8.9.2014
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 303/12
Αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Rechtbank Amsterdam (Κάτω Χώρες) στις 28 Μαΐου 2014 — C. van der Lans κατά Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV
(Υπόθεση C-257/14)
2014/C 303/17
Γλώσσα διαδικασίας: η ολλανδική
Αιτούν δικαστήριο
Rechtbank Amsterdam
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Ενάγουσα: C. van der Lans
Εναγόμενη: Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV
Προδικαστικά ερωτήματα
1)
Πώς πρέπει να ερμηνευθεί η έννοια του συμβάντος στη δέκατη τέταρτη αιτιολογική σκέψη [του κανονισμού (ΕΚ) 261/2004 (1) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Φεβρουαρίου 2004, για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημιώσεως των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής βοήθειας σε αυτούς σε περίπτωση αρνήσεως επιβιβάσεως και ματαιώσεως ή μεγάλης καθυστερήσεως της πτήσεως και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 295/91];
2)
Λαμβανομένης υπόψη της σκέψεως 22 της αποφάσεως Wallentin (2), οι έκτακτες περιστάσεις κατά την έννοια της προαναφερθείσας δέκατης τέταρτης αιτιολογικής σκέψεως δεν συμπίπτουν με τις περιπτώσεις που απαριθμούνται ενδεικτικά στη δεύτερη περίοδο της δέκατης τέταρτης αιτιολογικής σκέψεως και οι οποίες περιπτώσεις χαρακτηρίζονται από το Δικαστήριο, στη σκέψη 22, ως γεγονότα. Είναι αληθές ότι τα γεγονότα κατά την έννοια της προαναφερθείσας σκέψεως 22 δεν είναι τα ίδια με το συμβάν κατά τη δέκατη τέταρτη αιτιολογική σκέψη;
3)
Τι περιεχόμενο πρέπει να δοθεί στην έννοια των εκτάκτων περιστάσεων οι οποίες συνδέονται με το συμβάν των «απροσδόκητων ελλείψεων στην ασφάλεια της πτήσης» κατά την έννοια της προαναφερθείσας δέκατης τέταρτης αιτιολογικής σκέψεως και οι οποίες, κατά τη σκέψη 23 της αποφάσεως Wallentin, δεν μπορούν να συνιστούν αφ’ εαυτών, ως απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσεως, έκτακτες περιστάσεις, αλλά, λαμβανομένης υπόψη της σκέψεως 22, μπορούν μόνο να οδηγήσουν στη δημιουργία τέτοιων περιστάσεων;
4)
Κατά τη σκέψη 23 της αποφάσεως Wallentin, τεχνικό πρόβλημα μπορεί να συμπεριληφθεί στις «απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσης» και επομένως αποτελεί «γεγονός» κατά την έννοια της σκέψεως 22 της αποφάσεως Wallentin· κατά τη σκέψη 23 της αποφάσεως Wallentin, οι περιστάσεις που συνδέονται με το γεγονός αυτό μπορούν να χαρακτηριστούν ως έκτακτες αν αφορούν γεγονός το οποίο δεν συνδέεται αναπόσπαστα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα και διέφυγε τον αποτελεσματικό έλεγχο του τελευταίου λόγω της φύσεως ή των αιτιών του· κατά τη σκέψη 24, η επίλυση τεχνικού προβλήματος οφειλόμενου σε έλλειψη συντηρήσεως συνιστά στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με [σελ. 8 του πρωτοτύπου] την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του αερομεταφορέα· για τον λόγο αυτόν, κατά τη σκέψη 25 της αποφάσεως Wallentin, τέτοια τεχνικά προβλήματα δεν μπορούν να αποτελέσουν έκτακτες περιστάσεις. Από τις σκέψεις αυτές φαίνεται να προκύπτει ότι τεχνικό πρόβλημα το οποίο περιλαμβάνεται στις «απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσης» αποτελεί ταυτόχρονα γεγονός το οποίο μπορεί να συνδέεται με έκτακτες περιστάσεις, και μάλιστα να αποτελέσει έκτακτη περίσταση. Πώς πρέπει να ερμηνευθούν οι σκέψεις 22 έως 25 της αποφάσεως Wallentin έτσι ώστε να αρθεί αυτή η φαινομενική αντίφαση;
5)
Η φράση «στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του αερομεταφορέα» ερμηνεύεται στη νομολογία των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων συστηματικά ως: «συνδεόμενο με τις συνήθεις δραστηριότητες αεροπλοΐας» –ερμηνεία που άλλωστε στοιχεί με την ολλανδική λέξη «inherent» (που δεν είναι το πρωτότυπο κείμενο της αποφάσεως)– έτσι ώστε, για παράδειγμα, ούτε συγκρούσεις με πτηνά ή νέφη τέφρας να θεωρούνται γεγονότα κατά την έννοια της σκέψεως 23 της αποφάσεως Wallentin. Σε άλλες αποφάσεις τονίζεται η φράση «διέφυγε τον αποτελεσματικό έλεγχο του [οικείου αερομεταφορέα] λόγω της φύσεως ή των αιτιών του γεγονότος», επίσης στη σκέψη 23 της αποφάσεως Wallentin. Νοείται με τη φράση «στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με» ότι μόνον γεγονότα δυνάμενα να ελεγχθούν πραγματικά από τον αερομεταφορέα εμπίπτουν στην έννοια αυτή;
6)
Πώς πρέπει να αναγνωσθεί η αιτιολογική σκέψη 26 της αποφάσεως Wallentin, ή πώς πρέπει να ερμηνευθεί η σκέψη αυτή, υπό το πρίσμα της απαντήσεως του Δικαστηρίου στα πέμπτο ερωτήματα 4 και 5;
7)
α.
Σε περίπτωση που στο ερώτημα 6 δοθεί η απάντηση ότι τεχνικά προβλήματα που μπορούν να συμπεριληφθούν σε απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσεως συνιστούν έκτακτες περιστάσεις οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε επιτυχή επίκληση του άρθρου 5, παράγραφος 3, του κανονισμού, αν απορρέουν από γεγονός το οποίο δεν αποτελεί στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με την άσκηση της δραστηριότητας του αερομεταφορέα και αν δεν μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά από αυτόν, σημαίνει αυτό ότι ένα τεχνικό πρόβλημα το οποίο παρουσιάστηκε ξαφνικά και δεν μπορεί να αποδοθεί σε ελλιπή συντήρηση ούτε εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια τακτικού ελέγχου (των λεγόμενων «ελέγχων Α-Δ» και του «ημερησίου ελέγχου» οι οποίοι προαναφέρθηκαν στην ενότητα των πραγματικών περιστατικών) μπορεί να συνιστά έκτακτη περίσταση ¬–αν υποτεθεί ότι ο εντοπισμός του δεν ήταν δυνατός κατά τους τακτικούς αυτούς ελέγχους συντηρήσεως– εφόσον τότε δεν μπορεί να προσδιοριστεί κανένα γεγονός κατά την έννοια της σκέψεως 26 και ως εκ τούτου ούτε είναι δυνατόν να καθοριστεί αν αυτό αποτελεί στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του αερομεταφορέα και συνεπώς αν αυτό μπορούσε να ελεγχθεί από τον αερομεταφορέα;
β.
Αν στο ερώτημα 6 δοθεί η απάντηση ότι τεχνικά προβλήματα που μπορούν να συμπεριληφθούν σε απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσεως αποτελούν γεγονότα κατά την έννοια της σκέψεως 22 και αν το τεχνικό πρόβλημα παρουσιάστηκε ξαφνικά και δεν μπορεί να αποδοθεί σε ελλιπή συντήρηση ούτε εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια τακτικού ελέγχου (των λεγόμενων «ελέγχων Α-Δ» και του «ημερησίου ελέγχου»), αποτελεί τότε το τεχνικό αυτό πρόβλημα στοιχείο αναπόσπαστα συνδεόμενο με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του αερομεταφορέα και μπορεί να ελεγχθεί από αυτόν κατά την έννοια της σκέψεως 26;
γ.
Αν στο ερώτημα 6 δοθεί η απάντηση ότι τεχνικά προβλήματα που μπορούν να συμπεριληφθούν σε απροσδόκητες ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσεως συνιστούν γεγονότα κατά την έννοια της σκέψεως 22 και αν το τεχνικό πρόβλημα παρουσιάστηκε ξαφνικά και δεν μπορεί να αποδοθεί σε ελλιπή συντήρηση ούτε εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια τακτικού ελέγχου (των λεγόμενων «ελέγχων Α-Δ» και του «ημερησίου ελέγχου»), ποιες περιστάσεις πρέπει τότε να συνδεθούν με το τεχνικό αυτό πρόβλημα και πότε πρέπει οι περιστάσεις αυτές να θεωρηθούν έκτακτες έτσι ώστε να είναι δυνατή η επίκλησή τους κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 3, του κανονισμού;
8)
Ο αερομεταφορέας μπορεί να επικαλεστεί έκτακτες περιστάσεις μόνον αν μπορεί να αποδείξει ότι η ακύρωση/καθυστέρηση προκλήθηκε από έκτακτες περιστάσεις οι οποίες δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν ακόμη και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα. Είναι ορθό το συμπέρασμα ότι η λήψη όλων των εύλογων μέτρων έχει ως σκοπό την αποτροπή της επελεύσεως έκτακτων περιστάσεων, αλλά όχι τη λήψη μέτρων προκειμένου η καθυστέρηση να περιοριστεί εντός του προβλεπόμενου στο άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο γ', σημείο iii, του κανονισμού 261/2004, σε συνδυασμό με τις σκέψεις 57 έως 61 της αποφάσεως Sturgeon (C-402/07) (3), ορίου των 3 ωρών;
9)
Κατ’ αρχήν, δύναται να ληφθούν υπόψη δύο είδη μέτρων προκειμένου να περιοριστούν οι καθυστερήσεις έως 3 ώρες, δηλαδή, αφενός, η τήρηση αποθέματος από ανταλλακτικά σε περισσότερες τοποθεσίες ανά τον κόσμο, συνεπώς όχι μόνον στον αερολιμένα βάσεως του αερομεταφορέα, και, αφετέρου, η σε άλλη πτήση μεταφορά των επιβατών της πτήσεως που έχει καθυστέρηση. Μπορούν οι αερομεταφορείς κατά τον καθορισμό της ποσότητας του αποθέματος το οποίο αυτοί τηρούν καθώς και των σχετικών τοποθεσιών, να βασίζονται στο τι είθισται στον κόσμο της αεροπλοΐας, ακόμη και για τις εταιρείες που μόνον εν μέρει εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού;
10)
Πρέπει ο δικαστής κατά την απάντηση στο ερώτημα αν ελήφθησαν όλα τα εύλογα μέτρα για τον περιορισμό της καθυστερήσεως που επήλθε ως αποτέλεσμα τεχνικών προβλημάτων τα οποία επηρεάζουν τις ελλείψεις στην ασφάλεια της πτήσεως, να λάβει υπόψη περιστάσεις οι οποίες μεγεθύνουν τα αποτελέσματα της καθυστερήσεως, όπως την περίσταση ότι το αεροσκάφος που παρουσίασε τα τεχνικά προβλήματα, έως ότου, όπως εν προκειμένω, επιστρέψει στη βάση του, πρέπει να προσεγγίσει περισσότερους του ενός αερολιμένες και ως εκ τούτου μπορεί να προκύψει σώρευση χαμένου χρόνου;
(1) ΕΕ L 46, σ. 1.
(2) Απόφαση Wallentin-Hermann, C-549/07, EU:C:2008:771.
(3) Απόφαση Sturgeon κ.λπ., C-402/07 και C-432/07, EU:C:2009:716.
Full & Egal Universal Law Academy