DIGRIET TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
20 ta’ April 2016 ( *1 )
“Rikors għal annullament — Kuntratt li jikkonċerna għajnuna finanzjarja tal-Unjoni favur proġett li għandu bħala għan it-titjib tal-effikaċja tal-liġijiet intiżi għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjonijiet (proġett GendeRace) — Nota ta’ debitu — Att li ma jistax jiġi kkontestat — Att li jagħmel parti minn kuntest purament kuntrattwali li minnu huwa inseparabbli — Inammissibbiltà”
Fil-Kawża T‑819/14,
Fondatsia “Mezhdunaroden tsentar za izsledvane na maltsinstvata i kulturnite vzaimodeystvia”, stabbilita f’Sofija (il-Bulgarija), irrappreżentata minn H. Hristev, avukat,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn L. Di Paolo u V. Soloveytchik, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba skont l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament, minn naħa, tal-att tal-Kummissjoni inkluż fl-ittra tat-22 ta’ Awwissu 2014 li jinnotifika t-tmiem tal-proċedura ta’ awditu u s-sospensjoni tal-irkupru tad-danni fil-kuntest ta’ ftehim ta’ sussidjar insostenn ta’ proġett u, min-naħa l-oħra, tan-nota ta’ debitu, annessa ma’ din l-ittra u maħruġa mill-Kummissjoni għall-irkupru tas-somma ta’ EUR 34070.16 imħallsa lir-rikorrenti fil-kuntest tal-istess proġett,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla),
komposta minn S. Frimodt Nielsen, President, F. Dehousse u A. M. Collins (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Digriet
Il-kuntest kuntrattwali u l-fatti li wasslu għall-kawża
1
Ir-rikorrenti, Fondatsia “Mezhdunaroden tsentar za izsledvane na maltsinstvata i kulturnite vzaimodeystvia” (fondazzjoni “Ċentru internazzjonali għall-istudju tal-minoritajiet u għall-interazzjoni kulturali”) hija fondazzjoni mingħajr skop ta’ lukru rregolata mid-dritt Bulgaru, u attiva fil-qasam tar-riċerka.
2
Fit-18 ta’ Diċembru 2006, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adottaw id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tat-18 ta’ Diċembru 2006 dwar is-Seba’ Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp teknoloġiku u dimostrazzjoni (2007-2013) (ĠU 2006, L 412, p. 1). F’dan il-kuntest, ġie konkluż ftehim ta’ sussidjar Nru 217237 dwar il-proġett GendeRace (iktar ’il quddiem il-“ftehim ta’ sussidjar”) bejn, minn naħa, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u, min-naħa l-oħra, konsorzju li kienet tagħmel parti minnu r-rikorrenti. Il-proġett ingħata bidu fl-1 ta’ Frar 2008 u ntemm fil-31 ta’ Lulju 2010. Fil-kuntest ta’ dan il-proġett, il-Kummissjoni ħallset lir-rikorrenti, bħala għajnuna finanzjarja tal-Unjoni Ewropea, is-somma totali ta’ EUR 159570.78.
3
B’ittra tas-26 ta’ Marzu 2013, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti li kienet ser tkun suġġett għal awditu relatat ma’ tliet proġetti, fosthom il-proġett GendeRace. L-awditu sar bejn is-27 u l-31 ta’ Mejju 2013.
4
Fil-31 ta’ Mejju 2013, inżammet laqgħa bejn l-awdituri u r-rikorrenti. Dawn ippreżentaw il-konklużjonijiet tagħhom, li dwarhom ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha.
5
Permezz ta’ dokument tat-8 ta’ Awwissu 2013, irċevut mill-Kummissjoni fit-13 ta’ Settembru 2013, u intitolat “Osservazzjonijiet u oġġezzjonijiet [dwar ir-] rapport ta’ awditu għall-Kummissjoni Ewropea”, ir-rikorrenti ttrażmettiet lill-Kummissjoni numru ta’ punti ta’ kritika dwar il-metodoloġija ta’ awditu u l-konklużjonijiet inklużi fl-abbozz tar-rapport ta’ awditu.
6
Fit-28 ta’ Novembru 2013, ir-rapport ta’ awditu finali ġie ppreżentat lill-Kummissjoni. Fil-punt 2.1 ta’ dan ir-rapport, dwar il-proġett GendeRace, l-awdituri ħadu nota tal-aġġustamenti li kellhom isiru fl-ammont ta’ EUR 45426.88 favur il-Kummissjoni.
7
Permezz ta’ ittra tas-16 ta’ Diċembru 2013, li magħha kien hemm anness ir-rapport ta’ awditu finali, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti bit-tmiem tal-awditu u bil-fatt li kienet taqbel mal-konklużjonijiet inklużi f’dan ir-rapport.
8
Permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Marzu 2014, ir-rikorrenti nnotifikat lill-Kummissjoni bl-osservazzjonijiet tagħha dwar il-konklużjonijiet tal-awditu u tad-deċiżjonijiet tagħha meħuda konsegwentement.
9
Permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Ġunju 2014, intitolata “Implementazzjoni tar-riżultat tal-awditu BAEA210022 (B210-22) u danni”, il-Kummissjoni indikat li, skont l-Artikolu II.21 tal-kundizzjonijiet ġenerali applikabbli għall-ftehim ta’ sussidjar, hija kienet ser tirkupra, permezz ta’ żewġ noti ta’ debitu, l-ewwel nett, is-somma ta’ EUR 34070.16 li tikkorrispondi għall-ammont indebitament imħallas lir-rikorrenti, u t-tieni nett, is-somma ta’ EUR 11967.81 bħala danni.
10
Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Lulju 2014, irċevuta mill-Kummissjoni fl-1 ta’ Awwissu 2014, ir-rikorrenti indikat lil din tal-aħħar in-nuqqas ta’ qbil tagħha mar-riżultati tal-awditu u talbet, b’mod partikolari, informazzjoni dwar rimedji sabiex tikkontesta, tnaqqas jew tillimita l-ħlas tal-ammont mitlub.
11
Permezz ta’ ittra tat-22 ta’ Awwissu 2014 u mibgħuta fl-1 ta’ Settembru 2014 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), il-Kummissjoni ttrażmettiet lir-rikorrenti nota ta’ debitu ta’ ammont ta’ EUR 34070.16 (iktar ’il quddiem in-“nota ta’ debitu”). F’din l-ittra, il-Kummissjoni ħadet nota tal-oġġezzjonijiet tar-rikorrenti u indikat li dawn kienu diġà ttieħdu inkunsiderazzjoni fir-rapport ta’ awditu finali. Madankollu, hija ssospendiet l-implementazzjoni tal-irkupru tal-ammont mitlub bħala danni sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali f’dan ir-rigward.
12
Fit-30 ta’ Settembru 2014, wara indikazzjoni tal-posta Bulgara li l-ittra mibgħuta fl-1 ta’ Settembru 2014 ma kinitx waslet għand id-destinatarja tagħha, il-Kummissjoni bagħtet din l-ittra mill-ġdid lir-rikorrenti kif ukoll nota ta’ debitu li kienet annessa mal-ittra, bil-posta elettronika u bil-posta rreġistrata simultanjament (din tal-aħħar bid-data tat-2 ta’ Ottubru 2014). F’din l-ittra, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tar-rikorrenti għat-terminu li fih kellha titħallas in-nota ta’ debitu u speċifikat il-passi li hija setgħet tieħu jekk il-kont tagħha ma jkunx ġie kkreditat sal-iskadenza tat-terminu, inkluż rikors għall-eżekuzzjoni forzata skont l-Artikolu 299 TFUE. Fis-6 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti rċeviet il-posta rreġistrata.
13
Permezz ta’ ittra tad-9 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti wieġbet għal din l-aħħar ittra billi indikat, l-ewwel nett, li l-fondazzjoni kienet f’sitwazzjoni ta’ falliment u li għalhekk ma setgħetx tħallas l-ammont mitlub, it-tieni nett, li kienet ikkontestat ir-riżultati tal-awditu matul il-proċedura kollha u li ma kinitx ġiet informata bir-rimedji possibbli, it-tielet nett, li kien hemm ksur tad-drittijiet tagħha, u r-raba’ nett, li kienet ser tressaq kawża quddiem il-qrati tal-Unjoni.
14
Permezz ta’ posta elettronika tal-istess jum, il-Kummissjoni informat lir-rikorrenti li kull talba għal-limitazzjoni tal-ħlas kellha tkun indirizzata lill-uffiċjal tal-kontabbiltà tad-Direttorat Ġenerali tal-Baġit.
15
Permezz ta’ ittra tat-13 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti kkuntattjat lid-Direttorat Ġenerali tal-Baġit sabiex tikseb l-annullament jew il-limitazzjoni tal-ħlas tal-ammont mitlub fin-nota ta’ debitu.
16
Permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Diċembru 2014, id-Direttorat Ġenerali tal-Baġit wieġeb lir-rikorrenti li kien impossibbli li jiġi annullat id-dejn u ppropona pjan ta’ rimbors tad-dejn li jitħallas fuq medda ta’ żmien, bil-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 89 tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1268/2012, tad-29 ta’ Ottubru 2012, dwar ir-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU 2012, L 362, p. 1).
17
L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9 tal-ftehim ta’ sussidjar jipprovdi li dan tal-aħħar “[huwa] irregolat mid-dispożizzjonijiet [tiegħu stess], mill-atti tal-Komunità dwar [is-Seba’ Programm-Qafas], ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit Komunitarju, il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni u dispożizzjonijiet oħra tad-dritt Komunitarju u, sussidjarjament [...], id-dritt Belġjan”. Barra minn hekk, skont it-tielet subparagrafu tal-istess artikolu, huma biss il-Qorti Ġenerali u, f’każ ta’ appell, il-Qorti tal-Ġustizzja, li huma kompetenti sabiex jagħtu deċiżjoni f’kull kawża bejn l-Unjoni, minn naħa, u l-membri tal-konsorzju, min-naħa l-oħra, dwar il-validità, l-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni tal-ftehim ta’ sussidjar.
18
Skont l-unika premessa tal-ftehim ta’ sussidjar, il-kundizzjonijiet ġenerali ta’ dan tal-aħħar jagħmlu parti integrali minnu. L-Artikolu II.21 ta’ dawn il-kundizzjonijiet huwa intitolat “Rimbors u rkupru”. Skont it-tieni subparagrafu tal-ewwel paragrafu tiegħu, “[f]il-każ li fih somma dovuta lill-Unjoni [Ewropea] mill-benefiċjarju għandha tiġi rkuprata wara x-xoljiment jew it-tmiem ta’ ftehim ta’ sussidjar abbażi tas-[Seba’ Programm-Qafas], il-Kummissjoni għandha titlob ir-rimbors tal-ammont dovut billi toħroġ ordni ta’ rkupru indirizzata lill-benefiċjarju inkwistjoni” u li “[j]ekk il-ħlas ma jsirx fit-terminu stabbilit, is-somom dovuti lill-Unjoni [Ewropea] jistgħu jiġu rkuprati billi jiġu dedotti mis-somom dovuti mill-Unjoni [Ewropea] lill-benefiċjarju inkwistjoni”. Il-paragrafu 5 tal-istess dispożizzjoni jipprovdi li, “[j]ekk l-obbligu ta’ ħlas ma jitwettaqx fid-data stabbilita mill-Kummissjoni, is-somma dovuta tiżdied bl-interessi bir-rata stabbilita [fl-Artikolu] II.5”.
19
Is-Sezzjoni 3 tal-Parti 2 tal-Kundizzjonijiet Ġenerali, komposta mill-Artikoli II.22 sa II.25, intitolata “Kontrolli u sanzjonijiet”, tikkonċerna d-dispożizzjonijiet finanzjarji u l-kontrolli, l-awditi, ir-rimborsi u s-sanzjonijiet. L-Artikolu II.22(1) jipprevedi li, “[f]’kull mument tal-eżekuzzjoni tal-proġett u sa ħames snin wara t-tmiem tal-proġett, il-Kummissjoni tista’ twettaq awditi finanzjarji, kemm permezz ta’ awditi esterni, kif ukoll bis-servizzi tal-Kummissjoni stess, inkluż l-OLAF [...]. Dawn l‑awditi jistgħu jikkonċernaw aspetti finanzjarji, sistematiċi u oħrajn (bħall-prinċipji ta’ kontabbiltà u ta’ ġestjoni) relatati mal-eżekuzzjoni t-tajba tal-ftehim ta’ sussidjar”.
20
Skont il-punt 6 tal-istess dispożizzjoni, “[a]bbażi tal-konklużjonijiet tal-awditu, il-Kummissjoni għandha tieħu l-miżuri adatti kollha li hija tqis neċessarji, inkluż il-ħruġ ta’ ordnijiet ta’ rkupru għall-ħlasijiet kollha jew parti minnhom li hija għamlet u l-impożizzjonijiet tas-sanzjonijiet kollha applikabbli”.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
21
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-16 ta’ Diċembru 2014, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
22
Fl-14 ta’ April 2015, il-Kummissjoni ddepożitat ir-risposta tagħha fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali.
23
Ir-replika u l-kontroreplika ġew iddepożitati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-28 ta’ Mejju u fis-17 ta’ Lulju 2015 rispettivament.
24
Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, il-Qorti Ġenerali (Is-Sitt Awla) għamlet mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet li wieġbu għalihom fit-terminu indikat.
25
Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tannulla d-deċiżjoni kkontestata u n-nota ta’ debitu;
—
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż u, sussidjarjament, fil-każ ta’ ċaħda tar-rikors, tikkundannaha tbati l-ispejjeż tagħha skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali tat-2 ta’ Mejju 1991.
26
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
—
tiċħad ir-rikors bħala inammissibbli u, fi kwalunkwe każ, bħala infondat,
—
tiċħad it-talba tar-rikorrenti bbażata fuq it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991;
—
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
27
Skont ġurisprudenza stabbilita, il-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà ta’ rikors huma eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku li l-qorti tal-Unjoni għandha tqajjem ex officio skont il-każ [ara sentenzi tal-10 ta’ Lulju 1990, Automec vs Il-Kummissjoni, T‑64/89, EU:T:1990:42, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-8 ta’ Frar 2011, Paroc vs L-UASI (INSULATE FOR LIFE), T‑157/08, EU:T:2011:33, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata].
28
Skont l-Artikolu 129 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti Ġenerali tista’, f’kull waqt, ex officio, wara li tkun semgħet il-partijiet prinċipali, tiddeċiedi li taqta’ l-kawża permezz ta’ digriet motivat dwar l-eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku. F’dan il-każ, fid-dawl tal-atti tal-proċess u, b’mod partikolari, tar-risposti tal-partijiet għad-domandi bil-miktub tal-Qorti Ġenerali dwar l-ammissibbiltà ta’ dan ir-rikors, hemm lok li jiġi deċiż, skont dan l-artikolu, li l-kawża tinqata’ permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tingħata segwitu l-proċedura, u dan anki jekk parti talbet iż-żamma ta’ seduta.
29
Ir-rikorrenti titlob l-annullament, abbażi tal-Artikolu 263 TFUE, tad-deċiżjoni kkontestata u tan-nota ta’ debitu. Fil-fatt, hija tindika b’mod inekwivoku, fil-punt 1 ta’ dan ir-rikors, li r-rikors huwa bbażat fuq din l-aħħar dispożizzjoni. B’mod partikolari, fl-argumenti tagħha dwar l-ammissibbiltà tar-rikors, li jidhru fil-punti 23 sa 27 tar-rikors, hija titlob lill-Qorti Ġenerali teskludi l-“ġurisprudenza attwali” dwar l-ammissibbiltà tar-rikorsi bbażati fuq din id-dispożizzjoni relatata mal-atti dwar ir-relazzjonijiet kuntrattwali.
30
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, fil-preżenza ta’ kawża ta’ natura kuntrattwali, rikors skont l-Artikolu 263 TFUE jista’ jiġi kklassifikat bħala rikors skont l-Artikolu 272 TFUE minħabba klawżola ta’ arbitraġġ fil-kuntratt inkwistjoni, kif inhuwa l-każ inkwistjoni fl-Artikolu 9 tal-ftehim ta’ sussidjar (ara, f’dan is-sens, id-digriet tat-12 ta’ Ottubru 2011, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, T‑353/10, EU:T:2011:589, punti 33 u 34). Il-Qorti Ġenerali tqis madankollu li ma tistax tikklassifika tali rikors mill-ġdid, b’mod partikolari, peress li r-rieda espressa tar-rikorrenti li ma tibbażax it-talba tagħha fuq l-Artikolu 272 TFUE tipprekludi tali klassifikazzjoni mill-ġdid (ara sentenza tas-17 ta’ Ġunju 2010, CEVA vs Il-Kummissjoni, T‑428/07 u T‑455/07, EU:T:2010:240, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata; sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2014, Technische Universität Dresden vs Il-Kummissjoni, T‑29/11, EU:T:2014:912, punt 44). Madankollu, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li r-rieda espressa tar-rikorrenti li tibbaża t-talba tagħha fuq l-Artikolu 263 TFUE tipprekludi l-possibbiltà ta’ klassifikazzjoni mill-ġdid tar-rikors mill-Qorti Ġenerali f’kawża ta’ natura kuntrattwali. Għalhekk, sa fejn il-kundizzjonijiet għall-klassifikazzjoni mill-ġdid ma humiex issodisfatti, ir-rikors għandu jiġi eżaminat bħala rikors għal annullament.
31
Għaldaqstant, għandu jiġi vverifikat jekk l-atti li huma s-suġġett tar-rikors preżenti humiex atti li jistgħu jkunu suġġett ta’ rikors għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE.
32
Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, ir-rikors għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE jista’ jiġi ppreżentat kontra l-atti kollha meħuda mill-istituzzjonijiet, indipendentement min-natura jew mill-għamla tagħhom, li huma intiżi jipproduċu effetti legali vinkolanti ta’ natura li taffettwa l-interessi tar-rikorrenti, billi jbiddlu kunsiderevolment is-sitwazzjoni legali tiegħu (digriet tas-6 ta’ Ottubru 2008, Austrian Relief Program vs Il-Kummissjoni, T‑235/06, li għadha ma ġietx ippubblikata, EU:T:2008:411, punt 34, u sentenza tal-10 ta’ April 2013, GRP Security vs Il-Qorti tal-Awdituri, T‑87/11, mhux ippubblikata, EU:T:2013:161, punt 29).
33
Ir-rikors għal annullament huwa intiż li jiżgura l-osservanza tad-dritt fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tat-Trattat FUE u għaldaqstant, ikun kuntrarju għal dan l-għan li l-kundizzjonijiet ta’ ammissibbiltà tar-rikors jiġu interpretati b’mod ristrett billi tiġi limitata l-portata tar-rikors għall-kategoriji ta’ atti li hemm riferiment għalihom fl-Artikolu 288 TFUE (ara sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata).
34
Xorta jibqa’ l-fatt li din il-kompetenza ta’ interpretazzjoni u ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat mill-qorti tal-Unjoni ma tapplikax meta s-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti tkun tagħmel parti mill-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali li s-sistema legali tiegħu hija rregolata mid-dritt nazzjonali magħżul mill-partijiet kontraenti (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 18; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Ġunju 2010, CEVA vs Il-Kummissjoni, T‑428/07 u T‑455/07, EU:T:2010:240, punt 52, u tal-10 ta’ April 2013, GRP Security vs Il-Qorti tal-Awdituri, T‑87/11, mhux ippubblikata, EU:T:2013:161, punt 29).
35
Fil-fatt, li kieku l-qorti tal-Unjoni tqis li għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-annullament ta’ atti li jagħmlu parti minn kuntest purament kuntrattwali, mhux biss tieħu r-riskju li trendi insinjifikanti l-Artikolu 272 TFUE, li jippermetti li tingħata l-ġurisdizzjoni tal-Unjoni abbażi tal-klawżola ta’ arbitraġġ, iżda wkoll, fil-każ fejn il-kuntratt ma jkunx fih klawżola bħal din, li testendi l-ġurisdizzjoni tagħha lil hinn mil-limiti stabbiliti mill-Artikolu 274 TFUE, li jagħti lill-qrati nazzjonali ġurisdizzjoni ġenerali sabiex jiddeċiedu kawżi li fihom tkun parti l-Unjoni (ara s-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
36
Minn din l-informazzjoni jirriżulta li, fil-każ ta’ kuntratt li jorbot lir-rikorrent ma’ waħda minn dawn l-istituzzjonijiet, tista’ biss titressaq kawża kontra l-qrati tal‑Unjoni skont l-Artikolu 263 TFUE jekk l-att ikkontestat ikun intiż li jipproduċi effetti legali vinkolanti li ma jaqgħux taħt ir-relazzjoni kuntrattwali li torbot lill-partijiet u li jimplikaw l-eżerċizzju tal-prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija lill-istituzzjoni kontraenti fil-kapaċità tagħha ta’ awtorità amministrattiva (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 20).
37
F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li, fis-sitwazzjoni fejn istituzzjoni, u b’mod partikolari l-Kummissjoni, tagħżel, sabiex talloka għajnuna finanzjarja, li tikkonkludi kuntratt taħt il-qafas tal-Artikolu 272 TFUE, hija għandha tibqa’ f’dan il-qafas. Għalhekk, hija tkun marbuta, b’mod partikolari, tevita l-użu, fil-kuntest tar-relazzjonijiet mal-kokontraenti tagħha, ta’ formulazzjonijiet ambigwi li jistgħu jinftiehmu minnhom fis-sens li jaqgħu taħt setgħat ta’ deċiżjoni unilaterali li jmorru lil hinn mid-dispożizzjonijiet kuntrattwali (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 21).
38
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandha tiġi evalwata l-ammissibbiltà tal-kawża preżenti.
39
Għandu jiġi kkonstatat li l-kuntest u l-oriġini kuntrattwali ta’ dan ir-rikors ma humiex ikkontestati mill-partijiet. Fil-fatt, ir-rikorrenti tikkunsidra li r-rikors għal annullament huwa rimedju legali li hija għandha minkejja n-natura kuntrattwali tal-kawża u li n-nota ta’ debitu hija ta’ natura amministrattiva.
40
Mill-informazzjoni fil-proċess jirriżulta li n-nota ta’ debitu tagħmel parti mill-kuntest ta’ ftehim li jorbot lill-Kummissjoni mar-rikorrenti, sa fejn l-imsemmija nota għandha bħala għan l-irkupru ta’ kreditu li l-Kummissjoni tqis li għandha dritt għalih, ikkostitwit minn somma mogħtija lir-rikorrenti u li tikkorrispondi għall-ispejjeż li l-Kummissjoni kkunsidrat li huma spejjeż mhux eliġibbli skont il-ftehim ta’ sussidjar u li għalhekk ma aċċettatx. B’mod speċifiku, għandu jiġi rrilevat li:
—
l-ewwel nett, somma ta’ EUR 159570.78 tħallset mill-Kummissjoni lir-rikorrenti abbażi tal-ftehim ta’ sussidjar;
—
it-tieni nett, ir-rapport ta’ awditu ġie implementat skont l-Artikolu II.22 tal-kundizzjonijiet ġenerali ta’ dan il-ftehim;
—
it-tielet nett, skont l-Artikolu II.21 tal-imsemmija kundizzjonijiet, il-Kummissjoni rriżervat id-dritt li titlob lill-membru tal-konsorzju jirrimborsa kull somma indebitament irċevuta jew li l-irkupru tagħha huwa ġġustifikat skont il-ftehim ta’ sussidjar, li għamlet permezz ta’ ittra tas-27 ta’ Ġunju 2014, billi staqsiet lir-rikorrenti tirrimborsa s-somma ta’ EUR 34070.16 (ara l-punt 9 iktar ’il fuq). F’din l-ittra, il-Kummissjoni espressament invokat l-artikolu inkwistjoni u spjegat il-kalkolu tal-ammont inkwistjoni;
—
ir-raba’ nett, in-nota ta’ debitu, bit-titolu “Implementazzjoni tar-riżultati tal-awditu BAEA210022 (B210-22) [dwar il-]proġett [Nru] 217237 GendeRace”, kienet tirreferi għall-ittra ta’ informazzjoni preliminari tas-27 ta’ Ġunju 2014 u għall-ittra tat-tmiem tal-awditu tas-16 ta’ Diċembru 2013 (ara l-punt 7 iktar ’il fuq). Għalhekk, it-termini tan-nota ta’ debitu kienu jfakkru li kienet intiża għall-irkupru ta’ kreditu abbażi tal-ftehim ta’ sussidjar.
41
Fid-dawl ta’ dan, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni baqgħet fil-kuntest kuntrattwali u li hija bbażat ruħha, b’mod partikolari, fuq l-Artikolu 22(1) u (6) tal-kundizzjonijiet ġenerali tal-ftehim ta’ sussidjar.
42
Barra minn hekk, xejn ma jippermetti li jiġi konkluż li l-Kummissjoni aġixxiet billi għamlet użu mill-prerogattivi tagħha ta’ setgħa pubblika. Kif jirriżulta mill-Artikoli 40 u 41 iktar ’il fuq, in-nota ta’ debitu tagħmel parti mill-kuntest tal-ftehim li jorbot lill-Kummissjoni mar-rikorrenti, sa fejn tkopri l-irkupru ta’ kreditu li joriġina mid-dispożizzjonijiet tal-ftehim ta’ sussidjar u sa fejn għandha bħala suġġett l-invokazzjoni tad-drittijiet li l-Kummissjoni tislet mid-dispożizzjonijiet tal-imsemmi ftehim. Min-naħa l-oħra, hija ma hijiex intiża li tipproduċi effetti legali fir-rigward tar-rikorrenti li joriġinaw mill-użu mill-Kummissjoni ta’ prerogattivi ta’ setgħa pubblika li hija għandha skont id-dritt tal-Unjoni. Għalhekk, din in-nota ta’ debitu għandha titqies li hija inseparabbli mir-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u r-rikorrenti.
43
Għaldaqstant, la r-referenza għad-dritt tal-Unjoni fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9 tal-ftehim ta’ sussidjar u lanqas il-paralleliżmu possibbli, kif invokat mir-rikorrenti, bejn id-dispożizzjonijiet tal-ftehim ta’ sussidjar u ċerti atti regolamentari ma jistgħu jikkwalifikaw l-atti kkontestati fil-każ inkwistjoni bħala atti adottati mill-Kummissjoni li taġixxi bħala awtorità pubblika. Fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li l-klawżoli kuntrattwali, flimkien mal-liġi applikabbli għall-kuntratt u taħt il-patroċinju tagħha, jagħmlu parti mir-regoli li jirregolaw ir-relazzjoni kuntrattwali u li l-interpretazzjoni ta’ kuntratt fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt applikabbli hija biss iġġustifikata fil-każ ta’ dubju dwar il-kontenut ta’ kuntratt jew it-tifsira ta’ wħud mill-klawżoli tiegħu (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-19 ta’ Novembru 2008, Il-Kummissjoni vs Premium, T‑316/06, li għadha ma ġietx ippubblikata, EU:T:2008:514, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).
44
Insostenn tal-argument li jgħid li n-nota ta’ debitu tipproduċi effetti legali vinkolanti fil-konfront tagħha, ir-rikorrenti tinvoka, b’mod partikolari, l-indikazzjonijiet inklużi fiha taħt it-titolu “Kundizzjonijiet ta’ ħlas”, u li huma fformulati kif ġej:
“1.
L-ispejjeż bankarji kollha għandhom jiġu sostnuti minnek […]
2.
Il-Kummissjoni tirriżerva d-dritt, wara informazzjoni preliminari, li tipproċedi fil-konfront tal-parti l-oħra, għal irkupru permezz ta’ kumpens, fil-każ ta’ kreditu reċiproku, ċert, likwidu u eżiġibbli.
3.
Fin-nuqqas ta’ kreditu fil-kont tal-Kummissjoni fid-data tal-iskadenza, il-kreditu kkonstatat mill-Unjoni jiżdied b’interessi skont ir-rata ta’ interessi applikata mill-Bank Ċentrali Ewropew għall-operazzjonijiet prinċipali ta’ rifinanzjament kif ippubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, Serje C, fis-seħħ l-ewwel jum tal-kalendarju tax-xahar tad-data tal-iskadenza, jiġifieri 10‑2014, +3.5 punti perċentwali.
4.
Fin-nuqqas ta’ kreditu fil-kont tal-Kummissjoni fid-data tal-iskadenza, il-Kummissjoni tirriżerva d-dritt:
—
li teżegwixxi kull garanzija finanzjarja pprovduta minn qabel;
—
tipproċedi bl-eżekuzzjoni forzata billi tadotta titolu eżekuttiv skont l-Artikolu 299 [TFUE] jew billi tressaq proċeduri;
—
tinnotifika n-nuqqas ta’ ħlas f’database aċċessibbli fil-kompjuters tal-baġit tal-Unjoni sakemm il-ħlas jiġi rċevut kollu;
—
tippubblika l-isem ta’ kull debitur li jkun ġie ordnat iħallas permezz ta’ deċiżjoni ġudizzjarja.”
45
Għandu jiġi kkonstatat li dawn l-indikazzjonijiet huma bażikament identiċi għal dawk ikkunsidrati mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni (C‑506/13 P, EU:C:2015:562), li ngħatat matul din il-kawża u li dwarhom il-partijiet ġew interrogati mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura. Fil-fatt, fuq talba li tieħu pożizzjoni essenzjalment dwar l-istess argument li jitqajjem fil-kawża inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li dawn it-tip ta’ indikazzjonijiet ma jistgħux iwasslu sabiex in-nota ta’ debitu tiġi kkwalifikata bħala att definittiv (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punti 25 u 26).
46
Huwa minnu, kif issostni r-rikorrenti fir-risposta tagħha għad-domandi bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, li fis-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni (C‑506/13 P, EU:C:2015:562), il-Qorti tal-Ġustizzja kkritikat lill-Kummissjoni għall-użu ta’ formulazzjoni ambigwa fin-nota ta’ debitu. Madankollu, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali, tali indikazzjonijiet dwar l-interessi li jiżdiedu mal-kreditu kkonstatat f’każ ta’ nuqqas ta’ ħlas sad-data tal-iskadenza, dwar il-possibbiltà ta’ rkupru permezz ta’ kumpens jew permezz tal-implementazzjoni ta’ eżekuzzjoni fir-rigward ta’ garanzija possibbli li tkun ipprovduta preliminarjament kif ukoll dwar il-possibbiltajiet ta’ eżekuzzjoni forzata u ta’ inklużjoni f’database aċċessibbli f’kompjuters tal-baġit tal-Unjoni, anki jekk imfassla b’mod li jagħtu impressjoni ta’ att definittiv tal-Kummissjoni, fi kwalunkwe każ u min-natura tagħhom, jistgħu biss ikunu indikazzjonijiet preparatorji ta’ att tal-Kummissjoni dwar l-eżekuzzjoni tal-kreditu kkonstatat, peress li, fin-nota ta’ debitu, il-Kummissjoni ma tadottax pożizzjoni dwar il-mezzi li għandha l-intenzjoni timplementa sabiex tirkupra l-imsemmi kreditu, flimkien mal-interessi moratorji b’effett mid-data tal-iskadenza tal-ħlas stabbilita fin-nota ta’ debitu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ April 2008, Cestas vs Il-Kummissjoni, T‑260/04, EU:T:2008:115, punti 74 sa 76, u d-digriet tat-12 ta’ Ottubru 2011, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, T‑353/10, EU:T:2011:589, punt 30).
47
Dan jgħodd ukoll għall-indikazzjonijiet dwar il-mezzi ta’ rkupru prevedibbli, kif imsemmija fl-aħħar paragrafu tal-ittra tal-Kummissjoni tas-27 ta’ Ġunju 2014 (ara l-punt 9 iktar ’il fuq). Fir-risposta tagħha għad-domandi bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, ir-rikorrenti ssostni li l-adozzjoni tal-miżuri kollha li d-dettalji tagħhom huma pprovduti f’din l-ittra hija biss suġġetta għat-twettiq ta’ kundizzjoni oħra fil-każ ta’ nuqqas ta’ ħlas tas-somma inkwistjoni fit-terminu stabbilit. Għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma ħaditx pożizzjoni definittiva, iżda sempliċement evokat il-possibbiltà ta’ rikors għall-irkupru tal-kreditu tagħha permezz ta’ kumpens jew ta’ eżekuzzjoni forzata. Kunsiderazzjonijiet simili japplikaw għall-ittra tat-30 ta’ Settembru 2014 (ara l-punt 12 iktar ’il fuq), invokat ukoll mir-rikorrenti fir-risposta tagħha għad-domandi bil-miktub tal-Qorti Ġenerali.
48
Fid-dawl tan-natura preparatorja tan-nota ta’ debitu, l-argument tar-rikorrenti li fost l-erba’ possibbiltajiet indikati fl-imsemmija nota fil-paragrafu 4 taħt it-titolu “Kundizzjonijiet ta’ ħlas”, kienu biss żewġ possibbiltajiet li fil-prattika kienu prevedibbli fiċ-ċirkustanzi inkwistjoni, fosthom it-theddida ta’ eżekuzzjoni forzata (ara l-punt 44 iktar ’il fuq), għandu jiġi miċħud.
49
Minn dak li ntqal jirriżulta li l-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi adita bir-rikors preżenti skont l-Artikolu 263 TFUE, peress li n-nota ta’ debitu tagħmel parti minn kuntest purament kuntrattwali li hija inseparabbli minnu u ma tipproduċix effetti legali vinkolanti li jmorru lil hinn minn dawk li jirriżultaw mill-ftehim ta’ sussidjar u li jkun jimplika l-eżerċizzju tal-prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija mill-Kummissjoni fil-kapaċità tagħha ta’ awtorità amministrattiva.
50
Dan jgħodd ukoll fir-rigward tad-deċiżjoni kkontestata, li tagħmel parti minn dan l-istess kuntest u li l-funzjoni essenzjali tagħha hija t-trażmissjoni tan-nota ta’ debitu. Fir-rigward tal-proċedura parallela intiża għall-irkupru tad-danni, id-deċiżjoni kkontestata tinnotifika s-sospensjoni effettiva sal-adozzjoni ta’ deċiżjoni definittiva fil-futur. Għalhekk, din ma tistax tkun suġġetta għal talba għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE fid-dawl tal-prinċipji li jirriżultaw mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 32 u 35 iktar ’il fuq.
51
Isegwi li r-rikors għal annullament għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli fl-intier tiegħu.
52
Fi kwalunkwe każ, l-inammissibbiltà ta’ dan ir-rikors bħala rikors għal annullament ma għandhiex bħala effett li ċċaħħad lir-rikorrenti mid-dritt għal rikors ġudizzjarju effettiv, peress li hija tista’ tiddefendi l-pożizzjoni tagħha, jekk tqis li hija fondata, fil-kuntest ta’ rikors ibbażat fuq klawżola kuntrattwali skont l-Artikolu 272 TFUE.
53
F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx iktar lok li tingħata deċiżjoni dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni fir-risposta tagħha.
Fuq l-ispejjeż
54
Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż anki fil-każ li tiċħad ir-rikors, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 87(3) tar-Regoli tal-Proċedura tat-2 ta’ Mejju 1991. Hija tiddikjara li kienet imġiegħla tippreżenta rikors, minn naħa, minħabba n-natura impreċiża u ambigwa tan-nota ta’ debitu maħruġa mill-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, minħabba li ma rċeviet ebda informazzjoni min-naħa ta’ din tal-aħħar dwar il-proċedura ta’ rikors kontra d-deċiżjoni ta’ rkupru tal-ammont inkwistjoni. Hija ssostni li l-Kummissjoni deliberatament ġiegħlitha ssostni l-ispejjeż tar-rikors preżenti.
55
Il-Kummissjoni twieġeb li hija ma ġegħlitx lir-rikorrenti ssostni spejjeż irraġonevoli jew vessatorji u li t-talba ta’ din tal-aħħar għandha, għaldaqstant, tiġi miċħuda. Hija tqis li pprovdiet informazzjoni dwar id-domandi proċedurali kollha tar-rikorrenti. Barra minn hekk, mill-osservazzjonijiet tar-rikorrenti jirriżulta li hija kellha konoxxenza suffiċjenti tal-ġurisprudenza dwar l-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament ippreżentat kontra noti ta’ debitu. Għaldaqstant, ir-rikorrenti kienet ħadet riskju deliberat meta ppreżentat ir-rikors preżenti.
56
Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Madankollu skont l-Artikolu 135(1) tal-istess regoli, il-Qorti Ġenerali tista’, għal raġunijiet eċċezzjonali, tiddeċiedi li l-ispejjeż għandhom jinqasmu.
57
Fil-każ inkwistjoni, ir-rikorrenti tilfet it-talba tagħha. Barra minn hekk, hija ma stabbilixxietx li l-Kummissjoni ġiegħlitha ssostni spejjeż vessatorji jew irraġonevoli fis-sens tal-Artikolu 135(2) tar-Regoli tal-Proċedura.
58
Madankollu, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-komportament tal-Kummissjoni, li fin-nota ta’ debitu inkludiet indikazzjonijiet li n-natura ambigwa tagħhom kienet diġà ġiet ikkonstatata mill-Qorti Ġenerali f’kawżi oħra (ara, f’dan is-sens, id-digriet tat-12 ta’ Ottubru 2011, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, T‑353/10, EU:T:2011:589, punt 30, u s-sentenza tad-9 ta’ Lulju 2013, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, T‑552/11, li għadha ma ġietx ippubblikata, EU:T:2013:349, punt 29). Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali tikkunsidra li, għall-finijiet ta’ evalwazzjoni ġusta taċ-ċirkustanzi tal-kawża, kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla)
tordna:
1)
Ir-rikors huwa miċħud bħala inammissibbli.
2)
Kull parti għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Magħmul fil-Lussemburgu fl-20 ta’ April t/2016.
Reġistratur
E. Coulon
Il-President
S. Frimodt Nielsen
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Bulgaru.
Full & Egal Universal Law Academy