DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla)
6 ta’ Novembru 2014 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja — Inammissibbiltà manifesta — Assenza ta’ informazzjoni suffiċjenti dwar il-kuntest fattwali u leġiżlattiv tat-tilwima fil-kawża prinċipali kif ukoll dwar ir-raġunijiet li jiġġustifikaw in-neċessità ta’ risposta għad-domanda preliminari”
Fil-Kawża C‑366/14,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Budapesti XX., XXI. és XXIII. kerületi bíróság (l-Ungerija), permezz ta’ deċiżjoni tal-11 ta’ Lulju 2014, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-28 ta’ Lulju 2014, fil-proċedura
Herrenknecht AG
vs
Hév-Sugár kft,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tmien Awla),
komposta minn C. Toader (Relatur), li qed taġixxi bħala President tat-Tmien Awla, E. Jarašiūnas u C. G. Fernlund, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Jääskinen,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat, skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja,
tagħti l-preżenti
Digriet
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 23(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42), u tal-Artikolu 3(1) tal-Konvenzjoni dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali miftuħa għall-firma f’Ruma fid-19 ta’ Ġunju 1980 (ĠU C 169, 8.7.2005, p. 10, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Ruma”).
2
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ kawża bejn Herrenknecht AG (iktar ’il quddiem “Herrenknecht”), kumpannija rregolata mid-dritt Ġermaniż, u Hév-Sugár kft (iktar ’il quddiem “Hév-Sugár”), kumpannija rregolata mid-dritt Ungeriż, dwar talba għal ħlas ta’ kera.
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
L-Artikolu 23(1) tar-Regolament (KE) Nru 44/2001 jipprevedi:
“Jekk il-partijiet, wieħed jew aktar minnhom ikollu d-domiċilju fi Stat Membru, ikunu qablu li qorti jew qrati ta’ Stat Membru għandu jkollu ġurisdizzjoni sabiex isolvu xi kwistjonijiet li jkunu qamu jew li jistgħu jqumu inkonnessjoni ma’ relazzjoni legali partikolari, dak il-qorti jew dawk il-qrati għandhom ikollhom ġurisdizzjoni. Ġurisdizzjoni bħal dik għandha tkun esklussiva sa kemm il-partijiet ma jiftehmux mod ieħor. Ftehim bħal dak li jagħti ġurisdizzjoni għandhu jkun jew:
(a)
bil-kitba jew ikkonfermat bil-kitba; jew
(b)
f’għamla li taqbel mal-prattiki li l-partijiet ikunu stabbilixxew bejniethom; jew
(ċ)
f’negozju jew kummerċ internazzjonali, f’għamla li taqbel ma’ l-użanza li biha l-partijiet huma jew li għandhom ikunu konxji u li dwarhom dak in-negozju jew kummerċ ikun magħruf sewwa, u regolarment osservat minn, partijiet għal kuntratti tat-tip involut f’dak in-negozju jew kummerċ partikolari ikkonċernat.”
4
L-Artikolu 3(1) tal-Konvenzjoni ta’ Ruma jipprovdi:
“Kuntratt għandu jkun regolat mil-liġi magħżula mill-partijiet. L-għażla għandha tkun espressa jew murija b’ċertezza raġjonevoli mill-klawsoli tal-kuntratt jew miċ-ċirkostanzi tal-każ. Permezz ta’ l-għażla tagħhom il-partijiet jistgħu jiftiehmu fuq il-liġi applikabbli għall-kuntratt kollu jew għal parti minnu.”
Id-dritt Ungeriż
5
Id-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli jirriproduċu, essenzjalment, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni.
Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
6
Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li, fil-11 ta’ Lulju 2008, Herrenknecht, fil-kwalità ta’ sid il-kera, u Hév-Sugár, fil-kwalità ta’ kerrejja, ikkonkludew kuntratt imħallat ta’ bejgħ u kiri li permezz tiegħu Herrenknecht tat b’kera lil Hév-Sugár, makkinarji tal-kostruzzjoni għat-tħaffir ta’ mini. F’dan il-kuntratt, ġie miftiehem ukoll li Herrenknecht tbigħ it-tagħmir li kien is-suġġett tal-kuntratt, lil Hév-Sugár, fi tmiem il-perijodu ta’ kera.
7
Il-kuntratt inkwistjoni fih ħames annessi li jirrigwardaw aspetti kuntrattwali differenti u li, skont il-qorti tar-rinviju, jinkludu klawżoli li jindikaw bħala li għandhom ġurisdizzjoni, f’każ ta’ tilwima, jew arbitri, kif jirriżulta mill-Anness 1 ta’ dan il-kuntratt, jew il-qrati tad-dritt komuni, kif jirriżulta mill-Annessi 2 u 4 tal-imsemmi kuntratt. F’dan l-aħħar każ, huwa previst li r-rikorrenti tista’ tagħżel, f’każ ta’ tilwima, bejn il-qrati Ġermaniżi jew Ungeriżi indikati.
8
Bl-istess mod, f’każ ta’ tilwima, l-Anness 1 tal-kuntratt inkwistjoni, fir-rigward tal-provvista ta’ prodotti, indika d-dritt Ġermaniż bħala d-dritt applikabbli, filwaqt li l-Annessi 2 u 4 ta’ dan il-kuntratt, li jirrigwardaw il-provvista tal-persunal u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-kera rispettivament, jindikaw id-dritt Svizzeru bħala d-dritt applikabbli.
9
Fil-kuntest ta’ rikors li jirrigwarda talba għal ħlas ta’ kera ppreżentat minn Herrenknecht, peress li l-partijiet ipprevedew fil-kuntratt tagħhom klawżoli li għandhom kontenut differenti f’dak li jikkonċerna l-qrati li għandhom ġurisdizzjoni, il-qorti tar-rinviju wettqet eżami ex officio tal-ġurisdizzjoni tagħha stess.
10
Għalhekk, filwaqt li tikkonferma li hija tibbenefika mill-ġurisdizzjoni territorjali tad-dritt komuni fl-Ungerija sabiex tiddeċiedi l-kawża prinċipali, din il-qorti tistaqsi jekk hi jew xi qorti oħra indikata mill-klawżoli li jagħtu ġurisdizzjoni miftiehma bejn il-partijiet igawdux mill-ġurisdizzjoni internazzjonali esklużiva skont l-Artikolu 23(1) tar-Regolament Nru 44/2001 u jekk Herrenknecht kellhiex id-dritt li tagħżel liberament bejn il-qrati indikati fil-kuntratt inkwistjoni.
11
Barra dan, hija tistaqsi dwar liema hija l-liġi applikabbli f’dan il-każ, fid-dawl tal-Artikolu 3(1) tal-Konvenzjoni ta’ Ruma u peress li l-partijiet kontraenti pprevedew bħala applikabbli, fid-diversi annessi tal-kuntratt inkwistjoni, kemm id-dritt Ġermaniż kif ukoll id-dritt Svizzeru.
12
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Budapesti XX., XXI. és XXIII. kerületi bíróság iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
“1)
Kif għandu jiġi interpretat l-Artikolu 23(1) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 44/2001 fir-rigward tal-punt dwar liema qorti tgawdi ġurisdizzjoni internazzjonali esklużiva meta, fil-kundizzjonijiet ġenerali relatati mal-kuntratt tagħhom, il-partijiet kontraenti f’tilwima jkunu taw lil diversi qrati differenti l-ġurisdizzjoni sabiex jinqatgħu t-tilwimiet li jitnisslu mill-imsemmi kuntratt: il-konvenut għandu d-dritt jagħżel liberament bejn il-qorti nnominata li l-ġurisdizzjoni tagħha hija esklużiva u dik li l-ġurisdizzjoni tagħha hija fakultattiva, u jista’ wieħed jikkonkludi li l-qorti adita bit-tilwima tgawdi ġurisdizzjoni internazzjonali esklużiva?
2)
Kif għandu jiġi interpretat l-Artikolu 3(1) tal-Konvenzjoni ta’ Ruma dwar il-liġi applikabbli għall-obbligi kuntrattwali f’dak li jirrigwarda l-punt dwar liema huwa d-dritt intern li r-regoli sostantivi tiegħu huma applikabbli fl-eżami tal-kuntratt meta, fil-kundizzjonijiet ġenerali relatati ma’ dan tal-aħħar, il-partijiet kontraenti jkunu indikaw id-dritt intern ta’ diversi Stati Membri bħala d-dritt applikabbli għal dan il-kuntratt?”
Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari
13
Skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta talba jew rikors ikunu manifestament inammissibbli, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin u wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.
14
Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tiegħu l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti lill-qrati nazzjonali l-aspetti ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma neċessarji għalihom sabiex jiddeċiedu l-kawżi li jkunu tressqu quddiemhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Geistbeck, C‑509/10, EU:C:2012:416, punt 47 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Impacto Azul, C‑186/12, EU:C:2013:412, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata).
15
Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta wkoll li l-ħtieġa li tingħata interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tkun utli għall-qorti nazzjonali teżiġi li dik il-qorti tiddefinixxi l-kuntest fattwali u leġiżlattiv tad-domandi magħmula minnha jew li, minn tal-inqas, tispjega s-sitwazzjonijiet fattwali li fuqhom ikunu bbażati dawn id-domandi. Id-deċiżjoni tar-rinviju għandha, barra minn dan, tindika r-raġunijiet preċiżi li wasslu lill-qorti nazzjonali sabiex ikollha dubji dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u sabiex tikkunsidra neċessarju li tagħmel domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza Mulders, C‑548/11, EU:C:2013:249, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).
16
Dawn ir-rekwiżiti li jikkonċernaw il-kontenut ta’ talba għal deċiżjoni preliminari jissemmew b’mod espliċitu fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura u jidhru wkoll fir-Rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea lill-qrati nazzjonali dwar ir-rinviji għal deċiżjoni preliminari (ĠU 2012, C 338, p. 1). Mill-punt 22 ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet jirriżulta, b’mod partikolari, li talba għal deċiżjoni preliminari għandha “tkun suffiċjentement kompleta u tinkludi l-informazzjoni kollha rilevanti b’mod li tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll lill-partijiet interessati li għandhom id-dritt li jippreżentaw osservazzjonijiet, li jifhmu tajjeb il-kuntest fattwali u d-dritt tal-kawża prinċipali” (ara, f’dan is-sens, id-digriet D’Aniello et, C‑89/13, EU:C:2014:299, punt 20).
17
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-informazzjoni fid-deċiżjonijiet tar-rinviju ma jippermettux biss lill-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti risposti utli, iżda tagħti wkoll il-possibbiltà lill-gvernijiet tal-Istati Membri kif ukoll lil partijiet interessati oħra li jippreżentaw osservazzjonijiet skont l-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiżgura li dik il-possibbiltà tiġi salvagwardata, inkunsiderazzjoni tal-fatt li, skont din id-dispożizzjoni, huma biss id-deċiżjonijiet tar-rinviju li jiġu nnotifikati lill-partijiet interessati (ara d-digrieti Adiamix, C‑368/12, EU:C:2013:257, punt 24, u Mlamali, C‑257/13, EU:C:2013:763, punt 24).
18
F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni tar-rinviju ma tissodisfax, b’mod manifest, ir-rekwiżiti mfakkra fil-punti 15 u 16 ta’ dan id-digriet.
19
L-ewwel nett, minkejja li l-qorti tar-rinviju tiddefinixxi s-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, mingħajr kjarifiki ulterjuri, bħala “talba għal ħlas ta’ kera”, hija qiegħda, madankollu, tonqos milli tippreżenta l-informazzjoni fattwali li fuqha huma bbażati ż-żewġ domandi. B’mod partikolari, hija ma hijiex qiegħda tesponi l-eżistenza ta’ rabta possibbli bejn is-suġġett tal-imsemmija tilwima u klawżola kuntrattwali speċifika fil-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali jew f’xi wieħed mill-annessi tiegħu.
20
Jekk din ir-rabta tiġi identifikata, pereżempju, mal-Annessi 2 jew 4 tal-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali, preżunzjoni li madankollu d-deċiżjoni tar-rinviju ma tippermettix li titqies li hija aċċettata, il-qorti tar-rinviju jkollha ġurisdizzjoni skont il-prinċipju ta’ rikonoxximent tal-awtonomija tal-volontà tal-partijiet fil-qasam tal-għoti tal-ġurisdizzjoni u l-uniku dritt applikabbli jkun id-dritt Svizzeru.
21
Imbagħad, ma hemmx ukoll informazzjoni espressa li tikkonċerna l-kontestazzjoni possibbli mill-partijiet, tal-ġurisdizzjoni tal-qorti tar-rinviju, peress li din tillimita ruħha għal verifika ex officio tal-ġurisdizzjoni tagħha. Din l-informazzjoni tista’ tkun utli b’mod partikolari sabiex tikkonferma l-volontà tal-partijiet li hija espressa fil-klawżoli kuntrattwali li jagħtu l-ġurisdizzjoni jew f’dawk li jindikaw id-dritt applikabbli.
22
Fl-aħħar nett u fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, il-qorti tar-rinviju ma esponietx b’mod suffiċjentement ċar u preċiż ir-raġunijiet li wassluha sabiex tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.
23
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tagħti risposta utli għad-domandi magħmula u, f’dan l-istadju tal-proċedura, għandu jiġi kkonstatat, skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija manifestament inammissibbli.
Fuq l-ispejjeż
24
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.
Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tmien Awla) tordna:
It-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-XX., XXI. és XXIII. kerületi bíróság (l-Ungerija), permezz tad-deċiżjoni tal-11 ta’ Lulju 2014 (Kawża C‑366/14), hija manifestament inammissibbli.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.
Full & Egal Universal Law Academy