EUR-Lex -  62013CC0320 - MT

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

WATHELET

ippreżentati fil-11 ta’ Diċembru 2014 (1)

Kawża C‑320/13

Il-Kummissjoni Ewropea

vs

Ir-Repubblika tal-Polonja

“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Artikolu 258 TFUE — Promozzjoni tal-użu tal-enerġija rinnovabbli — Direttiva 2009/28/KE — Artikolu 260(3) TFUE — Assenza ta’ traspożizzjoni u/jew ta’ komunikazzjoni tal-miżuri ta’ traspożizzjoni — Pagamenti ta’ penalità”

1.        Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill‑Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, “billi ma adottatx il-liġijiet, ir‑regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi kollha neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il-promozzjoni tal‑użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (2) [iktar ’il quddiem id-‘Direttiva 2009/28’], jew fi kwalunkwe każ billi ma kkomunikatx lill-Kummissjoni dwarha, ir-Repubblika tal‑Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 27(1) tal-imsemmija direttiva”.

2.        Barra minn hekk, abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE, il‑Kummissjoni talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lir‑Repubblika tal-Polonja għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità għal kull ġurnata ta’ dewmien li jibdew jiddekorru mid-data tas-sentenza tagħha f’din il-kawża, għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu li tikkomunika l‑miżuri ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28/KE. L-ammont propost li inizjalment kien EUR 133 228.80 finalment tnaqqas għal EUR 61 380 matul il-proċeduri.

3.        Għalhekk, din il-kawża tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-okkażjoni li tinterpreta, għall-ewwel darba, dan il-mekkaniżmu ġdid introdott mit‑Trattat ta’ Lisbona li jippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja timponi fuq Stat Membru sanzjoni finanzjarja mill-ewwel kundanna għal nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu li tikkomunika miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva (3).

I –    Il-kuntest ġuridiku

A –    Id-dritt tal-Unjoni

4.        Flimkien mad-Direttivi 2009/29/KE (4) u 2009/30/KE (5), id‑Direttiva 2009/28 tifforma parti mill-“pakkett enerġija-klima” li ġie adottat fix-xahar ta’ April 2009. L-għan ta’ dan il-pakkett kien li jiġi stabbilit kuntest ġuridiku li jippermetti lill-Unjoni Ewropea tilħaq, sal‑2020, ċerti għanijiet fil-qasam tal-klima u tal-enerġija, jiġifieri tnaqqis ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ta’ 20 % meta mqabbel mal‑livell tagħhom fl-1990, tkabbir għal 20 % tal-enerġija prodotta minn sorsi rinnovabbli fil-konsum gross finali ta’ enerġija u titjib fl‑effiċjenza tal-enerġija fl-Unjoni ta’ 20 %.

5.        L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2009/28/KE jistabbilixxi qafas komuni għall-promozzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Hija tistabbilixxi miri nazzjonali mandatorji għas-sehem globali ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli kemm fil-konsum finali gross tal-enerġija kif ukoll fit-trasport. Barra minn hekk, hija tistabbilixxi regoli relatati mat-trasferimenti tal-istatistika bejn l-Istati Membri, mal‑proġetti konġunti bejn l-Istati Membri u ma’ pajjiżi terzi, mal‑garanziji tal-oriġini, mal-proċeduri amministrattivi, mal‑informazzjoni u t-taħriġ u l-aċċess għan-netwerk tal-elettriku għall-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Finalment, hija tistabbilixxi kriterji ta’ sostenibbiltà għall-bijokarburanti u bijolikwidi.

6.        L-Artikolu 2 tad-Direttiva 2009/28 jinkludi fid‑dispożizzjonijiet (a) sa (o) tiegħu, ċertu numru ta’ definizzjonijiet.

7.        L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/28 jipprovdi l-metodi tal-kalkolu tas-sehem ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli.

8.        L-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/28 jimponi lill-Istati Membri jiżguraw li jkun hemm numru ta’ garanziji, informazzjoni jew inċentivi f’diversi proċeduri amministrattivi, regolamenti u kodiċijiet.

9.        L-Artikolu 14 tad-Direttiva 2009/28, intitolat “Informazzjoni u taħriġ”, jipprovdi numru ta’ obbligi li jiżguraw l-aċċess u t-tixrid ta’ informazzjoni differenti relatata mal-enerġija rinnovabbli u l-użu tagħha.

10.      L-Artikolu 16 tad-Direttiva 2009/28 jiffavorixxi u jiżgura l‑aċċess għas-sistemi ta’ trażmissjoni u distribuzzjoni tal-enerġija elettrika minn sorsi rinnovabbli.

11.      L-Artikolu 17 tad-Direttiva 2009/28 jistabbilixxi l-kriterji ta’ sostenibbiltà li għandhom josservaw il-bijokarburanti u l-bijolikwidi sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-evalwazzjoni tal-konformità mar‑rekwiżiti ta’ din id-direttiva fir-rigward tal-miri nazzjonali u l‑obbligi fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli, kif ukoll sabiex tiġi ddeterminata l-eliġibbiltà għal sostenn finanzjarju għall-konsum ta’ dawn il-bijokarburanti u l-bijolikwidi. L-Artikolu 18 jistabbilixxi l‑prinċipji li jippermettu li tkun żgurata verifika tal-konformità ta’ dawn il-kriterji ta’ sostenibbiltà. L-Artikolu 19 jistabbilixxi r-regoli tal-kalkolu tal-impatt tal-bijokarburanti u l-bijolikwidi fuq il-gass b’effett serra.

12.      L-Artikolu 21 tad-Direttiva 2009/28, minn naħa tiegħu, jinkludi diversi dispożizzjonijiet speċifiċi relatati mal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fis-settur tat-trasport.

13.      Finalment, l-Artikolu 27 ta’ din id-direttiva jipprovdi dan li ġej:

“1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 4(1), (2) u (3), l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d‑dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva sa 5 ta’ Diċembru 2010.

Meta l-Istati Membri jadottaw miżuri, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati b’tali ir-referenza fil-ħin tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif issir din ir-referenza.

2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil‑qasam kopert b’din id-Direttiva.”

B –    Id-dritt Pollakk

14.      Skont ir-rikors u r-risposta, ir-Repubblika tal-Polonja ttrasponiet id-Direttiva 2009/28 b’mod partikolari permezz ta’:

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u l-Liġi dwar il‑protezzjoni tal-ambjent (Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy – Prawo ochrony środowiska), tal-4 ta’ Marzu 2005 (Dz. U. Nru 552), kif emendata;

–        il-Liġi dwar il-bijo-komponenti u l-bijokarburanti likwidi (Ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), tal-25 ta’ Awwissu 2009, (Dz. U. Nru 169, paragrafu 119), kif emendata;

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar l-enerġija, il-Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent u l-Liġi dwar is-sistema ta’ konformità (Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne, ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o systemie oceny zgodności), tat-12 ta’ Jannar 2007, (Dz. U. Nru 21, paragrafu 124);

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar drittijiet ta’ aċċess u diversi liġijiet oħra (Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw), tal-11 ta’ Mejju 2007, (Dz. U. Nru 99, paragrafu 666);

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar iċ-ċirkulazzjoni ta’ strumenti finanzjarji u diversi liġijiet oħra (Ustawa o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw), tal-4 ta’ Settembru 2008, (Dz. U. tal-2009, Nru 165, paragrafu 1316);

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent u diversi liġijiet oħra (Ustawa o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw), tal-20 ta’ Novembru 2009, (Dz. U. Nru 215, paragrafu 1664);

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u diversi liġijiet oħra (Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw), tat-8 ta’ Jannar 2010, (Dz. U. Nru 21, paragrafu 104);

–        il-Liġi li temenda l-Liġi dwar is-sistema ta’ sorveljanza u kontroll tal-kwalità tal-karburanti u diversi liġijiet oħra (Ustawa o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw), tas-27 ta’ Mejju 2011, (Dz. U. Nru 153, paragrafu 902), kif emendata.

15.      Ma huwiex ikkontestat li dawn id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi ma jagħmlu ebda riferiment għad-Direttiva 2009/28 u ma ġewx akkumpanjati b’tali riferiment fil-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom.

16.      Madankollu, tali riferiment jakkumpanja l-pubblikazzjoni uffiċjali tal-Liġi adottata fis-26 ta’ Lulju 2013, “dwar l-emendi tal-liġi dwar l‑enerġija u diversi liġijiet oħra” (Dz. U. paragrafu 984). It-test ta’ din il-liġi kien ippubblikat fis-27 ta’ Awwissu 2013 u kien mibgħut lill‑Kummissjoni fid-29 ta’ Awwissu 2013.

17.      Dan huwa l-każ ukoll għal-Liġi li temenda l-Liġi dwar il‑bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi adottata fil-21 ta’ Marzu 2014 (Dz. U, tat-8 ta’ April 2014, paragrafu 457) u li għaliha l‑Kummissjoni għamlet riferiment fis-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014.

II – Il-proċedura prekontenzjuża

18.      Skont l-Artikolu 27 tagħha, id-Direttiva 2009/28 għandha tkun trasposta fid-dritt intern mill-Istati Membri mhux iktar tard mill-5 ta’ Diċembru 2010.

19.      Peress li ebda miżura nazzjonali ta’ traspożizzjoni tad‑Direttiva 2009/28 ma kienet ikkomunikata lilha, fis-27 ta’ Lulju 2011 il-Kummissjoni bagħtet lill-Gvern Pollakk ittra ta’ intimazzjoni.

20.      Fit-18 ta’ Marzu 2011, l-awtoritajiet Pollakki informaw lill‑Kummissjoni li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2009/28 kienu ser jiġu trasposti permezz tal-Liġi dwar l-enerġija minn sorsi rinnovabbli u l-Liġi li temenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi, li d-dħul fis-seħħ tagħhom kien previst għall-aħħar tas‑sena 2011.

21.      Fis-17 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni bagħtet ittra ta’ intimazzjoni ġdida lill-Gvern Pollakk. Hija enfasizzat li sa fejn taf hi, il-miżuri mħabbra mir-Repubblika tal-Polonja fl-ittra tagħha tat-18 ta’ Marzu 2011, kienu għadhom ma ġewx adottati, peress li ebda komunikazzjoni ma kienet intbagħtet lilha f’dan ir-rigward.

22.      Il-Kummissjoni reġgħet ippreċiżat li l-assenza ta’ traspożizzjoni u komunikazzjoni tal-miżuri nazzjonali rilevanti tikkostitwixxi ksur tal‑Artikolu 27(1) tad-Direttiva 2009/28, kif ukoll tal‑Artikolu 4(3) TUE.

23.      Fl-aħħar, il-Kummissjoni żiedet li dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jista’ jagħti lok għal sanzjonijiet finanzjarji skont l‑Artikolu 260(3) TFUE.

24.      Fit-2 ta’ Awwissu 2011, l-awtoritajiet Pollakki kompetenti kkomunikaw lill-Kummissjoni, fir-rigward tat-traspożizzjoni tad‑Direttiva 2009/28, il-Liġi tas-27 ta’ Mejju 2011, li temenda l-Liġi dwar is-sistema ta’ sorveljanza u kontroll tal-kwalità tal-karburanti u diversi liġijiet oħra. Fis-16 ta’ Awwissu 2011, dawn l-istess awtoritajiet ikkomunikawlha, fir-rigward tat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28, id-dispożizzjonijiet nazzjonali l-oħra li ġejjin:

–        il-Liġi tal-4 ta’ Settembru 2008 li temenda l-Liġi dwar iċ‑ċirkulazzjoni ta’ strumenti finanzjarji u diversi liġijiet oħra;

–        il-Liġi tal-4 ta’ Marzu 2005 li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u l‑Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent;

–        il-Liġi tat-12 ta’ Jannar 2007 li temenda l-Liġi dwar l-enerġija, il‑Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent u l-Liġi dwar is-sistema ta’ konformità;

–        il-Liġi tal-20 ta’ Novembru 2009 li temenda l-Liġi dwar il‑protezzjoni tal-ambjent u diversi liġijiet oħra;

–        il-Liġi tat-8 ta’ Jannar 2010 li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u diversi liġijiet oħra;

–        il-Liġi tal-25 ta’ Awwissu 2006 dwar il-bijokomponenti u l‑bijokarburanti likwidi;

–        il-Liġi tal-11 ta’ Mejju 2007 li temenda l-Liġi dwar drittijiet ta’ aċċess u diversi liġijiet oħra;

–        il-Komunikazzjoni tal-President tal-Kamra Inferjuri tal-Parlament tar-Repubblika tal-Polonja, tas-16 ta’ Mejju 2006, li tippromulga l-Liġi kkonsolidata dwar l-enerġija.

25.      Fis-17 ta’ Awwissu 2011, l-awtoritajiet Pollakki informaw lill‑Kummissjoni li huma jikkunsidraw li d-dispożizzjonijiet tad‑Direttiva 2009/28 kienu ġew trasposti b’mod suffiċjenti skont il-liġi fil-Polonja, minn naħa, permezz tal-Liġi tal-10 ta’ April 1997 dwar l‑enerġija u min-naħa l-oħra, permezz tal-Liġi tas-25 ta’ Awwissu 2006, dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi. Barra minn hekk, huma kkonfermaw l-emendi introdotti permezz tal-Liġi tat-8 ta’ Jannar 2010, li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u diversi liġijiet oħra. Bl‑istess mod, dawn l-awtoritajiet informaw lill-Kummissjoni li nbeda xogħol fuq żewġ abbozzi ta’ liġi, wieħed dwar is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u l-ieħor li jemenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l‑bijokarburanti likwidi u l-Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent.

26.      Peress li kkunsidrat li l-atti li ġew innotifikati lilha ma jikkostitwixxux traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28 fis-sens tal‑Artikolu 27(1) tagħha, fis-26 ta’ Marzu 2012, il-Kummissjoni ħarġet opinjoni motivata indirizzata lir-Repubblika tal-Polonja, u stednitha sabiex tieħu l-miżuri neċessarju sabiex tikkonforma ruħha f’terminu ta’ xahrejn li jibda minn meta tirċeviha. Hija ppreċiżat ukoll li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu inkwistjoni seta’ jagħti lok għal sanzjonijiet pekunjarji skont l-Artikolu 260(3) TFUE.

27.      Permezz ta’ ittra tal-25 ta’ Mejju 2012, ir-Repubblika tal-Polonja rrispondiet għal din l-opinjoni motivata billi argumentat li l-adozzjoni tal-pjan ta’ azzjoni nazzjonali previst fl-Artikolu 4(1) tad‑Direttiva 2009/28 ma kinitx tikkostitwixxi biss miżura ta’ natura amministrattiva fis-sens tal-Artikolu 27(1) ta’ din id-direttiva; li l‑applikazzjoni, wara l-1 ta’ Ottubru 2005, ta’ skema ta’ sostenn nazzjonali favur il-produzzjoni ta’ elettriku minn sorsi rinnovabbli kienet biżżejjed sabiex l-imsemmija direttiva tista’ tkun ikkunsidrata trasposta fil-Polonja; li d-dispożizzjonijiet dwar il-kwota minima ta’ 10 % ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli fis-settur tat-trasport u l-kriterji ta’ sostenibbiltà kienu ġew trasposti permezz tal-Liġi dwar il‑bijokomponenti u l-bijokarburanti, kif emendata permezz tal-Liġi tas‑27 ta’ Mejju 2011 u li t-traspożizzjoni tal-kriterji ta’ żvilupp sostenibbli kienet ser tintemm fl-aħħar tas-sena 2012. Fl-aħħar, l‑awtoritajiet Pollakki kkomunikaw kalendarju ta’ xogħlijiet relatati mal‑Liġi dwar is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, intiżi sabiex jittrasponu d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2009/28 diġà implementati jew li t‑traspożizzjoni tagħhom kienet, kif tistabbilixxi din id-direttiva stess, prevista għal data sussegwenti.

28.      Peress li kkunsidrat li minn din ir-risposta u mill-atti kkomunikati jirriżulta li r-Repubblika tal-Polonja xorta qatt ma ssodisfat l-obbligi li hija għandha skont l-Artikolu 27(1) tad-Direttiva 2009/28, fil-21 ta’ Marzu 2013, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.

29.      Skont ir-rikors tagħha, iddatat 11 ta’ Ġunju 2013 u li wasal fil‑Qorti tal-Ġustizzja fit-12 ta’ Ġunju 2013, il-Kummissjoni tikkritika lir-Repubblika tal-Polonja, li minn naħa, ma adottatx id‑dispożizzjonijiet neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad‑Direttiva 2009/28 u, min-naħa l-oħra, u fi kwalunkwe każ, li ma informathiex, jiġifieri li ma kkomunikatilhiex l-istrumenti eventwalment użati.

III – Il-fażijiet bil-miktub u orali tal-proċedura

30.      Skont ir-replika tagħha, il-Kummissjoni tqis li, minkejja l‑adozzjoni tal-Liġi tas-26 ta’ Lulju 2013 mir-Repubblika tal-Polonja, hija xorta ma ttrasponietx l-obbligi stabbiliti mill-Artikolu 2(b), (ċ), (d), (ġ), (m), (n) u (o); mill-Artikolu 5 (u l-Annessi II, III u VII); mill‑Artikolu 14(1), (2), (5) u (6); mill-Artikolu 16(2), (3), (4), (6), (7), (8) u (9) (u l-Anness V); u mill-Artikolu 21 tad-Direttiva 2009/28.

31.      Madankollu, permezz ta’ ittra tal-1 ta’ Ottubru 2014, il‑Kummissjoni informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li hija kienet ser tnaqqas is-suġġett tar-rikors tagħha wara l-kontroreplika ppreżentata mir-Repubblika tal-Polonja u wara ċerta informazzjoni li ġiet mibgħuta lilha, fl-aħħar lok, fit-12 ta’ Settembru 2014.

32.      Is-suġġett tar-rikors huwa għalhekk issa limitat għan-nuqqas ta’ traspożizzjoni tal-Artikoli 13(2), (4), (5) u (6); 14(2), (5) u (6); 17(3) sa (5) u 18(1) tad-Direttiva 2009/28 u l-pagamenti ta’ penalità mitluba tnaqqsu għas-somma ta’ EUR 61 380 għal kull jum ta’ dewmien fl-eżekuzzjoni tad‑dispożizzjonijiet miksura.

33.      Huwa f’dan il-kuntest li nżammet seduta fis-7 ta’ Ottubru 2014. Waqt din is-seduta, il-Gvern Pollakk u l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi (li kien intervjena preċedentement), kif ukoll il-Kummissjoni, ippreżentaw l-osservazzjonijiet orali tagħhom.

IV – Fuq in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li dwaru hija kkritikata r-Repubblika tal-Polonja

A –    Il-prinċipji applikabbli

34.      Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar in-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva u dwar in-nuqqas ta’ traspożizzjoni stricto sensu hija abbundanti. Xi linji gwida wiesgħa jistgħu jiġu indikati.

35.      L-ewwel nett, ma huwiex inutili li jitfakkar li, fir-rigward tal-Istati Membri destinatarji, id-dispożizzjonijiet ta’ direttiva għandhom effett vinkolanti u li tali effett huwa ikbar għad-dispożizzjonijiet relatati mat‑termini ta’ implementazzjoni tal-miżuri previsti (6).

36.      It-tieni nett, jekk it-traspożizzjoni fid-dritt intern ta’ direttiva ma teħtieġx neċessarjament riproduzzjoni formali u testwali tad‑dispożizzjonijiet tagħha f’dispożizzjoni legali espliċita u speċifika, hija tista’, skont il-kontenut tagħha, tkun issodisfatta permezz ta’ kuntest ġenerali. Dan għandu għalhekk jiżgura b’mod effettiv l‑applikazzjoni sħiħa tad-direttiva u dan, b’mod suffiċjentement ċar u preċiż sabiex l-individwi, jekk id-direttiva hija intiża sabiex toħloq drittijiet għalihom, ikunu f’pożizzjoni li jifhmu d-direttiva fl-intier tagħha u jipprevalixxu ruħhom minnha, jekk ikun il-każ, quddiem il-qrati nazzjonali (7).

37.      Barra minn hekk, meta direttiva tipprovdi espressament li d‑dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva għandhom jinkludu riferiment għaliha jew ikunu akkumpanjati minn tali riferiment waqt il-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom, huwa għalhekk, fi kwalunkwe każ, neċessarju li jiġi adottat att pożittiv ta’ traspożizzjoni (8).

38.      It-tielet nett, għalkemm hija l-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi l-eżistenza tal-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u li għandha tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-provi meħtieġa għall-verifika tal‑eżistenza tal-imsemmi nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil-kuntest ta’ proċedura abbażi tal-Artikolu 258 TFUE, l-Istati Membri, skont l‑Artikolu 4(3) TUE, għandhom jiffaċilitawlha t-twettiq tal-funzjoni tagħha, li tikkonsisti, b’mod partikolari, skont l-Artikolu 17(1) TUE, li tgħasses fuq l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni (9).

39.      Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jagħtu lill‑Kummissjoni informazzjoni ċara u preċiża. Din għandha tindika mingħajr ambigwità liema huma l-liġijiet, ir-regolamenti u d‑dispożizzjonijiet amministrattivi li permezz tagħhom l-Istat Membru jqis li jkun wettaq id-diversi obbligi imposti fuqu mid-Direttiva.

40.      Fin-nuqqas ta’ tali informazzjoni, il-Kummissjoni ma tkunx tista’ tivverifika jekk l-Istat Membru applikax realment u kompletament id‑Direttiva. In-nuqqas ta’ Stat Membru li jwettaq dan l-obbligu, kemm jekk minħabba nuqqas totali ta’ informazzjoni kif ukoll jekk minħabba informazzjoni mhux biżżejjed ċara u preċiża, jista’ jiġġustifika, waħdu, il-ftuħ tal-proċedura prevista fl-Artikolu 258 TFUE, intiża għall‑konstatazzjoni ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (10). F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Istat Membru ma jistax jikkritika lill-Kummissjoni li llimitat ruħha, fir-rikors tagħha, li tikkonstata n-nuqqas ta’ kull traspożizzjoni tad-Direttiva fiż-żmien preskritt, mingħajr ma fittxet li turi b’liema mod id-dispożizzjonijiet tal-liġijiet interni fis-seħħ ma kinux konformi mad-dispożizzjonijiet tal-imsemmija direttiva peress li l-allegat nuqqas ta’ preċiżjoni tar-rikors jirriżulta b’hekk mill-istess imġiba ta’ dan l-Istat Membru matul il-proċedura prekontenzjuża (11).

41.      Ir-raba’ nett, l-eżistenza tal-allegat nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu għandha tiġi evalwata skont is-sitwazzjoni tal-Istat Membru fl‑iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata u l-bidliet li jsiru sussegwentement ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Qorti tal‑Ġustizzja (12).

42.      Nispiċċa dan l-eżerċizzju ta’ sinteżi billi nindika li dawn id-diversi prinċipji ġew espliċitament imfakkra jew applikati għar‑Repubblika tal-Polonja tal-inqas f’erba’ sentenzi reċenti (is‑sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Polonja, C‑551/08, EU:C:2009:683; Il-Kummissjoni vs Il-Polonja, C‑326/09, EU:C:2011:155; Il‑Kummissjoni vs Il-Polonja, C‑362/10, EU:C:2011:703 u Il‑Kummissjoni vs Il-Polonja, C‑281/11, EU:C:2013:855).

B –    Fuq l-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata

43.      In-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu prinċipali kkritikat mill‑Kummissjoni fil-konfront tar-Repubblika tal-Polonja huwa, li wara l-ewwel ittra ta’ intimazzjoni tas-26 ta’ Jannar 2011 sar-rikors, hija ma adottatx il-miżuri neċessarji għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkritikaha wkoll li ma nnotifikathiex bil-miżuri li hija kienet possibbilment adottat għal dan il-għan.

44.      B’risposta għal dawn l-allegazzjonijiet, ir-Repubblika tal-Polonja indikat qabelxejn, fl-ittra tagħha tat-18 ta’ Marzu 2011, li d‑dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2009/28 kienu trasposti permezz tal‑Liġi dwar l-enerġija minn sorsi rinnovabbli u permezz tal-Liġi li temenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi, li d‑dħul fis-seħħ tagħhom kien previst għall-aħħar tas-sena 2011.

45.      Fit-2 ta’ Awwissu 2011, l-awtoritajiet Pollakki kompetenti kkomunikaw lill-Kummissjoni, fir-rigward tat-traspożizzjoni tad‑Direttiva 2009/28, il-Liġi tas-27 ta’ Mejju 2011 li temenda l-Liġi dwar is-sistema ta’ sorveljanza u kontroll tal-kwalità tal-karburanti u diversi liġijiet oħra. Barra minn hekk huma bagħtu serje ta’ liġijiet oħra fis-16 ta’ Awwissu 2011.

46.      Madankollu, fis-17 ta’ Awwissu 2011, l-awtoritajiet Pollakki informaw lill-Kummissjoni li finalment huma kienu jqisu, wara analiżi profonda tad-dritt nazzjonali, li d-dispożizzjonijiet tad‑Direttiva 2009/28 kienu ġew trasposti b’mod suffiċjenti fid-dritt Pollakk, minn naħa, permezz tal-Liġi tal-10 ta’ April 1997 dwar l‑enerġija u min-naħa l-oħra, permezz tal-Liġi tas-25 ta’ Awwissu 2006, dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi. Huma kkonfermaw ukoll l-emendi introdotti permezz tal-Liġi tat-8 ta’ Jannar 2010 li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u diversi liġijiet oħra. Fl-istess okkażjoni, dawn l-awtoritajiet informaw lill-Kummissjoni li kien inbeda x-xogħol fuq żewġ abbozzi ta’ liġi, wieħed dwar is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u l-ieħor li jemenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l‑bijokarburanti likwidi u l-Liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent.

47.      Fl-aħħar nett, b’risposta għall-opinjoni motivata li kienet indirizzata lilha, ir-Repubblika tal-Polonja rrispondiet b’mod partikolari, minn naħa, li t-traspożizzjoni tal-kriterji ta’ żvilupp sostenibbli kienet ser tintemm fis-sena 2012 u, min-naħa l-oħra, li l-Liġi dwar sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, li suppost tittrasponi ċerti dispożizzjonijiet tad‑Direttiva 2009/28, għandha tidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2013.

48.      Dawn l-elementi fattwali, li jinsabu fir-rikors tal-Kummissjoni, ġew espressament ammessi mir-Repubblika tal-Polonja fir-risposta li hija ppreżentat fil-kuntest tal-fażi bil-miktub ta’ din il-kawża.

49.      Irrispettivament minn dan ir-rikonoxximent, jiena ma nistax ninjora l-fatt li fis-26 ta’ Lulju 2013, il-leġiżlatur Pollakk adotta liġi ġdida li temenda l-Liġi dwar l-enerġija u diversi liġijiet oħra u li kienet mibgħuta lill-Kummissjoni fid-29 ta’ Awwissu 2013, fir-rigward tat‑traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28. Il-Gvern Pollakk stess ippreċiża, fir-replika tiegħu, li din il-liġi tikkostitwixxi “l-att fundamentali li jiżgura t-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28”.

50.      Għaldaqstant, minn din il-kronoloġija jirriżulta mingħajr kontestazzjoni li d-Direttiva 2009/28 ma kinitx kompletament trasposta fid-dritt Pollakk, mhux biss fid-data stabbilita mill-Artikolu 27 tagħha (il-5 ta’ Diċembru 2010) iżda wkoll fl-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-opinjoni motivata.

51.      Fil-fatt, billi argumentat li l-liġi adottata fis-26 ta’ Lulju 2013, jiġifieri f’data ferm wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata, tikkostitwixxi “l-att fundamentali li jiżgura t-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28”, ir-Repubblika tal-Polonja ammettiet b’mod impliċitu li l-leġiżlazzjoni nazzjonali preċedenti ma kinitx tikkostitwixxi traspożizzjoni sħiħa tal-imsemmija direttiva (13).

52.      Ir-Repubblika tal-Polonja kkonfermat din id-deduzzjoni waqt is‑seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014 billi ammettiet, din id-darba b’mod espress, li f’Mejju 2012, id-Direttiva 2009/28 kienet għadha ma ġietx trasposta fid-dritt intern, bl-eċċezzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet.

53.      Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li, qabel il-komunikazzjoni ta’ tabella ta’ korrelazzjoni, fit-12 ta’ Settembru 2014, ir-Repubblika tal-Polonja fl-ebda mument ma kienet ippreċiżat liema dispożizzjonijiet, fost id-diversi regoli mibgħuta lill-Kummissjoni fir-rigward tat‑traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28, jiżguraw l-integrazzjoni ta’ dan jew ta’ dak l-artikolu ta’ din id-direttiva fid-dritt intern Pollakk.

54.      Bħal fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C-551/08, EU:C:2009:683), ir-Repubblika tal-Polonja “ma pprovdiet ebda indikazzjoni preċiża u sostanzjali dwar il-kontenut tar-regoli nazzjonali li, fl-opinjoni [tagħha], jittrasponu d-direttiva” (14). Issa, kif fakkart preċedentement, l-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw it-twettiq tal‑missjoni tal-Kummissjoni billi jipprovdu “indikazzjonijiet preċiżi biżżejjed dwar il-kontenut tar-regoli nazzjonali li […] jitrasponu d‑direttiva” (15).

55.      Jiena nqis li dan in-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu tal‑kooperazzjoni leali mhux biss jista’ jiġġustifika, waħdu, il-ftuħ tal‑proċedura tal-Artikolu 258 TFUE intiż għall-konstatazzjoni ta’ dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu (16), iżda wkoll il-kundanna tal-Istat inkwistjoni, a fortiori meta dan l-aġir jiġi adottat b’mod repetittiv (17).

56.      Jiena nżid li, f’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument ta’ inammissibbiltà sostnut mir-Repubblika tal-Polonja fil-kontroreplika tagħha u li skontu l-Kummissjoni wessgħet l-għan tar-rikors billi kien biss fir-replika tagħha li ppreċiżat li kienu l-artikoli tad-Direttiva 2009/28 li hija tikkunsidra li kienu għadhom mhux trasposti, ma jistax jintlaqa’ (18).

57.      Barra minn hekk, din id-dikjarazzjoni hija ferm żbaljata. Fil‑fatt, l-artikoli tad-Direttiva 2009/38 iċċitati mir-Repubblika tal‑Polonja kienu diġà ġew espressament elenkati mill-Kummissjoni fil‑punt 34 tar-rikors tagħha, bl-unika eċċezzjoni tkun l-Artikoli 5 u 21. Madankollu, mill-ittra tal-Kummissjoni tal-1 ta’ Ottubru 2014 jirriżulta li dawn iż-żewġ artikoli ma għadhomx parti mis-suġġett ta’ dan ir‑rikors.

58.      Fl-aħħar nett, skont ir-Repubblika tal-Polonja, l-obbligu li jiġi inkluż riferiment għad-direttiva fl-att tad-dritt nazzjonali għandu jkun ikkunsidrat obbligu distint mill-obbligu ta’ traspożizzjoni impost biss fuq atti legali ta’ traspożizzjoni adottati minn Stat Membru wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva (19).

59.      Din l-interpretazzjoni hija kuntrarja għal ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li trid li “meta direttiva tipprovdi espressament li d-dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva jinkludu riferiment għaliha jew ikunu akkumpanjati minn tali riferiment fil‑pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom, fi kwalunkwe każ huwa neċessarju li jiġi adottat att pożittiv ta’ traspożizzjoni” (20).

60.      Madankollu, tali att kien għadu ma ġiex adottat mir-Repubblika tal-Polonja fl-iskadenza tat-terminu stabbilit mill-Kummissjoni fl‑opinjoni motivata tagħha.

61.      Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, fl-iskadenza tat‑terminu stabbilit mill-opinjoni motivata, ir-Repubblika tal-Polonja kienet għadha ma adottatx il-miżuri kollha neċessarja għat-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28, u lanqas ikkomunikat l-istrumenti użati.

C –    Fuq l-eżistenza tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi fil-jum tal‑analiżi tal-fatti

62.      Il-kwistjoni tal-persistenza ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu fil‑jum tal-analiżi tal-fatti hija, fil-prinċipju, superfluwa fil-kuntest ta’ rikors ibbażat fuq l-Artikolu 258 TFUE.

63.      Madankollu, f’dan ir-rikors, il-Kummissjoni titlob ukoll lill‑Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna lir-Repubblika tal-Polonja għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE. Issa, biex niġbor il-ġurisprudenza stabbilita żviluppata mill-Qorti tal-Ġustizzja fir‑rigward tal-Artikolu 260(2) TFUE, “l-impożizzjoni ta’ pagamenti ta’ penalità fil-prinċipju [hija ġġustifikata] biss meta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu bbażat [f’dan il-każ, fuq nuqqas ta’ komunikazzjoni tal‑miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva skont proċedura leġiżlattiva] jippersisti sal-analiżi tal-fatti mill-Qorti tal-Ġustizzja” (21).

64.      Kif jiena diġà indikajt, il-Kummissjoni informat lill-Qorti tal‑Ġustizzja, permezz ta’ ittra tal-1 ta’ Ottubru 2014, li hija ċediet parzjalment ir-rikors tagħha wara l-kontroreplika ppreżentata mir-Repubblika tal-Polonja u wara ċerta informazzjoni li hija bagħtitilha, fl-aħħar lok, fit-12 ta’ Settembru 2014. Is-suġġett tar-rikors jibqa’ għalhekk limitat, minn dak li jirrigwarda n-nuqqas ta’ traspożizzjoni tad‑Direttiva 2009/28, għan-nuqqas ta’ traspożizzjoni tal‑Artikoli 13(2), (4), (5) u (6); 14(2), (5) u (6), u kif ukoll 17(3) sa (5) u 18(1) tad-Direttiva 2009/28.

65.      Abbażi tal-punti kkomunikati lill-Qorti tal-Ġustizzja, jiena nikkunsidra wkoll li dawn l-Artikoli tad-Direttiva 2009/28 ma jistgħux effettivament jitqiesu li ġew trasposti b’mod suffiċjenti fid-dritt Pollakk.

1.      Fuq it-traspożizzjoni tal-Artikolu 13(2), (4), (5) u (6) tad‑Direttiva 2009/28

66.      L-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/28 jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jiżguraw li jkun hemm serje ta’ garanziji, informazzjoni jew inċentivi f’diversi proċeduri amministrattivi, regolamenti u kodiċijiet bħal, pereżempju, il-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, ta’ ċertifikazzjoni u liċenzjar relatati mal-oqsma rregolati mid-Direttiva (Artikolu 13(1)), l‑ispeċifikazzjonijiet tekniċi neċessarji għal kisba ta’ ċerti skemi ta’ sostenn (Artikolu 13(2)) jew il-promozzjoni ta’ ċertu tagħmir f’binjiet privati jew pubbliċi (Artikolu 13(3) sa (6)).

67.      Għalkemm il-Kummissjoni ċediet l-ilmenti fir‑rigward tal-Artikolu 13(1) u (3), hija żammet l-argument li l-paragrafi (2), (4), (5) u (6) tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/28 qatt ma kienu s-suġġett la ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni u lanqas ta’ traspożizzjoni sodisfaċenti.

68.      Huwa korrett li r-Repubblika tal-Polonja ma tat ebda indikazzjoni dwar it-traspożizzjoni ta’ dawn il-paragrafi, kemm fil‑proċedura bil-miktub tagħha kif ukoll waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014.

69.      Issa, l-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2009/28 jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li “jiddefinixxu b’mod ċar kull speċifikazzjoni teknika li għandha tiġi sodisfatta minn tagħmir u sistemi ta’ enerġija rinnovabbli biex jibbenefikaw minn skemi ta’ sostenn” (22).

70.      Din id-dispożizzjoni, l-istess bħad-diversi garanziji previsti fl‑Artikolu 13(4), (5) u (6), ma hijiex implementata b’saħħa vinkolanti inkontestabbli, bl-ispeċifiċità, bil-preċiżjoni u biċ-ċarezza meħtieġa sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali.

71.      Għaldaqstant, jiena nqis li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi relatat man-nuqqas ta’ traspożizzjoni tal-Artikolu 13(2), (4), (5) u (6) huwa muri b’mod suffiċjenti mill-Kummissjoni u jippersisti sal-jum tal‑analiżi tal-fatti.

2.      Fuq it-traspożizzjoni tal-Artikolu 14(2), (5) u (6) tad‑Direttiva 2009/28

72.      L-Artikolu 14(2), (5) u (6) tad-Direttiva 2009/28 jimponi fuq l‑Istati Membri obbligi preċiżi ta’ informazzjoni fil-konfront ta’ ċerti professjonisti bħal, b’mod partikolari, dawk li jippjanaw jew il-periti (paragrafu 5) jew, b’mod ġenerali, iċ-ċittadini (paragrafu 6).

73.      Skont l-ispjegazzjonijiet ipprovduti mir-Repubblika tal-Polonja fil-kontroreplika tagħha, dawn l-obbligi differenti jkunu ssodisfatti permezz ta’ prassi amministrattiva, ġeneralment applikata, li tikkonsisti fil‑pubblikazzjoni ta’ ċerta informazzjoni fuq is-siti tal-internet pubbliċi, bħal dawk tal-Uffiċċju li Jirregola l-Enerġija, tal-Ministeru tal-Ekonomija jew ta’ istituzzjonijiet oħra kompetenti mhux imsemmija speċifikament.

74.      Kif diġà fakkart diversi drabi, hija ġurisprudenza stabbilita li d‑dispożizzjonijiet ta’ direttiva għandhom ikunu implementati b’mod li jkollhom saħħa vinkolanti inkontestabbli, bl-ispeċifiċità, bil-preċiżjoni u biċ-ċarezza meħtieġa sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali.

75.      Minn dan ir-rekwiżit jirriżulta li “sempliċi prassi amministrattiva, li min-natura tagħha tista’ tinbidel skont id-diskrezzjoni tal-amministrazzjoni u li ma tgawdix minn pubbliċità adegwata, ma tistax titqies li tikkostitwixxi eżekuzzjoni valida tal-obbligi ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva (ara s-sentenza tat-12 ta’ Lulju 2007, Il-Kummissjoni vs L‑Awstrija, C‑507/04, [EU:C:2007:427], punt 162 u l-ġurisprudenza ċċitata)” (23).

76.      Din ir-regola, imfakkra mill-Qorti tal-Ġustizzja inqas minn sena ilu f’sentenza li kienet tinvolvi lir-Repubblika tal-Polonja (sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Polonja, C‑281/11, EU:C:2013:855), tista’ wkoll tapplika f’din il-kawża: il-prassi amministrattiva ġeneralment applikata invokata mir-Repubblika tal-Polonja ma setgħetx “tkun ikkomunikata” lill-Kummissjoni bħala miżura ta’ traspożizzjoni. Hija lanqas ma tikkostitwixxi traspożizzjoni xierqa tal-Artikolu 14(2), (5) u (6) tad‑Direttiva 2009/28.

3.      Fuq it-traspożizzjoni tal-Artikolu 17(3), (4) u (5) u tal‑Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2009/28

77.      L-Artikoli 17 u 18 tad-Direttiva 2009/28 huma intiżi sabiex jistabbilixxu suq intern tal-bijokarburanti u l-bijolikwidi.

78.      Dawn il-bijokarburanti u bijolikwidi għandhom jissodisfaw il‑kriterji ta’ sostenibbiltà ddefiniti fl-Artikolu 17(2) sa (5) sabiex minn naħa, ikunu kkunsidrati fost dawn li jissodisfaw ir-rekwiżiti tad‑Direttiva u min-naħa l-oħra, sabiex ikunu eliġibbli għal sostenn finanzjarju.

79.      Waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014, il-Kummissjoni sostniet li l-leġiżlatur Pollakk, fil-Liġi tiegħu tal-21 ta’ Marzu 2014, li temenda l‑Liġi dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi (Dz. U. tal‑2004, paragrafu 457), għażel sempliċi riferiment għad‑dispożizzjonijiet tal-Artikolu 17 tad-Direttiva u dan għall‑bijokarburanti biss. Dan il-qari formali ma kienx ikkontestat mir‑Repubblika tal-Polonja. Hija żiedet biss li l-metodu tar-riferiment għad-Direttiva jiżgura traspożizzjoni sodisfaċenti.

80.      Il-qari tal-Artikolu 1(18) tal-liġi ċċitata iktar ’il fuq jikkonferma li Kapitolu 4a ġdid ġie inkluż fil-Liġi dwar il-bijokomponenti u l‑bijokarburanti likwidi u li l-Artikolu 28a1(1) l-ġdid tagħha jirreferi fir-rigward tal-bijokarburanti biss, għall-kriterji ta’ sostenibbiltà msemmija fl-Artikolu 17(3) sa (6) tad-Direttiva 2009/28.

81.      Jiena nqis li l-kriterji ta’ sostenibbiltà imposti minn dawn id‑dispożizzjonijiet ma jistgħux jitqiesu li huma purament tekniċi. Għall-kuntrarju, l-implementazzjoni tagħhom teħtieġ l-intervent tal-leġiżlatur Pollakk u sempliċi riferiment għat-test tad-Direttiva ma jistax ikun biżżejjed (24).

82.      Dan huwa, b’mod partikolari, il-każ tal-Artikolu 17(3)(b) tad‑Direttiva 2009/28 li jipprovdi li “[i]l-bijokarburanti u bijolikwidi kkunsidrati […] m’għandhomx isiru minn materja prima miksuba minn art b’valur għoli ta’ bijodiversità, jiġifieri art li kellha wieħed mill-istati li ġejjin fi jew wara Jannar 2008, kemm jekk l-art għad għandha dan l‑istatus u kemm jekk le: […] (b) żoni indikati: (i) mil-liġi jew mill-awtorità kompetenti rilevanti għal għanijiet ta’ ħarsien tan-natura […]”.

83.      Is-sempliċi riferiment għal dispożizzjoni tad-Direttiva li hija stess tipprovdi li d-definizzjoni ta’ kunċett meħtieġ għall-applikazzjoni tagħha (l-“art b’valur għoli”) teħtieġ deċiżjoni ta’ assenjazzjoni li tirriżulta minn liġi jew awtorità kompetenti mhux imsemmija speċifikament ma jiżgurax traspożizzjoni sħiħa għaliex iħalli stat ta’ inċertezza dwar il-portata tal-qasam irregolat mid-Direttiva 2009/28 (25). Għalhekk, kienet ir-Repubblika tal-Polonja li kellha tadotta d‑dispożizzjonijiet nazzjonali neċessarji għat-traspożizzjoni ta’ dawn id‑dispożizzjonijiet.

84.      Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li jipprovdi l‑Artikolu 18(1) tad-Direttiva 2009/28, il-Liġi tal-21 ta’ Marzu 2014 li temenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi ma tinkludi ebda dispożizzjoni li, minn naħa, tobbliga lill-operaturi ekonomiċi “juru li l-kriterji ta’ sostenibbiltà stabbiliti fl-Artikolu 17(2) sa (5) ġew sodisfatti” u min-naħa l-oħra, li teħtieġ li dawn jużaw, għal dan il-għan, is-sistema ta’ bilanċ tal-massa deskritta fl-Artikolu 18 tal‑imsemmija direttiva.

85.      Sabiex inkun eżawrjenti, nerġa’ nippreċiża li, fl-atti proċedurali tagħha, ir-Repubblika tal-Polonja sostniet li l-Artikoli 17 sa 19 u 21 tad-Direttiva 2009/28 kienu ġew trasposti permezz ta’ pjan ta’ azzjoni nazzjonali fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli, adottat fis-7 ta’ Diċembru 2010 u nnotifikat lill-Kummissjoni fil-15 ta’ Diċembru 2010.

86.      Madankollu, jiena naqbel, f’dan ir-rigward, mal-pożizzjoni tal‑Kummissjoni. Il-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali msemmija fl‑Artikolu 4 tad-Direttiva 2009/28 jistabbilixxu l-miri nazzjonali tal‑Istati Membri għas-sehem tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli użat fit-trasport, u fil-produzzjoni tal-elettriku u għat-tisħin u għat-tkessiħ fl‑2020, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti ta’ miżuri ta’ politika oħra marbuta mal-effiċjenza tal-enerġija fuq il-konsum finali tal-enerġija (26). Huma intiżi sabiex jinformaw lill-Kummissjoni bil-miżuri meħuda mill-Istati Membri sabiex jilħqu dawn il-miri filwaqt li jiddeskrivuhom, l-istess bħal dawk meħtieġa sabiex ikunu ssodisfatti d‑dispożizzjonijiet tal-Artikoli 13 sa 19 tad-Direttiva 2009/28.

87.      Għalhekk dan huwa biss dokument ta’ informazzjoni u ta’ programmazzjoni. Waħdu ma jissodisfax l-obbligi pożittivi neċessarji sabiex ikun osservat dak preskritt mill-Artikoli 17(3) sa (5) u 18(1) tad-Direttiva 2009/28.

D –    Konklużjoni dwar in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi

88.      Mill-osservazzjonijiet kollha ċċitati iktar ’il fuq jirriżulta li:

–        minn naħa, fl-iskadenza tat-terminu stabbilit fl-opinjoni motivata mibgħuta mill-Kummissjoni lir-Repubblika tal-Polonja, fis-26 ta’ Marzu 2012, hija ma kinitx ikkomunikat lill-Kummissjoni u lanqas adottat il-liġijiet, ir-regolament u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex tkun konformi mad‑Direttiva 2009/28 u li,

–        min-naħa l-oħra, fil-jum tal-analiżi tal-fatti, ir-Repubblika tal‑Polonja kienet għadha ma ttrasponietx fid-dritt intern l‑Artikoli 13(2), (4), (5) u (6); 14(2), (5) u (6); 17(3), (4) u (5) u 18(1) tad‑Direttiva 2009/28, u lanqas ma kienet ikkomunikat lill‑Kummissjoni miżuri ta’ traspożizzjoni suffiċjenti.

V –    Fuq l-applikabbiltà tal-Artikolu 260(3) TFUE

89.      Jiena għadni kemm ikkonkludejt li fil-jum tal-analiżi tal-fatti, ir‑Repubblika tal-Polonja kienet għadha ma ttrasponietx fid-dritt intern l‑Artikoli 13(2), (4), (5) u (6); 14(2), (5) u (6); 17(3), (4) u (5) u 18(1) tad-Direttiva 2009/28, u lanqas ma kienet ikkomunikat lill-Kummissjoni miżuri ta’ traspożizzjoni suffiċjenti.

90.      Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tasal għal din il-konklużjoni bħali, għandha tiġi eżaminata t-talba għall-kundanna tal-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità magħmula mill-Kummissjoni abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE.

91.      Fil-fatt, pagament ta’ penalità jikkostitwixxi, waħdu, mezz finanzjarju xieraq sabiex jinkoraġġixxi Stat Membru jieħu l-miżuri neċessarji sabiex itemm in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kkonstatat u jiżgura t-traspożizzjoni sħiħa ta’ direttiva (27).

92.      Madankollu, għalkemm il-possibbiltà li Stat Membru jiġi kkundannat finanzjarjament wara l-ewwel rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ġiet introdotta mit-Trattat ta’ Lisbona u ilha applikabbli għal kważi ħames snin, il-Qorti tal-Ġustizzja għad ma kellhiex l‑okkażjoni li tużaha, u lanqas li tinterpretaha.

93.      Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 260(3) TFUE: “[m]eta l‑Kummissjoni tressaq każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skond l‑Artikolu 258 [TFUE] fuq il-bażi li l-Istat Membru konċernat ikun naqas milli jissodisfa l-obbligi tiegħu li jinnotifika miżuri li jittrasponu direttiva adottata skont il-proċedura leġiżlattiva, din tista’, meta jidhirlha xieraq, tispeċifika l-ammont ta’ ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penali li għandu jħallas l-Istat Membru konċernat u li hi tikkunsidra xieraq fiċ-ċirkostanzi”. It-tieni subparagrafu jippreċiża li, “[j]ekk il-Qorti ssib li hemm ksur ta’ liġi tista’ timponi l-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penali fuq l-Istat Membru kkonċernat, li ma tkunx taqbeż l-ammont speċifikat mill-Kummissjoni. L-obbligu tal‑ħlas għandu jidħol fis-seħħ fid-data stabbilita mill-Qorti fis-sentenza tagħha”.

94.      L-Artikolu 260(3) TFUE jqajjem tal-inqas erba’ kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni li jiena ser neżamina wara xulxin:

–        L-ewwel nett, l-Artikolu 260(3) TFUE jista’ japplika għal direttiva adottata qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona (kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis)?

–        It-tieni nett, il-Kummissjoni għandha timmotiva b’mod speċifiku d‑deċiżjoni tagħha li titlob il-kundanna għal ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità u/jew ta’ somma f’daqqa abbażi tal‑Artikolu 260(3) TFUE?

–        It-tielet nett, x’inhu l-aġir li jista’ jwassal għall-applikazzjoni tal‑Artikolu 260(3) TFUE (kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae)?

–        Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni tista’ tittrasponi f’każ tal-ewwel nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu l-metodu ta’ kalkolu tal‑Artikolu 260(2) TFUE?

A –    L-applikabbiltà ratione temporis tal-Artikolu 260(3) TFUE

95.      Ir-Repubblika tal-Polonja u r-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi jqisu li l‑Artikolu 260(3) TFUE ma japplikax għad-direttivi adottati qabel id‑dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona. Peress li dan l-artikolu jispeċifika li japplika meta Stat jonqos milli jwettaq “l-obbligi tiegħu li jinnotifika miżuri li jittrasponu direttiva adottata skont il-proċedura leġiżlattiva” u li din il-proċedura dehret biss mat-Trattat ta’ Lisbona, huwa ma jistax japplika għad-direttivi adottati qabel l-1 ta’ Diċembru 2009. Dan huwa l-każ f’din il-kawża għaliex id‑Direttiva 2009/28 ġiet adottata fit-23 ta’ April 2009 skont il‑proċedura ta’ kodeċiżjoni msemmija fl-Artikolu 251(3) KE.

96.      Jiena ma naqbilx mal-interpretazzjoni ta’ dawn iż-żewġ Stati Membri.

97.      Qabelxejn, jekk it-Trattat ta’ Lisbona uża terminoloġija speċifika sabiex jikkwalifika l-proċedura ta’ adozzjoni tal-atti ġuridiċi tal-Unjoni fl-Artikolu 289(1) TFUE (u, konsegwentement, l-atti ġuridiċi adottati fuq din il-bażi), huwa abbużiv jekk tintuża proċedura differenti mill‑proċedura ta’ kodeċiżjoni applikabbli preċedentement.

98.      Kemm il-leġiżlatur tal-Unjoni (28) kif ukoll il-Qorti tal-Ġustizzja (29) u d-duttrina (30) jaraw fil-proċedura leġiżlattiva ordinarja deskritta fl‑Artikolu 289(1) TFUE u fl-Artikolu 294 TFUE riproduzzjoni fidila tal‑proċedura ta’ kodeċiżjoni l-antika. Id-duttrina li esprimiet ruħha b’mod iktar speċifiku fuq l-Artikolu 260(3) TFUE turi wkoll li hija favorevoli għall-applikabbiltà tal-mekkaniżmu previst minn din id‑dispożizzjoni għad-direttivi adottati skont il-proċedura ta’ kodeċiżjoni (31).

99.      Sussegwentement, dak stabbilit fl-Artikolu 260(3) TFUE huwa metodu proċedurali, li għandu għalhekk applikabbiltà immedjata fin‑nuqqas ta’ regoli tranżitorji partikolari. Il-Protokoll Nru 36 dwar id‑dispożizzjonijiet tranżitorji ma jinkludi ebda dispożizzjoni dwar l‑Artikolu 260(3) TFUE (32).

100. Barra minn hekk, it-terminu stabbilit mill-Artikolu 27(1) tad‑Direttiva 2009/28 għall-implementazzjoni tal-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw ruħhom mal-imsemmija direttiva kien jiskadi fil-5 ta’ Diċembru 2010. Konsegwentement, ma setax ikun hemm applikazzjoni retroattiva tal‑Artikolu 260(3) TFUE għaliex l-aġir li dwaru kienet ikkritikata r‑Repubblika tal-Polonja bilfors li beda wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona.

101. Fuq kollox, meta l-possibbiltà li Stat Membru jiġi kkundannat għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa kienet introdotta fit-Trattat minħabba nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-ewwel sentenza dwar nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li huwa suffiċjenti “li jiġi kkonstatat li l-fażijiet kollha tal‑proċedura prekontenzjuża [kienu] seħħew wara d-dħul fis-seħħ tat‑Trattat dwar l-Unjoni Ewropea” (33) sabiex din id-dispożizzjoni ġdida tkun tista’ tapplika. Jiena nqis li din il-ġurisprudenza tista’ tiġi applikata, mutatis mutandis, għall-Artikolu 260(3) TFUE.

102. Fl-aħħar nett, l-applikabbiltà immedjata tal-Artikolu 260(3) TFUE ma tistax twassal, fil-kuntest tal-Istati Membri, għal ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali minkejja li l-Kummissjoni, fil-Komunikazzjoni tagħha dwar l-implementazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE, tal-11 ta’ Novembru 2010 (34) (iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni”) twissi li hija ser tapplika “l-istrument il-ġdid previst fl-Artikolu 260(3) kif ukoll il‑prinċipji u l-kriterji għall-implimentazzjoni tiegħu spjegati f’din il‑Komunikazzjoni, għall-proċeduri mibdija skont l-Artikolu 258 wara l-pubblikazzjoni ta’ din il-Komunikazzjoni kif ukoll għall-proċeduri mibdija qabel il-pubblikazzjoni tagħha, minbarra dawk li jkunu diġà tressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja” (35). Barra minn hekk, il‑Kummissjoni ntrabtet, f’din il-Komunikazzjoni, li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-perijodu preċedenti għad-data tad-dħul fis-seħħ tat‑Trattat ta’ Lisbona għall-iffissar tal-ammont tas-sanzjonijiet minn naħa, u dak li jirrigwarda t-tul tal-ksur min-naħa l-oħra.

103. Għalhekk, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nqis li l-Artikolu 260(3) TFUE japplika fin-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva, bħad-Direttiva 2009/28, li ġiet adottata skont il-proċedura ta’ kodeċiżjoni qabel id-dħul fis-seħħ tat‑Trattat ta’ Lisbona u li l-iskadenza għat-traspożizzjoni tagħha seħħet wara din id-data.

B –    Id-deċiżjoni li titlob il-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE

104. L-Artikolu 260(3) TFUE jispeċifika li l-Kummissjoni tista’, jekk hija tqis li Stat Membru naqas milli jwettaq l-obbligu tiegħu li jikkomunika miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva, tindika l-ammont ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penalità li għandu jitħallas minn dak l-Istat meta jidhrilha xieraq.

105. Skont il-Kummissjoni, “[d]in il-formulazzjoni għandha tinftiehem li tagħti[ha] […] setgħa diskrezzjonali wiesgħa […], b’mod analogu għas-setgħa diskrezzjonali li tibda jew le l-proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 [TFUE], li l‑Kummissjoni għandha skont ġurisprudenza stabbilita” (36). Il‑Kummissjoni żżid li hija tikkunsidra “xieraq li tirrikorri għall‑istrument tal-Artikolu 260(3), fil-prinċipju fil-każijiet kollha ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu koperti minn din id-dispożizzjoni […]” (37).

106. Madankollu, ħadd ma staqsa jekk din l-ispeċifikazzjoni tat-Trattat li twassal għal libertà li ma tinsabx fl-Artikolu 260(2) TFUE, timplikax rekwiżit ta’ motivazzjoni speċifika min-naħa tal-Kummissjoni meta hija tagħżel li tuża din il-possibbiltà.

107. Jiena ma naħsibx.

108. Fil-fatt, il-possibbiltà li titlob il-kundanna ta’ Stat Membru għal ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa għal nuqqas ta’ twettiq tal-obbligu li jikkomunika miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva taqa’ neċessarjament fil-kuntest tal-proċedura prevista fl‑Artikolu 258 TFUE. Huwa korrett li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tibda proċedura fuq din il-bażi, iżda hija għandha f’dan ir-rigward setgħa totalment diskrezzjonali (38). Fil-fatt, l-Artikolu 260(3) TFUE sempliċement jenfasizza u jikkonferma din il-libertà fir-rigward ta’ element partikolari tal-proċedura f’kuntest speċifiku, jiġifieri t-talba għal kundanna finanzjarja ta’ Stat Membru fl-okkażjoni tal-ewwel rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu minħabba nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva.

109. Din il-possibbiltà taqa’ għalhekk fi ħdan id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tibda’ proċedura abbażi tal-Artikolu 258 TFUE, li ma huwiex suġġett għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja (39), filwaqt li d-deċiżjoni li jiġu imposti pagamenti ta’ penalità jew somma f’daqqa hija tal-Qorti tal‑Ġustizzja biss. Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fir-rigward tal‑Artikolu 228 KE l-antik (li sar l-Artikolu 260 TFUE), “bħal fil-każ tal-għan […] lanqas il-kliem tiegħu ma jindika li l-kundanna għall-ħlas ta’ somma f’daqqa għandu jkollha n-natura awtomatika li tissuġġerixxi l-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tal-2005. Billi tipprovdi li l-Qorti tal-Ġustizzja ‘tista’’ timponi l-ħlas ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa fuq l-Istat Membru inadempjenti, l-imsemmija dispożizzjoni tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja setgħa ta’ diskrezzjoni wiesgħa sabiex tiddeċiedi jekk hemmx lok li timponi tali sanzjonijiet jew le” (40). Din l‑interpretazzjoni tista’, fl-opinjoni tiegħi, tapplika għall‑Artikolu 260(3) TFUE u għad-deċiżjoni ta’ prinċipju meħuda mill-Kummissjoni fil-punt 17 tal-Komunikazzjoni tagħha. Fil-fatt, huwa l-verb “tista’” li huwa użat ukoll fl-Artikolu 260(3) TFUE, b’dan jispeċifika li l-Qorti tal-Ġustizzja “tista’ timponi l-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penalità fuq l-Istat Membru kkonċernat” (41) jekk hija tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu.

110. Barra minn hekk, iċ-ċertezza legali hija żgurata wkoll peress li d‑deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrikorri “fil-prinċipju” għal dan il‑mekkaniżmu kienet imsemmija fil-Komunikazzjoni tagħha. Ċertament, ir-riżerva li l-Kummissjoni ma teskludix li jista’ jkun hemm każijiet partikolari li fihom talba għal sanzjonijiet skont l‑Artikolu 260(3) jidhrilha li ma hijiex xierqa tista’ twassal, jekk ikun il‑każ, għal differenza fit-trattament bejn l-Istati Membri. Madankollu dan huwa inerenti għall-proċedura prevista mill-Artikolu 258 TFUE u għas-setgħa diskrezzjonali mħollija, minn naħa, għall-Kummissjoni fir‑rigward tal-bidu tal-proċedura u, min-naħa l-oħra, għall-Qorti tal‑Ġustizzja fir-rigward tal-impożizzjoni u tal-ammont tal-kundanna finanzjarja.

111. F’dan ir-rigward, bla dubju huwa utli li jitfakkar li l-Qorti tal‑Ġustizzja diġà ddeċidiet li, fid-dawl tal-marġni ta’ diskrezzjoni li hija għandha, il-Kummissjoni hija libera wkoll li tibda proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu biss “kontra ċerti Stati Membri li jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli fir-rigward tal-osservanza tad-dritt [tal-Unjoni]” (42). Għalhekk jidhirli li din is-setgħa diskrezzjonali, a fortiori, hija rrikonoxxuta fir-rigward tal-eżerċizzju tal-metodu tal-imsemmija azzjoni (43).

112. Finalment, jekk fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni qieset xieraq li tirrikorri għall-istrument tal-Artikolu 260(3) TFUE, fil‑prinċipju fil-kawżi kollha li jirrigwardaw nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi previst minn din id-dispożizzjoni, ir-rilevanza ta’ din l-għażla għandha fi kwalunkwe każ tkun motivata f’kull każ u b’mod iktar partikolari għal dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità (44). Il-motivazzjoni relatata mal-kriterji użati għal din l-evalwazzjoni tagħti neċessarjament il-possibbiltà lill-Istat li jifhem, u anki li jikkontesta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, in-natura xierqa tad-deċiżjoni meħuda mill-Kummissjoni.

113. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena nikkunsidra li l‑Kummissjoni ma mmotivatx b’mod speċifiku d-deċiżjoni tagħha li tuża l-possibbiltà li joffrilha l-Artikolu 260(3) TFUE li titlob il‑kundanna ta’ Stat Membru għal pagamenti ta’ penalità jew għal somma f’daqqa talli ma kkomunikatx miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva.

C –    L-applikabbiltà ratione materiae tal-Artikolu 260(3) TFUE

114. Id-determinazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni sostantiv tal‑Artikolu 260(3) TFUE tqajjem il-kwistjoni l-iktar delikata. Għandna nibqgħu mal-formulazzjoni formali tal-Artikolu 260(3) TFUE li jidher ħieles minn ambigwità billi jipprevedi biss l-obbligu ta’ Stat Membru li “jikkomunika miżuri li jittrasponu direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva” (45) jew id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata bħala li tinkludi wkoll in-nuqqas ta’ traspożizzjoni?

115. Fl-opinjoni tiegħi, l-ewwel interpretazzjoni, sostnuta mir‑Repubblika tal-Polonja u mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, ma tistax tiġi aċċettata għaliex inkella titneħħa kull effettività, u anki kull utilità, tal‑mekkaniżmu.

1.      Sempliċi komunikazzjoni jew ir-rekwiżit ta’ traspożizzjoni

116. L-għan tal-Artikolu 260(3) TFUE huwa li jiġi missielet b’mod iktar effiċjenti u rapidu d-dewmien ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva (46). Kif tirrileva b’mod rilevanti d-duttrina, “huwa inkoerenti li l‑Kummissjoni tiġi prekluża milli tipproċedi kontra Stat Membru skont l-Artikolu 260(3) TFUE għaliex huwa kkomunika lill-Kummissjoni xi miżuri ta’ traspożizzjoni; fil-fatt, xejn ma jipprekludi mbagħad lil dan l-Istat Membru milli jikkomunika kwalunkwe miżuri ta’ traspożizzjoni, inklużi miżuri li ma għandhom ebda rabta mad-direttiva inkwistjoni. […] Dan il-qari ristrett ma jistax għalhekk jiġi aċċettat” (47).

117. Barra minn hekk, huwa diffiċli li wieħed jimmaġina li Stat Membru li naqas milli jikkomunika lill-Kummissjoni miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva — irrispettivament minn jekk effettivament ittrasponihiex jew le jew jekk huwa stess naqasx biss milli jikkomunika miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva li huwa madankollu effettivament ittraspona — u li kontra tiegħu nbdiet il-fażi prekontenzjuża ta’ proċedura ta’ nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, jastjeni milli jibgħat kwalunkwe ħaġa qabel l-iskadenza tal-opinjoni motivata.

118. F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li jkun suffiċjenti li Stat Membru jikkomunika lill-Kummissjoni kwalunkwe dokument u jippreżentah bħala “miżura ta’ traspożizzjoni” sabiex jissodisfa l-obbligu previst fl‑Artikolu 260(3) TFUE, ikun ċert li dan l-artikolu qatt ma jiġi applikat.

119. Għall-kuntrarju, billi tipprevedi l-assenza ta’ traspożizzjoni, lil hinn min-nuqqas ta’ “komunikazzjoni”, it-tieni interpretazzjoni tal‑Artikolu 260(3) TFUE tista’ tagħti effett utli lill-mekkaniżmu ġdid stabbilit mit-Trattat ta’ Lisbona billi tippermetti li ssir pressjoni reali fuq Stat Membru sabiex jiżgura t-traspożizzjoni rapida ta’ direttiva.

120. Madankollu, din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE tqajjem inevitabbilment mistoqsija oħra: għandha tiġi vverifikata l-eżistenza ta’ traspożizzjoni, tkun xi tkun, jew ta’ traspożizzjoni korretta?

2.      Traspożizzjoni totali jew parzjali, korretta jew inkorretta

121. L-emenda tat-Trattat, sabiex tawtorizza l-kundanna għall-ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa sa mill-ewwel rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, kienet prevista fl-okkażjoni ta’ diskussjonijiet dwar abbozz ta’ trattat li jistabbilixxi Kostituzzjoni għall‑Ewropa.

122. Jekk wieħed jara x-xogħol preparatorju ta’ dan l-abbozz, jirriżulta min-nota ta’ trażmissjoni tal-Presidju tal-Konvenzjoni (Segretarjat tal-Konvenzjoni Ewropea, KONV 734/03), tat-12 ta’ Mejju 2003, li “[f]il-prattika ssir distinzjoni bejn dawk il-każijiet ta’ ‘nuqqas ta’ komunikazzjoni’ (meta Stat Membru ma ħa ebda miżura ta’ traspożizzjoni) u dawk il-każijiet ta’ traspożizzjoni inkorretta (meta miżuri ta’ traspożizzjoni meħuda mill-Istat Membru ma humiex, fl-opinjoni tal-Kummissjoni, konformi mad-direttiva (jew il-liġi-qafas)). Id-dispożittiv propost ma japplikax għat-tieni eżempju” (48). [traduzzjoni mhux uffiċjali]

123. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni tippreċiża dak li hija tifhem bi traspożizzjoni “inkorretta”. Fil-fehma tagħha, “in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu previst fl-Artikolu 260(3) ikopri kemm in-nuqqas totali li tiġi nnotifikata kwalunkwe miżura ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva kif ukoll il-każijiet fejn in-notifika ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni tkun waħda parzjali. Dan l-aħħar każ jista’ jseħħ, jew meta l-miżuri ta’ traspożizzjoni nnotifikati ma jkunux ikopru t-territorju kollu tal-Istat Membru, jew meta n-notifika tkun inkompleta f’dak li għandu x’jaqsam mal-miżuri ta’ traspożizzjoni li jikkorrispondu għal parti mid-direttiva. Meta Stat Membru jkun ipprovda l-ispjegazzjonijiet kollha neċessarji dwar il-mod kif huwa jaħseb li jkun ittraspona d-direttiva kollha, il‑Kummissjoni tista’ tikkunsidra li l-Istat Membru ma jkunx naqas li jwettaq l-obbligu tiegħu li jinnotifika l-miżuri ta’ traspożizzjoni u għaldaqstant, l-Artikolu 260(3) ma jkunx applikabbli. Kwalunkwe tilwima li tista’ tinqala’ rigward in-natura suffiċjenti tal-miżuri ta’ traspożizzjoni nnotifikati jew tar-regoli tad-dritt eżistenti fis-sistema legali nazzjonali se tiġi ttrattata skont il-proċedura normali dwar it‑traspożizzjoni korretta tad-direttiva, skont l-Artikolu 258 [TFUE]” (49).

124. Għalhekk il-Kummissjoni donnha hija stess ma tridx tipproċedi bl-analiżi dwar il-“mertu” fil-kuntest tal-ewwel rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, dak li barra minn hekk ikkonfermat fl‑osservazzjonijiet bil-miktub tagħha ppreżentati f’din il-kawża u waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014.

125. Madankollu, jiena nistaqsi dwar il-possibbiltà li tiġi vverifikata n‑natura kompleta ta’ traspożizzjoni mingħajr ma jkun eżaminat il‑kontenut, u għalhekk il-mertu, tar-regola kkomunikata fid-dawl tat‑traspożizzjoni.

126. Fil-fatt, id-distinzjoni bejn it-traspożizzjoni ta’ direttiva mill‑applikazzjoni tagħha hija ħaġa faċli: it-traspożizzjoni tista’ tkun twettqet b’mod korrett iżda qed tiġi applikata b’mod ħażin fir-realtà. L‑analiżi ta’ dawn iż-żewġ sitwazzjonijiet jista’ jitwettaq b’mod indipendenti mingħajr diffikultà kbira, peress li t-tieni każ ma jidħolx fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE.

127. Għall-kuntrarju, li jkun hemm delimitazzjoni ċara bejn il-verifika ta’ traspożizzjoni sħiħa u traspożizzjoni korretta jidhirli li hija ferm iktar inċerta (50). Li jiġi ddeterminat kriterju bħal żball manifest jew żball ovvju u li jippermetti l-użu tas-setgħa li tiġi proposta sanzjoni finanzjarja abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE ma jidhirlix li huwa reali u jista’ jkun sors ta’ konfużjoni.

128. Din id-diffikultà jidhirli li hija ferm ikbar fir-rigward tal-marġni ta’ diskrezzjoni mħolli lill-Istati Membri mit-tielet paragrafu tal‑Artikolu 288 TFUE.

129. Fil-fatt, il-libertà tal-Istati Membri hija kkonfermata, b’mod stabbilit, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. “Filwaqt li huwa indispensabbli li s-sitwazzjoni legali li tirriżulta mill-miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni tkun preċiża u ċara biżżejjed sabiex tippermetti lill‑persuni privati kkonċernati li jkunu jafu l-portata tal-obbligi u tad‑drittijiet tagħhom, dan ma jfissirx li, skond it-tielet subparagrafu tal‑Artikolu [288 TFUE], l-Istati Membri jibbenefikaw mill-għażla tal‑forma u tal-mezzi ta’ implementazzjoni tad-Direttiva li jippermettu li jiġi ggarantit bl-aħjar mod ir-riżultat li dawn ta’ l-aħħar jixtiequ u li minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li t-traspożizzjoni ta’ Direttiva fil-liġijiet interni ma teħtieġx neċessarjament azzjoni legizlattiva f’kull Stat Membru. Barra minn dan, il-Qorti tal-Ġustizzja ripetutament iddeċidiet li mhux dejjem huwa meħtieġ li d-dispożizzjonijiet ta’ Direttiva jiġu riprodotti formalment f’dispożizzjoni legali espliċita u speċifika peress li l-implementazzjoni ta’ Direttiva tista’, skond il-kontenut tagħha, tiġi sodisfatta permezz ta’ kuntest legali ġeneriku” (51).

130. Fi kliem ieħor, kif fakkart fl-okkażjoni tal-analiżi tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi li dwarhom ġiet ikkritikata r-Repubblika tal-Polonja, it-traspożizzjoni ta’ direttiva ma teħtieġx neċessarjament riproduzzjoni formali u testwali tad-dispożizzjonijiet tagħha f’dispożizzjoni leġiżlattiva espressa u speċifika (52). Huwa għall-kuntrarju indispensabbli li d-dispożizzjonijiet ta’ direttiva jiġu implementati b’mod li jkollhom saħħa vinkolanti inkontestabbli, bl-ispeċifiċità, bil-preċiżjoni u biċ‑ċarezza meħtieġa sabiex jiġi ssodisfatt ir-rekwiżit taċ-ċertezza legali (53).

131. Għaldaqstant, fil-kuntest tal-libertà strutturata deskritta fil-punti preċedenti, jidhirli li huwa diffiċli li jiġi vverifikat li r-rekwiżiti kollha tal-inkontestabbiltà, l-ispeċifiċità, il-preċiżjoni u ċ-ċarezza huma eżistenti permezz ta’ sempliċi eżami superfiċjali u formali tal-qafas leġiżlattiv jew regolamentari eżistenti.

132. L-attitudni tal-Kummissjoni fiż-żewġ kawżi li kienu rreġistrati għas‑seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014 juru din id-diffikultà. Filwaqt li, f’din il-kawża, hija tiddikjara li ma tridx teżamina jekk il-miżuri nazzjonali jittrasponux “b’mod xieraq” il-preskrizzjonijiet tad-Direttiva (54), fil‑Kawża Il-Kummissjoni vs Ir-Rumanija (C-405/13) (55) hija tispjega li l‑istħarriġ li hija teżerċita fil-kuntest tal-Artikolu 260(3) TFUE, ma huwiex limitat għas-sempliċi fatt li tikkonstata n-nuqqas ta’ notifika ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni tad-direttiva fid-dritt nazzjonali iżda li hija għandha, għall-kuntrarju, tanalizza l-kontenut ta’ miżuri nazzjonali li l-Istat Membru jkun innotifikalha bħala li jittrasponu d-direttiva, sabiex tkun tista’ tikkonstata n-nuqqas (totali jew parzjali) ta’ traspożizzjoni fid-dritt nazzjonali tal-obbligi ddefiniti mil-leġiżlatur tal-Unjoni (56).

133. L-iżvilupp stess tal-unika kawża quddiemna jenfasizza d‑diffikultà prattika tal-għażla magħmula mill-Kummissjoni.

134. Fil-fatt, il-Kummissjoni kkonfermat, waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014, li hija ser iżżomm ir-rikors tagħha (ippreżentat abbażi tal‑Artikolu 258 TFUE) u t-talba tagħha għal pagamenti ta’ penalità (abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE) minħabba traspożizzjoni mhux kompleta tad-Direttiva.

135. Jekk nieħdu l-eżempju tal-Artikolu 17(3) sa (5) tad‑Direttiva 2009/28, rajna preċedentement li l-Liġi adottata mir‑Repubblika tal-Polonja, fil-21 ta’ Marzu 2014 li temenda l-Liġi dwar il-bijokomponenti u l-bijokarburanti likwidi timplementa dawn id‑dispożizzjonijiet permezz ta’ riferiment pur u sempliċi għat-test tad‑Direttiva.

136. Meta l-Kummissjoni ssostni li dan ir-riferiment ma jiżgurax it‑traspożizzjoni “kompleta” tad-Direttiva 2009/28, jiena ma nistax nagħti tort lir-Repubblika tal-Polonja li tqis din l-attitudni kontradittorja mal-punt 19 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni.

137. Fil-fatt, dan jirrigwarda każ ta’ “tilwima li tista’ tinqala’ rigward in-natura suffiċjenti ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni nnotifikati” (57). Madankollu, skont il-punt 19 tal-Komunikazzjoni ċċitata iktar ’il fuq, tali każ jiġi ttrattat “skont il-proċedura normali dwar it-traspożizzjoni korretta tad-direttiva”.

138. Fl-opinjoni tiegħi, ma hemmx lok li ssir din id-differenza bejn in‑natura (in)kompleta jew (in)korretta ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva.

139. Fil-fatt jiena nqis li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tapplika l‑Artikolu 260(3) TFUE mingħajr ma teżamina n-natura suffiċjenti ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni sabiex l-għan tiegħu ma jiġix faċilment skartat. Minn din il-perspettiva, il-Kummissjoni għandha neċessarjament tkun tista’, fil-kuntest tal-proċedura, tipproċedi bl-istess eżerċizzju.

140. Barra minn hekk, din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE bl-ebda mod ma tmur kontra t-tqassim tal-irwoli u tal-kompetenzi tal‑istituzzjonijiet differenti li jintervjenu fil-proċedura. Għalkemm, il‑Kummissjoni tipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkundanna l-Istat Membru inkwistjoni għal ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa, hija biss il-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi tilqax jew le din it‑talba u sa fejn (mingħajr ma teċċedi l-ammont propost mill‑Kummissjoni). Barra minn hekk, f’każ ta’ diverġenza ta’ evalwazzjoni dwar in-natura korretta jew le tat-traspożizzjoni, l-Istat Membru kkonċernat għandu, min-naħa tiegħu, l-opportunità li juri lill‑Kummissjoni fil-fażi prekontenzjuża, imbagħad lill-Qorti tal‑Ġustizzja fl-eventwali fażi kontenzjuża, li huwa ssodisfa perfettament l-obbligi tiegħu.

141. Huwa biss fl-aħħar fażi ta’ din il-proċedura li n-natura manifesta jew ovvja tat-traspożizzjoni ħażina jew jekk hijiex kompleta tista’, jekk ikun il-każ, ikollha effett, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa fil-qasam tal-impożizzjoni tas-sanzjonijiet finanzjarji (58).

142. Bl-istess mod li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li traspożizzjoni ħażina ta’ artikolu ta’ direttiva ma tikkostitwixxix neċessarjament ksur suffiċjentement ovvju li jista’ jwassal għal kumpens ta’ danni kkaġunati minn għażla żbaljata tal-leġiżlatur nazzjonali (59), il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tagħżel, fid-deċiżjoni tagħha li tikkundanna Stat Membru għal ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità jew ta’ somma f’daqqa, li tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li dan l-Istat Membru kien ikkomunika biss miżuri li jikkostitwixxu traspożizzjoni ħażina manifesta jew ovvja.

143. Iż-żamma ta’ interpretazzjoni litterali u restrittiva tal‑Artikolu 260(3) TFUE (jiġifieri n-nuqqas ta’ komunikazzjoni stricto sensu) jew interpretazzjoni intermedjarja (jiġifieri li tillimita l‑applikazzjoni tal-artikolu ċċitat iktar ’il fuq għal każijiet ta’ traspożizzjoni inkompleta mingħajr analiżi tal-mertu jew għal każ ta’ traspożizzjoni ħażina manifesta) ikollha bħala l-unika konsegwenza li l-Istati Membri li jwettqu l-ksur jibbenefikaw minn iktar żmien.

144. Fil-fatt, f’dawn il-każijiet, il-Kummissjoni tkun obbligata tintroduċi, wara li l-Qorti tal-Ġustizzja tkun ikkonstatat in-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni ta’ direttiva adottata skont proċedura leġiżlattiva, tieni rikors abbażi tal-Artikolu 258 TFUE sabiex din id-darba jiġi kkonstatat, in-nuqqas ta’ traspożizzjoni “korretta” u, jekk ikun il-każ, tielet rikors abbażi tal-Artikolu 260(2) TFUE għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ din it-“tieni” sentenza. Tali dewmien tal‑proċeduri jkun totalment kuntrarju għal volontà li wasslet għall‑inklużjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE fit-Trattat.

145. Bħala konklużjoni, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Artikolu 260(3) TFUE għandu jkun interpretat li jawtorizza lill-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja timponi pagamenti ta’ penalità jew somma f’daqqa lil Stat Membru li ma kkomunika ebda miżura ta’ traspożizzjoni fit-terminu stabbilit mid‑direttiva jew li kkomunika biss miżuri li jikkostitwixxu biss traspożizzjoni inkompleta jew inkorretta ta’ din id-direttiva.

D –    L-iffissar tal-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità jew tas-somma f’daqqa

146. Skont il-pożizzjoni adottata mill-Kummissjoni fil-punti 23 u 28 tal-Komunikazzjoni tagħha dwar l-implementazzjoni tal-Artikolu 260(3) TFUE, il-pagamenti ta’ penalità u jekk ikun il-każ, is-somma f’daqqa li l-Kummissjoni tkun ser tipproponi skont l‑Artikolu 260(3) TFUE huma kkalkolati skont il-metodu użat għat-tressiq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skont il-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, kif spjegat fil-punti 14 sa 18 tal-Komunikazzjoni tat-13 ta’ Diċembru 2005, [SEC(2005) 1658], (iktar ’il quddiem il‑“Komunikazzjoni tal-2005”).

147. Din l-għażla tal-Kummissjoni jidhirli li hija rilevanti għal tliet raġunijiet.

148. L-ewwel nett, peress li l-istrumenti finanzjarji msemmija fl‑Artikolu 260(3) TFUE huma identiċi għal dawk previsti fit-tieni paragrafu tal-istess artikolu, jien ma narax raġuni li tipprekludi lill‑Kummissjoni milli tuża l-istess metodu tal-kalkolu filwaqt li jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li, għalkemm linji gwida bħal dawk li jinsabu fil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni ma jorbtux lill-Qorti tal-Ġustizzja, huma jikkontribwixxu sabiex jiżguraw it-trasparenza, il-prevedibbiltà u ċ-ċertezza legali tal‑azzjoni mibdija minn din l-istituzzjoni (60).

149. It-tieni nett, l-għanijiet li jridu jintlaħqu mit-tieni u mit-tielet paragrafi tal-Artikolu 260 TFUE huma simili fiż-żewġ eżempji.

150. Bħall-proċedura prevista fl-Artikolu 260(2) TFUE li għandha l-għan li tħeġġeġ lil Stat Membru li jkun qed jonqos sabiex jeżegwixxi sentenza li kkonstatat in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u għalhekk tiżgura l-applikazzjoni effettiva tad-dritt tal-Unjoni (61), l-għan tal‑Artikolu 260(3) TFUE huwa “li tħajjar b’mod aktar b’saħħtu lill‑Istati Membri jittrasponu d-direttivi fit-termini stabbiliti mil‑leġiżlatur u li b’hekk tiżgura l-effikaċja reali tal-leġiżlazzjoni tal‑Unjoni” (62).

151. Barra minn hekk, din il-metodoloġija ma tistax tikkawża preġudizzju għall-Istati Membri, għaliex skont il-ġurisprudenza stabbilita żviluppata fil-qasam tal-applikazzjoni tal‑Artikolu 260(2) TFUE, u diġà mfakkra preċedentement, il-Qorti tal‑Ġustizzja għandha, fl-aħħar mill-aħħar, setgħa diskrezzjonali wiesgħa fil-qasam tal-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet finanzjarji. Konsegwentement, kif diġà indikajt preċedentement, linji gwida bħal dawk li jinsabu fil-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni ma jorbtux lill-Qorti tal-Ġustizzja, iżda jikkontribwixxu sabiex jiżguraw it-trasparenza, il-prevedibbiltà u ċ-ċertezza legali tal-azzjoni mibdija minn din l-istituzzjoni (63).

152. F’dan il-kuntest, il-proposti tal-Kummissjoni jikkostitwixxu sempliċi indikazzjonijiet (64), jew saħansitra punt ta’ riferiment utli (65).

153. Bil-kundizzjoni li, skont il-formulazzjoni tat-tieni subparagrafu tal‑Artikolu 260(3), l-ammont indikat mill-Kummissjoni bl‑applikazzjoni ta’ dan l-artikolu jikkostitwixxi limitu li l-Qorti tal‑Ġustizzja ma tistax teċċedi — għall-kuntrarju tal-każ tal‑Artikolu 260(2) TFUE — din il-ġurisprudenza jidhirli li tista’ tkun applikata fiż-żewġ eżempji, peress li l-formulazzjoni tat-Trattat hija identika fiż-żewġ subparagrafi.

154. Fil-fatt, minn naħa, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 260(2) TFUE jipprovdi li “[j]ekk lill-Qorti jirriżultalha li l-Istat Membru involut ma jkunx mexa skond is-sentenza tagħha, din tista’ timponi fuqu l-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penali” (66) u, min-naħa l-oħra, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 260(3) TFUE jipprovdi li “[j]ekk il-Qorti ssib li hemm ksur ta’ liġi tista’ timponi l‑ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penali fuq l-Istat Membru kkonċernat, li ma tkunx taqbeż l-ammont speċifikat mill‑Kummissjoni” (67).

155. Barra minn hekk, din il-limitazzjoni jidhirli li tinkludi mhux biss l‑ammont tal-miżura magħżula mill-Kummissjoni iżda wkoll l-għażla tal-istrument stess. Fi kliem ieħor, jidhirli li jekk il-Kummissjoni tagħżel li titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tikkundanna lil Stat Membru għal ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità biss, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tiddeċiedi li timponi fuqu somma f’daqqa.

156. It-tielet nett u finalment, il-kriterji użati mill-Kummissjoni għall‑iffissar ta’ pagamenti ta’ penalità, huma mhux biss identiċi fil‑Komunikazzjoni tagħha dwar l-applikazzjoni tal‑Artikolu 260(2) TFUE minn naħa, u f’dik dwar l-applikazzjoni tal‑Artikolu 260(3) TFUE, min-naħa l-oħra, iżda wkoll konformi ma’ dawk użati mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza stabbilita tagħha.

157. Dawn l-elementi ta’ evalwazzjoni huma, fil-prinċipju, il-gravità tal-ksur, it-tul tiegħu u n-neċessità li jiġi żgurat l-effett dissważiv tas‑sanzjoni (68), jiġifieri, skont l-espressjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja n-“natura impożittiva” tiegħu (69). Il-gravità tal-ksur jiddependi mill‑importanza tar-regola tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni u tal‑konsegwenzi tan-nuqqas ta’ twettiq fuq l-interessi pubbliċi u privati (70).

158. Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tqis għall-kuntrarju li l-element li jawtorizza l-kundanna għall-ħlas ta’ somma f’daqqa jew ta’ pagamenti ta’ penalità abbażi tal-Artikolu 260(3) TFUE għandu jkun biss in‑nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni, il-koeffiċjent ta’ gravità għandu jkun, loġikament, identiku għal kull nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ta’ dan it-tip, peress li fi kwalunkwe każ ma jistax ikun marbuta mal-kontenut tad-direttiva.

159. L-urġenza li l-Istat Membru kkonċernat jikkonforma mal-obbligi tiegħu hija wkoll fattur determinanti, bħall-kapaċità tal-Istat Membru inkwistjoni li jħallas (71).

160. Bħala konklużjoni, jiena nqis li l-użu mill-Kummissjoni ta’ metodoloġija identika fil-kuntest tal-applikazzjoni tat-tieni u t-tielet paragrafi tal-Artikolu 260 TFUE hija parti minn ġestjoni koerenti tal‑mezzi mqiegħda għad-dispożizzjoni tagħha mit-Trattat sabiex tiżgura applikazzjoni effettiva tad-dritt tal-Unjoni. Din l-għażla twassal, barra minn hekk, għal prevedibbiltà ikbar għall-Istati Membri u, konsegwentement, għal iktar ċertezza legali.

VI – Fuq l-iffissar tal-pagamenti ta’ penalità f’dan il-każ

A –    Il-proposta tal-Kummissjoni

161. F’dan il-każ, il-Kummissjoni fir-rikors tagħha użat koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10 (fuq skala minn 1 sa 20) u koeffiċjent ta’ dewmien ta’ 2.7 (il‑massimu huwa 3, ikkalkolat skont multiplikatur ta’ 0.10 għal kull xahar li jgħaddi mis-6 ta’ Diċembru 2010 — l-għada tal-iskadenza tat‑terminu ta’ traspożizzjoni stabbilit mill-Artikolu 27 tad‑Direttiva 2009/28 — u d-data li fiha l-Kummissjoni ddeċidiet li tibda proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri l-21 ta’ Marzu 2013). Skont il-verżjoni aġġornata tal-Komunikazzjoni użata dakinhar mill‑Kummissjoni (72), il-fattur “n” tar-Repubblika tal-Polonja kien 7.71 u l-ammont standard b’rata fissa kien ta’ EUR 640 kuljum. Skont dawn il‑kriterji, il-Kummissjoni pproponiet ammont ta’ 640 × 10 × 2.7 × 7.71 = EUR 133 228.80.

162. Wara d-deċiżjoni tagħha tal-1 ta’ Ottubru 2014 li tillimita s‑suġġett tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni emendat ukoll l-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità mitlub. Minn naħa, hija bidlet l-ammont standard b’rata fissa u l-fattur “n” skont l-aħħar Komunikazzjoni tagħha (73) u, min-naħa l-oħra, emendat il-fattur tat-tul u naqset il-koeffiċjent ta’ gravità. Skont dawn l-aħħar kriterji, il‑Kummissjoni talbet pagamenti ta’ penalità ta’ 660 × 4 × 3 × 7.75 = EUR 61 380 għal kull jum tardiv fl-eżekuzzjoni tad-dispożizzjonijiet miksura.

B –    Evalwazzjoni

163. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex obbligata tippreżenta d-dettalji tal-kalkolu tagħha (74). Hija tista’ tippreferi wkoll li timponi ammont billi tevalwa ċ-ċirkustanzi tal-kawża ex aequo et bono (75). Fi kwalunkwe każ, fid-dawl tal-formulazzjoni speċifika tal-Artikolu 260(3) TFUE, hija għandha tibqa’ fil-limitu “li ma [j]kunx [j]aqbeż l-ammont speċifikat mill‑Kummissjoni” (l-aħħar parti tal-ewwel sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 260(3)).

164. Mingħajr ma nikkontesta l-libertà ta’ evalwazzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja fl-iffissar tal-pagamenti ta’ penalità jew tas-somma f’daqqa, jiena favur, għal raġunijiet ta’ prevedibbiltà, ta’ koerenza u ta’ ċertezza legali stabbiliti preċedentement, l-iffissar tal-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità dovut f’dan il-każ abbażi tal-kalkolu tal-Kummissjoni. Dan jikkostitwixxi, b’riproduzzjoni tal-espressjoni tal-Avukat Ġenerali Kokott, “punt ta’ tluq tajjeb” (76). Id-duttrina donnha hija sensibbli wkoll għal dan l-approċċ li jiżgura trasparenza (77).

1.      L-evalwazzjoni tal-gravità tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu

165. Il-Kummissjoni tiġġustifika l-koeffiċjent ta’ gravità ta’ 10 bl‑importanza tad-Direttiva 2009/28 fil-pakkett “enerġija-klima”. Skont il-Kummissjoni, in-nuqqas ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva mir‑Repubblika tal-Polonja tipprekludi l-promozzjoni tal-konsum tal‑enerġija minn sorsi rinnovabbli fis-setturi tal-elettriku, tat-tisħin, tat‑tkessiħ u tat-trasport. Barra minn hekk, il-bijokarburanti u l‑bijolikwidi eventwalment użati u meħuda inkunsiderazzjoni mir‑Repubblika tal-Polonja ma jissodisfawx neċessarjament il-kriterji ta’ sostenibbiltà previsti mid-Direttiva 2009/28. Din is-sitwazzjoni tiffavorixxi t-tkomplija tal-iżvilupp massiv tal-enerġija minn sorsi konvenzjonali, li tmur kontra l-politika tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-klima u l-enerġija u tippreġudika l-interessi tal-konsumaturi u tal‑investituri jew tal-operaturi ekonomiċi attivi fis-settur.

166. Il-protezzjoni tal-ambjent tinsab fil-qalba tad-Direttiva 2009/28. Fil-fatt, “[i]l-kontroll tal-konsum tal-enerġija Ewropea kif ukoll iż-żieda fl-użu ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli, flimkien ma’ ffrankar ta’ enerġija u żieda fl-effiċjenza tal-enerġija, jikkostitwixxu partijiet importanti mill-pakkett ta’ miżuri meħtieġa biex jitnaqqsu l‑emissjonijiet ta’ gass b’effett serra u jkun hemm konformità mal-Protokoll ta’ Kjoto għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima” (78). It-titjib fl-effiċjenza tal-enerġija huwa għan ewlieni tal-Unjoni (79).

167. Il-bażi legali tad-Direttiva 2009/28 tikkonferma dan. Adottata abbażi tal-Artikolu 175 KE (li sar l-Artikolu 192 TFUE), din id-direttiva hija neċessarjament azzjoni meħuda fid-dawl li jitwettqu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 191 TFUE, jiġifieri s-salvagwardja, il-ħarsien u t-titjib tal-kwalità tal-ambjent, il-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem u anki l-użu għaqli u razzjonali tar-riżorsi naturali.

168. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tinsisti fuq il-fatt li, meta n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu huwa ta’ natura li jippreġudika l-ambjent, huwa jkollu grad partikolari ta’ gravità (80).

169. Wara l-limitazzjoni tas-suġġett tar-rikors, il-Kummissjoni naqqset il-koeffiċjent ta’ gravità minn 10 għal 4. Waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014, hija ġġustifikat dan it-tnaqqis minħabba r-riduzzjoni sinjifikattiva ta’ numru ta’ artikoli tad-Direttiva 2009/28 li kienu għadhom ma ġewx trasposti.

170. Ċertament, jekk id-daqs tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tar‑Repubblika tal-Polonja huwa inqas b’mod sinjifikattiv fil-jum tal‑analiżi tal-fatti, jiena nqis li tali tnaqqis tal-koeffiċjent ta’ gravità huwa sinjal ħażin għax, kuntrarjament għall-għan punittiv tas-somma f’daqqa, il-pagamenti ta’ penalità huma intiżi sabiex ikun hemm implementazzjoni kompleta u l-iktar rapida possibbli tad-dritt tal‑Unjoni.

171. Barra minn hekk, għadu neċessarju li titfakkar l-importanza fundamentali tal-protezzjoni tal-ambjent u l-bżonn assolut li jiġu implementati, malajr, soluzzjonijiet prattiċi sabiex jiżguraw il‑produzzjoni ta’ enerġija sostenibbli?

172. F’dawn iċ-ċirkustanzi, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja hija xorta marbuta fil-kuntest partikolari tal-Artikolu 260(3) TFUE mal-limitu tal‑ammont propost mill-Kummissjoni, jiena nqis li l-koeffiċjent sostnut mill-Kummissjoni ċertament u bl-ebda mod ma huwa esaġerat.

173. Fl-aħħar nett, nosserva li r-Repubblika tal-Polonja, għalkemm imwissija sa mill-bidu tal-fażi prekontenzjuża bir-riskju li jiġu imposti fuqha pagamenti ta’ penalità, ma qisitx neċessarju li tikkoopera b’mod utli mal-Kummissjoni, u lanqas li tħaffef il-proċess ta’ traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28 qabel ix-xahar ta’ Lulju 2013.

174. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-gravità tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, minn naħa, u n-neċessità li tkun żgurata n-natura impożittiva tal-pagamenti ta’ penalità, min-naħa l-oħra, tal-inqas jiġġustifikaw il‑fattur ta’ gravità propost mill-Kummissjoni.

2.      L-evalwazzjoni tat-tul tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu

175. Skont il-punt 27 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni u tal‑Komunikazzjoni tal-2005 tagħha, il-Kummissjoni kienet inizjalment stabbilixxiet il-koeffiċjent ta’ dewmien għal 2.7.

176. Dan il-koeffiċjent kien ikkalkolat skont multiplikatur ta’ 0.10 għal kull xahar ta’ dewmien bejn is-6 ta’ Diċembru 2010 — l-għada tal‑iskadenza tat-terminu ta’ traspożizzjoni stabbilit mill-Artikolu 27 tad-Direttiva 2009/28 — u d-data li fiha l-Kummissjoni ddeċidiet li tibda proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri l-21 ta’ Marzu 2013.

177. Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddetermina t-tul tan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu billi tqis il-mument li fih hija tevalwa l-fatti u mhux dak li fih il-Kummissjoni tressaq il-każ quddiemha (81).

178. F’dan il-każ, kienu għaddew 46 xahar sal-ġurnata tas-seduta. Il‑koeffiċjent ta’ 3 finalment propost mill-Kummissjoni fl-ittra tagħha tal-1 ta’ Ottubru 2014 huwa għalhekk iġġustifikat.

3.      L-ammont standard b’rata fissa u l-indikazzjoni tal-kapaċità għal ħlas

179. Il-koeffiċjenti ta’ gravità u ta’ dewmien huma magħrufa. Bi prinċipju, għandha tiġi applikata l-informazzjoni aġġornata mogħtija fl‑aħħar Komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata “Aġġornament tad‑dejta użata biex jiġu kkalkolati s-somma sħiħa u l-pagamenti ta’ penali li għandhom jiġu proposti mill-Kummissjoni lill-Qorti tal‑Ġustizzja fil-proċedimenti ta’ ksur” (ĠU C 338, p. 18) (82).

180. Dan l-aġġornament jippermetti, fil-fatt, li tittieħed inkunsiderazzjoni bl-aħjar mod il-kapaċità għal ħlas tal-Istat Membru inkwistjoni fid-dawl tal-aħħar informazzjoni ekonomika disponibbli (83).

181. Effettivament, huma għalhekk ammont standard b’rata fissa ta’ EUR 660 u fattur “n” tal-kapaċità ta’ ħlas ta’ 7.75 li għandhom jintużaw.

4.      Konklużjoni dwar l-ammont ta’ pagamenti ta’ penalità

182. Kif diġà indikajt, il-proposta tal-Kummissjoni hija, fil-kuntest tal-Artikolu 260(3) TFUE, limitu massimu impost fuq il-Qorti tal‑Ġustizzja fl-evalwazzjoni tal-pagamenti ta’ penalità li hija għandha timponi.

183. Madankollu, l-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni li jiena għadni kif għamilt ma jistax iwassalni sabiex nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja timponi pagamenti ta’ penalità iktar baxxi minn dawk proposti mill‑Kummissjoni. Għalhekk jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja timponi fuq ir-Repubblika tal-Polonja pagamenti ta’ penalità ta’ EUR 61 380 kuljum għal kull jum ta’ dewmien sakemm hija tikkomunika lill-Kummissjoni l-miżuri li jiżguraw it-traspożizzjoni tad‑Direttiva 2009/28.

C –    L-iffissar tad-data li fiha jibda l-obbligu ta’ ħlas

184. Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 260(3) TFUE, hija wkoll il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tispeċifika espressament fis-sentenza tagħha d-data li fiha jibda l-obbligu ta’ ħlas.

185. F’dan ir-rigward, jiena nipproponi li tiġi segwita l-linja gwida adottata reċentement mill-Qorti tal-Ġustizzja u li tikkonsisti fl-ordni ta’ ħlas ta’ pagamenti ta’ penalità mid-data tas-sentenza tagħha, bil-kundizzjoni li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jkun għadu “jippersisti sal-jum ta’ meta tingħata din is-sentenza” (84).

VII – Fuq l-ispejjeż

186. Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.

187. F’dan il-każ, il-Kummissjoni talbet il-kundanna tar-Repubblika tal-Polonja u din tilfet fil-mertu. Hemm lok għalhekk li tiġi kkundannata għall-ispejjeż kollha.

188. Skont l-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura, ir-Renju tal‑Pajjiżi l-Baxxi għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.

VIII – Konklużjoni

189. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi kif ġej:

1)         Billi fid-data tal-iskadenza tat-terminu stabbilit mill‑Kummissjoni fl-opinjoni motivata tagħha, la kienet ikkomunikat lill-Kummissjoni u lanqas adottat il-liġijiet, ir-regolament u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex tikkonforma ruħha mad-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il‑promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE, ir-Repubblika tal-Polonja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 27(1) tad‑Direttiva 2009/28.

2)         Billi bl-istess mod, fil-jum tal-analiżi tal-fatti, hija kienet għadha ma kkomunikatx lill-Kummissjoni u lanqas ittrasponiet fid-dritt intern l-Artikoli 13(2), (4), (5) u (6); 14(2), (5) u (6); 17(3), (4) u (5) u 18(1) tad-Direttiva 2009/28, ir-Repubblika tal‑Polonja ppersistiet bin-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu tagħha u konsegwentement hija kkundannata tħallas lill-Kummissjoni, fil-kont “Risorżi proprji tal-Unjoni Ewropea”, pagamenti ta’ penalità ta’ kuljum ta’ EUR 61 380 mid-data tas-sentenza li ser tingħata, bil-kundizzjoni li n-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu jippersisti fil-jum li fih tingħata din is-sentenza, u dan sakemm hija tikkomunika lill-Kummissjoni l-miżuri li jiżguraw t‑traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/28.

3)         Ir-Repubblika tal-Polonja hija kkundannata għall-ispejjeż.

4)         Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.

1 – Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

2 – ĠU L 140, p. 16.

3 – F’dan ir-rigward, ninnota n-nuqqas ta’ interess tal-Istati Membri fil-kwistjoni. Fil‑fatt, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi biss intervjena. Bl-istess mod, bl-eċċezzjoni tar-Repubblika tal‑Estonja, ebda Stat Membru ieħor ma kien intervjena fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Ir-Rumanija (C‑405/13), inizjalment appuntata fis-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014 u li kienet tqajjem l-istess kwistjoni ta’ interpretazzjoni. Il-Kummissjoni ċediet ir‑rikors tagħha fit-2 ta’ Ottubru 2014, billi qieset li r-Rumanija kienet ikkomunikatilha l-miżuri ta’ traspożizzjoni tad-direttiva inkwistjoni.

4 – Direttiva 2009/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, li temenda d-Direttiva 2003/87/KE għat-titjib u l-estensjoni tal-iskema Komunitarja għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra (ĠU L 140, p. 63).

5 – Direttiva 2009/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, li temenda d-Direttiva 98/70/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-petrol, tad-diżil u taż‑żejt tal-gass u li tintroduċi mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 1999/32/KE rigward l-ispeċifikazzjoni tal-karburant użat mill-bastimenti tal-passaġġi tal-ilma interni u li tħassar id-Direttiva 93/12/KEE (ĠU L 140, p. 88).

6 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (79/72, EU:C:1973:70, punt 7).

7 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑59/89, EU:C:1991:225, punt 18); Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑456/03, EU:C:2005:388, punt 51); Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑551/08, EU:C:2009:683, punt 21); u Il‑Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑277/13, EU:C:2014:2208, punt 43).

8 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑137/96, EU:C:1997:566, punt 8), u Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑362/10, EU:C:2011:703, punt 58).

9 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑456/03, EU:C:2005:388, punt 26).

10 – Ibidem (punt 27).

11 – Ibidem (punt 29).

12 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C-282/02, EU:C:2005:334, punt 40) u Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C-152/05, EU:C:2008:17, punt 15).

13 – Ara, f’dan is-sens, għal aġir perfettament identiku tar-Repubblika tal-Polonja u kkundannat mill-Qorti tal-Ġustizzja, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑551/08, EU:C:2009:683, punti 25 u 26).

14 – Punt 19.

15 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑326/09, EU:C:2011:155, punt 20). Ara wkoll, il-punt 18 tas-sentenza sabiex jitfakkru l-prinċipji, u l-punt 15 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑551/08, EU:C:2009:683, punt 15).

16 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑456/03EU:C:2005:388, punt 27).

17 – “In-nuqqas ta’ risposta, f’terminu raġonevoli, għall-mistoqsijiet magħmula mill‑Kummissjoni rrenda iktar diffiċli t-twettiq tal-missjoni li għandha din tal-aħħar u kkostitwixxa għalhekk ksur tal-obbligu tal-kooperazzjoni li jistabilixxi l‑Artikolu [4(3) TUE]” (sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C‑137/91, EU:C:1992:272, punt 6).

18 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C-32/05, EU:C:2006:749, punti 52 sa 56).

19 – Punti 43 u 44 tar-risposta tar-Repubblika tal-Polonja.

20 – Sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑326/09, EU:C:2011:155, punt 22), u Il‑Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑551/08, EU:C:2009:683, punt 23); kif ukoll referenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 8 ta’ dawn il-Konklużjonijiet. Ara wkoll, is-sentenza Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja, fl-okkażjoni ta’ talba għal deċiżjoni preliminari, iddeċidiet, wara li fakkret l-obbligu tal-Istati Membri li jadottaw att pożittiv ta’ traspożizzjoni meta direttiva tipprovdi espressament li d‑dispożizzjonijiet ta’ traspożizzjoni ta’ din id-direttiva għandhom jinkludu riferiment għaliha jew ikunu akkumpanjati minn tali riferiment fil-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom, li “huwa ċertament minnu li l-Istati Membri jkunu jistgħu, fil‑kuntest ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu, ippreżentat skont l‑Artikolu 258 TFUE, jiġu kkundannati għal nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi tagħhom li jirriżultaw mill-Artikolu [li jipprovdi dan l-obbligu ta’ riferiment għad-direttiva]” (punt 63). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet “ma huwiex neċessarju […] li miżura nazzjonali li tonqos milli tirreferi, fl‑espożizzjoni tal-motivi, għad-direttiva kkonċernata ma tistax tkun ikkunsidrata bħala miżura valida ta’ traspożizzjoni tagħha” (punt 63).

21 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑374/11, EU:C:2012:827, punt 33) fejn in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kien jikkonsisti fin‑“nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza preċedenti”.

22 – Enfasi miżjuda minni.

23 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑281/11, EU:C:2013:855, punt 105).

24 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑96/95, EU:C:1997:165, punti 36 u 37).

25 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑311/10 EU:C:2011:702, punti 49 u 50).

26 – Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2009/28.

27 – F’dan is-sens, fir-rigward tal-adegwatezza tal-pagamenti ta’ penalità sabiex tkun żgurata l-eżekuzzjoni sħiħa tal-ewwel sentenza li tikkonstata nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ta’ Stat Membru, ara b’mod partikolari s-sentenzi, Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 114), u Il-Kummissjoni vs Il‑Lussemburgu (C-576/11, EU:C:2013:773, punt 45).

28 – Skont l-Osservatorju leġiżlattiv tal-Parlament Ewropew, id-Direttiva 2009/28 ġiet adottata skont il-“proċedura leġiżlattiva ordinarja (ex-kodeċiżjoni)” (aċċessibbli fuq l-internet fl-indirizz segwenti: (COD)&l=FRtab-0). Id-database tal-Kunsill poġġa wkoll din id-direttiva fost dawk adottati skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (disponibbli fuq l-internet fl‑indirizz segwenti: ).

29 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, punt 61). F’din is-sentenza, billi approvat l-analiżi tal-Qorti Ġenerali li teskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 263(4) TFUE l-atti leġiżlattivi, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonferma b’mod impliċitu li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni f’dik il-kawża, adottata abbażi tal‑Artikolu 251 KE, tikkorrispondi għal att leġiżlattiv fis-sens tat-Trattat ta’ Lisbona (punt 61 tad-digriet tal-Qorti Ġenerali). Fil-fatt, fil-punt 61 tad-digriet ikkontestat, il-Qorti Ġenerali kienet qieset li l-proċedura ddefinita fl‑Artikolu 294 TFUE, imsejħa “proċedura leġiżlattiva ordinarja”, tirriproduċi essenzjalment dik iddefinita fl-Artikolu 251 KE. Hija kkonkludiet li l-leġiżlazzjoni kkontestata, li kienet ġiet adottata skont il-proċedura msemmija f’dan l-aħħar artikolu, kellha, fil-kuntest ta’ kategoriji ta’ atti ġuridiċi msemmija mit-Trattat FUE, tikkwalifika bħala att leġiżlattiv.

30 – K. Lenaerts, u P. van Nuffel, “The ordinary legislative procedure replaces the former ‘co-decision procedure’ set out in Art. 251 ECˮ, European Union Law, 3 Ed., Sweet & Maxwell, 2011, p. 663); S. van Raepenbusch, “Finalement, après l’entrée en vigueur du traité de Lisbonne, la procédure de codécision est devenue ‘la procédure législative ordinaire’ (Art. 289(1) TFUE) [...]” Droit institutionnel de l’Union européenne, Larcier, Bruxelles, 2011, p. 288).

31 – Ara, f’dan is-sens, T. Materne, La procédure en manquement d’État, guide à la lumière de la jurisprudence de la Cour de justice de l’Union européenne, Larcier, Bruxelles, 2012, p. 41; D. Blanc, “Les procédures du recours en manquement, le traité, le juge et le gardien: entre unité et diversité en vue d’un renforcement de l’Union de droit”, f’S. Mahieu, (dir.), Contentieux de l’Union européenne, questions choisies, Larcier, Bruxelles, 2014, p. 429 sa 461, speċjalment p. 447.

32 – L-Artikolu 10 tal-Protokoll Nru 36 dwar id-dispożizzjonijiet tranżitorji jippreċiża li l-Artikolu 258 TFUE ma jistax ikun applikat għall-atti adottati fil-kuntest tat-tielet pilastru qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona.

33 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑387/97, EU:C:2000:356, punt 42). Ara wkoll, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444) fejn il‑Qorti tal-Ġustizzja kkundannat lil Franza tħallas pagamenti ta’ penalità u somma f’daqqa għax ma kinitx eżegwixxiet is-sentenza mogħtija fil-11 ta’ Ġunju 1991 fil‑Kawża Il-Kummissjoni vs Franza (C‑64/88, EU:C:1991:240). F’dan il-każ, il‑proċedura prekontenzjuża bdiet fis-27 ta’ Jannar 2011, jiġifieri wara d-dħul fis‑seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona.

34 –      SEC (2010) 1371 finali (ĠU 2011 C 12, p. 5).

35 – Punt 1 tal-Komunikazzjoni. Enfasi miżjuda minni.

36 – Punt 16 tal-Komunikazzjoni.

37 – Punt 17 tal-Komunikazzjoni, enfasi tiegħi.

38 – Ara, għal eżempju ta’ dikjarazzjoni ta’ din is-setgħa li wasslet għall-inammissibbiltà ta’ rikors għal nuqqas li tittieħed azzjoni, is-sentenza Star Fruit vs Il-Kummissjoni (247/87, EU:C:1989:58, punt 11) u tal-inammissibbiltà ta’ rikors għal annullament, is-sentenza Lütticke et vs Il-Kummissjoni (48/65, EU:C:1966:8).

39 – Ara, f’dan is-sens, S. van der Jeught, “L’action en manquement ‘renforcée’: sanctions pécuniaires en cas de non-transposition des directives européennes”, Journal de droit européen, 2011, p. 68 sa 70, speċjalment p. 70.

40 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑121/07, EU:C:2008:695, punt 63). Is‑sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, punt 51) fakkret dan il-prinċipju reċentement.

41 – Enfasi miżjuda minni.

42 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑531/06, EU:C:2009:315, punt 24). Enfasi miżjuda minni. Madankollu, illum qamu ċerti vuċijiet li qed jeżiġu li l-Kummissjoni tiddeskrivi, fl-okkażjoni ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra Stat Membru (u li tiegħu għalhekk hija tkun eżaminat is-sitwazzjoni qabel l-introduzzjoni tiegħu), l-istat ta’ applikazzjoni jew il-ksur tad-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni inkwistjoni fl-Istati Membri l-oħra. Bi tweġiba għal mistoqsija magħmula f’dan ir-rigward fis-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2004, il-Kummissjoni indikat li, għad-Direttiva 2009/28, minbarra din il-proċedura, żewġ Stati Membri biss kienu suġġetti għal proċedura kontenzjuża (Kawżi Il-Kummissjoni vs L‑Awstrija, C‑663/13 u Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C‑236/14), madankollu kien hemm proċedura prekontenzjuża kontra żewġ Stati Membri oħra, ir-Renju tal‑Pajjiżi l-Baxxi u r-Repubblika Ċeka.

43 –      F’każ partikolari, iżda madankollu b’oġġezzjoni simili (li l-impożizzjoni aggregattiva ta’ pagamenti ta’ penalità u ta’ somma f’daqqa jikkostitwixxu preġudizzju għall-ugwaljanza fit-trattament meta ma kinitx prevista preċedentement), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li hija għandha tevalwa, fid dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, is-sanzjonijiet pekunjarji li għandhom jiġu imposti u ddeċidiet li “[f]’dawn il-kundizzjonijiet, il-fatt li aggregazzjoni ta’ miżuri ma ġietx imposta f’kawżi deċizi preċedentement ma huwiex, waħdu, ta’ ostakolu għall impożizzjoni ta’ tali aggregazzjoni f’kawża oħra, sakemm, fir-rigward tan natura, il-gravità u l-persistenza tan-nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu li ġie kkonstatat, tali aggregazzjoni tidher li tkun xierqa” (sentenza Il-Kummissjoni vs Franza, C 304/02, EU:C:2005:444, punt 86).

44 – Ara l-argumenti iktar ’il quddiem (D. L-iffissar tal-ammont tal-pagamenti ta’ penalità jew tas-somma f’daqqa).

45 – Enfasi miżjuda minni.

46 – Ara, f’dan is-sens, T. Materne, La procédure en manquement d’État, guide à la lumière de la jurisprudence de la Cour de justice de l’Union européenne, Larcier, Bruxelles, 2012, p. 42.

47 – Ara, f’dan is-sens, T. Materne, op. cit., p. 42. L-awtur jirreferi min-naħa tiegħu għal T. Joris, u S. van der Jeught, “Tien jaar financiële sancties in de Europese inbreukprocedure ex artikel 260 lid 2 VWEU”, Tijdschrift voor Europees en economisch rect (SEW), Novembru 2010, p. 435. Ara wkoll, f’dan is-sens, S. van der Jeught, “L’action en manquement ‘renforcée’: sanctions pécuniaires en cas de non-traspożizzjoni des directives européennes”, Journal de droit européen, 2011, p. 68 sa 70, speċjalment p. 69; D. Blanc, “Les procédures du recours en manquement, le traité, le juge et le gardien: entre unité et diversité en vue d’un renforcement de l’Union de droit”, fi S. Mahieu, (dir.), op. cit., p. 429 sa 461, speċjalment p. 446. Jiena ma sibt ebda kumment fis-sens kuntrarju.

48 – Nota ta’ trażmissjoni tal-Presidju tal-Konvenzjoni (Segretarjat tal-Konvenzjoni Ewropea, KONV 734/03, tat-12 ta’ Mejju 2003, p. 16, nota ta’ qiegħ il-paġna 1). Ara wkoll, f’dan is-sens, Segretarjat tal-Konvenzjoni Ewropea, Rapport finali tal‑Grupp ta’ diskussjoni dwar il-funzjonament tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-25 ta’ Marzu 2003, KONV 636/03, punt 28, p. 11 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 2.

49 – Punt 19 tal-Komunikazzjoni. Enfasi miżjuda minni.

50 – Dwar din l-għażla tal-Kummissjoni esprima ruħu, P. Wenneras, li rrileva wkoll li “[d]rawing a line between notification of incomplete transposition measures and notification of incorrect transposition measures does not appear straightforward in practice” (P. WENNERAS “Sanctions against Member States under Article 260 TFEU: Alive, but not kicking?”, Common Market Law Review, 2012, Vol. 49, p. 145 sa 176, speċjalment p. 167).

51 – Sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑456/03, EU:C:2005:388, punt 51 u l‑ġurisprudenza ċċitata).

52 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑59/89, EU:C:1991:225, punt 18).

53 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑59/89, EU:C:1991:225, punt 24); Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑456/03, EU:C:2005:388, punt 51); Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (C‑551/08, EU:C:2009:683, punt 21); kif ukoll Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑277/13, EU:C:2014:2208, punt 43).

54 – Punt 70 tar-replika tagħha.

55 – Kif indikajt preċedentement, il-Kummissjoni ċediet ir-rikors tagħha fit-2 ta’ Ottubru 2014, billi qieset li r-Rumanija kienet ikkomunikatilha miżuri li jikkostitwixxu traspożizzjoni sħiħa tad-direttiva inkwistjoni.

56 – Punt 29 tar-replika ppreżentata mill-Kummissjoni fil-Kawża C-405/13, Il‑Kummissjoni vs Ir-Rumanija.

57 – Punt 19 tal-Komunikazzjoni. Enfasi miżjuda minni.

58 – Ara, fejn ġiet reċentement imfakkra fir-rigward tas-somma f’daqqa, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punt 49) u, fejn ġiet imfakkra b’mod ġenerali fejn japplikaw kemm is-somma f’daqqa kif ukoll il‑pagamenti ta’ penalità, il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-Kawża Il‑Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162, punt 104).

59 – Ara, għal eżempju ta’ applikazzjoni, is-sentenza British Telecommunications (C‑392/93, EU:C:1996:131, punti 43 sa 46).

60 – Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punt 50), kif ukoll il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-Kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162, punt 104).

61 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, punt 80).

62 – Punt 7 tal-Komunikazzjoni. Enfasi miżjuda minni. Skont l-informazzjoni kkomunikata mill-Kummissjoni waqt is-seduta tas-7 ta’ Ottubru 2014, l-unika intimazzjoni għall-użu ta’ pagamenti ta’ penalità fl-ittra ta’ intimazzjoni tidher effettiva. Minn 1,575 proċeduri mibdija mill-pubblikazzjoni tal-Komunikazzjoni tagħha, kienu biss 41 kawża li kellhom jitressqu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri 2.6 % biss.

63 – Ara l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 60 ta’ dawn il‑Konklużjonijiet.

64 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punt 50).

65 – Sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑387/97, EU:C:2000:356, punt 89).

66 – Enfasi miżjuda minni.

67 – Enfasi miżjuda minni.

68 – Punt 6 tal-Komunikazzjoni tal-2005 u l-punt 13 tal-Komunikazzjoni. Il‑kunsiderazzjoni tal-kriterju tal-gravità u tat-tul hija żviluppata fil-punti 16 u 17 tal-Komunikazzjoni tal-2005. Il-punt 23 tal-Komunikazzjoni jirreferi minn naħa tiegħu, b’mod ġenerali, għall-punti 14 sa 18 tal-Komunikazzjoni tal-2005 dwar l‑iffissar ta’ pagamenti ta’ penalità. Għar-riproduzzjoni ta’ dawn il-kriterji mill‑Qorti tal-Ġustizzja, ara b’mod partikolari, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il‑Greċja (C‑387/97, EU:C:2000:356, punt 92); Il-Kummissjoni vs Franza, (C‑304/02, EU:C:2005:444, punt 104); kif ukoll Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punt 73).

69 – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑387/97, EU:C:2000:356, punt 92); Il-Kummissjoni vs Franza, (C‑304/02, EU:C:2005:444, punt 104); kif ukoll Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punt 73).

70 – Punt 16 tal-Komunikazzjoni tal-2005.

71 – Punt 18 tal-Komunikazzjoni tal-2005. Ara, f’dan is-sens, il-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 69 ta’ dawn il-Konklużjonijiet, kif ukoll il‑Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-Kawża Il-Kummissjoni vs L‑Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162, punt 148).

72 – Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-31 ta’ Awwissu 2012 [C(2012) 6106].

73 – Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-27 ta’ Settembru 2014 (2014/C 338/02), ĠU C 338, p. 18.

74 – Ara, f’dan is-sens, il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-Kawża Il‑Kummissjoni vs Ir-Repubblika Ċeka (C‑241/11, EU:C:2013:181, punt 43).

75 – Iż-żewġ soluzzjonijiet ġew applikati mill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddetermina l‑ammont tal-pagamenti ta’ penalità fil-kuntest tal-Artikolu 260(2) TFUE. Ara, fir‑rigward tal-applikazzjoni tal-metodu ta’ kalkolu tal-Kummissjoni, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, qabbel il-punti 2 u 72) u, fir-rigward tal-applikazzjoni ex aequo et bono, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Portugall (C‑76/13, EU:C:2014:2029, punti 75 u 76). Għall-iffissar ta’ somma f’daqqa, il-Qorti tal-Ġustizzja donnha tirrifjuta li timmotiva d-deċiżjoni tagħha meta mqabbla mal-metodu matematiku tal-Kummissjoni u tagħti evalwazzjoni ġenerali ex aequo et bono tal-kriterji meqjusa rilevanti.

76 – Fil-punt 160 tal-Konklużjonijiet tiegħu fil-Kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162).

77 – Ara, f’dan is-sens, fir-rigward tas-sentenza fil-Kawża Il-Kummissjoni vs Ir‑Repubblika Ċeka (C‑241/11, EU:C:2013:423), li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kkundannat lir-Repubblika Ċeka għal ħlas ta’ somma f’daqqa; A. Rigaux, “Sanctions pécuniaires du manquement”, Europe, Awwissu 2013, Vol. 8, Komunikazzjoni 334.

78 – Premessa 1 tad-Direttiva 2009/28.

79 – Premessa 17 tad-Direttiva 2009/28.

80 – Ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, punt 56), kif ukoll il-punt 158 tal-Konklużjonijiet tal‑Avukat Ġenerali Kokott fil-Kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162).

81 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Franza (C‑177/04, EU:C:2006:173, punt 71); Il-Kummissjoni vs Il-Portugal (C‑70/06, EU:C:2008:3, punt 45), kif ukoll Il-Kummissjoni vs Spanja (C‑610/10, EU:C:2012:781, punt 120).

82 – Ara, f’dan is-sens, il-punt 151 tal-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil‑Kawża Il-Kummissjoni vs L-Italja (C‑196/13, EU:C:2014:2162).

83 – Ara, b’mod partikolari f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Irlanda (C‑279/11, EU:C:2012:834, punt 78).

84 – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑533/11, EU:C:2013:659, punt 3 tad-dispożittiv); Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu (C‑576/11, EU:C:2013:773, punt 3 tad-dispożittiv) u Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C-378/13, EU:C:2014:2405, punt 2 tad-dispożittiv.

Full & Egal Universal Law Academy