ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 6ης Νοεμβρίου 2014 ( *1 )
«Προδικαστική παραπομπή — Κανονισμός (ΕΟΚ) 2658/87 — Κοινό δασμολόγιο — Δασμολογική κατάταξη — Συνδυασμένη Ονοματολογία — Κλάσεις 8471 και 8518 — Ηχεία τα οποία αναπαράγουν τον ήχο διά της μετατροπής ηλεκτρομαγνητικού σήματος σε ηχητικά κύματα, συνδέονται αποκλειστικώς με υπολογιστή και διατίθενται στο εμπόριο μεμονωμένα»
Στην υπόθεση C‑546/13,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που υπέβαλε το Corte suprema di cassazione (Ιταλία) με απόφαση της 19ης Μαρτίου 2013, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 22 Οκτωβρίου 2013, στο πλαίσιο της δίκης
Agenzia delle Dogane,
Ufficio di Verona dell’Agenzia delle Dogane
κατά
ADL American Dataline Srl,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους C. Vajda (εισηγητή), πρόεδρο τμήματος, A. Rosas και E. Juhász, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Y. Bot
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
—
η Ιταλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την G. Palmieri, επικουρούμενη από τον F. Urbani Neri, avvocato dello Stato,
—
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους A. Caeiros και G. Gattinara,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία των διακρίσεων 8471 60 90 και 8518 22 90 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ) που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (EE L 256, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε διαδοχικώς με τον κανονισμό (ΕΚ) 2388/2000 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2000 (EE L 264, σ. 1), τον κανονισμό (ΕΚ) 2031/2001 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2001 (EE L 279, σ. 1), τον κανονισμό (ΕΚ) 1832/2002 της Επιτροπής, της 1ης Αυγούστου 2002 (EE L 290, σ. 1), και τον κανονισμό (ΕΚ) 1789/2003 της Επιτροπής, της 11ης Σεπτεμβρίου 2003 (EE L 281, σ. 1).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ, αφενός, της Agenzia delle Dogane (Τελωνειακής υπηρεσίας) και του Ufficio di Verona dell’Agenzia delle Dogane (Γραφείου της Βερόνα της Τελωνειακής υπηρεσίας, στο εξής: Ufficio di Verona) και, αφετέρου, της ADL American Dataline Srl (στο εξής: ADL) σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη ηχείων στο πλαίσιο της ΣΟ.
Το νομικό πλαίσιο
Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων
3
Το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (ΠΟΤ), συστάθηκε με τη Σύμβαση για την ίδρυση του εν λόγω συμβουλίου, που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 15 Δεκεμβρίου 1950. Το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: ΕΣ) καταρτίστηκε από τον ΠΟΤ και θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων (στο εξής: Σύμβαση για το ΕΣ), που συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983 και εγκρίθηκε, με το τροποποιητικό της πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (EE L 198, σ. 1).
4
Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, της Συμβάσεως για το ΕΣ, κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει τη δέσμευση να έχει δασμολογική και στατιστική ονοματολογία σύμφωνη με το ΕΣ, να χρησιμοποιεί όλες τις κλάσεις και διακρίσεις του συστήματος αυτού χωρίς προσθήκες ή τροποποιήσεις, καθώς και τους σχετικούς κωδικούς, και να ακολουθεί την αρίθμηση του εν λόγω συστήματος. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναλαμβάνει, επίσης, την υποχρέωση να εφαρμόζει τους γενικούς κανόνες για την ερμηνεία του ΕΣ, καθώς και όλες τις σημειώσεις των τμημάτων, των κεφαλαίων και των διακρίσεων του ΕΣ και να μην τροποποιεί το περιεχόμενό τους.
5
Ο ΠΟΤ εγκρίνει, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 8 της Συμβάσεως για το ΕΣ, τις επεξηγηματικές σημειώσεις και τις γνωμοδοτήσεις περί δασμολογικής κατατάξεως που εκδίδει η επιτροπή του ΕΣ.
6
Κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ σχετικά με την κλάση 8471 της ΣΟ είχε ως ακολούθως:
«I. Αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών και μονάδες αυτών
Η επεξεργασία πληροφοριών συνίσταται στη χρησιμοποίηση των στοιχείων κάθε είδους, σύμφωνα με διάφορες προκαθορισμένες λογικές διαδικασίες και για ένα ή περισσότερους συγκεκριμένους σκοπούς.
[...]»
7
Η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ σχετικά με τη δασμολογική κλάση 8471, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2002 δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, της Συμβάσεως για το ΕΣ, έχει ως εξής:
«Δ. Μονάδες που παρουσιάζονται μεμονωμένα
[...]
Πρέπει να θεωρείται ότι αποτελεί μέρος του πλήρους συστήματος επεξεργασίας πληροφοριών, κάθε μονάδα που επιτελεί λειτουργία επεξεργασίας πληροφοριών και πληροί ταυτόχρονα τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)
ανήκει σε τύπο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά ή κυρίως σε αυτόματο σύστημα επεξεργασίας πληροφοριών,
β)
μπορεί να συνδεθεί με την κεντρική μονάδα επεξεργασίας είτε κατ’ ευθείαν είτε μέσω μιας ή περισσοτέρων άλλων μονάδων και
γ)
μπορεί να δέχεται ή να παρέχει δεδομένα σε μορφή –κωδίκων ή σημάτων– που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το σύστημα.
Εάν η μονάδα προορίζεται για μια ειδική λειτουργία διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών, κατατάσσεται στην κλάση που αντιστοιχεί στη λειτουργία της ή, αν δεν υπάρχει, σε μία υπολειμματική κλάση (βλ. τη σημείωση 5 Ε του κεφαλαίου).
[...]»
8
Η επεξηγηματική σημείωση του ΕΣ σχετικά με τη δασμολογική κλάση 8518, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2004 δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 2, της Συμβάσεως για το ΕΣ, είχε ως εξής:
«B. Μεγάφωνα, έστω και προσαρμοσμένα σε πλαίσια
[...]
Σύμφωνα με τη χρήση για την οποία προορίζονται, τα μεγάφωνα μπορούν να είναι τοποθετημένα σε περιβλήματα ή πλαίσια διαφόρων σχημάτων, που έχουν συνήθως ακουστική επίδραση και μπορούν ακόμη και να αποτελούν και στοιχεία επίπλωσης. Τέτοια σύνολα εξακολουθούν να κατατάσσονται εδώ εφόσον η κύρια λειτουργία που τα χαρακτηρίζει είναι αυτή του μεγαφώνου. Όσο αφορά τα περιβλήματα ή τα πλαίσια που παρουσιάζονται μεμονωμένα, αυτά μπορούν επίσης να υπάγονται στην παρούσα κλάση εφόσον είναι αναγνωρίσιμα ως σχεδιασμένα κυρίως για την τοποθέτηση μεγαφώνων, εκτός και αν πρόκειται, βεβαίως, για έπιπλα, κατά την έννοια του κεφαλαίου 94, που έχουν απλώς διαμορφωθεί έτσι ώστε να μπορούν να δεχθούν, πέραν της συνήθους χρήσεώς τους, ένα μεγάφωνο.
Η παρούσα κλάση περιλαμβάνει τα μεγάφωνα που έχουν σχεδιαστεί για να συνδέονται με μηχανή αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών, όταν παρουσιάζονται χωριστά.»
Ο κανονισμός 2658/87
9
Το άρθρο 10, παράγραφος 2, του κανονισμού 2658/87, όπως έχει τροποποιηθεί με τον κανονισμό (ΕΚ) 254/2000 του Συμβουλίου, της 31ης Ιανουαρίου 2000 (ΕΕ L 28, σ. 16), ορίζει τα εξής:
«Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 7 της αποφάσεως 1999/468/ΕΚ [του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (EE L 184, σ. 23)].
Η περίοδος που αναφέρεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της αποφάσεως 1999/468/ΕΚ ορίζεται σε τρεις μήνες.»
10
Το άρθρο 12 του εν λόγω κανονισμού, όπως έχει τροποποιηθεί, προβλέπει τα εξής:
«1. Η Επιτροπή θεσπίζει κάθε χρόνο κανονισμό που περιλαμβάνει το πλήρες το κείμενο της [ΣΟ] και των δασμών, σύμφωνα με το άρθρο 1, όπως αυτό προκύπτει από τα μέτρα που θεσπίζονται από το Συμβούλιο ή από την Επιτροπή. Ο κανονισμός αυτός δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων το αργότερο στις 31 Οκτωβρίου και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου του επομένου έτους.
2. Τα μέτρα και οι πληροφορίες σχετικά με το κοινό δασμολόγιο ή το TARIC [(ολοκληρωμένο δασμολόγιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων)] διαδίδονται, στο μέτρο του δυνατού, σε ηλεκτρονική μορφή με τη χρήση μέσων πληροφορικής.
3. Για την εξασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινού δασμολογίου και του TARIC, η Επιτροπή θα προωθήσει τον συντονισμό και την εναρμόνιση των πρακτικών των τελωνειακών εργαστηρίων στα κράτη μέλη, με τη χρήση, στο μέτρο του δυνατού, μέσων πληροφορικής.»
Η ΣΟ
11
Η δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση διέπεται από τη ΣΟ. Οι μορφές της ΣΟ που εφαρμόζονται στα πραγματικά περιστατικά της κύριας δίκης, που εκτείνονται από το 2001 έως το 2003, είναι αυτές που προκύπτουν από τους κανονισμούς 2388/2000, 2031/2001, 1832/2002 και 1789/2003. Σε κάθε μία από τις μορφές της ΣΟ που προκύπτουν από τους εν λόγω κανονισμούς, οι γενικοί κανόνες και οι δασμολογικές κλάσεις του κεφαλαίου 84 της ΣΟ καθώς και οι σημειώσεις του εν λόγω κεφαλαίου τις οποίες αφορούν τα προδικαστικά ερωτήματα έχουν πανομοιότυπη διατύπωση.
12
Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο πρώτο μέρος, τίτλος Ι, Α, αυτής, ορίζουν τα ακόλουθα:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη [ΣΟ] πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές.
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[...]
3.
Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, […] ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω:
α)
Η περισσότερο εξειδικευμένη κλάση πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι των κλάσεων με γενικότερο περιεχόμενο. Εντούτοις, όταν δύο ή περισσότερες κλάσεις καλύπτουν καθεμία ένα μόνο τμήμα των υλών που αποτελούν ένα αναμειγμένο προϊόν ή ένα σύνθετο είδος ή ένα μόνο τμήμα των ειδών, στην περίπτωση εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, αυτές οι κλάσεις πρέπει να θεωρούνται, σε σχέση με αυτό το προϊόν ή αυτό το είδος, ως εξίσου εξειδικευμένες, έστω και αν μία από αυτές δίνει μια περισσότερο ακριβή ή περισσότερο πλήρη περιγραφή.
β)
Τα αναμεμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του κανόνα 3, στοιχείο αʹ, κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός.
γ)
Στις περιπτώσεις που η κατάταξη του εμπορεύματος δεν μπορεί να γίνει σύμφωνα με τον κανόνα 3, στοιχείο αʹ, ή 3, στοιχείο βʹ, τότε αυτό κατατάσσεται στην τελευταία κατά σειρά αρίθμησης κλάση μεταξύ των κλάσεων που μπορούν έγκυρα να ληφθούν υπόψη.
[...]
6.
Η κατάταξη των εμπορευμάτων στις διακρίσεις μιας και της αυτής κλάσης καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των διακρίσεων αυτών και των σημειώσεων των διακρίσεων, καθώς και αναλογικά, σύμφωνα με τους παραπάνω κανόνες, δεδομένου ότι μπορούν να συγκριθούν μόνον οι διακρίσεις του αυτού επιπέδου. Εκτός αντιθέτων διατάξεων, για τους σκοπούς του κανόνα αυτού εφαρμόζονται επίσης οι σημειώσεις των τμημάτων και των κεφαλαίων.»
13
Το δεύτερο μέρος της ΣΟ περιλαμβάνει το τμήμα XVI, με τίτλο «Μηχανές και συσκευές, ηλεκτρικό υλικό και τα μέρη τους. Συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής του ήχου, συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής των εικόνων και του ήχου για την τηλεόραση, και μέρη και εξαρτήματα των συσκευών αυτών».
14
Οι σημειώσεις 3, 4 και 5 του τμήματος XVI της ΣΟ έχουν ως εξής:
«3.
Εκτός από αντίθετες διατάξεις, οι συνδυασμοί μηχανών διαφόρων ειδών που προορίζονται να λειτουργούν μαζί και που αποτελούν ένα μόνο σώμα, καθώς και οι μηχανές που είναι κατασκευασμένες για να εξασφαλίζουν δύο ή περισσότερες διαφορετικές λειτουργίες, εναλλακτικές ή συμπληρωματικές, κατατάσσονται ανάλογα με την κύρια λειτουργία που χαρακτηρίζει το σύνολο.
4.
Όταν μια μηχανή ή ένας συνδυασμός μηχανών αποτελείται από διάφορα στοιχεία (έστω και χωρισμένα ή συνδυασμένα μεταξύ τους με σωληνώσεις, διατάξεις μετάδοσης της κίνησης, ηλεκτρικά καλώδια ή άλλη διευθέτηση) για να εξασφαλίζουν όλα μαζί μια ακριβώς καθορισμένη λειτουργία που περιλαμβάνεται σε μια από τις κλάσεις του κεφαλαίου 84 ή του κεφαλαίου 85, το σύνολο κατατάσσεται στην κλάση που αντιστοιχεί στη λειτουργία που εξασφαλίζει.
5.
Για την εφαρμογή των προηγούμενων σημειώσεων, η ονομασία “μηχανές” καλύπτει τις μηχανές, συσκευές, διατάξεις, μηχανικές επινοήσεις και διάφορα υλικά που αναφέρονται στις κλάσεις των κεφαλαίων 84 ή 85.»
15
Το τμήμα XVI της ΣΟ περιλαμβάνει το κεφάλαιο 84, με τίτλο «Πυρηνικοί αντιδραστήρες, λέβητες, μηχανές, συσκευές και μηχανικές επινοήσεις. ή συσκευών». Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες δασμολογικές διακρίσεις:
«8471 Αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών και μονάδες (στοιχεία) αυτών. Μαγνητικές ή οπτικές διατάξεις ανάγνωσης, μηχανές εγγραφής των πληροφοριών σε υπόθεμα με κωδικοποιημένη μορφή και μηχανές επεξεργασίας των πληροφοριών αυτών, που δεν κατονομάζονται ούτε περιλαμβάνονται αλλού:
[...]
—
άλλες ψηφιακές μηχανές αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών:
[...]
8471 60 – Μονάδες εισόδου ή εξόδου που μπορούν να περιέχουν στο ίδιο περίβλημα μονάδες μνήμης:
[...]
8471 60 90 – – – Άλλες
[...]»
16
Η σημείωση 5 του κεφαλαίου αυτού 84 έχει ως ακολούθως:
«[...]
B.
Οι αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών μπορούν να είναι με τη μορφή συστημάτων που περιλαμβάνουν ποικίλο αριθμό διακριτών μονάδων. Με την επιφύλαξη των διαλαμβανομένων στην παράγραφο Ε κατωτέρω, μια μονάδα μπορεί να θεωρείται ότι αποτελεί μέρος του πλήρους συστήματος, εφόσον πληροί το σύνολο των ακόλουθων προϋποθέσεων:
α)
ανήκει σε τύπο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά ή κυρίως σε αυτόματο σύστημα επεξεργασίας πληροφοριών·
β)
μπορεί να συνδεθεί με την κεντρική μονάδα επεξεργασίας είτε κατευθείαν, είτε μέσω μιας ή περισσοτέρων άλλων μονάδων·
και
γ)
μπορεί να δέχεται ή να παρέχει δεδομένα σε μορφή –κωδίκων ή σημάτων– που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το σύστημα
[…]
E.
Οι μηχανές που προορίζονται για μια ειδική λειτουργία διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών και που φέρουν ενσωματωμένη ή εργάζονται σε συνδυασμό με αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών, κατατάσσονται στην κλάση που αντιστοιχεί στη λειτουργία τους ή, αν δεν υπάρχει, σε μια υπολειμματική κλάση.»
17
Η σημείωση 5, Γ και Δ, του κεφαλαίου 4 της ΣΟ τροποποιήθηκε στη συνέχεια με τον κανονισμό (ΕΚ) 1549/2006 της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2006 (EE L 301, σ. 1), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2007. Η σημείωση 5, Γ, του εν λόγω κεφαλαίου έχει ως εξής:
«Με την επιφύλαξη των διαλαμβανομένων στις παραγράφους Δ) και Ε) κατωτέρω, μια μονάδα μπορεί να θεωρείται ότι αποτελεί μέρος ενός συστήματος αυτόματης επεξεργασίας πληροφοριών, εφόσον πληροί το σύνολο των ακόλουθων προϋποθέσεων:
1)
ανήκει σε τύπο που χρησιμοποιείται αποκλειστικά ή κυρίως σε αυτόματο σύστημα επεξεργασίας πληροφοριών·
2)
μπορεί να συνδεθεί με την κεντρική μονάδα επεξεργασίας είτε κατευθείαν, είτε μέσω μιας ή περισσοτέρων άλλων μονάδων· και
3)
μπορεί να δέχεται ή να παρέχει δεδομένα σε μορφή –κωδίκων ή σημάτων– που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το σύστημα.
Οι μονάδες μιας αυτόματης μηχανής επεξεργασίας πληροφοριών, που παρουσιάζονται μεμονωμένα, υπάγονται στην κλάση 8471.
[...]»
18
Η σημείωση 5, Δ, του κεφαλαίου 84 της ΣΟ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1549/2006, έχει ως εξής:
«Δεν υπάγονται στην κλάση 8471 οι ακόλουθες συσκευές, όταν παρουσιάζονται μεμονωμένα, ακόμη και αν πληρούν όλες τις προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στην σημείωση 5 παράγραφος Γ) ανωτέρω:
[...]
3)
τα μεγάφωνα και τα μικρόφωνα·
[...]».
19
Το τμήμα XVI της ΣΟ περιλαμβάνει επίσης το κεφάλαιο 85, με τίτλο «Μηχανές και συσκευές, ηλεκτρικό υλικό και τα μέρη τους. Συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής του ήχου, συσκευές εγγραφής ή αναπαραγωγής των εικόνων και του ήχου για την τηλεόραση, και μέρη και εξαρτήματα των συσκευών αυτών».
20
Στη μορφή της ΣΟ που προέκυψε από τον κανονισμό 2388/2000, η κλάση 8518 της τελευταία αυτής έχει ως εξής:
«8518 Μικρόφωνα και τα υποστηρίγματά τους. Μεγάφωνα, έστω και προσαρμοσμένα σε πλαίσια. Ακουστικά, έστω και συνδυασμένα με μικρόφωνο. Ηλεκτρικοί ενισχυτές ακουστικής συχνότητας. Ηλεκτρικές συσκευές για την ενίσχυση του ήχου:
[...]
8518 22 – – Μεγάφωνα πολλαπλά προσαρμοσμένα στο ίδιο πλαίσιο:
[...]
8518 22 90 – – – Άλλα».
21
Τόσο στην προκύπτουσα από τον κανονισμό 2031/2001 μορφή της ΣΟ όσο και σε εκείνη που προκύπτει από τον κανονισμό 1832/2002, η κλάση 8518 της ΣΟ έχει ως εξής:
«8518 Μικρόφωνα και τα υποστηρίγματά τους. Μεγάφωνα, έστω και προσαρμοσμένα σε πλαίσια. Ακουστικά κεφαλής και αυτιών, έστω και συνδυασμένα με μικρόφωνο, και σύνολα ή συνδυασμοί που αποτελούνται από ένα μικρόφωνο και ένα ή περισσότερα μεγάφωνα. Ηλεκτρικοί ενισχυτές ακουστικής συχνότητας. Ηλεκτρικές συσκευές για την ενίσχυση του ήχου:
[...]
8518 22 – – Μεγάφωνα πολλαπλά προσαρμοσμένα στο ίδιο πλαίσιο:
[...]
8518 22 90 – – – Άλλα».
22
Στη μορφή της ΣΟ που προέκυψε από τον κανονισμό 1789/2003, η κλάση 8518 της τελευταία αυτής έχει ως εξής:
«8518 Μικρόφωνα και τα υποστηρίγματά τους· μεγάφωνα, έστω και προσαρμοσμένα σε πλαίσια. Ακουστικά κεφαλής και αυτιών, έστω και συνδυασμένα με μικρόφωνο, και σύνολα ή συνδυασμοί που αποτελούνται από ένα μικρόφωνο και ένα ή περισσότερα μεγάφωνα. Ηλεκτρικοί ενισχυτές ακουστικής συχνότητας. Ηλεκτρικές συσκευές για την ενίσχυση του ήχου:
[...]
8518 22 – – Μεγάφωνα πολλαπλά προσαρμοσμένα στο ίδιο πλαίσιο:
[...]
8518 22 90 – – – Άλλα».
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
23
Κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ Δεκεμβρίου 2001 και Οκτωβρίου 2003, η ADL εισήγαγε στην Ένωση ηχεία που είχε παραγάγει η Harman Multimedia, εταιρία εγκατεστημένη στις Ηνωμένες Πολιτείες, και τα οποία προορίζονταν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά ως περιφερειακές μονάδες εξόδου για ηλεκτρονικούς υπολογιστές που φέρουν το σήμα της Apple.
24
Για την τελωνειακή της διασάφηση, η ADL κατέταξε τα ηχεία στη διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ, ως περιφερειακά ηλεκτρονικών υπολογιστών, τυγχάνοντας έτσι απαλλαγής από τους δασμούς. Κατά τον έλεγχο του εμπορεύματος που διενήργησαν το Ufficio di Verona και το τελωνειακό γραφείο του Τρεβίζο (Ιταλία) σχετικά με ορισμένες από τις εισαγωγές αυτές, δεν διατυπώθηκε καμία παρατήρηση όσον αφορά την κατάταξη αυτή.
25
Το 2005, κατόπιν διαδικασίας αναθεωρήσεως της πράξεως επιβολής δασμών που είχε καταστεί οριστική, το Ufficio di Verona προέβη σε εκ των υστέρων εκκαθάριση των οφειλόμενων από την ADL δασμών, επισημαίνοντας ότι τα εν λόγω ηχεία είχαν εσφαλμένως καταταγεί στη διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ, ως περιφερειακά ηλεκτρονικών υπολογιστών, με συνέπεια απαλλαγή από τους δασμούς, αντί να καταταγούν στη διάκριση 8518 22 90 της ΣΟ, ως μεγάφωνα, με συνέπεια την επιβολή δασμών ύψους 4,5 %.
26
Οι αρμόδιες Commissioni tributarie (φορολογικές επιτροπές), ενώπιον των οποίων ασκήθηκε προσφυγή με αίτημα την ακύρωση των αποφάσεων με τις οποίες επιβλήθηκαν δασμοί στην ADL, έκαναν δεκτά τα αιτήματα της τελευταίας αυτής.
27
Με μια απόφαση που εξέδωσε στις 10 Ιουλίου 2009, η Commissione tributaria della regione Veneto (περιφερειακή φορολογική επιτροπή της Βενετίας) έκρινε ότι τα επίμαχα ηχεία είχαν ορθώς καταταγεί στη διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ στον βαθμό που, τα ηχεία αυτά, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσεώς τους, μπορούσαν «να χρησιμοποιηθ[ούν] αποκλειστικά [εφόσον] συνδέονταν μέσω καλωδίου USB με ηλεκτρονικό υπολογιστή εφοδιασμένο με το λειτουργικό σύστημα MAC OS 9.04 ή με μεταγενέστερο σύστημα» και ήσαν ασύμβατα «τόσο με συσκευές ήχου άλλες πλην των προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών όσο και με προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή του οποίου η λειτουργία βασίζεται σε άλλα λειτουργικά συστήματα πλην του MAC OS 9».
28
Η Agenzia delle Dogane προσέβαλε τη δικαστική αυτή απόφαση ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, το γεγονός ότι η δασμολογική κατάταξη των εν λόγω ηχείων ήταν εσφαλμένη. Υποστήριξε, κατ’ ουσίαν, ότι τα εισαχθέντα προϊόντα περιγράφονταν ως ηχεία («speakers multimediali») τα οποία επιτελούν τη λειτουργία αναπαραγωγής του ήχου μέσω της μετατροπής ηλεκτρομαγνητικού σήματος σε ακουστικά κύματα και μπορούν να συνδεθούν αποκλειστικά με προσωπικό υπολογιστή. Κατά την Agenzia delle Dogane, τα εισαχθέντα προϊόντα παρουσίαζαν συνεπώς όλα τα χαρακτηριστικά που επέτρεπαν την κατάταξή τους τόσο στην κλάση 8518 της ΣΟ, ως μεγάφωνα, όσο και στη διάκριση 8471 60 της ΣΟ, ως μονάδες εξόδου αυτόματων μηχανών επεξεργασίας πληροφοριών.
29
Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά, αφενός, ότι το τεχνικό στοιχείο που διαπίστωσε το δικαστήριο της ουσίας, ότι δηλαδή τα εισαχθέντα προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά εφόσον συνδεθούν με ηλεκτρονικό υπολογιστή και δεν λειτουργούν παρά με ειδικό λειτουργικό σύστημα, συντελεί στο βάσιμο της κατατάξεως στη διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ. Αφετέρου, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το λειτουργικό στοιχείο των ηχείων, καθόσον προορίζεται για την αναπαραγωγή του ήχου, συνηγορεί υπέρ της κατατάξεως στη διάκριση 8518 22 90 της ΣΟ, στον βαθμό που η ειδική αυτή λειτουργία αναγνωρίζεται ως λειτουργία «διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών», όπως τούτο προκύπτει από τη σημείωση 5, E, του κεφαλαίου 84 της ΣΟ.
30
Υπό τις συνθήκες αυτές, το Corte suprema di cassazione (Ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Αντιβαίνει στο άρθρο 10, παράγραφος 2, και στο άρθρο 12 του κανονισμού [2658/87], καθώς και στην αρχή της ασφαλείας δικαίου, η δυνατότητα χρησιμοποιήσεως των τροποποιήσεων των επεξηγηματικών σημειώσεων του κεφαλαίου 84 του Πίνακα δασμών που συνιστά το δεύτερο μέρος του παραρτήματος Ι του κανονισμού [1549/06] (σύμφωνα με τις οποίες τα ηχεία δεν υπάγονται στην κλάση 8471 [της ΣΟ], εφόσον παρουσιάζονται χωριστά από τις αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών) υπέρ ερμηνείας κατά την οποία τα προϊόντα τα οποία εισήγαγε η [ADL] […] επιτελούν ειδική λειτουργία (αναπαραγωγή και ενίσχυση του ήχου) “διαφορετική” από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών;
2)
Πρέπει τα προϊόντα τα οποία εισήγαγε η [ADL] […], ως “ηχεία” τα οποία διατίθενται στο εμπόριο χωριστά από την αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών, να θεωρηθούν συσκευές που επιτελούν “ειδική λειτουργία διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών” –εφόσον ο χαρακτηρισμός αυτός πρέπει να δοθεί στη λειτουργία αναπαραγωγής και ενισχύσεως του ήχου–, ή δεν μπορούν να θεωρηθούν μονάδες συστημάτων που επιτελούν ειδική λειτουργία διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών υπό την έννοια ότι, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών τεχνικών χαρακτηριστικών τους (σύνδεση αποκλειστικά μέσω καλωδίου USB· ανάγκη λειτουργικού συστήματος MAC OS 9.), “δεν επιτελούν έργο που θα μπορούσαν να επιτελέσουν χωρίς τη βοήθεια τέτοιας μηχανής [δηλαδή αυτόματης μηχανής επεξεργασίας πληροφοριών]” (συγκεκριμένα, στις αποφάσεις [Peacock, C‑339/98, EU:C:2000:573], σκέψεις 14 και 15, καθώς και [Olicom, C‑142/06, EU:C:2007:449], σκέψεις 20, 29 και 30, μολονότι αναφέρονται σε άλλο είδος συσκευών, ήτοι σε κάρτες δικτύου και κάρτες δικτύου/μόντεμ, το Δικαστήριο φαίνεται να συνάγει την έλλειψη “διαφορετικής” ειδικής λειτουργίας από το διττό στοιχείο της λειτουργίας της συσκευής αποκλειστικώς μέσω προσωπικού υπολογιστή και της δυνατότητας λήψεως και μετατροπής στην έξοδο των σημάτων που διαβιβάζει ο ψηφιακός υπολογιστής);»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
Επί του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος
31
Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο πρέπει να εξεταστεί πρώτο, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, αν τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα πρέπει να καταταγούν, ως μονάδες εξόδου αυτόματης μηχανής επεξεργασίας πληροφοριών, στη διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ ή, ως μεγάφωνα, στη διάκριση 8518 22 90 της ΣΟ.
32
Κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφαλείας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται στο κείμενο της κλάσεως της ΣΟ και των σημειώσεων του τμήματος ή κεφαλαίου (απόφαση Delphi Deutschland, C‑423/10, EU:C:2011:315, σκέψη 23 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
33
Οι επεξηγηματικές σημειώσεις που καταρτίστηκαν από την Επιτροπή, όσον αφορά τη ΣΟ, και από τον ΠΟΤ, όσον αφορά το ΕΣ, συμβάλλουν σημαντικά στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών κλάσεων χωρίς όμως να έχουν δεσμευτική νομική ισχύ (απόφαση Delphi Deutschland, EU:C:2011:315, σκέψη 24 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
34
Επιπλέον, όσον αφορά την κατάταξη στην ενδεδειγμένη δασμολογική κλάση, πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι ο προορισμός του προϊόντος μπορεί να αποτελέσει αντικειμενικό κριτήριο κατατάξεως, αρκεί να είναι συμφυής με το εν λόγω προϊόν, ο συμφυής δε αυτός χαρακτήρας πρέπει να μπορεί να εκτιμηθεί με γνώμονα τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος αυτού (βλ. απόφαση Olicom, C‑142/06, EU:C:2007:449, σκέψη 18).
35
Επισημαίνεται ότι στο κείμενο της διακρίσεως 8471 60 90 της ΣΟ αναγράφεται «Άλλες». Ωστόσο, όπως προκύπτει από το κείμενο που προηγείται του υπότιτλου της διακρίσεως 8471 60, η διάκριση 8471 60 90 της ΣΟ αναφέρεται σε «άλλες αυτόματες μηχανές επεξεργασίας πληροφοριών». Επισημαίνεται επίσης ότι στο κείμενο της διακρίσεως 8518 22 90 της ΣΟ αναγράφεται «Άλλα». Ωστόσο, από το κείμενο της διακρίσεως 8518 22 της ΣΟ προκύπτει ότι η διάκριση 8518 22 90 της τελευταίας αυτής αναφέρεται σε μεγάφωνα πολλαπλά προσαρμοσμένα στο ίδιο πλαίσιο.
36
Συναφώς, πρέπει να υπoμνησθεί ότι, σύμφωνα με τη σημείωση 5, E, του κεφαλαίου 84 της ΣΟ «[ο]ι μηχανές που προορίζονται για μια ειδική λειτουργία διαφορετική από εκείνη της επεξεργασίας πληροφοριών και που φέρουν ενσωματωμένη ή εργάζονται σε συνδυασμό με αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών, κατατάσσονται στην κλάση που αντιστοιχεί στη λειτουργία τους ή, αν δεν υπάρχει, σε μια υπολειμματική κλάση».
37
Από το κείμενο της σημείωσης αυτής προκύπτει ότι η «ειδική λειτουργία» που επιτελεί συσκευή που λειτουργεί σε συνδυασμό με αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών πρέπει να συνιστά λειτουργία «διαφορετική από την επεξεργασία πληροφοριών» (απόφαση Kip Europe κ.λπ., C-362/07 και C-363/07, EU:C:2008:710, σκέψη 32 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
38
Επιπλέον, από την όλη οικονομία και τον σκοπό της εν λόγω σημειώσεως προκύπτει ότι η φράση «κατατάσσονται στην κλάση που αντιστοιχεί στη λειτουργία τους», που περιλαμβάνεται στη σημείωση αυτή, δεν σκοπεί να δώσει το προβάδισμα σε μία λειτουργία έναντι άλλων που εξίσου επιτελεί η προς κατάταξη συσκευή και εμπίπτει στην επεξεργασία πληροφοριών, αλλά να αποτρέψει την κατάταξη στην κλάση 8471 συσκευών των οποίων η λειτουργία είναι άσχετη προς την επεξεργασία πληροφοριών για τον μοναδικό λόγο ότι φέρουν ενσωματωμένη ή λειτουργούν σε συνδυασμό με αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών (απόφαση Kip Europe κ.λπ., EU:C:2008:710, σκέψη 33).
39
Όσον αφορά την έννοια «επεξεργασία πληροφοριών», αφενός, το πρώτο εδάφιο του κεφαλαίου I της επεξηγηματικής σημειώσεως του ΕΣ σχετικά με την κλάση 8471 της ΣΟ προβλέπει ότι αυτή η επεξεργασία συνίσταται στη χρησιμοποίηση δεδομένων κάθε είδους, σε προκαθορισμένες λογικές σειρές και για έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους σκοπούς. Αφετέρου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την όλη οικονομία της εν λόγω επεξηγηματικής σημειώσεως όσο και το πλαίσιο στο οποίο αυτή εντάσσεται, συνάγεται ότι η έννοια αυτή πρέπει να νοείται ως συνεπαγομένη, κατ’ αρχήν, την εκμετάλλευση των δεδομένων, όπως την εγγραφή, την τροποποίηση, τη διατήρηση, τη μετατροπή ή την έκδοση αυτών (βλ. απόφαση Data I/O, C‑370/08, EU:C:2010:284, σκέψη 35).
40
Ως εκ τούτου, τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα, των οποίων η ειδική λειτουργία συνίσταται στην αναπαραγωγή του ήχου διά της μετατροπής ηλεκτρομαγνητικού σήματος σε ηχητικά κύματα επιτελούν λειτουργία διαφορετική από την επεξεργασία πληροφοριών. Όπως προκύπτει από σκέψη 38 της παρούσας αποφάσεως, το γεγονός ότι ένα μεγάφωνο πρέπει να συνδεθεί με μια άλλη συσκευή, όπως είναι η αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών που υπάγεται στην κλάση 8471 της ΣΟ, δεν κωλύει την κατάταξή του στην κλάση που αντιστοιχεί στην ειδική του λειτουργία.
41
Επιπλέον, όσον αφορά την ερμηνεία της λέξεως «μεγάφωνο» που περιλαμβάνεται στην κλάση 8518 της ΣΟ, πρέπει να ληφθεί υπόψη το σημείο B της επεξηγηματικής σημειώσεως του ΕΣ σχετικά με αυτή την κλάση 8518, ακόμη και για το χρονικό διάστημα εισαγωγής των επίμαχων προϊόντων που είναι προγενέστερο της θέσεως σε ισχύ της επεξηγηματικής αυτής σημειώσεως. Συγκεκριμένα, δεδομένου ότι το κείμενο της εν λόγω κλάσεως, όσον αφορά τα «μεγάφωνα», όπως αυτό είχε κατόπιν της εκδόσεως του κανονισμού 1789/2003, είναι πανομοιότυπο με αυτό της ίδιας κλάσεως της ΣΟ, ως είχε κατόπιν της εκδόσεως των κανονισμών 2388/2000, 2031/2001 και 1832/2002, δεν πρέπει, καταρχήν, να προσδίδεται στη λέξη «μεγάφωνο» νόημα διαφορετικό από αυτό που πρέπει να της προσδίδεται λαμβανομένου υπόψη του σημείου B της εν λόγω επεξηγηματικής σημειώσεως (βλ., κατά την έννοια αυτή, απόφαση Delphi Deutschland, EU:C:2011:315, σκέψη 26).
42
Από το σημείο B της εν λόγω επεξηγηματικής σημειώσεως σχετικά με την κλάση 8518 της ΣΟ προκύπτει ότι η κλάση αυτή περιλαμβάνει τα ηχεία που είναι σχεδιασμένα να συνδέονται με αυτόματη μηχανή επεξεργασίας πληροφοριών, όταν παρουσιάζονται μεμονωμένα.
43
Κατόπιν του συνόλου των προεκτεθέντων, στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ έχει την έννοια ότι προϊόντα, όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη, τα οποία συνδέονται με ηλεκτρονικό υπολογιστή που είναι εφοδιασμένος με λειτουργικό σύστημα «MAC OS 9» ή με μεταγενέστερο σύστημα πρέπει να κατατάσσονται ως μεγάφωνα στη διάκριση 8518 22 90 της ονοματολογίας αυτής.
Επί του πρώτου ερωτήματος
44
Κατόπιν της απαντήσεως που δόθηκε στο δεύτερο ερώτημα, παρέλκει η απάντηση στο πρώτο ερώτημα.
Επί των δικαστικών εξόδων
45
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφαίνεται:
Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε διαδοχικώς με τον κανονισμό (ΕΚ) 2388/2000 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2000, τον κανονισμό (ΕΚ) 2031/2001 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2001, τον κανονισμό (ΕΚ) 1832/2002 της Επιτροπής, της 1ης Αυγούστου 2002, και τον κανονισμό (ΕΚ) 1789/2003 της Επιτροπής, της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, έχει την έννοια ότι προϊόντα, όπως τα επίμαχα στην κύρια δίκη, τα οποία συνδέονται με ηλεκτρονικό υπολογιστή που είναι εφοδιασμένος με λειτουργικό σύστημα «MAC OS 9» ή με μεταγενέστερο σύστημα πρέπει να κατατάσσονται ως μεγάφωνα στη διάκριση 8518 22 90 της ονοματολογίας αυτής.
(υπογραφές)
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η ιταλική.
Full & Egal Universal Law Academy