KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WAHL
ippreżentati fit-23 ta’ Ottubru 2014 ( 1 )
Kawża C‑388/13
UPC Magyarország kft
vs
Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság
[talba għal deċiżjoni preliminari mill-Kúria (l-Ungerija)]
“Prattiċi kummerċjali żleali — Informazzjoni żbaljata li tingħata minn impriża tat-telekomunikazzjonijiet lil abbonat li tikkawżalu spejjeż addizzjonali — Kunċett ta’ ‘prattika kummerċjali’ — Rwol tad-dritt kuntrattwali”
1.
X’inhi “prattika kummerċjali” għall-finijiet tad-Direttiva 2005/29/KE (iktar ’il quddiem “id-Direttiva PKŻ”) ( 2 )? Jew, b’mod iktar speċifiku, il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni żbaljata lil konsumatur wieħed tista’ tiġi kkunsidrata bħala “prattika kummerċjali” għal dawn il-finijiet? Dik hija, essenzjalment, id-domanda li dwarha l-qorti tar-rinviju tixtieq gwida f’din il-kawża. Se nispjega, iktar ’il quddiem, għaliex għal din id-domanda għandha tingħata risposta fin-negattiv.
I – Il-kuntest ġuridiku
2.
Il-premessa 6 fil-preambolu tad-Direttiva PKŻ issemmi l-prinċipju ta’ proporzjonalità. Konformement ma’ dan il-prinċipju ta’ proporzjonalità, id-Direttiva tħares lill-konsumaturi mill-konsegwenzi ta’ prattiċi kummerċjali żleali bħal dawn fejn ikunu sostanzjali iżda tagħraf li f’ċerti każijiet l-impatt fuq il-konsumatur jista’ jkun negliġibbli.
3.
Skont il-premessa 7 tad-Direttiva PKŻ:
“Din id-Direttiva tindirizza prattiċi kummerċjali konnessi direttament ma’ l-influwenza fuq id-deċiżjonijiet transazzjonali tal-konsumaturi fir-rigward ta’ prodotti [...]”.
4.
Il-premessa 9 ta’ din id-direttiva tispjega:
“Din id-Direttiva hi mingħajr preġudizzju għal azzjonijiet individwali miġjuba minn dawk li sofrew ħsara minn prattika kummerċjali żleali. Hija wkoll mingħajr preġudizzju għal regoli [tal-UE] u nazzjonali dwar il-liġi kontrattwali [...]”
5.
Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva PKŻ:
“L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li tikkontribwixxi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern u li tikseb livell għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur billi tapprossima l-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri dwar prattiċi kummerċjali żleali li jagħmlu ħsara lill-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi”.
6.
L-Artikolu 2 tad-Direttiva PKŻ jaqra kif ġej:
“Għall-għanijiet ta’ din id-direttiva,
[...]
(d)
“prattiċi kummerċjali fin-negozju mal-konsumatur” (minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘prattiċi kummerċjali’) tfisser kwalunkwe att, ommissjoni, imġieba jew rappreżentazzjoni, komunikazzjoni kummerċjali inlużi reklamar u kummerċjalizzazzjoni, minn kummerċjant, konnessi direttament mal-promozzjoni jew bejgħ jew fornitura ta’ xi prodott lil konsumaturi [...]
[...]”
7.
Skont l-Artikolu 3 tad-Direttiva PKŻ:
“1. Din id-Direttiva għandha tapplika għal prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur, kif stabbilit fl-Artikolu 5, qabel, matul jew wara tranżazzjoni kummerċjali fir-rigward ta’ xi prodott.
2. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għal-liġi kontrattwali u, b’mod partikolari, għar-regoli dwar il-validità, it-tfassil u l-effetti ta’ kuntratt.
[...]”
8.
Skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva PKŻ (“Il-Projbizzjoni ta’ Prattiċi Kummerċjali Żleali”):
“1. Il-prattiċi kummerċjali żleali għandhom ikunu projbiti.
2. Prattika kummerċjali tkun żleali jekk:
(a)
hija kuntrarja għar-rekwiżiti tad-diliġenza professjonali,
kif ukoll
(b)
toħloq distorsjoni sostanzjali jew tista’ toħloq distorsjoni sostanzjali fl-imġieba ekonomika, fir-rigward tal-prodott, tal-konsumatur medju li tilħaq jew li lilu tkun indirizzata, jew tal-membru medju tal-grupp meta xi prattika kummerċjali tkun diretta lejn grupp partikolari ta’ konsumaturi.
[...]
4. B’mod partikolari, ikunu żleali dawk il-prattiċi kummerċjali li
(a)
jqarrqu kif stabbilit fl-Artikoli 6 u 7,
jew
(b)
jkunu aggressivi kif stabbilit fl-Artikoli 8 u 9.
5. Fl-Anness I hemm lista ta’ dawk il-prattiċi kummerċjali li għandhom f’kull ċirkostanza jitqiesu bħala żleali. L-istess lista waħdanija għandha tapplika fl-Istati Membri kollha u tista’ tiġi modifikata biss permezz ta’ revizjoni tad-Direttiva.”
II – Il-fatti, il-proċedura u d-domandi mressqa
9.
F’April 2010, S talab lil UPC Magyarország (iktar ’il quddiem “UPC”), fornitur ta’ servizzi tat-televiżjoni bil-kejbil, informazzjoni dwar perijodu ta’ ħlas speċifiku li għalih kienet tirreferi l-fattura annwali maħruġa fl-2010, billi dan ma kienx ċar mill-fattura.
10.
Sussegwenement, S ġie informat li l-fattura annwali l-iktar reċenti kienet tirrigwarda l-perijodu bejn il-11 ta’ Jannar 2010 u l-10 ta’ Frar 2011. Sabiex jiġi żgurat li t-tmiem tal-kuntratt jikkoinċidi mal-aħħar jum ta’ servizz diġà mħallas, S talab it-terminazzjoni tal-kuntratt b’seħħ mill-10 ta’ Frar 2011. Madankollu, is-servizz inqata’ biss erbat ijiem wara, fl-14 ta’ Frar 2011. Fit-12 ta’ Marzu 2011, inħarġet ordni ta’ ħlas dwar arretrati ta’ HUF 5243 (madwar EUR 18) dovuti għal dawk l-erbat ijiem, jiġifieri mill-11 sal-14 ta’ Frar 2011.
11.
S għamel ilment mal-Budapest Főváros Kormányhivatala Fogyasztóvédelmi Felügyelősége (Ispettorat għall-Protezzjoni tal-Konsumatur taħt l-amministrazzjoni governattiva ta’ Budapest, iktar ’il quddiem imsejjaħ “l-awtorità tal-ewwel livell”) fejn ġie allegat li kien ingħata informazzjoni żbaljata. B’riżultat ta’ dan, ma kienx f’pożizzjoni li jiżgura li t-tmiem tal-kuntratt kien jikkoinċidi mal-aħħar jum tal-perijodu ta’ ħlas attwali, sabiex seta’ juża s-servizzi ta’ kumpannija oħra mid-data tat-terminazzjoni tal-kuntratt. Għalhekk, matul il-perijodu tranżitorju inkwistjoni kellu jħallas liż-żewġ kumpanniji.
12.
B’deċiżjoni tal-11 ta’ Lulju 2011, l-awtorità tal-ewwel livell imponiet multa ta’ HUF 25000 (madwar EUR 85) fuq UPC. B’deċiżjoni tal-10 ta’ Ottubru 2011, in-Nemzeti Fogyasztóvédelmi Hatóság (Uffiċċju Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Konsumatur), bħala l-awtorità tat-tieni livell, ikkunsidra li t-talba kienet fondata sew u kkonferma d-deċiżjoni tal-awtorità tal-ewwel livell.
13.
Wara proċeduri ta’ stħarriġ ġudizzjarju li nbdew minn UPC, il-Fővárosi Törvényszék (il-Qorti Muniċipali ta’ Budapest) bidlet id-deċiżjoni tal-Uffiċċju Nazzjonali għall-Protezzjoni tal-Konsumatur u ċaħdet it-talba li ressaq S. B’mod partikolari, skont dik is-sentenza, l-imġiba ta’ UPC ma kinitx tikkostitwixxi mġiba kontinwa. Żball maniġerjali iżolat ta’ natura amministrattiva u fir-rigward ta’ klijent wieħed ma jistax jitqies li jikkostitwixxi prattika.
14.
Billi kellha dubji dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva PKŻ, il-Kúria, adita bil-każ bħala qorti ta’ kassazzjoni, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin:
“(1)
L-Artikolu 5 tad-[Direttiva PKŻ], għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-każ ta’ prattiki qarrieqa fis-sens tal-Artikolu 5(4) ta’ din id-direttiva, ma għandux ikun hemm eżami distint tal-kriterji tal-Artikolu 5(2)(a)?
(2)
Komunikazzjoni ta’ informazzjoni li ma tkunx tikkorrispondi għall-verità lil konsumatur wieħed biss għandha tiġi kkunsidrata bħala prattika kummerċjali fis-sens tad-direttiva ċċitata iktar ’il fuq?”
15.
Ġew sottomessi osservazzjonijiet bil-miktub f’dawn il-proċeduri minn UPC, mill-Gvern Ungeriż u mill-Kummissjoni, li lkoll kemm huma għamlu trattazzjoni verbali waqt is-seduta tas-11 ta’ Settembru 2014.
III – Analiżi
1. Osservazzjonijiet preliminari
16.
Din il-kawża hija marbuta mill-qrib mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja CHS Tour Services ( 3 ). Dik is-sentenza tipprovdi risposta għall-ewwel miż-żewġ domandi li qed tagħmel il-qorti tar-rinviju f’dan il-każ. B’mod iktar speċifiku, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-Direttiva PKŻ għandha tiġi interpretata li tfisser li, jekk prattika kummerċjali tissodisfa l-kriterji kollha speċifikati fl-Artikolu 6(1) ta’ din id-direttiva biex tiġi kkategorizzata bħala prattika qarrieqa fir-rigward tal-konsumatur, ma jkunx meħtieġ li jiġi ddeterminat jekk tali prattika tmurx kontra wkoll ir-rekwiżiti ta’ diliġenza professjonali kif imsemmi fl-Artikolu 5(2)(a) tad-Direttiva PKŻ biex leġittimament titqies li hija żleali u, għaldaqstant, ipprojbita skont l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva ( 4 ).
17.
F’din l-analiżi, jiena ser niffoka fuq it-tieni domanda (li loġikament tiġi qabel l-ewwel waħda), jiġifieri jekk il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni żbaljata lil konsumatur wieħed tistax titqies bħala “prattika kummerċjali” fis-sens tad-Direttiva PKŻ. Din hija kwistjoni ġdida li l-Qorti tal-Ġustizzja għadha ma ttrattatx. Għaldaqstant, dan il-każ, joffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tikkjarifika l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva.
2. Il-kunċett ta’ “prattiċi kummerċjali” jinkludi wkoll att iżolat li jaffettwa ħażin konsumatur wieħed?
18.
Il-Gvern Ungeriż u l-Kummissjoni jargumentaw li l-“prattiċi kummerċjali” fis-sens tad-Direttiva PKŻ ikopru wkoll att li jaffettwa ħażin konsumatur individwali, kif inhu l-każ fil-kawża li qiegħda quddiem il-qorti tar-rinviju, jiġifieri l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni żbaljata lil konsumatur wieħed. B’mod partikolari, il-Gvern Ungeriż jiġġustifika l-fehma tiegħu fis-sens li hemm bżonn li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur. Dan l-għan jissemma speċifikament fl-Artikolu 1 tad-Direttiva PKŻ u jikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet ewlenin tad-Direttiva.
19.
Huwa veru li d-definizzjoni ta’ “prattiċi kummerċjali” fl-Artikolu 2 tad-Direttiva PKŻ hija rimarkabbilment wiesgħa. Dan il-kliem huwa ddefinit bħala “kwalunkwe att, ommissjoni, imġiba jew rappreżentazzjoni, komunikazzjoni kummerċjali inlużi reklamar u kummerċjalizzazzjoni, minn kummerċjant, konnessi direttament mal-promozzjoni jew bejgħ jew fornitura ta’ xi prodott lil konsumaturi”.
20.
Għaldaqstant, medda estensiva ta’ mġiba li tista’ sseħħ qabel il-konklużjoni ta’ kuntratt (bħal imġiba li taffettwa d-deċiżjoni tal-konsumatur li jakkwista ċertu prodott), imma anki fi stadji sussegwenti tar-relazzjoni kuntrattwali (bħal meta jiġu kkunsidrati l-ilmenti u s-servizzi ta’ wara l-bejgħ) tista’ taqa’ fl-ambitu ta’ din id-direttiva. Dan jidher permezz tal-lista ta’ prattiċi żleali pprojbiti pprovduta fl-Anness I tad-Direttiva PKŻ. F’dan is-sens, jidher li ma hemm xejn fid-Direttiva PKŻ li jeskludi, mill-bidu nett, mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-għoti ta’ informazzjoni żbaljata dwar kwistjonijiet bħal perijodi ta’ ħlas, il-kundizzjonijiet għat-terminazzjoni ta’ kuntratt tal-konsumatur, jew informazzjoni oħra dwar l-eżekuzzjoni tal-kuntratt. Mingħajr dubju, iktar ma wieħed jinterpreta b’mod wiesa’ l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva, iktar hemm il-possibbiltà li jintlaħaq livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur, kif teħtieġ id-Direttiva.
21.
Madankollu, ma naħsibx li huwa fattibbli li dak li jkun jikkonkludi minn dak li ntqal li l-portata tad-Direttiva PKŻ tinkludi wkoll l-imġiba — hi kemm hi żleali jew qarrieqa — li hija mmirata biss kontra konsumatur wieħed. Hemm diversi raġunijiet għal dan.
a) Il-limiti ta’ x’wieħed jifhem bil-kelma “prattika”
22.
Kif innotajt iktar ’il fuq, il-kliem tad-Direttiva PKŻ ma jeskludix b’mod ċar mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha att iżolat immirat lejn konsumatur wieħed. Madankollu, fil-fehma tiegħi, il-kelma “prattika” tillimita inerentement it-tipi ta’ mġiba li jistgħu jkunu koperti mid-Direttiva. Fil-fatt, il-prekundizzjoni ovvja sabiex id-direttiva tapplika għall-imġiba tal-kummerċjant f’relazzjoni ta’ negozju mal-konsumatur (iktar ’il quddiem msejħa “B2C”) (bħall-imġiba pprojbita fl-Anness I) hija li l-imġiba inkwistjoni tikkostitwixxi “prattika”.
23.
Biex dan ikun il-każ, naħseb li jew waħda jew iż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin għandhom jiġu ssodisfatti: (i) l-imġiba tkun immirata lejn grupp mhux speċifikat ta’ indirizzati; (ii) l-imġiba tkun repetuta fir-rigward ta’ iktar minn konsumatur wieħed. Altrimenti, l-imġiba inkwistjoni ma tantx tkun tista’ tikkoinċidi mat-terminoloġija ta’ “prattika” użata fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha tad-direttiva ( 5 ).
24.
Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni (f’liema każ l-imġiba tiġri darba biss), l-imġiba inkunsiderazzjoni għandha tkun immirata lejn grupp mhux speċifikat ta’ konsumaturi. L-idea korollarja li l-imġiba kkritikata għandu jkollha grad ta’ “rilevanza fis-suq” ( 6 ) tista’ tiġi dedotta wkoll mill-Artikoli 5 sa 8 tad-Direttiva PKŻ: dawn id-dispożizzjonijiet kollha jirreferu għal prattiċi kummerċjali li jaffettwaw l-imġiba ekonomika ta’ “konsumatur medju” jew ta’ “membru medju ta’ grupp ta’ konsumaturi”. L-eżempju paradigmatiku ta’ dan it-tip ta’ prattika huwa, naturalment, riklam f’gazzetta jew f’rivista, jew tabella f’ħanut, fejn tiġi spjegata l-politika tar-returns lill-klijienti kollha (attwali jew potenzjali). Eżempju relatat mill-qrib, għalkemm differenti, jinsab fis-sentenza CHS Tour Services. Kien hemm inkwistjoni l-informazzjoni falza f’fuljett tal-bejgħ. Filwaqt li l-komunikazzjoni ta’ informazzjoni falza ġrat darba biss, din kienet immirata lejn grupp mhux speċifikat ta’ konsumaturi potenzjali u għalhekk tqieset li kienet taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva PKŻ ( 7 ).
25.
Alternattivament, meta l-imġiba inkwistjoni ma tkunx immirata lejn grupp mhux speċifikat ta’ konsumaturi imma, pjuttost, lejn konsumatur individwali, kif inhu l-każ ineżami, l-imġiba trid tiġi rrepetuta mill-kummerċjant sabiex tkun tista’ toqgħod mat-terminoloġija ta’ “prattika” li tuża d-Direttiva PKŻ. Fi kliem ieħor, l-imġiba inkunsiderazzjoni għandha tirrepeti ruħha u tirrigwarda iktar minn konsumatur wieħed. Il-fatt li l-imġiba għandha tiġi rrepetuta fir-rigward ta’ iktar minn konsumatur wieħed ifisser li t-tieni kundizzjoni tidħol, sa ċertu punt, f’tal-ewwel.
26.
F’din il-kawża, qed neżaminaw il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni żbaljata f’okkażjoni iżolata lil konsumatur wieħed uniku u mhux lil grupp ta’ konsumaturi. Filwaqt li, fl-aħħar mill-aħħar, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tagħmel verifika, ma hemm xejn li jissuġġerixxi li l-għoti ta’ informazzjoni żbaljata minn impjegati ta’ UPC — li ġrat fir-rigward ta’ S — huwa fenonmenu li jiġri ta’ spiss. Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe indikatur oġġettiv f’dan is-sens, insibha diffiċli nara kif każ wieħed ta’ mġiba żleali — jew forsi, iktar speċifikament qarrieqa — jista’ jiġi ddefinit bħala li jikkostitwixxi “prattika kummerċjali” fis-sens tad-Direttiva PKŻ.
b) Id-Direttiva PKŻ u d-dritt kuntrattwali
27.
Filwaqt li nwarrab għalissa t-tifsira tal-kelma “prattika”, nagħti importanza partikolari lill-Artikolu 3(2) tad-Direttiva PKŻ. Din id-dispożizzjoni tgħid speċifikament li d-direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għad-dritt kuntrattwali. Dan jirrifletti r-raġunament fil-premessa 9 fil-preambolu tad-Direttiva.
28.
Iżda l-approċċ sostnut miż-żewġ partijiet li ssottomettew osservazzjonijiet b’appoġġ għal S f’din il-kawża jkun ifisser li d-Direttiva PKŻ tapplika (flimkien mad-dritt kuntrattwali nazzjonali) għal kull relazzjoni kuntrattwali individwali. Dan ikollu implikazzjonijiet notevoli f’ħafna aspetti. Mhux l-inqas, tiċċajpar id-distinzjoni bejn id-dritt privat u d-dritt pubbliku u, b’mod partikolari, id-distinzjoni bejn il-penalitajiet rispettivament applikabbli.
29.
L-għan tad-Direttiva PKŻ huwa li jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ kontroll ta’ firxa kbira fuq l-imġiba B2C li tista’ taffettwa l-imġiba ekonomika tal-konsumaturi. Sabiex tiġi żgurata l-effettività ta’ dan il-kontroll, id-Direttiva teħtieġ li l-Istati Membri joħolqu l-qafas regolatorju meħtieġ b’inġunzjonijiet u multi biex jiġu miġġielda dawn il-prattiċi ( 8 ).
30.
Madankollu, huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu li, skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva PKŻ, il-penalitajiet li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu għal imġiba li tikser id-Direttiva għandhom bażi soda fl-isfera tad-dritt pubbliku, u huma għalkollox separati minn rimedji kuntrattwali. Jekk il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva PKŻ jiġi, madankollu, estiż biex ikopri mġiba iżolata tat-tip inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, dan prattikament ikollu l-konsegwenza li penalità tad-dritt pubbliku (fil-forma ta’ multa) tista’ tiġi imposta fuq kummerċjant għall kull u kwalunkwe ksur kuntrattwali; u dan flimkien ma’ rimedji kuntrattwali possibbli disponibbli għall-konsumatur indvidwali. Fi kliem ieħor, skont il-loġika tal-partijiet li ssottomettew osservazzjonijiet f’dan is-sens, kull “prattika ħażina” kuntrattwali awtomatikament tiġbed penalitajiet tad-dritt pubbliku.
31.
Fil-fehma tiegħi, dan imur b’mod ċar lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur ( 9 ). Fil-fatt, wieħed ma għandux jinsa li penalitajiet tad-dritt pubbliku huma intiżi biex jipproteġu l-interess pubbliku u, f’dan il-każ, dan għandu ta’ bilfors ikun l-interessi kollettivi tal-konsumaturi.
32.
Sfortunatament, id-Direttiva PKŻ ma tillimitax espressament il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha għall-protezzjoni tal-interessi kollettivi tal-konsumaturi. Madankollu, kif indikaw diversi kummentaturi, id-Direttiva tirrigwarda l-protezzjoni tal-interessi kollettivi tal-konsumaturi u mhux li tipprovdi rimedju f’każijiet individwali ( 10 ). Ir-rimedju għal każijiet individwali jingħata b’rimedji kuntrattwali skont id-dritt kuntrattwali (nazzjonali). Iżda d-Direttiva PKŻ jista’ jkollha effett “spill-over” fuq pretensjonijiet kuntrattwali. Jekk ċertu tip ta’ mġiba jitqies li jikser id-Direttiva PKŻ, dan jista’ jkun ta’ rilevanza f’tilwima bejn negozjant u konsumatur individwali (pereżempju għall-evalwazzjoni tal-validità tal-kuntratt inkwistjoni skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt kuntrattwali rilevanti) ( 11 ).
33.
F’dan il-kuntest, għandu jissemma wkoll l-Artikolu 11 tad-Direttiva PKŻ. Dan jeħtieġ li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li jeżistu mezzi adegwati u effettivi li jikkumbattu l-prattiċi kummerċjali żleali sabiex tiġi inforzata l-osservanza tad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva fl-interess tal-konsumaturi. Barra minn hekk, l-Artikolu 11 jagħti lil persuni jew organizzazzjonijiet meqjusin skont id-dritt nazzjonali li għandhom interess leġittimu fil-ġlieda kontra l-prattiċi kummerċjali żleali l-possibbiltà li tittieħed azzjoni legali jew amministrattiva biex jiġu kkontestati l-prattiċi kummerċjali żleali ( 12 ).
34.
Kieku l-leġiżlatur ried jintroduċi saff addizzjonali ta’ penalitajiet (tad-dritt pubbliku) għal kull każ ta’ “prattika ħażina” kuntrattwali, l-inklużjoni ta’ din id-dispożizzjoni fid-Direttiva PKŻ tkun tidher kemxejn illoġika. Kieku l-eżistenza ta’ prattika kummerċjali żleali jkollha tiġi ddeterminata fuq bażi individwali, ma jidhirx li jkun meħtieġ li jkun hemm regoli speċifiċi dwar is-superviżjoni kollettiva ta’ prattiċi kummerċjali żleali fid-Direttiva. Din il-fehma hija sostnuta wkoll mill-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2009/22/KE ( 13 ), li jirriferi għad-Direttiva PKŻ bħala wieħed mill-istrumenti ppromulgati għall-protezzjoni tal-interessi kollettivi tal-konsumaturi.
35.
Fl-aħħar nett, nixtieq nenfasizza li ma jistax jitqies bħala deżiderabbli li tiġi applikata, bl-iskuża tal-protezzjoni tal-konsumatur, id-Direttiva PKŻ għal kwistjonijiet li b’mod ċar ma kinitx intiża għalihom. Għaldaqstant, naħseb li l-imġiba B2C bħall-komunikazzjoni żbaljata lil konsumatur wieħed, sa fejn tikkostitwixxi ġrajja iżolata, ma tistax titqies bħala “prattika kummerċjali” fis-sens tad-Direttiva PKŻ.
IV – Konklużjoni
36.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari tal-Kúria kif ġej:
Il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni falza lil konsumatur wieħed, sa fejn tikkostitwixxi ġrajja iżolata, ma tistax titqies bħala “prattika kummerċjali” fis-sens tad-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Mejju 2005, dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.
( 2 ) Id-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Mejju 2005, dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (“Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali”) (ĠU 2005 L 149, p. 22).
( 3 ) C‑435/11, EU:C:2013:574.
( 4 ) Ara ibid., il-punt 48 u l-parti operattiva tas-sentenza.
( 5 ) Biex nieħdu l-Ingliż bħala eżempju, in-nom “practice” [prattika] huwa ddefinit bħala “the habitual doing or carrying out of something” [aġir jew twettiq ta’ xi ħaġa abitwali] fix-Shorter Oxford English Dictionary, is-Sitt Edizzjoni, Volum 2, Oxford University Press, Oxford: 2007, p. 2311.
( 6 ) Ara J. Glöckner, “The Scope of Application of the UCP Directive — “I know what you did last Summer”’, 5(2010) International Review of Intellectual Property and Competition Law, paġni 570 sa 592, f’p. 589.
( 7 ) EU:C:2013:574, punt 28 et seq
( 8 ) Għal analiżi, ara, pereżempju, H. Collins, “The Unfair Commercial Practices Directive”, 4(1) 2005 European Review of Contract Law, p. 417 sa 441, f’paġni 424 u 425.
( 9 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-premessa 6 fil-preambolu tad-Direttiva PKŻ.
( 10 ) Wilhelmsson, T., “Scope of the Directive”, f’G. Howells, H. W. Micklitz, u T. Wilhelmsson, European Fair Trading Law: The Unfair Commercial Practices Directive, paġni 49 sa 81, f’p. 72; Glöckner, op.cit., p. 589; B. Keirsbilck, The New European Law of Unfair Commercial Practices and Competition Law, Hart Publishing, Oxford: 2011, paġni 247 u 248.
( 11 ) Ara, pereżempju, is-sentenza Pereničová u Perenič (C‑453/10, EU:C:2012:144, punt 40) fuq l-effett ta’ prattiċi kummerċjali żleali fuq il-validità ta’ kuntratt. Għal kumment akkademiku, ara, f’iktar dettall, Wilhelmsson, op.cit., p. 73; u Collins, op.cit., p. 424.
( 12 ) Nirrimarka wkoll li f’numru ta’ postijiet, id-Direttiva PKŻ tirreferi għal “konsumaturi” fil-plural: “interessi ekonomiċi tal-konsumaturi”, “deċiżjonijiet transazzjonali tal-konsumaturi”. Għalkemm l-użu tal-plural ftit li xejn jista’ jitqies bħala argument deċiżiv hawnhekk, l-għażla tal-plural tista’ madankollu tiġi interpretata bħala li ssostni iktar l-idea li hemm fin-nofs il-protezzjoni tal-interessi kollettivi.
( 13 ) Direttiva 2009/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar inġunzjonijiet għall-protezzjoni tal-interessi tal-konsumaturi (ĠU 2009 L 110, p. 30).
Full & Egal Universal Law Academy