KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WAHL
ippreżentati fis-27 ta’ Marzu 2014 (1)
Kawża C‑207/13
Wagenborg Passagiersdiensten BV
Eigen Veerdienst Terschelling BV
MPS Stortemelk BV
MPS Willem Barentsz BV
MS Spathoek NV
GAF Lakeman, trading as Rederij Waddentransport
vs
Minister van Infrastructuur en Milieu
[Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-College van Beroep voor het Bedrijfsleven (il-Pajjiżi l-Baxxi)]
“Libertà li jiġu pprovduti servizzi — Regolament (KEE) Nru 3577/92 — Kunċett ta’ kabotaġġ marittimu — Applikabbiltà — Trasport ta’ passiġġieri bejn l-art kontinentali Olandiża u ċerti gżejjer fil-parti Olandiża tal-Waddenzee — Anness I tad-Direttiva 2006/87/KE — Artikolu 1(2) tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007”
1. Għal raġunijiet mhux magħrufin, it-terminoloġija applikabbli għal korpi ta’ ilma hija ddiversifikata b’mod li toħloq konfużjoni. Regola ġenerali approssimattiva hija li “baħar” huwa ikbar minn lag; huwa konness ma’, jew jifforma parti minn, oċean ikbar; u fih ilma mielaħ u mhux ilma ħelu. Iżda dan ma huwiex dejjem hekk (2).
2. Li jinteressana llum huwa l-Waddenzee, li huwa korp ta’ ilma unikament Ewropew, li jibda minn Den Helder fil-Pajjiżi l-Baxxi, jibqa’ sejjer matul il-kosta tal-Majjistral tal-Ġermanja u jispiċċa f’Blåvands Huk fil-parti tal-Lbiċ tad-Danimarka. Il-gżejjer fit-tarf tiegħu, li kultant jissejħu l-Gżejjer Frisian, jiffurmaw ilqugħ parzjali naturali għall-Baħar tat-Tramuntana. Fl-2009, il-partijiet Olandiżi u Ġermaniżi tal-Waddenzee żdiedu mal-lista ta’ Siti ta’ Wirt Dinji mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO), u fl-2013 id-Danimarka applikat għal parti li fadal biex tirċievi dak ir-rikonoxximent ukoll (3).
3. Skont l-UNESCO, il-Waddenzee huwa l-ikbar sistema fid-dinja ta’ medda art, bla interruzzjoni, ramlija u bit-tajn li tinkixef u titgħatta bil-marea, bi proċessi naturali mhux iddisturbati ġewwa l-parti l-kbira taż-żona. Dan il-baħar jinkludi numru kbir ta’ żoni tranżitorji bejn l-art, il-baħar u l-ilma ħelu, u huwa rikk fi speċi adattati b’mod speċjali għall-kundizzjonijiet ambjentali eżiġenti. Huwa kkunsidrat bħala waħda miż-żoni l-iktar importanti għall-għasafar tal-passa fid-dinja u huwa konness ma’ netwerk ta’ siti ewlenin għall-għasafar tal-passa (4).
4. Dan ma jfissirx li l-Waddenzee ma ntmessx mill-bżonnijiet tas-soċjetà moderna. Ilhom joperaw laneċ mill-bidu tas-seklu għoxrin, mill-inqas, bejn l-Olanda kontinentali u ċerti gżejjer fil-parti Olandiża tal-Waddenzee. Waħda mill-kwistjonijiet ewlenin f’dan il-każ hija jekk ir-Regolament (KEE) Nru 3577/99 (iktar ’il quddiem imsejjaħ ir-“Regolament tal-Kabotaġġ”) (5) japplikax għal dan il-korp ta’ ilma. Jekk iva, kwistjoni oħra li trid tiġi solvuta hija jekk, fid-dawl tal-liberalizzazzjoni tas-servizzi marittimi prevista minn dan ir-regolament, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi setax jagħti, b’mod leġittimu, liċenzji lil ċerti kumpanniji ta’ ġarr marittimu fl-2011 mingħajr ma jirrikorri għal proċedura kompetittiva għall-għoti ta’ kuntratt.
5. Kif ser naraw, ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għat-“trasport marittimu”, jiġifieri trasport bil-baħar. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostni, b’mod partikolari, li l-Waddenzee ma huwiex “baħar” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ, imma pjuttost korp ta’ ilma intern li ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament. F’dan li ġej, se nispjega għaliex ma naqbilx.
I – Il-qafas legali
A – Id-dritt tal-UE
6. Skont l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi ta’ trasport marittimu fi ħdan Stat Membru (kabotaġġ marittimu) tapplika, mill-1 ta’ Jannar 1993, għal proprjetarji ta’ vapuri tal-Komunità li jkollhom il-vapuri tagħhom irreġistrati fi, u jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru, sakemm dawn il-vapuri jkunu konformi mal-kundizzjonijiet kollha biex jagħmlu kabotaġġ f’dak l-Istat Membru.
7. L-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament jagħti d-definizzjonijiet li ġejjin:
“Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament:
1. ‘servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa Stat Membru (kabotaġġ marittimu)’ tfisser servizzi normalment ipprovduti għal remunerazzjoni u għandhom b’mod partikolari jinkludu:
[…]
(c) kabotaġġ tal-gżejjer: il-ġarr ta’ passiġġieri jew oġġetti bil-baħar bejn:
– portijiet li jinstabu fuq l-art ewlenija u fuq waħda jew aktar mill-gżejjer ta’ l-istess Stat Membru,
– portijiet li jistabu fuq il-gżejjer ta’ l-istess Stat Membru […]”.
8. L-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih regoli dwar kuntratti ta’ servizz pubbliku (iktar ’il quddiem imsejħin il-“KSP”) u obbligazzjonijiet ta’ servizz pubbliku (iktar ’il quddiem imsejħin il-“OSP”). Skont din id-dispożizzjoni, Stat Membru jista’ jikkonkludi KSP ma’ kumpanniji ta’ ġarr marittimu li jipparteċipaw f’servizzi regolari lejn, minn u bejn il-gżejjer, jew jista’ jimponi OSP fuq dawn il-kumpanniji bħala kundizzjoni għall-provvista ta’ servizzi ta’ kabotaġġ. Din id-dispożizzjoni tgħid ukoll li kull meta Stat Membru jikkonkludi KSP jew jimponi OSP, għandu jagħmel dan fuq bażi li ma tkunx diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji kollha tal-bastimenti tal-UE.
9. Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 (6) jistabbilixxi regoli ddettaljati dwar il-provvista ta’ servizzi ta’ interess ġenerali fil-qasam tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri (iktar ’il quddiem imsejjaħ ir-“Regolament PPT”). L-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:
“Dan ir-Regolament għandu japplika għall-operat nazzjonali u internazzjonali tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u b’mezzi ferrovjarji oħrajn u bit-triq [...] L-Istati Membri jistgħu japplikaw dan ir-Regolament għat-trasport pubbliku għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni u, bla preġudizzju għar-(Regolament tal-Kabotaġġ), b’ibħra nazzjonali.”
10. L-Artikolu 5 tar-Regolament PPT jistabbilixxi:
[…]
“3. Kwalunkwe awtorità kompetenti li tirrikorri għal parti terza minbarra operatur intern, għandha tagħti [KSP] abbażi ta’ sejħa kompetittiva għal offerti, ħlief fil-każijiet speċifikati fil-paragrafi, 4, 5 u 6. Il-proċedura adottata għas-sejħa kompetittiva għal offerti għandha tkun miftuħa għall-operaturi kollha, għandha tkun ġusta u għandha tirrispetta l-prinċipji tat-trasparenza u tan-non-diskriminazzjoni. Wara s-sottomissjoni ta’ offerti u kwalunkwe preselezzjoni, il-proċedura tista’ tinvolvi negozjati skond dawn il-prinċipji sabiex jiġi determinat l-aħjar mod biex jintlaħqu ħtiġiet speċifiċi jew kumplessi.
4. Sakemm mhux projbit bil-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu KSP direttament jew fejn il-valur annwali medu jkun stmat inqas minn EUR 1 000 000 jew fejn huma jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri.
Fil-każ ta’ [KSP] mogħti direttament lil intrapriża żgħira jew ta’ daqs medju li tħaddem mhux aktar minn 23 vettura, dawn il-limiti massimi jistgħu jiżdiedu jew għall-valur annwali medju stmat għal inqas minn EUR 2 000 000 jew fejn jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 600 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri.”
11. L-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT jistabbilixxi regoli dwar il-pubblikazzjoni tal-informazzjoni rilevanti skont il-proċedura li twassal għall-għoti ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku.
12. Id-Direttiva 2006/87/KE (7) tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni. L-Artikolu 1(1)(a) jikklassifika l-passaġġi fuq l-ilma interni tal-UE f’żoni differenti. Skont l-Artikolu 1(2), wara li jikkonsulta lill-Kummissjoni, kull Stat Membru jista’ jimmodifika l-klassifikazzjoni tal-passaġġi fuq l-ilma tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tiġi nnotifikata dwar dawn il-modifiki mill-Istat Membru għall-inqas sitt xhur qabel id-dħul fis-seħħ tagħhom u għandha tinforma lill-Istati Membri l-oħra.
13. L-Anness I tad-Direttiva 2006/87 fih lista ta’ passaġġi fuq l-ilma interni msemmija fl-Artikolu 1. Fir-rigward tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, “Waddenzee: inklużi l-kollegamenti mal-Baħar tat-Tramuntana” huwa elenkat taħt iż-Żona 2 fil-Kapitolu 1 ta’ dak l-Anness.
B – Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi
14. It-trasport tal-passiġġieri fil-Pajjiżi l-Baxxi huwa rregolat mil-Liġi tas-6 ta’ Lulju 2000 li tistabbilixxi regoli ġodda dwar it-trasport pubbliku, it-trasport bix-xarabank privat u t-trasport bit-taxi (Liġi tas-sena 2000 dwar it-trasport ta’ persuni) (Wet van 6 juli 2000, houdende nieuwe regels omtrent het openbaar vervoer, besloten busvervoer en taxivervoer (wet personenvervoer 2000) (Wet personenvervoer 2000) (8)) (iktar ’il quddiem imsejħa l-“Wp2000”). L-Artikolu 1 tal-Wp2000 jiddefinixxi liċenzja esklużiva bħala d-dritt li tiġi operata attività tat-trasport pubbliku f’żona partikolari għal perijodu ta’ żmien partikolari, bl-esklużjoni ta’ terzi. L-Artikolu 19(1) tal-Wp2000 jipprojbixxi l-operazzjoni ta’ attività tat-trasport pubbliku mingħajr liċenzja, filwaqt li l-Artikolu 49 ta’ din il-liġi jippermetti li r-regoli dwar il-proċedura ta’ sejħiet għal offerti jsiru permezz ta’ att leġiżlattiv.
15. Skont l-Artikolu 2(1) tal-Wp2000, din il-liġi tapplika għat-trasport pubbliku ta’ passiġġieri bit-triq, bil-ferrovija u b’sistema ta’ gwida. Madankollu, l-Artikolu 2(2) tal-Wp2000 jagħmilha possibbli li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-liġi jiġi estiż b’att leġiżlattiv.
16. Digriet ministerjali dwar it-trasport tal-passiġġieri — Digriet tal-14 ta’ Diċembru 2000 li jistabbilixxi ordni amministrattiv ġenerali għall-implementazzjoni tal-Liġi dwar it-trasport ta’ persuni (Digriet tas-sena 2000 dwar it-trasport ta’ persuni) (Besluit van 14 December 2000, houdende vaststelling van een algemene maatregel van bestuur ter uitvoering van de Wet personenvervoer 2000 (Besluit personvervoer 2000) (9)) (iktar ’il quddiem imsejjaħ “il-Bp2000”) — fih regoli li jikkomplemetaw il-Wp2000. L-Artikolu 7a tal-Bp2000 jirrigwarda l-liċenzji tat-trasport tal-passiġġieri dwar il-gżejjer tal-Waddenzee: Vlieland, Terschelling, Ameland u Schiermonnikoog. Id-dispożizzjoni ddaħħlet fil-Bp2000 b’digriet ministerjali tat-23 ta’ Diċembru 2009 u daħlet fis-seħħ fl-4 ta’ Frar 2010. L-Artikolu 7a(1) tal-Bp2000 jagħmel l-Artikoli 19(1) u 49 tal-Wp2000 applikabbli wkoll għas-servizzi bit-trasport bil-lanċa jew vapurett bejn żewġ portijiet jew iktar li jipprovdu aċċess għall-Waddenzee.
17. Skont l-Artikolu 7a(3) tal-Bp2000, il-liċenzji għandhom jingħataw għal massimu ta’ 15-il sena wara proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti, li fir-rigward tagħha japplika l-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT. Bħala deroga, il-liċenzja inizjali tista’, skont l-Artikolu 7a(4) ta’ dan id-digriet, tingħata direttament jekk il-kriterji previsti fl-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament jiġu ssodisfatti.
II – Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari
18. L-impriżi privati li huma partijiet fil-kawża prinċipali jipprovdu servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bil-lanċa fil-Waddenzee. Mill-bidu tas-seklu għoxrin, Wagenborg Passagiersdiensten (iktar ’il quddiem imsejħa “Wagenborg”) ħadmet ir-rotot ta’ laneċ bejn il-gżejjer ta’ Ameland u Schiermonnikoog u l-art kontinentali Olandiża. Terschellinger Stoombootmaatschappij (iktar ’il quddiem imsejħa “TSM”) topera servizz simili fir-rigward tal-gżejjer Vlieland u Terschelling. Matul is-snin tmenin kif ukoll fl-2006 u l-2007, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi kkonkluda diversi KSP kemm ma’ Wagenborg kif ukoll ma’ TSM (iktar ’il quddiem imsejħa d-“detenturi tal-liċenzji”) għal servizzi ta’ laneċ lejn il-gżejjer kollha msemmija iktar ’il fuq (iktar ’il quddiem imsejħa l-“gżejjer inkwistjoni”).
19. Wara d-dħul fis-seħħ tal-Artikolu 7a tal-Bp2000 fl-4 ta’ Frar 2010, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi ppubblika nota li fissret l-għan u l-proċedura li għandha tiġi segwita fir-rigward tal-għoti inizjali ta’ liċenzji, kif imsemmi fl-Artikolu 7a(4) tal-Bp2000, għall-provvista esklużiva ta’ servizzi bil-laneċ lejn u mill-gżejjer inkwistjoni. Din in-nota ġiet segwita, fis-26 ta’ Mejju 2010, b’pubblikazzjoni fuq l-internet tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għal offerti u l-kundizzjonijiet li jirregolaw il-proċedura tas-sejħa. Fid-9 ta’ Marzu 2011, ġie adottat avviż ta’ liċenzja, u fid-9 ta’ Mejju 2011, l-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa finali ġew ippubblikati fl-iStaatscourant (il-Gazzetta Uffiċjali).
20. TSM u Eigen Veerdienst Terschelling (iktar ’il quddiem imsejħa “EVT”) issottomettew offerti għal-liċenzja dwar Vlieland u Terschelling, filwaqt li Wagenborg issottomettiet offerta għal-liċenzja dwar Ameland u Schiemonnikoog.
21. B’deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011, il-Minister van Infrastructuur en Milieu (iktar ’il quddiem imsejjaħ il-“Ministru”) ta liċenzja għal Vlieland u Terschelling lil TSM u l-liċenzja għal Ameland u Schiemonnikoog lil Wagenborg (iktar ’il quddiem imsejħa l-“liċenzji”). B’deċiżjoni tal-21 ta’ Ġunju 2011, il-Ministru ma laqax l-offerta mibgħuta minn EVT.
22. EVT, Stortemelk, Willem Barentsz, Spathoek u Waddentransport (iktar ’il quddiem imsejħa l-“kompetituri”) qajmu lmenti kontra d-deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011 u l-21 ta’ Ġunju 2011. Il-Ministru ċaħad dawn l-ilmenti b’deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012. Dawn id-deċiżjonijiet tal-aħħar żiedu kundizzjoni supplimentari mad-deċiżjonijiet tal-24 ta’ Mejju 2011, li illimitaw s-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri koperti bil-liċenzji kkontestati sa massimu ta’ 300 000 kilometru fis-sena.
23. Id-deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012 ġew sussegwentement ikkontestati mill-kompetituri quddiem il-College van Beroep voor het Bedrijfsleven (il-Qorti Amministrattiva għall-Kummerċ u l-Industrija) (10).
24. Il-kompetituri jargumentaw li kien illegali li l-liċenzji kkontestati jingħataw direttament fuq il-bażi tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT billi l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni għas-servizzi inkwistjoni ma kinitx permessa fil-fehma tagħhom taħt l-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament. Barra minn hekk, skont il-kompetituri, il-mod speċifiku kif ingħataw il-liċenzji kkontestati jmur kontra l-Artikolu 4 tar-Regolament tal-Kabotaġġ u, għaldaqstant, jikser l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT.
25. Fil-każ li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma japplikax għall-Waddenzee, il-kompetituri jallegaw alternattivament li, għalkemm il-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT jista’ jiġi estiż biex ikopri t-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni, l-istess estensjoni ma setgħetx tiġi applikata għall-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament.
26. Fl-aħħar nett, il-kompetituri jsostnu li meta Stat Membru jiddeċiedi li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT, għandu japplika r-regolament fit-totalità tiegħu għal dan it-trasport (inkluż l-obbligu tal-pubblikazzjoni previst fl-Artikolu 7), ħaġa li l-Ministru naqas li jagħmel.
27. Bħala risposta, il-Ministru jikkontendi, l-ewwel nett, li l-possibbiltà li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT jirriżulta mid-dritt nazzjonali, jiġifieri mill-Artikoli 2(2) u 49 tal-Wp2000. It-tieni nett, il-Ministru jikkontendi li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma japplikax għall-Waddenzee. It-tielet nett, il-kriterju previst ta’ 300 000 kilometru fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jista’ jiġi applikat għat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee. Fl-aħħar nett, il-Ministru jsostni li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jippermetti Stat Membru li japplika biss ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament lil dan it-tip ta’ trasport, bħal dawk li jirregolaw l-għoti u kemm idumu l-liċenzji.
28. Billi kellha dubji dwar il-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ u r-relazzjoni tiegħu ma’ strumenti leġiżlattivi tal-UE oħrajn, il-College van Beroep voor het Bedrijfsleven iddeċieda li jissospendi l-proċeduri u jagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi li ġejjin:
“1. L-indikazzjoni tal-parti Olandiża tal-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern (ilmijiet taż-Żona 2) fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87/KE tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament dwar il-kabotaġġ għas-servizz pubbliku tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-artijiet kontinentali Olandiżi u l-gżejjer Wadden ta’ Tershelling, Vlieland, Ameland u Schiermonnikoog?
2. L-applikabbiltà tar-Regolament dwar il-kabotaġġ tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament Nru 1370/2007, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-Artikolu 1(2) tal-imsemmi regolament?
3. L-Istati Membri għandhom il-fakultà, abbażi tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1370/2007, li jiddikjaraw applikabbli għas-servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma lil parti waħda jew għadd ta’ partijiet biss speċifiċi ta’ dan ir-regolament, f’dan il-każ l-Artikolu 5(3), u minħabba l-konnessjoni tiegħu, l-Artikolu 5(4)?
4. L-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 1370/2007 u b’mod iktar partikolari l-kriterju tad-distanza ta’ 300 000 kilometru li jinsab hemmhekk, tista’ tiġi ddikjarata (purament u sempliċement) applikabbli għas-servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma?
5. F’każ ta’ risposta fl-affermattiv għar-raba’ domanda, liema konsegwenzi għandhom għaldaqstant jinsiltu mill-fatt li f’dan il-każ, ingħataw xi konċessjonijiet ta’ servizz pubbliku tat-trasport ta’ passiġġieri bl-ilma filwaqt li r-rekwiżit li jinsab fl-Artikolu 77(2) tar-Regolament Nru 1370/2007 ma ġiex osservat?”
29. Osservazzjonijiet bil-miktub u orali saru mid-detenturi tal-liċenzji, il-kompetituri, mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u mill-Kummissjoni.
III – Analiżi
A – Osservazzjonijiet preliminari
30. Il-ħames domandi li saru mill-College van Beroep voor het Bedrijfsleven jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej:
31. Bid-Domanda 1, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-indikazzjoni ta’ Waddenzee bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” fi strument wieħed ta’ leġiżlazzjoni sussidjarja — jiġifieri, id-Direttiva 2006/87 — tipprekludix strument ieħor ta’ leġiżlazzjoni sekondarja — jiġifieri, ir-Regolament tal-Kabotaġġ — milli japplika għal dak l-istess korp ta’ ilma.
32. Din id-domanda tippresupponi li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee. Fil-fatt, għalkemm ma hijiex ċerta, jidher li l-qorti tar-rinviju temmen li dan huwa l-każ mill-mod kif ifformulat id-domanda. Madankollu, fid-dawl tal-oġġezzjonijiet li qajmu d-detenturi tal-liċenzji, kif ukoll il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, din il-kwistjoni għandha tiġi ddeterminata l-ewwel.
33. Wara l-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf, bit-tieni domanda tagħha, jekk ir-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ jeskludux reċiprokament lil xulxin.
34. It-tielet u r-raba’ domandi, li jikkoinċidu xi ftit flimkien u li għalhekk ser nindirizza flimkien, it-tnejn jirrigwardaw il-kwistjoni jekk, fid-dawl tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, Stat Membru huwiex liberu li japplika biss ċerti dispożizzjonijiet u/jew kriterji preskritti f’dan ir-regolament għal servizzi ta’ kabotaġġ u, b’mod partikolari, jekk huwiex liberu li japplika biss il-kriterju ta’ distanza ta’ 300 000 kilometru, li jekk tkun inqas ma hemmx għalfejn wieħed jirrikorri għall-proċedura kompetittiva għall-għoti ta’ kuntratt. Għalhekk, din id-domanda, min-naħa tagħha, tippresupponi li r-risposta għat-tieni domanda hija li r-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ ma jeskludux lil xulxin reċiprokament.
35. Bil-ħames domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi dwar x’konsegwenzi jkun hemm jekk ma jitħarsux ir-rekwiżiti tal-pubblikazzjoni previsti fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Madankollu, din id-domanda saret biss fil-każ li tingħata risposta affermattiva għar-raba’ domanda — jiġifieri, jekk jinstab li Stat Membru jista’ japplika l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT individwalment għas-servizzi tal-kabotaġġ.
36. Minn hawn ’il quddiem, ser infisser ir-raġunijiet għaliex fil-fehma tiegħi r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee, minkejja l-fatt li d-Direttiva 2006/87 tindika lill-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern. Meta nindirizza t-tieni domanda, imbagħad ser nelabora fuq l-interrelazzjoni bejn ir-Regolament tal-Kabotaġġ u r-Regolament PPT. Dan ser iservi ta’ pedament għad-diskussjoni tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jestendu dispożizzjonijiet speċifiċi biss tar-Regolament PPT għal servizzi ta’ kabotaġġ, kif previst fit-tielet u fir-raba’ domandi. Fl-aħħar nett, ser nevalwa jekk hemmx attwalment ħtieġa li tingħata risposta għall-ħames domanda.
37. Madankollu, qabel ma nittratta s-sustanza tad-domandi magħmulin, hemm bżonn li jiġu indirizzati l-oġġezzjonijiet li qajjem il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar l-ammissibbiltà tal-ewwel u t-tieni domandi.
B – Ammissibbiltà tal-ewwel u t-tieni domandi
38. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jikkontendi li kemm l-ewwel domanda kif ukoll it-tieni domanda huma inammissibbli għall-istess raġuni, jiġifieri li ma hemmx bżonn li tingħata risposta għal dawn id-domandi biex tiġi solvuta l-kwistjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.
39. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostni li, b’mod konsistenti mal-għan ewlieni tar-Regolament tal-Kabotaġġ kif speċifikat fit-tielet, ir-raba’ u l-ħames premessi fil-preambolu tiegħu (11), dan ir-regolament japplika biss għal sitwazzjonijiet transkonfinali. Favur dan l-argument, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jirreferi għar-Regolament (KEE) Nru 3921/91 (12) li, fil-fehma tiegħu, ma japplikax għal sitwazzjonijiet purament interni. Fl-aħħar nett, dan il-gvern isostni li d-dispożizzjonijiet dwar il-libertà ta’ moviment fit-Trattat FUE ma japplikawx għal sitwazzjonijiet fejn il-fatti rilevanti huma ristretti għal Stat Membru wieħed. B’riferiment għall-fatt li l-liċenzji kkontestati kollha jirrigwardaw it-territorju tal-Pajjiżi l-Baxxi u li l-impriżi kollha li huma parti fil-kawża prinċipali huma Olandiżi, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi huwa, b’hekk, tal-opinjoni li fil-verità ma hemmx bżonn li tingħata risposta għall-ewwel żewġ domandi preliminari.
40. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha jkun hemm il-kwistjoni u li għandha tassumi responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja li trid tittieħed li għandha tiddetermina, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, kemm il-ħtieġa u kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li tibgħat lill-Qorti tal-Ġustizzja. Għaldaqstant, meta d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE, il-Qorti tal-Ġustizzja hija fil-prinċipju marbuta li tagħti deċiżjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi domanda magħmula minn qorti nazzjonali biss jekk ikun jidher manifestament li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-UE mitluba ma għandhiex x’taqsam mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema hija ta’ natura ipotetika jew meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod effettiv għad-domandi li jsirulha (13).
41. Dan il-każ ma jagħtix lok għal sitwazzjonijiet bħal dawn.
42. Filwaqt li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’ċerti ċirkustanzi, tiddikjara inammissibbli talbiet għal deċiżjonijiet preliminari fejn il-fatti rilevanti kollha huma ristretti għal Stat Membru wieħed, wieħed għandu jiftakar li deċiżjoni bħal dik li tirrifjuta l-ġurisdizzjoni tkun normalment ibbażata fuq dispożizzjonijiet ta’ libertà ta’ moviment sanċiti fit-Trattat FUE (14). Għalkemm il-każ preżenti jinvolvi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi, essenzjalment dan huwa rregolat minn strument ta’ armonizzazzjoni, jiġifieri r-Regolament tal-Kabotaġġ. Għaldaqstant, l-argument dwar l-ammissibbiltà huwa irrilevanti.
43. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 1 tiegħu, ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-proprjetarji tal-bastimenti tal-UE li jkollhom il-bastimenti tagħhom irreġistrati fi, u jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru, sakemm dawn il-bastimenti jkunu konformi mal-kundizzjonijiet kollha biex jagħmlu kabotaġġ f’dan l-Istat Membru. Din id-dispożizzjoni ma teħtieġ l-ebda element transkonfinali. Dan huwa appoġġat mill-espressjoni “ġewwa Stat Membru”, li tidher fit-tielet u r-raba’ premessi fil-preambolu tar-Regolamenti tal-Kabotaġġ (u li, b’mod kurjuż, fuqhom jistrieħ il-Gvern ta-Pajjiżi l-Baxxi), kif ukoll id-definizzjoni ta’ “kabotaġġ marittimu” fl-Artikolu 2(1) bħala “servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa Stat Membru” (enfasi miżjuda) (15). Il-fatt li r-Regolament Nru 3921/91 jista’ jirrifletti r-rekwiżiti tat-Trattat FUE dwar l-eżistenza ta’ element transkonfinali ma jfissirx li rekwiżit bħal dak għandu jiġi applikat, bħala regola ġenerali, għal strumenti ta’ armonizzazzjoni oħrajn.
44. Dawn huma aspetti importanti tal-każ li għandhom ukoll implikazzjonijiet għall-evalwazzjoni tiegħi tal-ewwel domanda preliminari. Fil-fatt, l-argumenti magħmulin mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ għal sitwazzjonijiet purament interni jirrigwardaw is-sustanza tal-ewwel żewġ domandi preliminari, iktar milli l-ammissibbiltà tagħhom (16).
45. Fuq din il-bażi, jiena nikkunsidra li l-ewwel u t-tieni domandi huma ammissibbli.
C – Eżami tad-domandi preliminari
1. Fuq l-ewwel domanda
46. L-ewwel domanda preliminari essenzjalment tirrigwarda l-implikazzjonijiet, fil-qasam tar-Regolament tal-Kabotaġġ, tal-fatt li l-Waddenzee jkun ikklassifikat bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” skont id-Direttiva 2006/87.
47. Qabel ma nirrispondi din id-domanda, hemm bżonn li jiġi stabbilit jekk ir-Regolament tal-Kabotaġġ japplikax ukoll għall-Waddenzee.
a) Applikabbiltà tar-Regolament tal-Kabotaġġ għall-Waddenzee
48. Fil-fehma tiegħi, jirriżulta mill-kliem, mill-istruttura u mill-għan tar-Regolament tal-Kabotaġġ li dan għandu japplika għall-Waddenzee.
49. Skont il-kliem tal-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, it-tip ta’ servizz irregolat mir-regolament huwa “kabotaġġ marittimu”. Kif intqal iktar ’il fuq, l-espressjoni hija ddefinita fl-Artikolu 2(1) bħala “servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa Stat Membru”.
50. Fi kliem sempliċi, l-applikabbiltà tar-Regolament tal-Kabotaġġ tiddependi fuq jekk il-liċenzji kkontestati jirrigwardawx it-trasport bil-baħar. Fil-fehma tiegħi, it-trasport lejn u mill-art kontinentali Olandiża fuq il-Waddenzee lejn il-gżejjer inkwistjoni ovvjament jikkostitwixxi trasport bil-baħar.
51. Fil-fatt, ma tressaq l-ebda argument validu li l-Waddenzee ma huwiex “baħar” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Ħadd ma qal li huwa korp ta’ ilma magħluq; li l-ilmijiet tiegħu ma humiex melħin; jew li huwa mogħdija tal-ilma tax-xmajjar. Barra minn hekk, għalkemm il-Gżejjer Frisian jiffurmaw “linja ittikkjata” li tissepara l-Waddenzee mill-Baħar tat-Tramuntana, madankollu t-tnejn li huma jidħlu f’xulxin. Għalhekk, l-isem li ngħata lil dan il-korp tal-ilma ma huwiex purament koinċidentali (17).
52. Għar-rigward ta’ interpretazzjoni strutturali tar-Regolament tal-Kabotaġġ, nixtieq nindika li d-definizzjoni li jagħti l-Artikolu 2 fiha eżempji ta’ x’jikkostitwixxi kabotaġġ marittimu. Fil-fatt, skont l-Artikolu 2(1)(c) tar-Regolament, il-kabotaġġ marittimu jirreferi għall-“servizzi normalment ipprovduti għal remunerazzjoni” u jinkludi, “b’mod partikolari”, kabotaġġ tal-gżejjer li jikkonsisti fil-ġarr ta’ passiġġieri jew oġġetti bil-baħar bejn portijiet li jinstabu fuq l-art kontinentali u fuq waħda jew iktar mill-gżejjer tal-istess Stat Membru, jew portijiet li jinstabu fuq il-gżejjer tal-istess Stat Membru (18).
53. F’dan id-dawl, il-liċenzji kkontestati għandhom jaqgħu fil-kunċett ta’ “kabotaġġ tal-gżejjer”.
54. Fir-rigward tal-għan tar-Regolament tal-Kabotaġġ, dan jikkonsisti fl-implementazzjoni tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi fir-rigward tal-kabotaġġ marittimu, skont il-kundizzjonijiet u bla ħsara għall-eċċezzjonijiet previsti f’dan ir-regolament (19).
55. F’dan ir-rigward, huwa aċċettat li l-impriżi kollha, partijiet fil-proċeduri ewlenin jipprovdu servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-laneċ fil-Waddenzee u kollha għandhom interess fil-liċenzji kkontestati. Barra minn hekk, l-użu ta’ laneċ għal remunerazzjoni lejn il-gżejjer inkwistjoni ilu jsir mill-bidu tas-seklu għoxrin. F’dan l-isfond, l-esklużjoni tal-Waddenzee mil-liberalizzazzjoni li r-regolament huwa intenzjonat li joħloq, tmur kontra l-iskop tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
56. Fuq din il-bażi, għalija huwa ċar li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-Waddenzee. Fuq kollox, il-ġurisprudenza ssostni din l-interpretazzjoni.
57. Fil-fatt, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (20), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-Ria de Vigo (l-estwarju Vigo), qala profonda fil-Komunità Awtonoma ta’ Galicia, kien jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Il-kriterju deċiżiv f’dik is-sentenza ma jidhirx li kien il-fatt li l-estwarju Vigo kien wied ta’ xmara, iżda, pjuttost, il-fatt li “li minnu jgħaddi l-baħar” (21). Il-Qorti tal-Ġustizzja mbagħad segwiet l-Avukat Ġenerali Tizzano, li kien ikkonkluda li “ma hemmx dubju li l-ilmijiet tal-estwarju Vigo huma ilma baħar u dan huwa suffiċjenti, skont il-kliem tad-dispożizzjonijiet [tar-Regolament tal-Kabotaġġ] biex it-trasport minnu jitqies bħala trasport ‘bil-baħar’” (22).
58. Barra minn hekk, l-Avukat Ġenerali Cruz Villalón riċentement wera l-fehma li anki meta parti limitata tal-kruċiera sseħħ fil-baħar, dan huwa biżżejjed biex is-servizz tat-trasport jiġi kklassifikat bħala “kabotaġġ marittimu” (23).
59. Din il-fehma bl-ebda mod ma tiddgħajjef bl-argumenti li ressaq il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u li essenzjalment jirrepetu d-detenturi tal-liċenzji. Minbarra li jirrepeti l-argument imsemmi fil-punt 39 iktar ’il fuq, dwar il-ħtieġa ta’ element transkonfinali, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jisħaq li, fir-raba’ rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li r-Regolament tal-Kabotaġġ ma kienx japplika għall-Waddenzee (24). Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jkompli jsostni li, skont id-dritt internazzjonali, l-Waddenzee huwa kklassifikat bħala “ilma intern” billi jinsab fuq in-naħa tal-art tal-linja bażi tal-baħar territorjali tal-Pajjiżi l-Baxxi (25). Fl-aħħar nett, il-gvern jenfasizza, kif jagħmlu d-detenturi tal-liċenzji, id-differenzi morfoloġiċi u nawtiċi bejn il-Waddenzee u Ria de Vigo.
60. Fir-rigward tal-argument li huwa meħtieġ element transkonfinali, sempliċement nirreferi għall-punti 43 u 44 iktar ’il fuq.
61. Fir-rigward tar-rapport tal-Kummissjoni li fuqu straħ il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi fit-tieni argument tiegħu, nixtieq nenfasizza li r-rapport kien ġie fformulat bil-ħsieb li tiġi ssorveljata l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ, skont l-Artikolu 10 (26) tiegħu. Rapport ta’ dan it-tip, li fih evalwazzjonijiet fattwali li jistgħu jinbidlu maż-żmien, ma jistax jorbot lill-Kummissjoni fi proċeduri legali, inqas u inqas lil din il-Qorti tal-Ġustizzja meta tintalab tinterpreta l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni sekondarja bħar-Regolament tal-Kabotaġġ (27). Barra minn hekk, għandi ngħid li, f’dawn il-proċeduri, il-Kummissjoni tieħu pożizzjoni differenti minn dik li ħadet fir-rapport.
62. Dwar l-argument tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi fuq il-klassifikazzjoni tal-Waddenzee taħt il-Konvenzjoni Montego Bay, biżżejjed jingħad li argument simili tressaq, inutilment, fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja (28). Fil-fehma tiegħi ma hemm l-ebda raġuni sabiex nitbiegħdu minn din id-deċiżjoni.
63. Għaldaqstant, l-interpretazzjoni tiegħi tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Spanja hija li l-uniku kriterju rilevanti hu dak dwar jekk il-Waddenzee huwiex wieħed “li minnu jgħaddi l-baħar” — li, ħlief għal xi partijiet minnu meta jkun hemm baħar fieragħ, nifhem li hekk hu.
64. Fuq din il-bażi nikkonkludi li r-Regolament tal-Kabotaġġ japplika għall-fatti.
b) Implikazzjonijiet tal-klassifikazzjoni bħala “passaġġ fuq l-ilma intern” skont l-Anness I tad-Direttiva 2006/87
65. Kif intqal iktar ’il fuq, l-ewwel domanda saret minħabba l-argument tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi li d-Direttiva 2006/87, inkluż l-Anness 1 tagħha, tipprekludi l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Fid-dawl ta’ din id-diskussjoni, ser ngħid dan li ġej fil-qosor.
66. Skont l-Artikolu 288 TFUE, ir-Regolament tal-Kabotaġġ jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Id-Direttiva 2006/87, għalkemm vinkolanti fir-rigward tar-riżultat li għandu jintlaħaq, tħalli l-għażla tal-forma u l-metodi għall-Istati Membri. Id-Direttiva, li ġiet adottata ħafna snin wara r-Regolament tal-Kabotaġġ, ma tgħid xejn dwar ir-relazzjoni tagħha mal-istrument li sar qabilha; lanqas biss ma tirreferi għar-Regolament. Għalhekk, iż-żewġ strumenti legali għandhom jiġu kkunsidrati li huma reċiprokament indipendenti iżda ugwalment vinkolanti, kull wieħed bil-mod tiegħu (29).
67. Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ strument ta’ dritt sekondarju huwa normalment iddefinit mid-dispożizzjonijiet tiegħu stess u ma jistax, bħala regola ġenerali, jiġi estiż għal sitwazzjonijiet oħra li ma humiex dawk li huwa ried ikopri (30). Kif tgħid sew il-Kummissjoni, id-Direttiva 2006/87 tistabbilixxi rekwiżiti tekniċi għal bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni. B’kuntrast, ir-Regolament tal-Kabotaġġ jilliberalizza servizzi ta’ trasport marittimu ġewwa l-Istati Membri. Għalhekk, dawn iż-żewġ strumenti legali huma differenti fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom daqs kemm huma differenti fl-għanijiet tagħhom (31). Barra minn hekk, l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2006/87 jgħid b’mod ċar li l-klassifikazzjoni li tintroduċi hija għall-“iskopijiet ta’ din id-Direttiva”. Bl-istess mod, skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-kabotaġġ marittimu huwa ddefinit għall-“finijiet ta’ dan ir-Regolament”.
68. Barra minn hekk, jekk l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ tkun tiddependi fuq il-klassifikazzjoni rilevanti għall-finijiet tad-Direttiva 2006/87, dan prattikament ikun ifisser li l-Istati Membri, bis-saħħa tad-dritt tagħhom li jimmodifikaw din il-klassifikazzjoni skont l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva, jingħataw il-libertà li japplikaw jew jinjoraw ir-Regolament. Pożizzjoni bħal din tkun insostenibbli.
69. Għalhekk isegwi minn dak li ntqal iktar ’il fuq li r-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-indikazzjoni tal-parti tal-Waddenzee tal-Pajjiżi l-Baxxi bħala passaġġ tal-ilma intern fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87 ma jipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-art kontinentali Olandiża u l-gżejjer inkwistjoni.
2. Fuq it-tieni domanda
70. Bħal fl-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju titlob gwida fuq l-interrelazzjoni bejn ir-Regolament PPT u r-Regolament tal-Kabotaġġ, wara li jitqies l-Artikolu 1(2) tal-ewwel regolament. Madankollu, b’kuntrast mal-ewwel domanda, il-kwistjoni issa hija jekk ir-Regolament tal-Kabotaġġ jiħux preċedenza fuq l-istrument l-ieħor tad-dritt sekondarju.
71. B’mod divers mis-sitwazzjoni msemmija fil-punt 66 iktar ’il fuq, ir-Regolament PPT — li huwa wkoll iktar riċenti mir-Regolament tal-Kabotaġġ — fil-fatt jindirizza r-relazzjoni tiegħu mal-istrument li ġie qablu: skont l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, l-Istati Membri jistgħu japplikaw l-istrument għat-trasport pubbliku tal-passiġġieri bil-passaġġ tal-ilma intern u, mingħajr preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ, bl-ibħra nazzjonali.
72. Għalhekk huwa ċar li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jippermetti lill-Istati Membri li jestendu l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu biex ikopru t-trasport marittimu. Għaldaqstant, naslu għar-risposta għat-tieni domanda billi nifhmu xi tfisser l-espressjoni “bla preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ”.
73. Paragun bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi juri ċertu grad ta’ konverġenza, fis-sens li r-Regolament tal-Kabotaġġ għandu japplika irrispettivament mir-Regolament PPT (32).
74. Dan huwa kkonfermat bil-premessa 10 fil-preambolu tar-Regolament PPT (33). Skont din il-premessa, l-organizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri f’ibħra nazzjonali hija suġġetta għall-konformità mal-prinċipji ġenerali tat-Trattat li huwa issa t-TFUE, sakemm dawn is-servizzi ma jkunux koperti b’dispożizzjonijiet speċifiċi tad-dritt tal-UE, in casu r-Regolament tal-Kabotaġġ.
75. Il-leġiżlatur tal-UE ma abbozzax ir-riferiment għar-Regolament tal-Kabotaġġ fl-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT f’termini inqas riġidi, permezz tal-użu ta’ espressjonijiet oħrajn bħal “minkejja”, “bla ħsara” jew “sakemm”. Għaldaqstant, essenzjalment jiena naqbel mal-Kummissjoni li r-riferiment għandu jinftiehem kif ġej: (i) ir-Regolament PPT jippermetti Stati Membri li japplikawh flimkien mar-Regolament tal-Kabotaġġ għal ibħra nazzjonali; u (ii) meta l-applikazzjoni tar-Regolament PPT hija inkompatibbli mal-applikazzjoni konkorrenti tar-Regolament tal-Kabotaġġ, ir-Regolament PPT espressament iċedi postu għar-Regolament tal-Kabotaġġ, mingħajr dan ma jkun kwistjoni ta’ għażla għall-Istati Membri li għażlu li japplikaw iż-żewġ regolamenti.
76. Għal dawk ir-raġunijiet, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ ma tipprekludix l-applikazzjoni konkorrenti tar-Regolament PPT. Madankollu, meta l-applikazzjoni konġunta ma tkunx possibbli, għandu jipprevali r-Regolament tal-Kabotaġġ.
3. Fuq it-tielet u r-raba’ domandi
a) Osservazzjonijiet ġenerali
77. It-tielet u r-raba’ domandi, li ser nittratta flimkien, forsi jirrigwardaw l-iktar kwistjoni interessanti li tirriżulta mill-każ quddiem il-qorti tar-rinviju: Stat Membru jista’ joqgħod jagħżel kif jidhirlu liema dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT jixtieq japplika għat-trasport bl-ilma?
78. Jiena ssuġġerejt iktar ’il fuq li r-Regolament tal-Kabotaġġ jieħu preċedenza fuq ir-Regolament PPT. L-iskop tat-tielet u r-raba’ domandi huwa li jiġu ddeterminati ċ-ċirkustanzi fejn jista’ jkun hemm inkompatibbiltà bejn iż-żewġ regolamenti li inevitabbilment twassal għal tali esklużjoni. Fi kliem ieħor, filwaqt li t-tieni domanda tirrigwarda l-applikabbiltà reċiproka fl-astratt taż-żewġ regolamenti, it-tielet u r-raba’ domandi jirrigwardaw l-applikazzjoni konkorrenti tagħhom fil-prattika. F’dan il-punt huwa sinjifikattiv li jiġi nnotat li l-leġiżlatur tal-UE ppreveda l-possibbiltà li dawn iż-żewġ strumenti legali jidħlu fuq xulxin u, b’mod konxju, għaldaqstant, aċċetta speċi ta’ koeżistenza.
79. Idealment, ir-risposta li trid il-qorti tar-rinviju tkun apparenti direttament mill-kliem tar-Regolament PPT. Billi dan ma huwiex il-każ, trid tiġi adottata interpretazzjoni teleoloġika. Għalhekk, l-ewwel nett, għal dak l-iskop, għandu jitfakkar li l-oqsma li għalihom japplika r-regolament mingħajr kundizzjoni huma servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija jew bit-triq. Huwa biss bis-saħħa tal-awtorizzazzjoni mogħtija lill-Istati Membri fl-Artikolu 1(2) li Stat Membru jista’ japplika wkoll ir-Regolament għat-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni (34) u, mingħajr preġudizzju għar-Regolament tal-Kabotaġġ, għat-trasport bl-ibħra nazzjonali.
80. Sfortunatament, il-proċess leġiżlattiv twil li wassal għall-adozzjoni tar-Regolament PTT ma tantx jitfa’ dawl fuq dan kollu. Il-proposta oriġinali tal-Kummissjoni għal regolament li jkopri l-passaġġi fuq l-ilma interni ma kinitx issemmi ibħra nazzjonali (35). Proposta rriveduta ma baqgħetx issemmi passaġġi fuq l-ilma interni, imma kellha fiha l-prekursur għall-Artikolu 5(4) (36). Il-Kunsill imbagħad reġa’ daħħal, fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu, dispożizzjoni li tgħid l-“Istati Membri jistgħu japplikaw dan ir-Regolament għat-trasport pubbliku għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni” (37). Fit-tieni qari tal-abbozz tal-istrument, il-Parlament approva l-Pożizzjoni Komuni wara li l-Kumitat fuq it-Trasport u t-Turiżmu kien irrakkomanda li tiġi emendata d-dispożizzjoni inkwistjoni (38). Il-proposta emendata approvata mill-Parlament kellha l-kliem li hemm bħalissa tal-premessa 10 fil-preambolu tar-Regolament PPT u l-Artikolu 1(2) tiegħu, li l-ebda wieħed minnhom ma reġa’ nbidel sussegwentement. Ix-xogħol preparatorju ma jipprovdi l-ebda spjegazzjoni għaliex il-possibbiltà ta’ estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament għat-trasport marittimu jew ir-riferiment għar-Regolament tal-Kabotaġġ kienu ġew inklużi; u lanqas ma jelabora dwar kif tali estensjoni għandha topera.
81. Fil-fatt, ir-Regolament tal-Kabotaġġ huwa pjuttost minimalistiku bil-mod kif jirregola s-servizzi tat-trasport marittimu, każ tipiku huwa l-proċedura għall-għoti ta’ KSP skont l-Artikolu 4. F’dan is-sens, ir-Regolament PPT bla dubju fih iktar regoli ddettaljati li jistgħu jgħinu biex jiġu kkjarifikati dawk stabbiliti fir-Regolament tal-Kabotaġġ u, b’dan il-mod, tissaħħaħ iċ-ċertezza legali (39). Madankollu, minkejja l-istqarrijiet tad-detenturi tal-liċenzji, il-leġiżlatur tal-UE ma indirizzax speċifikament l-implikazzjonijiet tal-eċċezzjoni li hemm fl-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT lit-trasport marittimu. Iżda, li jista’ jingħad b’ċertezza hu li r-Regolament PPT ma jikkostitwixxix emenda formali tar-Regolament tal-Kabotaġġ, u lanqas ma jista’ jopera bħala tali.
82. Fil-fatt, biex niżvolġi r-risposta tiegħi li qed nipproponi għat-tieni domanda, sa fejn it-trasport marittimu huwa kkonċernat, meta ma jkunx possibbli li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet taż-żewġ regolamenti b’mod konkorrenti, kull dispożizzjoni kunfliġġenti tar-Regolament PPT ma għandhiex tiġi applikata. F’dan l-isfond, nemmen li l-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT jawtorizza l-estensjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament lit-trasport marittimu meta dawn id-dispożizzjonijiet jiffaċilitaw, jew għall-inqas ma jtellfux, il-liberalizzazzjoni li r-Regolament tal-Kabotaġġ irid jilħaq. Sabiex jiġi ddeterminat jekk dispożizzjoni speċifika tar-Regolament PPT hijiex kunfliġġenti mar-Regolament tal-Kabotaġġ — apparti jekk hijiex rilevanti għat-trasport bil-baħar — hemm bżonn ta’ approċċ każ b’każ. Madankollu, analiżi bħal dik tmur lil hinn mill-ambitu ta’ dawn il-konklużjonijiet. Madankollu, ser neżamina speċifikament il-kompatibbiltà tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT mar-Regolament tal-Kabotaġġ fil-parti b) iktar ’l isfel.
83. Fil-fehma tiegħi, eżempju tipiku ta’ regola li ma ttellifx il-liberalizzazzjoni li jrid ir-Regolament tal-Kabotaġġ hija l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT, dwar il-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni, speċjalment billi r-Regolament tal-Kabotaġġ ma jgħid xejn fuq dan il-punt (40). Meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PTT biex ikopri servizzi ta’ trasport bil-baħar jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni, din id-dispożizzjoni jkollha b’hekk tiġi applikata.
84. Għaldaqstant, ma nistax naqbel mal-argumenti li ressaq il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi.
85. L-ewwel nett, dan il-gvern josserva li l-verżjoni Olandiża tat-tieni sentenza tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PTT tirreferi għad-“de bepalingen van deze verordening” (“dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament”) li jfisser li l-Istati Membri huma liberi li japplikaw dispożizzjonijiet speċifiċi biss tar-Regolament għat-trasport marittimu.
86. Madankollu, nemmen li l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi qiegħed jestendi artifiċjalment it-tifsira ta’ dan il-kliem. Il-verżjoni Olandiża ma tgħidx b’mod ċar li l-Istat Membru jista’ japplika wħud mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu. Iktar importanti, kif indikat il-qorti tar-rinviju, il-verżjoni Olandiża tidher li hija anomala. Il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ma jsemmux “dispożizzjonijiet”, imma jirreferu għall-possibbiltà tal-applikazzjoni tar-Regolament PPT bħala tali (41). Hawnhekk ngħid li hija ġurisprudenza stabbilita li l-kliem użat f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-UE ma jistax iservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jew jingħata prijorità fil-konfront tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra (42).
87. Fil-fatt, ikun kontra l-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-UE jekk, minħabba l-mod kif inhi fformulata dispożizzjoni fil-lingwa nazzjonali tiegħu, Stat Membru jkun f’pożizzjoni li jagħżel eżattament liema dispożizzjonijiet jista’ japplika għat-trasport b’passaġġi fuq l-ilma interni jew b’ibħra nazzjonali, mentri Stati Membri oħrajn ma jgawdux din il-libertà (43).
88. It-tieni nett, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jistrieħ fuq il-prinċipju ta’ plus semper in se continet quod est minus (“l-iktar jinkludi l-inqas”) biex isostni l-opinjoni li jista’ jagħżel liberament liema dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT japplika għat-trasport marittimu.
89. Sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tar-Regolament PPT, dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat. Altrimenti jkun hemm ir-riskju li s-servizzi tat-trasport marittimu jispiċċaw jiġu rregolati bit-28 sett ta’ regoli differenti pjuttost milli, l-iktar, minn tnejn. Dan iwassal għal iktar taqsim tas-suq għas-servizzi tat-trasport marittimu. Barra minn hekk, huwa diffiċli li tali perspettiva tiġi rrikonċiljata mal-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kabotaġġ, li jipprovdi li l-obbligu standstill skont l-Artikolu 62 KEE għandu japplika għal kwistjonijiet koperti minn dan ir-regolament (44).
90. It-tielet nett, il-Gvern Olandiż isostni li huwa seta’ jadotta regoli nazzjonali li jirreflettu l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT imma mingħajr ma jirreferi espressament għal dan ir-regolament. Madankollu, jekk wieħed jassumi li għamel hekk, ngħid sempliċement li dawn ir-regoli xorta waħda ma kinux jeżentaw lil dan l-Istat Membru mill-obbligu tiegħu li jikkonforma mar-Regolament tal-Kabotaġġ.
91. Fl-aħħar nett, il-fehma tiegħi ma tistax tiġi rribattuta bid-dikjarazzjonijiet li l-Kummissjoni għamlet b’risposta għad-Domandi Parlamentari, bħal dawk li fuqhom qed jistrieħ il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi (45). Apparti milli nirrepeti r-raġunament tiegħi fil-punt 61 iktar ’il fuq, fi kwalunkwe każ, ma ninterpretax dawn id-dikjarazzjonijiet bl-istess mod bħal dan il-gvern. Ma hemm xejn f’dawn id-dikjarazzjonijiet li jindikaw li l-Istati Membri huma liberi li japplikaw dispożizzjonijiet individwali tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu. Anzi għall-kuntrarju, l-applikazzjoni parzjali tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu ssegwi impliċitament u direttament mill-Artikolu 1(2) pjuttost milli tkun fid-diskrezzjoni tal-Istati Membri.
92. Fuq din il-bażi, ser nevalwa jekk l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jistax jiġi applikat flimkien mar-Regolament tal-Kabotaġġ.
b) Il-possibbiltà ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT għas-servizzi tat-trasport marittimu
93. Mill-bidu għandu jitfakkar li l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT jippermetti eċċezzjoni għall-Artikolu 5(3). Skont din id-dispożizzjoni, awtorità kompetenti li tirrikorri għal terz minbarra operatur intern, għandha tagħti KSP abbażi ta’ sejħa kompetittiva għal offerti, li tkun ġusta u li għandha tirrispetta l-prinċipji ta’ trasparenza u ta’ nondiskriminazzjoni (46). Bħala deroga, l-Artikolu 5(4) jipprovdi, inter alia, li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jiddeċiedu li jagħtu KSP direttament jew fejn il-valur annwali medju jkun stmat inqas minn EUR 1 000 000 jew fejn huma jikkonċernaw il-forniment annwali ta’ anqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri (47).
94. Ir-regoli nazzjonali inkwistjoni jipprovdu li l-liċenzji għandhom jingħataw wara proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti li fir-rigward tagħhom japplika l-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT. Madankollu, dawk ir-regoli jipprovdu wkoll li l-liċenzja inizjali tista’ tingħata mingħajr ma jkun hemm proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti jekk jiġu ssodisfatti l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament.
95. Sabiex jiġi ddeterminat jekk sistema bħal dik hijiex kompatibbli mar-Regolament tal-Kabotaġġ, hemm bżonn li jiġu stabbiliti l-obbligi li dan ir-regolament jipprevedi.
96. Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, Stat Membru jista’ jikkonkludi KSP ma’ kumpanniji ta’ ġarr marittimu li jipparteċipaw f’servizzi regolari lejn, minn u bejn il-gżejjer. Barra minn dan, kull meta Stat Membru jikkonkludi KSP, għandu jagħmel hekk fuq bażi mhux diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji ta’ bastimenti tal-UE kollha (48). Fl-aħħar nett, l-Artikolu 4(3) jipprovdi li l-KSP eżistenti jistgħu jibqgħu fis-seħħ sakemm jiskadi l-kuntratt rilevanti.
97. Filwaqt li l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kabotaġġ jippreskrivi regoli preċiżi biex ikopri disturbi serji tas-suq intern fit-trasport (49) u emerġenzi, kif ukoll il-proċeduri li għandhom jiġu osservati f’dan ir-rigward, l-Artikolu 6 jistabbilixxi d-data għall-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament fir-rigward ta’ ċerti setturi. Il-perijodu tranżitorju għas-setturi kollha issa skada. Barra minn hekk, l-Artikolu 7 jispeċifika li l-Artikolu 62 KEE japplika għall-kwistjonijiet koperti mir-Regolament tal-Kabotaġġ.
98. Isegwi li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ jimponi obbligu fuq Stati Membri biex jikkonkludu KSP fuq bażi mhux diskriminatorja fir-rigward tal-proprjetarji tal-bastimenti tal-UE kollha. Apparti mis-sitwazzjonijiet irregolati mill-Artikolu 5, li huma ta’ natura eċċezzjonali, ma nistax nidentifika, l-istess bħall-Kummissjoni, xi eċċezzjoni ġenerali għal dak l-obbligu jew xi limitu massimu iktar baxx tiegħu. Dan huwa sostnut mill-Artikolu 4(3) fejn l-uniċi kuntratti permessi li jkomplu huma dawk konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kabotaġġ. Għalhekk, jien tal-fehma li l-obbligu li jiġi osservat il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni japplika kull meta Stat Membru jixtieq jikkonkludi KSP.
99. Barra minn hekk, naqbel mal-Kummissjoni li l-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ huwa espressjoni tal-prinċipju ġenerali ta’ trattament ugwali u nondiskriminazzjoni bbażat fuq in-nazzjonalità, kif sanċit fit-Trattati, li minnu jirriżulta l-prinċipju ġenerali ta’ trasparenza. Għalhekk, meta Stat Membru jagħżel li jistabbilixxi servizz pubbliku permezz ta’ kuntratt (50), għandu jiżgura li jkun hemm grad biżżejjed ta’ pubbliċità fir-rigward tal-għoti ta’ KSP li jagħmilha possibbli li jkun hemm kompetizzjoni ġusta għal dawn il-kuntratti, mingħajr ma dan jimplika neċessarjament obbligu li titnieda sejħa għal offerti (51).
100. Għaldaqstant, ma nista’ nsib l-ebda inkonsistenza bejn l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, minn naħa, u, min-naħa l-oħra, id-dmir stabbilit fil-parti inizjali tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 5(3) tar-Regolament PPT biex jingħataw KSP fuq il-bażi ta’ proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti.
101. Madankollu, ma nistax naqbel li l-eċċezzjoni permessa taħt l-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT għall-obbligu li tiġi organizzata proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti meta jkun qed jiġi konkluż KSP għal servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija jew bit-triq tista’ tiġi estiża għall-qasam tat-trasport marittimu, anki jekk din l-eċċezzjoni tapplika biss għal-liċenzja inizjali. Jekk dan iseħħ, jiġi ristrett il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ, minkejja l-fatt li, kif imsemmi, dan ir-regolament għandu jipprevali fuq ir-Regolament PPT. Għalhekk, meta Stat Membru jagħżel li jestendi l-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT, l-Artikolu 5(4) ta’ dan ir-regolament ma għandux jiġi applikat.
102. Din il-fehma tibqa’ valida irrispettivament mir-raġunijiet fil-fatt mogħtija sabiex ma tintużax proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti. Fi kliem sempliċi, ma hemmx importanza fil-fatt, pereżempju, jekk il-kriterji tal-valur ekonomiku tal-kuntratt inkwistjoni (“il-kriterju ekonomiku”) jew tad-distanza involuta (“il-kriterju tad-distanza”) humiex issodisfatti. Għall-kompletezza, madankollu, ser nikkunsidra dawn il-kriterji wieħed wieħed (52).
103. Fuq il-bażi tal-kriterju tad-distanza, imsemmi b’mod partikolari fir-raba’ domanda, jista’ jsir għoti dirett — sakemm ma jkunx hemm projbizzjoni fid-dritt nazzjonali — fil-każ ta’ KSP għall-provvista kull sena ta’ inqas minn 300 000 kilometru ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri. Fir-rigward tal-idonejità tal-applikabbiltà tal-kriterju għat-trasport marittimu, insib li l-argumenti mressqa mill-kompetituri huma konvinċenti. L-ewwel nett, ta’ min isemmi li din l-eċċezzjoni ġejja mill-proposta rriveduta tal-Kummissjoni għal regolament li, kif għidt diġà, f’dak iż-żmien ma kienet issemmi l-ebda trasport bl-ibħra nazzjonali. It-tieni nett, jekk tiġi applikata din l-eċċezzjoni, ikun hemm ukoll ir-riskju li l-biċċa l-kbira tal-kuntratti tas-servizz ta’ trasport marittimu tingħata mingħajr proċedura kompetittiva (53), u dan imur kontra l-għan tar-Regolament tal-Kabotaġġ, li huwa li tiġi lliberalizzata l-provvista ta’ dawn is-servizzi (54).
104. Il-kriterju ekonomiku, min-naħa l-oħra, jippermetti lil Stat Membru li ma japplikax proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti fejn il-valur annwali medju għal KSP huwa stmat inqas minn EUR 1 000 000 (u, għal darba oħra, biss kemm-il darba d-dritt nazzjonali ma jipprekludix dan). Jista’ jiġi sostnut, kif jagħmlu d-detenturi tal-liċenzji, li l-kriterju huwa sempliċement espressjoni speċifika ta’ prinċipju ġenerali tad-dritt tal-kuntratti pubbliċi tal-UE.
105. Pereżempju, fil-Kapitolu II tad-Direttiva 2004/18/KE (55) it-Taqsima I tistabbilixxi l-limiti massimi għal kuntratti pubbliċi, li bihom tiskatta l-applikazzjoni ta’ din d-direttiva. Barra minn hekk, il-prinċipji ġenerali ta’ trattament ugwali u ta’ nondiskriminazzjoni bbażati fuq in-nazzjonalità kif sanċiti fid-dritt primarju tal-UE, li jagħtu lok għad-dmir korollarju ta’ trasparenza u, għaldaqstant, jeħtieġu grad suffiċjenti ta’ pubbliċità, japplikaw għal kuntratti li jippreżentaw interess lil impriżi minn Stati Membri oħrajn (iktar ’il quddiem kuntratti b’“interess UE”) (56). Naturalment, iktar kemm ikun għoli l-valur ta’ kuntratt partikolari, ikbar tkun il-possibbiltà li jkollu interess UE (57).
106. Madankollu, anki jekk wieħed jassumi li jeżisti prinċipju ġenerali tad-dritt tal-UE fuq il-kuntratti pubbliċi (li l-elementi tiegħu għadhom ma humiex ċari (58) u fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li anki kuntratti mhux għall-profitt jista’ jkollhom interess UE (59)), tkun materja delikata għall-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti l-fehma tagħha fuq jekk kriterju ekonomiku maħsub oriġinarjament għat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq jistax ikun xieraq ukoll għall-kabotaġġ marittimu. Iżjed minn hekk, ma hemm xejn fir-Regolament tal-Kabotaġġ li jissuġġerixxi li, minkejja l-kliem li fih, hemm limitu massimu ekonomiku mhux miktub u inerenti. Interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament b’dan il-mod tkun problematika fid-dawl tal-Artikolu 7 tiegħu.
107. Barra minn hekk, ta’ min ninnota li anki fir-rigward ta’ “gżejjer żgħar”, jiġifieri gżejjer li n-numru annwali totali ta’ passiġġieri deħlin u ħerġin minnhom li jinġarru bil-baħar huwa ta’ madwar 300 000 jew inqas, il-Kummissjoni ma ssuġġeritx li jitneħħa kompletament it-tħabbir minn qabel ġewwa l-Unjoni tas-servizz meħtieġ (60).
108. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk il-proċedura segwita mill-awtoritajiet tal-Pajjiżi l-Baxxi fil-kawża quddiemha fil-fatt tikkonformax mar-rekwiżiti msemmijin fil-punt 99 iktar ’il fuq, partikolarment billi dawn ir-rekwiżiti jimmanifestaw ruħhom, inter alia, fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT.
109. Biex nirrikapitula, nemmen li interpretazzjoni korretta tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT hija li meta l-Istati Membri jiddikjaraw dan ir-regolament applikabbli għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri jew bil-passaġġi fuq l-ilma interni jew fl-ibħra nazzjonali, huma għandhom japplikaw ir-regolament kollu kemm hu. Fir-rigward tas-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dan ir-regolament tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ — bħall-applikazzjoni tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT flimkien mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ — l-Istati Membri ma għandhomx japplikaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolament PPT.
4. Fuq il-ħames domanda
110. Il-qorti tar-rinviju għamlet din id-domanda dipendenti fuq jekk tingħatax risposta affermattiva għar-raba’ domanda. Fid-dawl tar-risposti proposti iktar ’il fuq għat-tieni sar-raba’ domandi, isegwi li, fil-każ ta’ korp tal-ilma bħall-Waddenzee, Stat Membru ma huwiex intitolat jagħti l-liċenzji kkontestati direttament mingħajr ma jkun hemm xi forma ta’ proċedura kompetittiva ta’ sejħa għall-offerti. Għaldaqstant, ma għadx hemm iktar bżonn li jiġu indirizzati l-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ pubblikazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament PPT.
111. Madankollu, sabiex ikun utli għall-qorti tar-rinviju, ser nirreferi għar-rimarka li saret fil-punt 82 iktar ’il fuq. Għalhekk meta Stat Membru jkun għażel li jestendi l-qasam ta’ applikazzjoni tar-Regolament PPT għat-trasport marittimu, għandha tapplika wkoll l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(2) ta’ dan ir-regolament.
IV – Konklużjoni
112. Nipproponi li għad-domandi mressqa mill-College van Beroep voor het Bedrijfsleven (il-Pajjiżi l-Baxxi) għandhom jingħataw dawn ir-risposti li ġejjin:
– L-indikazzjoni tal-parti tal-Pajjiżi l-Baxxi tal-Waddenzee bħala passaġġ fuq l-ilma intern fl-Anness I tad-Direttiva 2006/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 82/714/KEE ma tipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-7 ta’ Diċembru 1992, li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) għas-servizz pubbliku tat-trasport tal-passiġġieri fil-Waddenzee bejn l-art kontinentali tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-gżejjer ta’ Tershelling, Vlieland, Ameland u Schiermonnikoog;
– L-applikazzjoni tar-Regolament Nru 3577/92 ma tipprekludix l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007, dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70. Madankollu, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni waħda jew iżjed mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1370/2007 tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tar-Regolament Nru 3577/92, dan l-aħħar regolament biss għandu jiġi applikat.
– Interpretazzjoni korretta tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 1370/2007 hija li meta l-Istati Membri jiddikjaraw ir-Regolament applikabbli jew għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri b’passaġġi fuq l-ilma interni jew għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, huma għandhom japplikaw dan ir-regolament kollu kemm hu. Fir-rigward tas-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali, meta l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dan ir-regolament tkun f’kunflitt mal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 3577/92, l-Istati Membri ma għandhomx japplikaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1370/2007. Din hija l-pożizzjoni fir-rigward tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament Nru 1370/2007 u tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 3577/92.
1 – Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
2 – Pereżempju, il-Baħar tal-Galilija, Sea of Galilee, kif inhu magħruf bl-Ingliż, huwa korp ta’ ilma ħelu magħluq, li jikkorrispondi aħjar mad-definizzjoni tradizzjonali ta’ lag.
3 – Ara u Nyheder/2013/vadehavet_eksamen.htm.
4 – Ara d-Deċiżjoni 33 COM 8B.4, fir-Rapport tad-deċiżjonijiet tat-33 Sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji (Sevilla, 2009), WHC-09/33.COM/20, p. 184, punt 3.
5 – Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92, tas-7 ta’ Diċembru 1992, li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 10).
6 – Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ Ottubru 2007, dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70 (ĠU 2007 L 315, p. 1).
7 – Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-12 ta’ Diċembru 2006, li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi għall-bastimenti tal-passaġġi fuq l-ilma interni u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 82/714/KEE (ĠU 2006 L 389, p. 1).
8 – Staatsblad 2000, 314.
9 – Staatsblad 2000, 563.
10 – Wagenborg ressqet ukoll kawża li biha kkontestat id-deċiżjonijiet tat-8 ta’ Marzu 2012, fejn qalet li l-Ministru kellu jikkunsidra l-oġġezzjonijiet tal-kompetituri bħala inammissibbli. Madankollu, dik il-kawża ġiet miċħuda mill-qorti tar-rinviju fid-digriet tar-rinviju.
11 – Dawn il-premessi huma fformulati kif ġej: “[…] l-abolizzjoni ta’ restrizzjonijiet dwar l-għoti ta’ servizzi ta’ trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri hi meħtieġa biex ikun stabbilit suq intern; […] s-suq intern għandu jkun fih żona li fiha l-moviment liberu ta’ oġġetti, persuni, servizzi u kapital hu assigurat; […] l-benefiċċjarji ta’ din il-libertà għandhom ikunu l-proprjetarji ta’ vapuri tal-[UE] li joperaw vapuri reġistrati fi u li jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru kemm jekk dan għandu jew le xtajta marittima”.
12 – Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3291/91, tas-16 ta’ Diċembru 1991, li jistabbilixxi l-kondizzjonijiet li taħthom dawk it-trasportaturi li mhumiex residenti jistgħu jittrasportaw merkanzija jew passiġġieri permezz ta’ passaġġi fuq l-ilma interni ġewwa Stat Membru (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol 1, p. 345).
13 – Ara, inter alia, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2007, Ministero dell’Industria, del Commercio e dell’Artigianato vs Lucchini SpA, (Kawża C‑119/05, Ġabra p. I‑6199, punti 43 u 44 u l-ġurisprudenza ċċitata) u s-sentenza tal-25 ta’ Ottubru 2011, eDate Advertising GmbH vs X, (Kawżi magħquda C‑509/09 u C‑161/10, Ġabra, p. I‑10269, punti 32 u 33 u l-ġurisprudenza ċċitata).
14 – Fuq din il-kwistjoni, ara b’mod iktar ġenerali l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża tal-5 ta’ Diċembru 2013, Alessandra Venturini vs ASL Varese et (Kawżi magħquda C‑159/12 sa C‑161/12, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 26 sa 62).
15 – Ara wkoll is-sentenza tal-11 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑251/04, Ġabra p. I‑67, punt 29).
16 – B’mod sinjifikattiv, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi essenzjalment jagħmel l-istess argument u jirreferi għall-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-ammissibbiltà meta jindirizza s-sustanza tal-ewwel domanda. Fl-osservazzjonijiet kważi identiċi tagħhom, id-detenturi tal-liċenzji, li jsostnu wkoll li r-Regolament tal-Kabotaġġ jeħtieġ element transkonfinali, jagħmlu dan l-argument fir-rigward tas-sustanza tal-ewwel domanda biss.
17 – Ara, b’mod simili, fir-rigward tal-kunċett ta’ “gżira” għall-finijiet tar-Regolament tal-Kabotaġġ, il-kawża tal-21 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (Kawża C‑288/02, Ġabra p. I‑10071, punti 42 sa 46, fejn, fin-nuqqas ta’ definizzjoni f’dan r-regolament, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikorriet għal “sinjifikat komuni ta’ dan il-kunċett […] fil-kuntest marittimu”.
18 – L-espressjoni “b’mod partikolari” tfisser li d-definizzjoni ma hijiex eżawrjenti; ara s-sentenza tal-11 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, (Kawża C‑251/04, punt 27).
19 – Ara, inter alia, is-sentenza tal-20 ta’ Frar 2001, Analir et vs Administración General del Estado (Kawża C‑205/99, Ġabra, p I‑1271, punt 19), u s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 16, punt 24.
20 – Sentenza tad-9 ta’ Marzu 2006, Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs Ir-Renju ta’ Spanja, (Kawża C‑323/03, Ġabra, p. I‑2161).
21 – Ara l-punt 29 ta’ din is-sentenza.
22 – Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Spanja, punt 21 (l-enfasi miżjuda).
23 – Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Cruz Villalón fil-Kawża C‑17/13 Alpina River Cruises u Nicko Tours, li bħalissa għadha pendenti, punt 54, dwar kruċiera li tibda f’Venezja (l-Italja), tbaħħar lejn in-Nofsinhar ġewwa l-Laguna Venezjana biex imbagħad taqsam il-firxa żgħira ta’ baħar lejn Porto Levante f’ħalq ix-Xmara Po, titla’ ma’ din ix-xmara u terġa’ lura.
24 – Ara “Ir-Raba’ Rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 3577/92 li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (1999-2000)”, tal-24 ta’April 2002, KUMM (2002) 203 finali, p. 7 (verżjoni Ingliża), fejn jintqal li “erbgħa minn 15-il Stat Membru biss ma jimponux OSP. Dawn huma l-Lussemburgu u l-Awstrija, li ma humiex ikkonċernati għal raġunijiet ġeografiċi ovvji, il-Belġju u l-Pajjiżi l-Baxxi, li ma għandhomx servizzi marittimi pubbliċi” (enfasi miżjuda) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Id-detenturi tal-konċessjonijiet joqogħdu fuq silta simili fit-“Tielet Rapport dwar l-implementazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 3577/92 li japplika l-prinċipju ta’ libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (1997-1998)” KUMM (2000) 99 finali, p. 11 (verżjoni Ingliża), li tgħid li “ma hemmx traffiku domestiku tal-passiġġieri li jsir fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-Belġju jew fl-Irlanda” [traduzzjoni mhux uffiċjali].
25 – Ara l-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni dwar il-Liġi tal-Baħar tan-Nazzjonijiet Uniti ffirmata f’Montego Bay (il-Ġamajka) fl-10 ta’ Diċembru 1982, li daħlet fis-seħħ fis-16 ta’ Novembru 1994, ġiet irrattifikata mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi fit-28 ta’ Ġunju 1996 u ġiet approvata f’isem il-Komunità Ewropea bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 98/392/KE, tat-23 ta’ Marzu 1998 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 4, Vol. 3, p. 260) (“il-Konvenzjoni Montego Bay”).
26 – L-Artikolu 10 jgħid kif ġej: “Il-Kummissjoni għandha tagħti lill-Kunsill, qabel l-1 ta’ Jannar 1995, u wara dan kull sentejn, rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament u, jekk ikun xieraq, għandha wkoll tagħti xi proposti meħtieġa”.
27 – Ara, f’dak is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Diċembru 1995, Union royale belge des sociétés de football association ASBL vs Jean-Marc Bosman (Kawża C‑415/93, Ġabra p. I‑4921, punt 136).
28 – Ara l-punti 25 u 27 ta’ dik is-sentenza.
29 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2010, Il-Kummissjoni Ewropea vs The Bavarian Lager Co. Ltd (Kawża C‑28/08 P, Ġabra p. I‑6055, punt 56).
30 – Ara, fir-rigward tar-regolamenti, is-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 1985, John Friedrich Krohn (GmbH & Co. KG) vs Bundesanstalt für landwirtschaftliche Marktordnung (Kawża 165/84, Ġabra 1985 3997, punt 13).
31 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-14 ta’ April 2005, Ir-Renju tal-Belġju vs Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej (Kawża C‑110/03, Ġabra p. I‑2801, punt 36).
32 – DE: ‘unbeschadet’; ES: ‘sin perjuicio’; FI: ‘rajoittamatta’; FR: ‘sans préjudice’; IT: ‘ferme restando’; NL: ‘onverminderd’; PT: ‘sem prejuízo’; RO: ‘fără a aduce atingere’; SV: ‘utan att det påverkar tillämpningen’. Verżjonijiet oħrajn jużaw espressjonijiet b’tifsira kompletament differenti (DA: ‘for så vidt angår sidstnævnte’).
33 – Din il-premessa tgħid dan li ġej: “Kontra r-Regolament (KEE) Nru 1191/69 [tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 1969 dwar azzjoni mill-Istati Membri dwar l-obbligi inerenti fil-kunċett ta’ servizz pubbliku fit-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi fuq l-ilma interni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 19)], li l-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jestendi għas-servizzi pubbliċi għat-trasport tal-passiġġieri fuq passaġġi fuq l-ilma interni, mhux ikkonsidrat rakkomandabbli li dan ir-Regolament ġdid ikopri l-għoti ta’ [KSP] f’dak is-settur speċifiku. L-organizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri fuq passaġġi fuq l-ilma interni u, sa fejn dawn ma jkunux koperti b’liġi Komunitarja speċifika, f’ibħra nazzjonali hija għaldaqstant soġġetta għall-konformità mal-prinċipji ġenerali tat-Trattat [KE], sakemm l-Istati Membri ma jagħżlux li japplikaw dan ir-Regolament f’dawk is-setturi speċifiċi. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament ma jimpedixxux l-integrazzjoni ta’ servizzi fuq passaġġi fuq l-ilma interni u ibħra nazzjonali f'network usa’ għall-passiġġieri ta’ trasport pubbliku urban, suburban jew reġjonali” (enfasi miżjuda).
34 – Is-sistema ta’ qabel kienet irregolata bir-Regolament 1191/69, li kien tħassar bir-Regolament Nru 1370/2007, applikat espressament għal passaġġi fuq l-ilma interni mingħajr ma kien hemm għażla għall-Istati Membri; ara l-ewwel sentenza tal-Artikolu 1(1).
35 – KUMM (2000) 7 finali (ĠU 2000 C 365 E, p. 169).
36 – KUMM (2005) 319 finali (ĠU 2006 C 49, p. 39), Artikoli 1(2) u 5(4) proposti.
37 – Pożizzjoni Komuni (KE) Nru 2/2007, adottata fil-11 ta’ Diċembru 2006 (ĠU 2007 C 70 E, p. 1). Fl-Abbozz tal-Istqarrija tar-Raġunijiet, il-Kunsill qal li kien mar lura għall-ispirtu tal-proposta preċedenti billi inkluda fil-Pożizzjoni Komuni tiegħu dispożizzjoni li “tippermetti lill-Istati Membri, jekk jixtiequ, japplikaw ir-Regolament [Nru 1370/2007] għas-servizzi pubbliċi tat-trasport għall-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni” (Id-Dokument tal-Kunsill 13736/06 ADD 1 tat-22 ta’ Novembru 2006, p. 4).
38 – ĠU 2008 C 76 E, p. 92; li tirreferi għar-Rakkomandazzjoni għat-Tieni Qari tal-4 ta’ April 2007, dokument A6-0131/2007. Ara wkoll, id-Dokument tal-Kunsill 9500/07, tal-11 ta’ Mejju 2007, dwar l-eżitu tat-tieni qari tal-Parlament Ewropew, li fih il-verżjoni adottata mill-Parlament.
39 – Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-21 ta’ Diċembru 2011, Danske Svineproducenter vs Justitsministeriet (Kawża C‑316/10, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 48 u 49).
40 – Dik il-parti ta’ din id-dispożizzjoni tgħid: “Kull awtorità kompetenti għandha tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li, għall-inqas darba fis-sena qabel it-tnedija tal-proċedura tas-sejħa għall-offerti jew sena qabel l-għoti dirett, mill-inqas din l-informazzjoni li ġejja tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea: (a) l-isem u l-indirizz ta’ l-awtorità kompetenti; (b) it-tip ta’ għotja kkunsidrata; (ċ) is-servizzi u ż-żoni potenzjalment koperti mill-għotja.”
41 – Ara, pereżempju, il-verżjonijiet DA, DE, ES, FI, FR, IT, PT, RO, u SV tal-Artikolu 1(2) ta’ dan ir-regolament.
42 – Ara s-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2013, Pensionsversicherungsanstalt vs Peter Brey, (Kawża C‑140/12, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 74 u l-ġurisprudenza ċċitata).
43 – Ara, f’dak is-sens, il-kawża tat-12 ta’ Novembru 1969, Erich Stauder vs Stadt Ulm - Sozialamt (Kawża 29/69, Ġabra p. 419, punt 4).
44 – L-Artikolu 62 KEE, li kien tħassar mit-Trattat ta’ Amsterdam, kien jgħid kif ġej: “Ħlief fejn ma jingħadx mod ieħor f’dan it-Trattat, l-Istati Membri ma għandhom jintroduċu l-ebda restrizzjoni ġdida fuq il-libertà li jiġu pprovduti servizzi li fil-fatt ikunu nkisbu fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan it-Trattat” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Interessanti jiġi nnotat li l-leġiżlatur tal-UE ma rax li kien opportun li jitħassar l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
45 – Ara r-risposti tal-Kummissjoni tas-7 ta’ April 2010 (E-1088/2010) u tal-4 ta’ Ġunju 2010 (E‑2951/2010) (li huma disponibbli fuq is-sit tal-internet tal-Parlament fil-lingwi ES u FR), fejn jingħad li “il-Kummissjoni indikat lill-awtoritajiet Spanjoli li wħud mid-dispożizzjonijiet tar-[Regolament tal-Kabotaġġ] setgħu jiġu applikati lis-servizz tat-trasport pubbliku marittimu tal-passiġġieri li jseħħ f’passaġġi fuq l-ilma interni u li huwa integrat fin-netwerk tat-trasport lokali” (traduzzjoni mhux uffiċjali, bl-enfasi miżjuda).
46 – Skont l-Artikolu 2(b) tar-Regolament PPT, “awtorità kompetenti” tfisser “kwalunkwe awtorità pubblika jew grupp ta’ awtoritajiet pubbliċi ta’ Stat Membru jew Stati Membri li għandhom is-setgħa jintervjenu fit-trasport pubbliku għall-passiġġieri f’żona ġeografika partikolari, jew kwalunkwe korp li ngħata tali awtorità”. Jingħataw ukoll definizzjonijiet tal-kunċetti “għotja diretta” [Artikolu 2(h)]; “kuntratt għal servizz pubbliku” [Artikolu 2(i)]; u “operatur intern” [Artikolu 2(j)].
47 – Teżisti deroga oħra għal impriżi ta’ daqs żgħir u medju (“SMEs”).
48 – L-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih definizzjonijiet, inter alia, ta’ “[p]roprjetarju ta’ vapur tal-[UE]” (Artikolu 2(2)) u ta’ “[k]untratt ta’ servizz pubbliku” (Artikolu 2(3)).
49 – Kunċett li huwa ddefinit fl-Artikolu 2(5) tar-Regolament tal-Kabotaġġ.
50 – Dwar id-differenza bejn KSP u OSP ara s-sentenza Analir et, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punti 60 sa 71.
51 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2008, Coditel Brabant SA vs Commune d’Uccle u Région de Bruxelles-Capitale (Kawża C‑324/07, Ġabra p. I‑8457, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mischo għas-sentenza Analir et, iċċitata iktar ’il fuq fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17, punt 120. Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi qal waqt is-seduta li l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kabotaġġ fih biss dmir biex ma jkunx hemm diskriminazzjoni meta jiġi impost OSP. Madankollu, il-każ inkunsiderazzjoni jirrigwarda mhux l-impożizzjoni ta’ OSP imma l-konklużjoni ta’ KSP li, sabiex ikun hemm konformità mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità, irid jingħata fuq il-bażi ta’ kompetizzjoni ġusta.
52 – Apparti milli nindika li l-eċċezzjoni permessa taħt it-tieni sentenza tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament PPT tapplika għall-SMEs li joperaw “vetturi”, ma inix ser nikkunsidra iktar jekk japplikax ukoll għat-trasport marittimu.
53 – Il-kompetituri jirreferu, f’dan ir-rigward, għal diversi xenarji li jinvolvu r-rotot tal-laneċ li ġejjin (iżda li wħud minnhom ma jinsabux esklużivament fl-ibħra nazzjonali ta’ Stat Membru wieħed): Barcelona-Majorca; Calais-Dover; Hoek van Holland-Harwich; Rotterdam-Hull; u Leghorn-Sardinia. Fil-fehma tagħhom, il-konklużjoni loġika tal-argumenti tal-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi huwa li dawn ir-rotot ikunu esklużi mill-kompetizzjoni.
54 – Biex l-affarijiet jitpoġġew fil-perspettiva tagħhom, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi matul is-seduta għamel stima li l-konċessjoni għas-servizz lejn Terschelling kull sena jiġu ttrasportati passiġġieri fuq madwar 270 000 kilometru ta’ ilma, jiġifieri, ftit inqas mil-limitu massimu. Barra minn hekk, fid-dawl tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament PPT, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi ma setax isemmi proċedura kompetittiva ta’ sejħa għal offerti waħda li qatt saret fil-Pajjiżi l-Baxxi dwar trasport tal-passiġġieri fl-ibħra nazzjonali taħt l-Artikolu 5(3) ta’ dan ir-regolament.
55 – Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, fuq kordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 132).
56 – Ara, inter alia, is-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs l-Irlanda (Kawża C‑507/03, Ġabra p. I‑9777, punti 26 sa 29).
57 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-21 ta’ Lulju 2005, Consorzio Aziende Metano (Coname) vs Comune di Cingia de’ Botti, (Kawża C‑231/03, p. I‑7287, punt 20) u punt 1.3 tal-Komunikazzjoni Interpretattiva tal-Kummissjoni dwar id-Dritt Komunitarju applikabbli għall-għoti ta’ kuntratti li ma humiex jew li ma humiex għal kollox suġġetti għad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi fuq il-Kuntratti Pubbliċi (ĠU 2006 C 179, p. 2), li ġiet ikkontestata mingħajr suċċess fis-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2010, Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja vs Il-Kummissjoni Ewropea, (Kawża T‑258/06, Ġabra p. II‑2027).
58 – Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004, li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti ta’ entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 19), pereżempju, tiffunzjona b’mod differenti mid-Direttiva 2004/18 billi, minflok, tapplika għal awtoritajiet kontraenti, impriżi pubbliċi jew impriżi li joperaw fuq il-bażi ta’ drittijiet speċjali jew esklużivi f’ċerti setturi ekonomiċi koperti b’dik id-direttiva; ara l-Artikolu 2(2) tagħha. Madankollu attivitajiet f’dawk is-setturi ekonomiċi għandhom jitqiesu bħala li jirrappreżentaw interess UE inerenti. Fi kwalunkwe każ, inżid ngħid li għaddejja riforma fl-oqsma koperti minn dawn id-direttivi; ara l-Istqarrija għall-Istampa tal-Kummissjoni MEMO/14/18 tal-15 ta’ Jannar 2014.
59 – Ara s-sentenza tal-14 ta’ Novembru 2013, Comune di Ancona vs Regione Marche, (Kawża C‑388/12, Ġabra, [żball, din l-informazzjoni ma setgħetx tinstab], punt 51).
60 – Ara l-punt 5.6 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tat-22 ta’ Diċembru 2003, dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ (KUMM (2003) 595 finali), kif emendat mill-punt 1 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tat-22 ta’ Diċembru 2003, li jaġġorna u jikkorreġi l-Komunikazzjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kabotaġġ (KUMM (2006) 196 finali). Il-kompetituri jallegaw li l-limitu massimu ta’ “ġżira żgħira” nqabeż fil-każ tal-konċessjonijiet kkontestati.
Full & Egal Universal Law Academy