012:17.
( 24 ) Skont id-dritt internazzjonali, il-bini ta’ rappreżentanza barranija ma jistax jitqies bħala li jifforma parti mit-territorju nazzjonali tal-Istat irrappreżentat; ara l-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Léger fis-sentenza Boukhalfa (EU:C:1995:381), punt 26 u l-ġurisprudenza msemmija hemmhekk. Ara wkoll E. Denza, Diplomatic Law. Commentary on the Vienna Convention on Diplomatic Relations, Oxford University Press, New York: 2008 (it-Tielet Edizzjoni), paġni 136 sa 137, u J. Crawford, Brownlie’s Principles of Public International Law, Oxford University Press, Oxford: 2012 (it-Tmien Edizzjoni), p. 397.
( 25 ) Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-sentenza Salemink, EU:C:2011:562, punt 39, kif ukoll il-punti 2 u 38 sa 42 tal-istess konklużjonijiet.
( 26 ) Ara s-sentenzi Echternach u Moritz, 389/87 u 390/87, EU:C:1989:130, punti 11 u 12, u Schmid, C‑310/91, EU:C:1993:221, punt 20. Ara wkoll is-sentenza Gardella, C‑233/12, EU:C:2013:449, punti 25 u 26.
( 27 ) Dan mhux l-istess bħal meta l-impjegati konsolari jitħallew jagħżlu li jidħlu fis-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Istat li jirċievi, li huwa possibbli jekk dak l-Istat jippermettih, ara l-Artikolu 48(4) tal-KVRK.
( 28 ) B’kuntrast, ara s-sentenza Boukhalfa (EU:C:1996:174, punt 16), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li I. Boukhalfa kienet affiljata mas-sistema tas-sigurtà soċjali Ġermaniża u kienet suġġetta parzjalment għat-taxxa Ġermaniża fuq id-dħul. L-Avukat Ġenerali Léger indika wkoll, fil-Konklużjonijiet tiegħu għal dik il-kawża (EU:C:1995:381, punt 5), li I. Boukhalfa kienet ħallset kontribuzzjonijiet għal dik is-sistema.
( 29 ) Ara s-sentenza Racke, C‑162/96, EU:C:1998:293, punt 45, u s-sentenza Air Transport Association of America et, C‑366/10, EU:C:2011:864, punt 101.
( 30 ) Ara s-sentenza Poulsen u Diva Navigation, C‑286/90, EU:C:1992:453, punt 9.
( 31 ) Ara s-sentenza Salemink, EU:C:2012:17, punt 31, fir-rigward tal-liġi dwar s-sistema legali applikabbli għall-blata kontinentali.
( 32 ) Dik id-dispożizzjoni fiha dan il-kliem: “1. Id-dispożizzjonijiet tal-[KVRK] ma għandhomx jaffettwaw ftehim internazzjonali oħrajn fis-seħħ bejn l-Istati partijiet fihom. 2. Xejn fil-[KVRK] ma għandu jipprekludi l-Istati milli jikkonkludu ftehim internazzjonali li jikkonfermaw jew jissupplimentaw jew jestendu jew jamplifikaw id-dispożizzjonijiet tagħha” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
( 33 ) Madankollu, skont l-Abbozz tal-Artikoli dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari, l-għan tal-Artikolu 73 “huwa biex jiġi speċifikat li l-[KVRK] ma għandhiex taffettwa konvenzjonijiet internazzjonali jew ftehim ieħor bejn il-partijiet kontraenti fir-rigward tar-relazzjonijiet u l-immunitajiet konsolari” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (enfasi miżjuda) (Yearbook of the International Law Commission, 1961, Vol. II, p. 133, fuq l-abbozz tal-Artikolu 71).
( 34 ) F’dan ir-rigward, nixtieq niġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-Unjoni Ewropea nnifisha hija familjari mal-kunċetti tal-immunitajiet u l-privileġġi, billi regoli f’dak is-sens huma stabbiliti fid-dritt primarju tal-UE u, b’mod speċifiku, fl-Artikoli 16 u 17 tal-Protokoll (Nru 7) fuq il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea.
( 35 ) Fir-rigward ta’ dik id-dispożizzjoni, ara s-sentenza Gómez Rivero, EU:C:1999:275, punti 22 sa 23.
( 36 ) Saret ħafna enfasi fuq il-kwistjoni – li tinqala’ minħabba d-differenzi bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi – jekk L.F. Evans, “impjegat konsolari” fit-tifsira tal-Artikolu 1(e) tal-KVRK, tidħolx fil-kamp personali tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1408/71. Madankollu, bħall-Kummissjoni, nixtieq nenfasizza li ma hemmx bażi legali apparenti fir-Regolament Nru 1408/71 għall-applikazzjoni ta’ definizzjonijiet tal-KVRK għall-Artikolu 16 ta’ dak ir-regolament. Fil-fehma tiegħi, iktar importanti minn hekk, madankollu, il-kwistjoni jekk L.F. Evans tidħolx fil-kamp ratione personae tal-Artikolu 16 ma hijiex deċiżiva. Għalhekk ma hemmx bżonn li dik il-kwistjoni tiġi analizzata iktar.
( 37 ) Bl-Ingliż, il-kunċett tal-“Istat li jakkredita” jista’ jiġi interpretat li huwa l-Istat li jibgħat (minkejja li interpretazzjoni bħal tagħti x’tifhem li l-Artikolu 16(2) tar-Regolament Nru 1408/71 jikkontjeni tawtoloġija). Tali interpretazzjoni tkun konsistenti ma’ verżjonijiet lingwistiċi oħra, bħall-Franċiż, li uża l-espressjoni “l’État membre accréditant” minflok “l’État membre accréditaire” (barra minn hekk ara l-osservazzjonijiet li saru u fir-rigward tan-nota segwenti ta’ qiegħ ’il paġna).
( 38 ) DA: “De i stk. 1 nævnte arbejdstagere, der er statsborgere i den medlemsstat, som den pågældende mission eller det pågældende konsulat repræsenterer …”; DE: “Die in Absatz 1 bezeichneten Arbeitnehmer, die Staatsangehörige des entsendenden Mitgliedstaats sind …”; NL: “Niettemin mogen de in lid 1 bedoelde werknemers die onderdaan zijn van de Lid-Staat welke zendstaat is …”. Apparti dan, kif issemma fin-nota preċedenti ta’ qiegħ ’il paġna, il-verżjoni Franċiża tal-Artikolu 16(2) tar-regolament jirreferi għall-“l’État membre accréditant” u “l’État membre d’envoi”, iżda qatt bħala setgħa barranija.
( 39 ) B’mod partikolari, l-Artikolu 6(b) tar-Regolament Nru 1408/71 jistabbilixxi: “Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 7, 8 u 46(4) dan ir-Regolament għandu, fejn għandhom x’jaqsmu l-persuni u l-materji koperti bih, jieħu l-post tad-dispożizzjonijiet ta’ kull konvenzjoni dwar is-sigurtà soċjali li torbot ... lil mill-inqas żewġ Stati Membri u Stat wieħed ieħor jew iktar, fejn it-twettiq bi ftehim tal-każi interessati ma jinvolvix xi istituzzjoni minn xi wieħed mill-Istati ta’ l-aħħar” (enfasi miżjuda). Għalhekk, din id-dispożizzjoni tiddistingwi espliċitament bejn Stati Membri u setgħat barranin.
( 40 ) Ara, b’mod partikolari, il-premessi 2, u 5 sa 8 fil-preambolu tar-Regolament Nru 1408/71.
( 41 ) Ara, inter alia, is-sentenza van Delft et, Kawża C‑345/09, EU:C:2010:610, punt 51 u l-ġurisprudenza ċċitata.
( 42 ) Ara, f’dak is-sens, is-sentenzi Xhymshiti, C‑247/09, EU:C:2010:698, punti 31 sa 36; Ir-Renju Unit vs Il-Kunsill, C‑431/11, EU:C:2013:589, punt 47; u Ir-Renju Unit vs Il-Kunsill, C‑656/11, EU:C:2014:97, punti 57 sa 59 u 63.
( 43 ) Ara s-sentenza Aldewereld, EU:C:1994:271, punt 19.
( 44 ) Skont l-Abbozz ta’ Artikoli dwar ir-Relazzjonijiet Konsolari, l-“eżenzjoni [fl-Artikolu 48 tal-KVRK] mir-regolamenti dwar is-sigurtà soċjali hija ġġustifikata għal raġunijiet prattiċi. Jekk kull meta, matul il-karriera tiegħu, membru tal-konsolat jiġi assenjat f’konsolati f’pajjiżi differenti jieqaf milli jkun suġġett għal-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tal-Istat li jibgħat (assigurazzjoni tas-saħħa, assigurazzjoni tax-xjuħija, assigurazzjoni tad-diżabbiltà, eċċ.), u jekk f’kull okkażjoni bħal dik ikun mistenni li jikkonforma mad-dispożizzjonijiet ta’ leġiżlazzjoni differenti minn dik tal-Istat li jibgħat, jirriżultaw diffikultajiet kunsiderevoli għall-uffiċjal jew l-impjegat kkonċernat. Għaldaqstant, huwa fl-interess tal-Istati kollha li jagħtu l-eżenzjoni speċifikata f’dan l-artikolu, sabiex il-membri tal-konsolat jistgħu jibqgħu suġġetti għal-liġijiet tal-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali mingħajr lakuni fil-kontinwità” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (enfasi miżjuda) (Yearbook of the International Law Commission, 1961, Vol. II, paġna 124).
( 45 ) Ara wkoll, f’dak is-sens, is-sentenza Salemink, EU:C:2012:17, punt 44.
( 46 ) Nista’ nżid ngħid li d-diskriminazzjoni li L.F. Evans tgħid li kienet vittma tagħha hija r-riżultat paradossali ta’ regola nazzjonali li — għall-inqas skont id-Digriet tal-1976 — fil-bidu donnu dehret li tinvolvi sitwazzjoni ta’ diskriminazzjoni bil-maqlub kontra ċittadini tal-Pajjiż il-Baxxi, li ġeneralment kienu (u għadhom) preklużi milli jiksbu l-istatus ipprivileġġjat.
( 47 ) Ara, inter alia, is-sentenza Garcia Avello, C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 31, u s-sentenza Huber, C‑524/06, EU:C:2008:724, punt 75.
( 48 ) Fir-rigward tal-possibbiltà għal persuni assigurati li jagħżlu leġiżlazzjoni applikabbli għalihom, ara, bħala paragun, is-sentenza Aldewereld (EU:C:1994:271, punt 8), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-unika dispożizzjoni fit-Titolu II tar-Regolament Nru 1408/71 li tipprovdi għal għażla li jista’ jagħmel ħaddiem hija l-Artikolu 16. Fuq din il-kwistjoni, ara wkoll, il-konklużjonijiet tiegħi għas-sentenza I (C‑255/13, EU:C:2014:178, punti 59 sa 61).
( 49 ) Ara, f’dak is-sens, is-sentenzi Brasserie du pêcheur u Factortame, C‑46/93 u C‑48/93, EU:C:1996:79, punt 54.
( 50 ) Ara, inter alia, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza, C‑265/95, EU:C:1997:595, punti 30 sa 32, u s-sentenza Schmidberger, C‑112/00, EU:C:2003:333, punt 58.
( 51 ) Ara s-sentenza Angonese, C‑281/98, EU:C:2000:296, punt 36, u s-sentenza Raccanelli C‑94/07, EU:C:2008:425, punti 45 u 46.
( 52 ) Ara s-sentenza Angonese, EU:C:2000:296, punt 29, u s-sentenza Raccanelli, EU:C:2008:425, punt 41.
( 53 ) Ara b’mod simili, imma fuq kwistjoni differenti ħafna, il-konklużjonijiet konġunti tal-Avukat Ġenerali Bot fis-sentenza Bero u Bouzalmate (C‑473/13 u C‑514/13) u Pham (C‑474/13), li għadhom pendenti, punti 190 u 201.
Full & Egal Universal Law Academy