KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
MENGOZZI
ippreżentati fit-8 ta’ Settembru 2016 ( 1 )
Kawża C‑45/15 P
Safa Nicu Sepahan Co.
vs
Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
“Appell — Miżuri restrittivi meħuda kontra r-Repubblika Iżlamika tal-Iran bil-għan li tiġi pprojbita l-proliferazzjoni nukleari — Lista tal-persuni u tal-entitajiet li għalihom japplika l-iffriżar tal-fondi u tar-riżorsi ekonomiċi — Responsabbiltà mhux kuntrattwali — Ksur suffiċjentement serju — Danni materjali — Danni immaterjali — Din il-kawża ġiet ippreżentata fil-kuntest tal-miżuri restrittivi introdotti sabiex issir pressjoni fuq ir-Repubblika Iżlamika tal-Iran bil-għan li din tal-aħħar ittemm l-attivitajiet nukleari li għandhom riskju ta’ proliferazzjoni u l-iżvilupp ta’”
1.
sistemi ta’ kunsinna ta’ armi nukleari (iktar ’il quddiem, il-“proliferazzjoni nukleari”).
2.
L-appellanti f’din il-kawża, Safa Nicu Sepahan Co., hija kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata Iranjana li kienet elenkata tul perijodu ta’ kważi tliet snin fil-listi ta’ entitajiet parteċipanti fil-proliferazzjoni nukleari adottati mir-regolamenti tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, hija kkontestat il-legalità ta’ din l-inklużjoni u talbet kumpens għad-danni materjali u immaterjali li, skontha, irriżultaw minn dan il-fatt. Permezz tas-sentenza tagħha tal-25 ta’ Novembru 2014, Safa Nicu Sepahan vs Il‑Kunsill (T‑384/11, EU:T:2014:986; iktar ’il quddiem is-“sentenza appelata”) il-Qorti Ġenerali annullat l-atti li wasslu għall-inklużjoni ta’ isem l-appellanti f’dawn il-listi, irrifjutat it-talba għall-kumpens għad-danni materjali u kkundannat lill-Kunsill iħallas kumpens ta’ EUR 50000 minħabba danni immaterjali sostnuti mill-appellanti ( 2 ).
3.
Is-suġġett ta’ din il-kawża huwa, minn naħa, appell ippreżentat mill-appellanti kontra r-rifjut tat-talba tagħha għal kumpens għad-danni materjali kif ukoll kontra l-ammont tal-kumpens mogħti bħala danni materjali u, min-naħa l-oħra, appell inċidentali tal-Kunsill bil-għan li jikkontesta l-eżistenza, f’dan il-każ, ta’ kundizzjonijiet biex tkun stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll kontra l-kundanna tiegħu li jikkumpensa d-danni immaterjali kkawżati lill-appellanti.
I – Il-fatti li wasslu għall-kawża u s-sentenza appellata
4.
Il-fatti li wasslu għall-kawża, li jinsabu fil-punti 1 sa 13 tas-sentenza appellata, jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej għall-finijiet ta’ din il-kawża.
5.
L-isem ta’ entità identifikata bħala “Safa Nicu” ġie inkluż fil-lista tal-entitajiet parteċipanti fil-proliferazzjoni nukleari li tinsab fl-Anness II tad-Deċiżjoni 2010/413/PESK ( 3 ), permezz tad-Deċiżjoni 2011/299/PESK ( 4 ) u, b’konsegwenza ta’ dan, fil-lista li tinsab fl-Anness VIII tar-Regolament (UE) Nru 961/2010 ( 5 ), permezz tar-Regolament ta’ eżekuzzjoni (UE) Nru 503/2011 ( 6 ). Fil-motivazzjoni tad-Deċiżjoni 2011/299 u tar-Regolament ta’ implementazzjoni Nru 503/2011, l-imsemmija entità ġiet deskritta bħala “[d]itta tal-Komunikazzjoni li pprovdiet tagħmir għall-faċilità ta’ (Qom) Fordow li nbniet mingħajr ma ġiet iddikjarata lill-IAEA”.
6.
Permezz ta’ ittra tas-7 ta’ Ġunju 2011, l-appellanti talbet lill-Kunsill jemenda l-Anness VIII tar-Regolament Nru 961/2010 kemm billi jikkompleta u jikkoreġi l-inklużjoni tal-entità identifikata bħala “Safa Nicu” fil-listi inkwistjoni, u kemm billi jħassarha. Minħabba li ma rċevietx risposta, l-appellanti indirizzat ittra ġdida lill-Kunsill fit-23 ta’ Ġunju 2011.
7.
L-inklużjoni nżammet bid-Deċiżjoni 2011/783/PESK ( 7 ) u bir-Regolament ta’ Implementazzjoni (UE) Nru 1245/2011 ( 8 ). L-isem “Safa Nicu” madankollu ġie ssostitwit minn ismijiet oħra u ħames indirizzi fl-Iran, fl-Emirati Għarab Magħquda u fl-Afganistan ġew miżjuda bħala informazzjoni ta’ identifikazzjoni dwar l-entità msemmija.
8.
Permezz ta’ ittra tal-5 ta’ Diċembru 2011, il-Kunsill informa lill-appellanti dwar iż-żamma ta’ isimha fil-listi tal-Anness II tad-Deċiżjoni 2010/413 u tal-Anness VIII tar-Regolament Nru 961/2010. Huwa nnota li l-osservazzjonijiet ippreżentati mill-appellanti fis-7 ta’ Ġunju 2011 ma kinux jiġġustifikaw it-tneħħija tal-miżuri restrittivi u ppreċiża li l-inklużjoni tal-entità identifikata bħala “Safa Nicu” kienet tassew tikkonċerna lill-appellanti. Permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Diċembru 2012, il-Kunsill ikkomunika lill-appellanti r-Regolament (UE) Nru 267/2012 ( 9 ), li jħassar ir-Regolament Nru 961/2010, u informaha li isimha kien inżamm fil-lista tal-Anness IX ta’ dan ir-regolament.
9.
Permezz tad-Deċiżjoni 2014/222/PESK ( 10 ), isem l-appellanti tneħħa mil-lista fl-Anness II tad-Deċiżjoni 2010/413 u, permezz tar-Regolament ta’ implimentazzjoni (UE) Nru 397/2014 ( 11 ), konsegwentement isimha tneħħa mil-lista tal-Anness IX tar-Regolament Nru 267/2012.
10.
Fit-22 ta’ Lulju 2011, l-appellanti ppreżentat rikors quddiem il-Qorti Ġenerali bil-għan li, minn naħa, tikseb it-tħassir parzjali tar-Regolamenti Nri 503/2011 u 267/2012, sa fejn dawn kienu jirrigwardaw lill-appellanti u lill-kumpanniji affiljati tagħha u, min-naħa l-oħra, li tikkundanna lill-Kunsill iħallasha kumpens ta’ EUR 7662737.40 bl-interessi bir-rata ta’ 5 % fis-sena mill-1 ta’ Jannar 2013, bħala kumpens għad-danni kemm materjali u kemm morali li hija sostniet minħabba l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi kontriha.
11.
Insostenn tat-talba għall-annullament tagħha, l-appellanti invokat tliet motivi, ibbażati, l-ewwel wieħed fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, it-tieni fuq żball ta’ evalwazzjoni kif ukoll fuq “abbuż ta’ poter” u, it-tielet fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħha u tad-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Wara li ċaħdet l-ewwel motiv ( 12 ) u ddikjarat inammissibbli l-ilment tat-tieni motiv, ibbażat fuq “abbuż ta’ poter”, fil-punti 32 sa 39 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat u laqgħet l-ilment tat-tieni motiv ibbażat fuq żball ta’ evalwazzjoni. Konsegwentement, din annullat l-inklużjoni ta’ isem l-appellanti fil-listi inkwistjoni, mingħajr ma eżaminat it-tielet motiv tar-rikors (punt 40 tal-motivi u l-punt 1 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata) ( 13 ).
12.
Fir-rigward tat-talba għad-danni, il-Qorti Ġenerali l-ewwel nett ikkonstatat li l-kundizzjoni tal-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni b’rabta mal-illegalità li biha huwa akkużat il-Kunsill kienet issodisfatta f’dan il-każ, minħabba li dan tal-aħħar kien wettaq ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni tad-dritt li għandha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi (punti 49 sa 69 tal-motivi tas-sentenza appellata).
13.
Imbagħad, hija eżaminat il-kundizzjonijiet marbuta mar-realtà tad-dannu u mal-eżistenza ta’ rabta kawżali għad-diversi danni invokati.
14.
F’dak li jirrigwarda d-danni immaterjali, li l-appellanti kienet evalwat, fl-aħħar nett, għal ammont ta’ EUR 2 miljuni, il-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet li l-kundizzjonijiet imsemmija kienu ssodisfatti f’dan il-każ u, meta evalwat dawn id-danni ex aequo et bono, ikkonkludiet li l-allokazzjoni ta’ ammont ta’ EUR 50000 kienet tikkostitwixxi kumpens adegwat (punti 78 sa 92 tal-motivi u l-punt 2 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata).
15.
Min-naħa l-oħra, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għal kumpens għad-danni materjali invokati mill-appellanti. Għal kull każ ta’ danni, hija kkonkludiet li din tal-aħħar ma kinitx ipproduċiet provi biżżejjed kemm dwar ir-realtà jew il-portata tad-danni allegatament sostnuti, kif ukoll dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn dawn id-danni u l-allegat aġir tal-Kunsill (punti 93 sa 148 tal-motivi u l-punt 4 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata).
16.
Għal dak li jikkonċerna t-talba relatata mal-għoti ta’ interessi, il-Qorti Ġenerali, minn naħa, qieset li ma kienx hemm lok biex jingħataw interessi għall-perijodu qabel il-jum meta ngħatat is-sentenza appellata u, min-naħa l-oħra, ikkonkludiet li l-Kunsill kellu jħallas interessi moratorji, mill-għoti tas-sentenza appellata sal-ħlas sħiħ tal-kumpens mogħti (punti 150 sa 152 tas-sentenza appellata u l-punt 3 tad-dispożittiv).
II – It-talbiet tal-partijiet
17.
Fl-appell tagħha, l-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla parzjalment is-sentenza appellata sa fejn din ma rrikonoxxietx u ma kkumpensatx id-danni materjali li hija sostniet, kif ukoll sa fejn din tagħtiha biss somma ta’ EUR 50000 bħala kumpens għad-danni immaterjali. Barra minn hekk, hija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha u, prinċipalment, li tagħtiha somma ta’ EUR 5662737.40 miżjuda bl-interessi, għad-danni materjali kif ukoll somma ta’ EUR 2 miljuni miżjuda bl-interessi, għad-danni immaterjali u li tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż, inkluż dawk relatati mal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali. Sussidjarjament, hija titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tagħtiha ammont stabbilit ex aequo et bono, flimkien mal-interessi, għad-danni materjali, kif ukoll somma ta’ mhux inqas minn EUR 50000, flimkien mal-interessi, għad-danni immaterjali, u li tikkundanna lill-Kunsill għall-ispejjeż, inklużi dawk relatati mal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali. Iktar sussidjarjament, l-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha terġa’ tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din terġa’ teżamina l-ammont tad-danni u tagħti sentenza ġdida favur tagħha.
18.
Fir-risposta tagħha għall-appell inċidentali tal-Kunsill, l-appellanti titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tirrifjuta l-appell inċidentali għaliex infondat. Barra minn dan, hija terġa’ ssostni t-talbiet imressqa fil-qafas tal-appell prinċipali tagħha.
19.
Fl-appell inċidentali tiegħu, il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla s-sentenza appellata sa fejn din ikkundannatu jħallas lill-appellanti kumpens ta’ EUR 50000 bħala danni immaterjali, tiċħad it-talba tal-appellanti mressqa fl-ewwel istanza intiża għall-ksib ta’ kumpens għal dawn id-danni, u tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż, inkluż dawk relatati mal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
20.
Fir-risposta tiegħu għall-appell prinċipali, il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell għaliex infondat, tipproċedi għal sostituzzjoni tal-motivi tas-sentenza appellata u tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż, inkluż dawk relatati mal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali.
21.
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, li ġie ammess jintervjeni fil-proċedura orali, isostni t-talbiet ippreżentati mill-Kunsill fl-appell inċidentali u b’risposta għall-appell prinċipali.
III – L-Analiżi
A – Il-kummenti preliminari
22.
Jenħtieġ li jsiru xi kummenti preliminari dwar ċerti talbiet imressqa mill-partijiet fil-kuntest tat-talbiet tagħhom.
23.
L-ewwel kumment jikkonċerna t-talba għas-sostituzzjoni tal-motivi mressqa mill-Kunsill fir-risposta tiegħu għall-appell prinċipali. Il-Kunsill jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja tissostitwixxi l-motivi tas-sentenza appellata li wasslu għaċ-ċaħda tat-talba għall-kumpens għad-danni materjali magħmula fl-ewwel istanza mill-appellanti. Filwaqt li approva din iċ-ċaħda, il-Kunsill ma jaqbilx mal-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-ewwel kundizzjoni tal-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, relatata mal-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni tad-dritt, kienet issodisfatta f’dan il-każ. Madankollu, wieħed għandu jinnota li din il-konstatazzjoni tikkostitwixxi l-premessa li fuqha jiddependi kemm ir-rikonoxximent, fil-punti 78 sa 92 tas-sentenza appellata, tad-dritt tal-appellanti li tiġi kkumpensata għad-danni immaterjali li ġarrbet kif ukoll il-kundanna tal-Kunsill, mogħtija fil-punt 2 tad-dispożittiv tas-sentenza appellata, għall-ħlas lill-appellanti ta’ kumpens ta’ EUR 50000 għal dan. Minn dan isegwi li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tilqa’ t-talba ta’ sostituzzjoni tal-motivi mressqa mill-Kunsill mingħajr ma tinvalida fl-istess ħin dawn il-partijiet tas-sentenza appellata. Għalhekk, minkejja l-formulazzjoni tagħha, din it-talba tista’ tinftiehem biss bħala talba intiża għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali, li bħala tali hija inammissibbli, minħabba li ġiet ifformulata fil-kuntest tar-risposta għall-appell prinċipali ( 14 ). Billi l-argumenti żviluppati mill-Kunsill insostenn ta’ din it-talba huma rreplikati b’mod identiku fl-appell inċidentali tiegħu, il-Qorti tal-Ġustizzja xorta waħda ser ikollha l-opportunità li teżaminahom fid-deċiżjoni tagħha dwaru.
24.
It-tieni kumment huwa fuq l-istess livell tal-ewwel wieħed, iżda jikkonċerna, din id-darba, it-talbiet tar-risposta tal-appellanti għall-appell inċidentali tal-Kunsill. Minbarra ċ-ċaħda ta’ dan l-appell, din tal-aħħar titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tannulla parzjalment is-sentenza appellata u tagħtiha kumpens adegwat kemm għad-danni materjali kif ukoll għal dawk immaterjali sostnuti, filwaqt li tressaq l-istess talbiet magħmula fl-appell tagħha. Dawn it-talbiet ukoll għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli minħabba li saru fir-risposta għall-appell inċidentali ( 15 ).
25.
Wara dawn il-preċiżazzjonijiet, l-ewwel nett se nkompli billi neżamina l-appell inċidentali li permezz tiegħu, kif imsemmi iktar ’il fuq, il-Kunsill qed jikkontesta, b’mod partikolari, l-eżistenza, f’dan il-każ, ta’ ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni tad-dritt li għandha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi. Fil-fatt, jekk dan l-ilment jirriżulta fondat, ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni ma tkunx stabbilita u t-talbiet kollha mressqa mill-appellanti fl-appell prinċipali tagħha jkollhom jiġu miċħuda. Wara dan, ser neżamina l-appell prinċipali.
B – Fuq l-appell inċidentali
26.
Fl-appell inċidentali tiegħu, il-Kunsill iqajjem żewġ ilmenti kontra s-sentenza appellata. Fl-ewwel wieħed, huwa jallega li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi “f’dak li jirrigwarda wħud mill-kundizzjonijiet għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-UE”, fit-tieni wieħed, huwa jakkużaha li ddeċidiet li l-annullament tal-atti kkontestati ma kienx jikkostitwixxi tqassim adattat tad-danni immaterjali allegatament sostnuti mill-appellanti.
1. Fuq l-ewwel ilment, ibbażat fuq żball ta’ liġi fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni
27.
Il-Kunsill, sostnut mir-Renju Unit, jafferma li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta stabbiliet li, f’dan il-każ, kien hemm ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni tad-dritt li għandha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi, meħtieġ sabiex titqies issodisfatta l-ewwel waħda mit-tliet kundizzjonijiet għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, jiġifieri dik marbuta mal-illegalità tal-aġir li bih ġew akkużati l-istituzzjonijiet ( 16 ). L-ilment huwa maqsum f’żewġ partijiet:
a) Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq evalwazzjoni żbaljata tal-portata tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kunsill
28.
Il-Kunsill jakkuża, l-ewwel nett, lill-Qorti Ġenerali bi żball ta’ liġi meta kkonkludiet, fil-punti 59 sa 61 tas-sentenza appellata, li huwa ma kellu l-ebda marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-obbligi tiegħu li jibbaża l-inklużjoni tal-appellanti fil-listi ta’ persuni u entitajiet speċifikati fl-atti kkontestati fuq motivi bbażati fuq informazzjoni u provi. Fil-fatt, din il-konklużjoni hija bbażata fuq żviluppi ġurisprudenzjali – b’mod partikolari s-sentenzi tal-21 ta’ Marzu 2012, Fulmen vs Il-Kunsill (T‑439/10 u T‑440/10, EU:T:2012:142) kif ukoll is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518) – li ngħataw wara l-adozzjoni, mill-Kunsill, tal-atti li jinkludu u li jżommu lill-appellanti fil-listi msemmija, u mhux prevedibbli fiż-żmien meta ġew adottati dawn l-atti, fit-23 ta’ Mejju 2011, fl-1 ta’ Diċembru 2011 u fit-23 ta’ Marzu 2012 rispettivament. Bħala prova, il-Kunsill jirreferi għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawżi magħquda Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:176) kif ukoll fil-kawża Il-Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft (C‑348/12 P, EU:C:2013:470), fejn huwa segwa direzzjoni opposta għal dik li finalment adottat il-Qorti tal-Ġustizzja.
29.
Infakkar, l-ewwel nett, li fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, l-Unjoni għandha tikkumpensa d-danni kkawżati mill-istituzzjonijiet tagħha jew mill-uffiċjali tagħha fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom. Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt tal-Unjoni jirrikonoxxi dritt ta’ kumpens jekk tliet kundizzjonijiet ikunu preżenti, jiġifieri l-illegalità tal-aġir allegat fil-konfront tal-istituzzjonijiet, ir-realtà tad-dannu, u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-imġiba u d-dannu invokat ( 17 ). Biex l-ewwel kundizzjoni tkun issodisfatta, il-ġurisprudenza tirrikjedi li l-għan tad-dispożizzjoni tad-dritt miksura jkun li tagħti drittijiet lill-individwi u li l-ksur ikun suffiċjentement serju ( 18 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-kriterju deċiżiv sabiex jitqies li ksur tad-dritt tal-Unjoni huwa suffiċjentement serju huwa dak tan-nuqqas ta’ osservanza manifest u gravi, minn istituzzjoni tal-Unjoni, tal-limiti imposti fuq is-setgħa diskrezzjonali tagħha ( 19 ). Peress li din l-istituzzjoni għandha biss setgħa diskrezzjonali kunsiderevolment imnaqqsa, kważi ineżistenti, is-sempliċi ksur tad-dritt tal-Unjoni jista’ jkun biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju ( 20 ). Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-portata tal-marġni ta’ diskrezzjoni li d-dispożizzjoni miksura tippermetti lill-istituzzjonijiet tiddependi, fost l-oħrajn, mill-grad ta’ ċarezza u ta’ preċiżjoni ta’ din id-dispożizzjoni u li, fi kwalunkwe każ, ksur tad-dritt tal-Unjoni huwa manifestament serju meta dan ikun ippersista minkejja li tkun ingħatat sentenza li tikkonstata n-nuqqas allegat, ta’ sentenza fuq talba għal deċiżjoni preliminari jew minkejja l-eżistenza ta’ ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam, li minnhom jirriżulta li l-aġir inkwistjoni jikkostitwixxi ksur ( 21 ).
30.
Wara dan, fir-rigward tal-motivi tas-sentenza appellata li wasslu lill-Qorti Ġenerali sabiex tikkonkludi, fil-punt 69 tal-imsemmija sentenza, li f’dan il-każ il-Kunsill kien responsabbli għal ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni tad-dritt li għandha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi, ninnota immedjatament li dawn il-motivi ma humiex neqsin minn ċerta ambigwità.
31.
Fil-fatt, fil-punt 49 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tirreferi għall-analiżi mwettqa fil-punti 26 sa 40 tal-istess sentenza, li fit-tmiemha hija kkonkludiet li l-Kunsill ma kienx stabbilixxa l-fondatezza tal-allegazzjoni li tikkostitwixxi l-motiv uniku użat kontra l-appellanti għall-adozzjoni tal-miżuri restrittivi li ttieħdu kontriha ( 22 ), u b’dan il-mod kiser d-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti Nru 961/2010 u Nru 267/2012 li “jistabbilixxu, b’mod limitat, il-kundizzjonijiet li taħthom tali [miżuri] huma permessi” u li “essenzjalment huma intiżi, għall-kuntrarju, sabiex jipproteġu l-interessi individwali tal-individwi kkonċernati” ( 23 ). Minn dawn is-siltiet tas-sentenza appellata jirriżulta li l-illegalità attribwita lill-Kunsill tikkonsisti fi ksur tad-dritt tal-appellanti li l-miżuri inkwistjoni ma jiġux imposti kontriha jekk il-kundizzjonijiet sostantivi li għalihom hija suġġetta l-adozzjoni tagħhom ma humiex issodisfatti ( 24 ).
32.
Madankollu, meta teżamina l-kwistjoni dwar jekk il-Kunsill f’dan il-każ kellux marġni ta’ diskrezzjoni fis-sens tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 29 iktar ’il fuq, il-Qorti Ġenerali tiddikjara li “l-illegalità li tivvizzja l-atti kkontestati hija relatata mill-fatt li l-Kunsill ma għandux informazzjoni jew provi li jistabbilixxu, b’mod suffiċjenti skont il-liġi, il-fondatezza tal-miżuri restrittivi fil-konfronti [tal-appellanti] u li għalhekk, konsegwentement, impossibbli li tipproduċihom quddiem il-Qorti Ġenerali” ( 25 ). Filwaqt li tagħmel riferiment għas-sentenza tal-21 ta’ Marzu 2012, Fulmen vs Il‑Kunsill (T‑439/10 u T‑440/10, EU:T:2012:142), hija tippreċiża li l-obbligu tal-Kunsill li jistabbilixxi l-fondatezza tal-miżuri restrittivi adottati huwa ddettat mir-rispett għad-drittijiet fundamentali tal-persuni u tal-entitajiet ikkonċernati u, b’mod partikolari, mid-dritt tagħhom għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Wara dan, fil-punti 64 sa 67 tas-sentenza appellata, hija tfakkar erba’ sentenzi tal-Qorti Ġenerali – is-sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2009, Bank Melli Iran vs Il-Kunsill (T‑390/08, EU:T:2009:401), is-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2006, Organisation des Modjahedines du peuple d’Iran vs Il-Kunsill (T‑228/02, EU:T:2006:384), is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2008, People’s Mojahedin Organization of Iran vs Il-Kunsill (T‑256/07, EU:T:2008:461), u s-sentenza tal-4 ta’ Diċembru 2008, People’s Mojahedin Organization of Iran vs Il-Kunsill (T‑284/08, EU:T:2008:550) – dwar il-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-legalità tal-atti li jistabbilixxu miżuri restrittivi. Il-Qorti Ġenerali tikkonkludi, fil-punt 68 tas-sentenza appellata, li “amministrazzjoni normalment prudenti u diliġenti, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, kienet tkun f’pożizzjoni li tifhem, fil-mument tal-adozzjoni tal-ewwel att ikkontestat, li hija kellha tiġbor l-informazzjoni jew il-provi li jiġġustifikaw il-miżuri restrittivi li jaffettwaw [lill-appellanti] sabiex tiġi stabbilita, f’każ ta’ kontestazzjoni, il-fondatezza tal-imsemmija miżuri għall-produzzjoni tal-imsemmija informazzjoni jew tal-imsemmija provi quddiem il-qorti tal-Unjoni”. Id-dispożizzjoni li fir-rigward tagħha l-Qorti Ġenerali teżamina l-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kunsill sabiex tkun stabbilita l-eżistenza ta’ ksur serju jidher, f’dawn il-partijiet tas-sentenza appellata, li hija pjuttost id-dritt tal-appellanti għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.
33.
Din l-ambigwità probabbilment hija dovuta għaċ-ċirkustanza li l-kwistjoni tal-limiti tas-setgħa tal-Kunsill fir-rigward tar-rispett tad-drittijiet fundamentali fil-qasam tal-miżuri restrittivi essenzjalment qamet fir-rigward tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Fil-fatt, l-ewwel nett, l-obbligu tal-Kunsill li jsostni, permezz ta’ provi, il-motivi li jiġġustifikaw l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi, l-istess bħal fil-każ tal-obbligu dwar il-motivazzjoni ta’ dawn l-atti, ġie ddefinit progressivament skont l-andament tas-sentenzi tal-qrati tal-Unjoni u dan abbażi tal-eżiġenza li jiġi żgurat stħarriġ ġudizzjarju tal-atti li jimponu tali miżuri ( 26 ). Għalhekk huwa f’dan l-isfond li għandhom jinqraw il-motivi tas-sentenza appellata li huma s-suġġett ta’ kontestazzjoni fil-kuntest ta’ din l-ewwel parti tal-ewwel aggravju tal-appell inċidentali, kif ukoll li għandhom jiġu analizzati l-argumenti mressqa mill-Kunsill insostenn tiegħu.
34.
L-ewwel nett, ninnota li, taħt il-klassifikazzjoni ta’ “żball ta’ evalwazzjoni”, l-aġir finalment attribwit lill-Kunsill fil-parti tas-sentenza appellata ddedikata għall-eżami tat-talba għal annullament kien in-nuqqas ta’ kapaċità tiegħu li jipproduċi quddiem il-qorti tal-Unjoni, kwalunkwe prova li tippermetti li tiġi evalwata l-legalità tal-miżuri restrittivi adottati fil-konfront tal-appellanti. Fil-punt 37 tas-sentenza appellata ġie espost li, b’risposta għal talba tal-Qorti Ġenerali, il-Kunsill kien indika li l-uniku element għad-dispożizzjoni tiegħu dwar l-adozzjoni u ż-żamma tal-miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti kien proposta ta’ inklużjoni li ġejja minn Stat Membru, u li l-informazzjoni li tinsab f’din il-proposta kienet ġiet riprodotta fil-motivazzjoni tal-atti kkontestati. Dan in-nuqqas tal-Kunsill wassal għall-impossibbiltà ta’ kull stħarriġ ġudizzjarju tal-fondatezza tal-motiv magħżul biex tkun iġġustifikata l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti, u dan irriżulta fl-illegalità tal-atti li ppreċedew din l-inklużjoni kkontestata, b’mod partikolari minħabba din ir-raġuni ( 27 ).
35.
Għaldaqstant, il-kwistjoni fis-sentenza appellata ma hijiex xi verifika tal-osservanza min-naħa tal-Kunsill tal-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tiegħu fl-evalwazzjoni tal-informazzjoni u tal-provi li wasslu għall-inklużjoni tal-appellanti fil-listi inkwistjoni, jew fl-evalwazzjoni ta’ sitwazzjonijiet kumplessi li jirriżultaw mill-qasam politiku, li tista’ twassal biex wieħed jistaqsi lilu nnifsu dwar il-limiti tal-istħarriġ ġudizzjarju. Ir-riferiment magħmul mill-Kunsill għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawżi magħquda Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:176) kif ukoll fil-kawża Il-Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft (C‑348/12 P, EU:C:2013:470), fejn huwa jargumenta favur ir-rikonoxximent ta’ marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ lill-Kunsill fil-qasam tal-miżuri restrittivi u favur stħarriġ “adattat min-naħa tal-qorti tal-Unjoni” ( 28 ), għalhekk ma għandu l-ebda rilevanza f’din il-proċedura.
36.
Hija n-natura effettiva tal-istħarriġ ġudizzjarju – jekk mhux, iktar qabel, il-prinċipju nnifsu ta’ tali stħarriġ – iktar milli l-limiti tiegħu, li hija inkwistjoni f’din il-kawża. Fil-fatt, istituzzjoni li tinvoka s-setgħa li tibbaża l-adozzjoni u ż-żamma ta’ miżuri restrittivi fir-rigward ta’ individwu jew persuna ġuridika sempliċiment fuq informazzjoni li tkun irċeviet mingħand Stat Membru, li ma tkun akkumpanjata minn ebda prova li tippermetti li tiġi pprovata, jew minn tal-inqas sostnuta, il-kredibbiltà tal-allegazzjonijiet inklużi fiha, u dan anki wara li l-persuna kkonċernata tkun ċaħdet, permezz ta’ argumenti serji, kull rabta mal-aġir imputat lilha, apparti milli tkun qed tikser id-dispożizzjonijiet li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għall-adozzjoni u ż-żamma ta’ tali miżuri, tkun qed tinnega fundamentalment kull possibbiltà ta’ stħarriġ tal-azzjonijiet tagħha min-naħa tal-qorti tal-Unjoni.
37.
Issa, il-prinċipju li jgħid li għandu jkun żgurat stħarriġ ġudizzjarju effettiv fuq l-atti li bihom il-Kunsill jadotta miżuri restrittivi kontra persuni fiżiċi jew ġuridiċi ġie affermat mill-Qorti tal-Ġustizzja sew qabel is-sentenzi tal-21 ta’ Marzu 2012, Fulmen vs Il-Kunsill (T‑439/10 u T‑440/10, EU:T:2012:142) kif ukoll tat-18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518).
38.
Fis-sentenza tat-18 ta’ Jannar 2007, PKK u KNK vs Il-Kunsill (C‑229/05 P, EU:C:2007:32), fir-rigward ta’ miżuri restrittivi kontra persuni u entitajiet fil-kuntest tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-Unjoni “hija komunità ta’ dritt li fiha l-istituzzjonijiet tagħha huma suġġetti għall-istħarriġ tal-konformità tal-atti tagħhom mat-Trattat […]” u li fiha “l-individwi għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva”. F’din l-istess sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll li fil-qasam tal-miżuri restrittivi, l-effettività ta’ tali protezzjoni hija saħansitra iktar importanti meta dawn il-miżuri “jinvolvu konsegwenzi gravi”, għaliex mhux biss talli kull operazzjoni finanzjarja u kull servizz finanzjarju jiġu mxekkla fir-rigward ta’ persuna, ta’ grupp jew ta’ entità kkonċernata, iżda talli jiġu affettwati wkoll ir-reputazzjoni u l-azzjoni politika tagħhom ( 29 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat ukoll li l-istħarriġ għandu jkun jirrigwarda l-provi li fuqhom tkun ibbażata l-inklużjoni fil-listi inkwistjoni u fuq l-identifikazzjoni preċiża tal-isem tal-persuni u tal-entitajiet ikkonċernati ( 30 ).
39.
Dawn il-prinċipji ġew ikkonfermati, dejjem fil-kuntest tal-miżuri restrittivi adottati fil-qafas tal-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali, fis-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2010, E u F (C‑550/09, EU:C:2010:382). Ċertament, kif enfasizza l-Kunsill waqt is-seduta, din is-sentenza tirrigwarda l-obbligu ta’ din l-istituzzjoni li tagħti motivazzjoni għall-atti li jadottaw miżuri restrittivi filwaqt li l-kwistjoni fil-kawża preżenti, minn tal-inqas fl-istadju tal-proċedura tal-appell, la hija waħda ta’ assenza u lanqas ta’ nuqqas ta’ motivazzjoni li tivvizzja l-inklużjoni tal-appellanti fil-listi inkwistjoni ( 31 ). Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja fiha kkonfermat, f’termini ċari u mhux ambigwi, kemm il-ħtieġa li tali miżuri jkunu sottomessi “għal stħarriġ ġudizzjarju adegwat skont il-legalità fil-mertu [tagħhom]” kif ukoll il-portata ta’ dan il-kontroll, li għandu jkun intiż, b’mod partikolari għall-“verifika tal-fatti kif ukoll tal-provi u tal-informazzjoni invokata insostenn [tagħhom]” ( 32 ). Issa, tali stħarriġ jista’ jiġi ostakolat, mhux biss bl-assenza ta’ motivazzjoni tal-att li huwa suġġett għaliha, iżda wkoll bl-assenza ta’ elementi li jippermettu l-verifika, anki jekk din issir fil-limiti ta’ eżami ristrett, tal-fondatezza ta’ tali motivazzjoni.
40.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, kuntrarjament għal dak li qed isostni l-Kunsill, fiż-żmien meta isem l-appellanti ġie inkluż għall-ewwel darba fil-listi inkwistjoni, fit-23 ta’ Mejju 2011, ma kienet teżisti l-ebda inċertezza fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-obbligu tal-Kunsill li jikkonforma ruħu, waqt l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet li jipprevedu miżuri restrittivi kontra persuni fiżiċi jew ġuridiċi, mar-rekwiżiti li jirriżultaw mir-rispett tad-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-persuni msemmija, u, għalhekk, dwar l-obbligu tiegħu li jibbaża ruħu fuq bażi fattwali u probatorja li tippermetti lill-qorti tal-Unjoni twettaq stħarriġ, anki jekk wieħed ristrett, tal-legalità tad-deċiżjonijiet imsemmija.
41.
Barra minn hekk, ta’ min jinnota li l-eżistenza ta’ ġurisprudenza li tistabbilixxi li l-aġir allegat fir-rigward tal-istituzzjoni inkwistjoni jikkostitwixxi ksur ma hijiex kundizzjoni indispensabbli sabiex ksur jiġi kklassifikat bħala suffiċjentement serju. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 29 iktar ’il fuq jirriżulta li tali klassifikazzjoni, li tqis il-portata tal-marġni ta’ diskrezzjoni li d-dispożizzjoni miksura tippermetti lill-istituzzjonijiet, tiddependi, b’mod partikolari, fuq il-grad ta’ ċarezza u ta’ preċiżjoni ta’ din id-dispożizzjoni. Issa, meta tittieħed inkunsiderazzjoni l-importanza li l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali għandha fil-komunità tad-dritt li tikkostitwixxi l-Unjoni, ma jista’ jkun hemm, fl-opinjoni tiegħi, ebda dubju dwar il-fatt li l-istituzzjonijiet tagħha ma għandhomx marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-obbligu tagħhom li jibbażaw l-adozzjoni u ż-żamma ta’ miżuri restrittivi fir-rigward ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi fuq minimu ta’ bażi probatorja, li tippermetti lill-qorti tal-Unjoni teżerċita stħarriġ, anki jekk marġinali, dwar il-fondatezza – jew sempliċiment fuq in-natura probabbli ( 33 ) –, tal-allegazzjonijiet li jkunu ġġustifikaw l-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri.
42.
F’dan il-każ, kif intwera fil-punt 34 iktar ’il fuq, hekk kif ammetta l-Kunsill fir-risposta tiegħu għat-talba tal-Qorti Ġenerali u kif ikkonferma matul is-seduta fil-proċedura preżenti, l-allegazzjoni li mmotivat l-inklużjoni u ż-żamma tal-appellanti għal kważi tliet snin fil-listi inkwistjoni fl-ebda ħin ma kienet sostnuta minn xi prova, u dan għamel impossibbli kull stħarriġ ġudizzjarju min-naħa tal-qorti tal-Unjoni.
43.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa mingħajr ma wettqet żbalji ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 69 tas-sentenza appellata, li l-aġir allegat fir-rigward tal-Kunsill kien jikkostitwixxi ksur suffiċjentement serju tad-dritt tal-Unjoni fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 29 iktar ’il fuq.
44.
Għal dawn ir-raġunijiet, l-ewwel parti tal-ilment tal-Kunsill ibbażata fuq żball ta’ liġi li jikkonċerna l-kundizzjonijiet ta’ stabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni għandha, fil-fehma tiegħi, tiġi miċħuda.
b) Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq evalwazzjoni żbaljata tal-livell ta’ kumplessità tas-sitwazzjoni kif ukoll fuq id-diffikultajiet fl-applikazzjoni u fl-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet miksura
45.
Fit-tieni lok, il-Kunsill isostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta qieset, fil-punt 62 tas-sentenza appellata, li d-dispożizzjoni li timponi li l-Kunsill jistabbilixxi l-fondatezza tal-miżuri restrittivi adottati kontra l-appellanti ma taqax taħt sitwazzjoni partikolarment kumplessa u ma toħloqx diffikultajiet fl-applikazzjoni jew fl-interpretazzjoni. Il-Kunsill jenfasizza li d-diffikultajiet marbuta mal-komunikazzjoni tal-informazzjoni kunfidenzjali li fuqha tkun ibbażata deċiżjoni ta’ inklużjoni f’lista sabiex din tkun evalwata mill-Qorti Ġenerali kienu ġew enfasizzati mill-Avukat Ġenerali Sharpston fil-konklużjonijiet tagħha fil-kawża Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran (C‑27/09 P, EU:C:2011:482) u li, sabiex jittaffew dawn id-diffikultajiet, iddaħħal l-Artikolu 105 ġdid fir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali fl-2014, jiġifieri diversi snin wara li l-appellanti kienet ġiet inkluża għall-ewwel darba fil-listi inkwistjoni.
46.
Infakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, is-sistema applikata mill-Qorti tal-Ġustizzja skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE tieħu b’mod partikolari inkunsiderazzjoni l-kumplessità tas-sitwazzjonijiet li għandhom ikunu rregolati u d-diffikultajiet fl-applikazzjoni jew fl-interpretazzjoni tat-testi, kif ukoll il-grad ta’ ċarezza u ta’ preċiżjoni tad-dispożizzjoni miksura ( 34 ).
47.
F’dan il-każ, huwa biżżejjed li jiġi nnotat li l-Kunsill fl-ebda mument matul il-proċedura fl-ewwel istanza ma invoka l-kunfidenzjalità tad-dokumenti jew tal-informazzjoni fil-pussess tiegħu sabiex jopponi li dawn jiġu kkomunikati lill-Qorti Ġenerali. Min-naħa l-oħra, kif ġie mfakkar kemm-il darba iktar ’il fuq, il-Kunsill indika lill-Qorti Ġenerali li l-unika informazzjoni għad-dispożizzjoni tiegħu li tirrigwarda l-adozzjoni u ż-żamma tal-miżuri restrittivi fir-rigward tal-appellanti kienet ġiet riprodotta fil-motivazzjoni tal-att tal-inklużjoni. Għalhekk, kif ikkonferma l-membru tal-persunal tal-Kunsill matul is-smigħ, b’risposta għal talba speċifika li saret mill-Qorti tal-Ġustizzja, f’din il-kawża l-kwistjoni qatt ma kienet dwar it-trażmissjoni ta’ informazzjoni kunfidenzjali lill-qorti tal-Unjoni.
48.
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kunsill ma huwiex fondat li jibbaża ruħu fuq id-diffikultajiet proċedurali allegati marbuta ma’ din it-trażmissjoni fiż-żmien meta l-miżuri inkwistjoni ġew adottati, sabiex jikkontesta l-konstatazzjoni li tinsab fil-punt 62 tas-sentenza appellata, li tgħid li d-dispożizzjoni li timponi fuq il-Kunsill l-obbligu li jistabbilixxi l-fondatezza ta’ tali miżuri “ma tirriżultax minn sitwazzjoni partikolarment kumplessa”, “hija ċara u preċiża” u “ma toħloqx diffikultajiet ta’ applikazzjoni jew ta’ interpretazzjoni”.
49.
Għar-raġunijiet mogħtija, anki t-tieni parti tal-ilment tal-Kunsill, ibbażata fuq żball ta’ liġi fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, għandha tiġi miċħuda.
2. Fuq it-tieni lment, ibbażat fuq żball ta’ liġi fir-rigward tal-kundanna tal-Kunsill li jikkumpensa lill-appellanti għad-danni immaterjali li ġarrbet
50.
Permezz tat-tieni lment tal-appell inċidentali tiegħu, dirett kontra l-punti 87 sa 92 tas-sentenza appellata, il-Kunsill, sostnut mir-Renju Unit, jikkritika lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żball ta’ liġi meta kkundannatu jħallas lill-appellanti somma ta’ EUR 50000 għad-danni immaterjali allegatament sostnuti minn din tal-aħħar. B’dan, il-Qorti Ġenerali kienet marret lil hinn mill-ġurisprudenza li tgħid li l-annullament ta’ deċiżjoni ta’ inklużjoni f’lista huwa ta’ natura li jirriabilita l-persuna kkonċernata u li jikkostitwixxi forma ta’ kumpens għad-danni immaterjali li hija sostniet. Skont il-Kunsill, kunsiderazzjonijiet analogi għal dawk imressqa mill-Qorti Ġenerali biex tiġġustifika d-deċiżjoni tagħha, jiġifieri b’mod partikolari, il-gravità tal-allegazzjoni li tgħid li entità hija assoċjata mal-proliferazzjoni nukleari Iranjana, japplikaw, mutatis mutandis, ukoll għal kawżi oħra, B’mod partikolari l-kawża Sison vs Il-Kunsill (sentenza tal-11 ta’ Lulju 2007, Sison vs Il-Kunsill, T‑47/03, mhux ippubblikata, EU:T:2007:207), fejn il-Qorti Ġenerali, min-naħa l-oħra, kienet ċaħdet it-talba għal kumpens għal danni immaterjali mressqa mir-rikorrent. Il-Kunsill jirrimarka wkoll li, f’dan il-każ, huwa ddeċieda li jirtira isem l-appellanti mil-listi inkwistjoni f’April 2014, jiġifieri qabel ma ngħatat is-sentenza appellata.
51.
Qabel ma neżamina l-argumenti tal-Kunsill, għandu jitfakkar fil-qosor ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali fil-motivi tas-sentenza appellata li huma kkontestati fil-kuntest tal-ilment li qed jiġi analizzat.
52.
Fil-punti 80 u 85 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tinnota, l-ewwel nett, li meta entità hija fil-mira ta’ miżuri restrittivi minħabba l-appoġġ li hija tkun allegatament offriet lill-proliferazzjoni nukleari, din tiġi assoċjata pubblikament ma’ aġir li jitqies li huwa theddida gravi għall-paċi u għas-sigurtà internazzjonali, bil-konsegwenza li din tispiċċa s-suġġett ta’ għajb pubbliku u nuqqas ta’ fiduċja fir-rigward tagħha, u dan għalhekk jaffettwa r-reputazzjoni tagħha, u jikkawżalha, għaldaqstant, danni immaterjali – differenti mid-danni materjali dovuti għall-effett fuq ir-relazzjonijiet kummerċjali – li għalihom hija għandha d-dritt li tirċievi kumpens. Imbagħad, wara li nnotat li l-annullament tal-atti kkontestati fih innifsu huwa forma ta’ kumpens għad-danni msemmija, minħabba li dan jimplika li l-konstatazzjoni tal-assoċjazzjoni tal-appellanti mal-proliferazzjoni nukleari ma hijiex iġġustifikata, u għaldaqstant illegali, il-Qorti Ġenerali tikkonstata li, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, dan l-annullament x’aktarx iservi biss biex jimmodera l-ammont tal-kumpens li għandu jingħata, iżda ma huwiex biżżejjed biex iservi bħala kumpens sħiħ għad-danni sostnuti ( 35 ). Il-Qorti Ġenerali tat erba’ motivi biex issostni din il-konstatazzjoni. L-ewwel nett, l-effetti li minnhom joriġinaw id-danni immaterjali tal-appellanti, b’mod partikolari l-effett fuq l-aġir ta’ entitajiet terzi, li jinsabu fil-parti l-kbira barra mill-Unjoni, fir-rigward tagħha, “ma humiex suxxettibbli li jiġu kontrabilanċjati kompletament permezz tal-konstatazzjoni a posteriori tal-illegalità tal-atti kkontestati, peress li l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi fil-konfront ta’ entità għandha t-tendenza li tattira iktar attenzjoni u twassal għal iktar reazzjonijiet, b’mod partikolari barra mill-Unjoni, milli l-annullament sussegwenti tagħhom” (punt 88 tas-sentenza appellata). It-tieni nett, l-allegazzjoni sostnuta mill-Kunsill kontra l-appellanti hija partikolarment gravi (punt 89 tas-sentenza appellata). It-tielet nett, din l-allegazzjoni “ma ġietx sostnuta bl-iċken element ta’ informazzjoni jew prova rilevanti” (punt 90 tas-sentenza appellata). Ir-raba’ nett, għalkemm l-inklużjoni ta’ isem l-appellanti setgħet tiġi rtirata mill-Kunsill fi kwalunkwe mument, huwa żammha għal kważi tliet snin, minkejja l-protesti tal-appellanti. (punt 91 tas-sentenza appellata).
53.
L-argumenti tal-Kunsill huma bbażati fuq serje ta’ premessi li fl-opinjoni tiegħi huma żbaljati.
54.
L-ewwel nett, għall-kuntrarju ta’ dak li tagħti lil wieħed x’jifhem din l-istituzzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ma ttrasponietx fil-qasam tal-miżuri restrittivi l-prinċipju, li hija stabbiliet fil-kuntest ta’ tilwimiet fil-qasam tas-Servizz Pubbliku, li tgħid li l-annullament ta’ att tal-amministrazzjoni, u għaldaqstant ir-rikonoxximent tal-illegalità tiegħu, jikkostitwixxi fih innifsu kumpens adegwat u, bħala prinċipju, suffiċjenti, għad-danni immaterjali li dan l-att ikkawża lill-uffiċjal li qed jikkontestah ( 36 ). Ċertament, kif tfakkar il-Qorti Ġenerali fil-punt 86 tas-sentenza appellata, fil-punt 72 tas-sentenza tat-28 ta’ Mejju 2013, Abdulrahim vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑239/12 P, EU:C:2013:331), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li r-rikonoxximent tal-illegalità tal-att allegat kellu natura li jirriabilita lill-appellant jew li jikkostitwixxi forma ta’ kumpens għad-danni immaterjali li huwa kien ġarrab minħabba din l-illegalità. Madankollu, minn naħa, kien meta ddeċidiet fuq il-persistenza tal-interess ġuridiku tal-appellant wara t-tneħħija ta’ ismu mil-lista kontenzjuża li l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet din l-affermazzjoni, li għalhekk għandha titqies bħala obiter dictum fil-kuntest tas-sentenza msemmija. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja llimitat ruħha li tafferma li l-annullament tal-att “huwa ta’ natura […] li jikkostitwixxi forma ta’ kumpens għad-dann[i] morali” ( 37 ), mingħajr ma tirrepeti l-kliem ħafna iktar strett użat fil-punt 26 tas-sentenza tas-7 ta’ Frar 1990, Culin vs Il-Kummissjoni (C‑343/87, EU:C:1990:49) – li madankollu hija għamlet riferiment għaliha –, li abbażi tiegħu l-annullament tal-att allegat “jikkostitwixxi fih innnifsu kumpens adegwat għal kwalsiasi danni morali li [r-rikorrent] jista’ jkun ġarrab” ( 38 ).
55.
It-tieni nett, anki li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kienet ittrasponiet il-prinċipju mfakkar fil-punt 54 iktar ’il fuq, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-applikazzjoni tiegħu, kuntrarjament għal dak li donnu jissuġġerixxi l-Kunsill, ma hijiex awtomatika. Għalhekk, minn naħa, sabiex jiġi evalwat jekk l-annullament ta’ att affettwat minn illegalità jistax ikollu l-effett li jħassar b’mod retroattiv id-danni immaterjali sostnuti mill-appellanti, jaqbel li jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha f’dan il-każ ( 39 ), fosthom il-gravità u t-tul tal-ksur ( 40 ), kif ukoll iċ-ċirkustanzi aggravanti li jikkaratterizzaw is-sitwazzjoni speċifika tal-parti kkonċernata ( 41 ). Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti tista’ turi li sostniet danni immaterjali li jistgħu jiġu sseparati mill-illegalità li fuqha huwa bbażat l-annullament ta’ dan l-att u li ma jistgħux jiġu kkumpensati totalment minn dan l-annullament ( 42 ). F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza ppreċiżat li l-akkużi gravi ppreżentati pubblikament kontra l-parti kkonċernata, f’att li jikkawżalha preġudizzju jew fil-kuntest ta’ proċedura li twassal għal tali att, huma suxxettibbli li joħolqulha danni immaterjali separati minn dan l-att minħabba li dawn jippreġudikaw l-unur tagħha, id-dinjità tagħha, l-istima tagħha stess jew ir-reputazzjoni tagħha ( 43 ). Issa, kif innotat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat-28 ta’ Mejju 2013, Abdulrahim vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, (C‑239/12 P, EU:C:2013:331), persuni kkonċernati minn miżuri restrittivi huma indikati pubblikament bħala assoċjati f’aġir li jikkawża għajb pubbliku u nuqqas ta’ fiduċja ( 44 ). Minħabba dan, dawn iġarrbu danni immaterjali separati minn dawk li jirriżultaw mill-att fih innifsu, u li skont iċ-ċirkustanzi, jistgħu ma jkunux suxxettibbli li jiġu kkumpensati bis-sħiħ permezz tal-annullament ta’ dan l-att ( 45 ).
56.
It-tielet nett, kuntrarjament għal dak li jagħti x’jifhem il-Kunsill, it-talba intiża għal kumpens għad-danni immaterjali allegatament sostnuti mill-appellanti fil-kawża Sison vs Il-Kunsill (tal-11 ta’ Lulju 2007, Sison vs Il-Kunsill, T‑47/03, mhux ippubblikata, EU:T:2007:207) ġiet miċħuda fuq bażijiet differenti mill-konstatazzjoni li l-annullament tal-miżuri restrittivi inkwistjoni kien tali li jħassar kompletament dawn id-danni. Fil-fatt, il-punt 241 ta’ din is-sentenza, li jirreferi għaliha l-Kunsill, jirrigwarda biss id-danni li jirriżultaw min-nuqqas ta’ rispett għad-drittijiet tad-difiża tar-rikorrent, danni li l-Qorti Ġenerali qieset li jistgħu jiġu kkumpensati b’mod adegwat permezz tal-annullament tal-att allegat, fid-dawl tan-natura ta’ garanzija proċedurali tad-dispożizzjoni miksura. Min-naħa l-oħra, fil-punt 247 ta’ din l-istess sentenza, il-Qorti Ġenerali tiddeċiedi dwar it-talba għal kumpens għad-danni immaterjali li jirriżultaw, b’mod partikolari mill-istigmatizzazzjoni tar-rikorrent bħala “terrorista”, u tirrifjutaha minħabba nuqqas ta’ prova ta’ rabta kawżali diretta bejn dawn id-danni u l-atti Komunitarji kkontestati.
57.
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali għamlet, mingħajr ma wettqet l-iżbalji li l-Kunsill qed jakkużaha bihom, evalwazzjoni taċ-ċirkustanzi tal-każ sabiex tivverifika jekk u sa fejn id-danni immaterjali invokati mill-appellanti setgħu jitqiesu bħala totalment imħassra permezz tal-annullament tal-atti inkwistjoni.
3. Konklużjoni dwar l-appell inċidentali
58.
Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti, fl-opinjoni tiegħi l-appell inċidentali tal-Kunsill huwa infondat u għandu, għalhekk, jiġi miċħud.
C – Fuq l-appell prinċipali
59.
L-appellanti tqajjem żewġ aggravji insostenn tal-appell tagħha. Permezz tal-ewwel aggravju, imressaq kontra l-punti 93 sa 149 tas-sentenza appellata, hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli wettqet diversi żbalji ta’ liġi meta ċaħdet it-talba tagħha għal kumpens għad-danni materjali li hija kienet sostniet minħabba l-inklużjoni tagħha fil-listi inkwistjoni. It-tieni aggravju, min-naħa l-oħra, huwa dirett kontra l-parti tas-sentenza appellata fejn il-Qorti Ġenerali tat id-deċiżjoni tagħha dwar it-talba għal kumpens għad-danni immaterjali mressqa mill-appellanti.
1. Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, tal-Artikolu 41(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ evalwazzjoni ġusta, ta’ ċaħda ta’ ġustizzja, ta’ żnaturament tal-fatti u ta’ raġunament difettuż u kontradittorju fir-rigward tat-talba għal kumpens għad-danni materjali allegatament sostnuti mill-appellanti
60.
L-aggravju huwa maqsum f’diversi partijiet.
a) Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq ksur tal-pinċipju ta’ kumpens sħiħ stabbilit fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE u fl-Artikolu 41(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali
61.
Permezz tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju tal-appell, l-appellanti tikkritika lill-Qorti Ġenerali bi ksur tad-dritt tagħha li tkun ikkumpensata bis-sħiħ għad-danni kkawżati mill-aġir illegali tal-Kunsill, skont il-prinċipji stabbiliti fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE u fl-Artikolu 41(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Din issostni li fost il-prinċipji ġenerali komuni għad-drittijiet tal-Istati Membri, li dawn id-dispożizzjonijiet jirreferu għalihom, hemm il-prinċipji ta’ “proporzjonalità” u ta’ “evalwazzjoni ġusta”, li jgħidu li, meta l-eżistenza tad-danni ġiet ippruvata, iżda l-istabbiliment tal-portata tagħhom jew tal-ammont preċiż tagħhom huwa diffiċli jew jitlob wisq xogħol, il-Qorti Ġenerali għandha l-obbligu li tistabbilixxi l-ammont tad-danni b’mod ġust u ekwu jew, sussidjarjament, ex aequo et bono, minflok ma tirrifjuta “l-evidenza” fl-intier tagħha. L-appellanti ssostni wkoll li huwa permezz ta’ motivi illoġiċi u kontradittorji li l-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talbiet tagħha għall-kumpens bħala danni materjali fl-intier tagħhom, wara li din irrikonoxxiet, fil-partijiet differenti tas-sentenza appellata ( 46 ), li l-aġir tal-Kunsill kien effettivament u “mid-definizzjoni tiegħu” ikkawża tali danni lill-appellanti.
62.
Ninnota, b’mod preliminari, li l-argumenti esposti iktar ’il fuq huma riprodotti sistematikament u bis-sħiħ mill-appellanti fil-partijiet l-oħra tal-ewwel aggravju tagħha, li jirrigwardaw il-motivi tas-sentenza appellata li jkopru d-diversi danni allegati minnha fl-ewwel istanza, b’tali mod li leġittimament wieħed jista’ jistaqsi dwar l-awtonomija tal-parti li qed tiġi analizzata fil-kuntest tal-imsemmi aggravju.
63.
Minkejja dan, infakkar li l-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, għal aġir illegali tal-organi tagħha hija suġġetta għall-eżistenza ta’ numru ta’ kundizzjonijiet kumulattivi, li fosthom hemm ir-realtà tad-dannu u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat kontra l-istituzzjonijiet u d-dannu invokat ( 47 ). Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, huwa r-rikorrent li għandu jipproduċi l-provi li juru b’mod konklużiv kemm l-eżistenza u kemm il-portata tad-dannu li huwa qed jallega ( 48 ). Hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li prinċipalment hija l-parti li tinvoka r-responsabbiltà tal-Unjoni li għandha tistabbilixxi r-rabta kawżali bejn dan id-dannu u l-aġir li huma akkużati bih l-istituzzjonijiet ( 49 ).
64.
Kuntrarjament għall dak li donnha qed tissuġġerixxi l-appellanti, dawn il-prinċipji japplikaw ukoll meta r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni tiġi invokata fil-kuntest tal-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi fir-rigward ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, jiġifieri miżuri maħsuba biex jaffettwaw b’mod negattiv is-sitwazzjoni ġuridika jew finanzjarja tal-entitajiet jew tal-individwi kkonċernati intiżi sabiex jikkawżaw bidla fl-aġir min-naħa tagħhom. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata talli wettqet, abbażi tal-provi prodotti mill-appellanti, evalwazzjoni kemm tar-realtà tad-diversi danni invokati mill-appellanti, u kemm tal-portata tagħhom, u talli vverifikat għal kull wieħed mid-danni allegati l-eżistenza ta’ rabta kawżali diretta mal-aġir illegali imputat lill-Kunsill. Għalhekk, iċ-ċirkustanza li, wara tali eżami, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talbiet kollha mressqa mill-appellanti ma tippermettix, fiha nnifisha u indipendentement mill-konstatazzjoni ta’ żbalji li jivvizzjaw l-imsemmi eżami, la li jiġi konkluż li hemm ksur tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, u lanqas ksur tal-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 41(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.
65.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq in-natura allegatament illoġika u kontradittorja tal-motivi, ninnota, bħalma jagħmel il-Kunsill, li dan huwa bbażat fuq qari selettiv tas-sentenza appellata. Fil-fatt, l-ewwel nett, l-affermazzjoni li tinsab fil-punt 88 tas-sentenza msemmija, li tgħid li mill-atti tal-proċess jirriżulta li l-allegazzjoni tal-implikazzjoni tal-appellanti fil-proliferazzjoni nukleari affettwat l-aġir tal-entitajiet terzi li jinsabu barra mill-Unjoni, tinsab fil-motivi ddedikati għall-eżami tat-talba għal kumpens fir-rigward tad-danni immaterjali – filwaqt li l-Qorti Ġenerali tippreċiża li dawn l-effetti huma l-oriġini nnifisha ta’ dawn id-danni – u għalhekk ma tistax titqies bħala element tal-evalwazzjoni li jirrigwarda r-realtà tad-danni materjali allegati mill-appellanti. It-tieni nett, għalkemm fil-punt 109 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali ċertament innotat, kif enfasizzat mill-appellanti, li “il-waqfien tar-relazzjonijiet kummerċjali min-naħa tal-entitajiet li jinsabu fl-Unjoni hija konsegwenza inevitabbli tal-adozzjoni tal-miżuri restrittivi” u li, f’dan il-każ, il-waqfien tar-relazzjoni kummerċjali bejn Siemens AG u l-appellanti kien il-“konsegwenza diretta” tal-adozzjoni tal-miżuri inkwistjoni. Madankollu, fit-tmiem tal-analiżi li ssegwi, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-appellanti ma kinitx tat prova suffiċjenti skont il-liġi dwar ir-realtà tad-danni materjali invokati bħala konsegwenza ta’ dan il-waqfien. It-tielet nett, l-affermazzjoni fil-punt 145 tas-sentenza appellata, li tgħid li “l-estratti tal-kontabbiltà tar-rikorrenti u t-tabella ta’ rekapitulazzjoni inkwistjoni jixhdu effettivament tnaqqis sinjifikattiv tad-dħul mill-bejgħ tagħha”, hija akkumpanjata, fatt li l-appellanti tonqos milli ssemmi, mill-osservazzjoni li dawn id-dokumenti “ma jistabbilixxux il-kawżi ta’ din l-evoluzzjoni”. Dan japplika wkoll għal dak li jikkonċerna l-affermazzjoni, li tinsab fil-punt 147 tas-sentenza appellata, li tgħid li l-miżuri restrittivi kkonċernati “huma intiżi, mid-definizzjoni tagħhom, li jillimitaw l-eżerċizzju liberu tal-attività ekonomika tar-rikorrenti”, li hija segwita, wara dan l-istess punt, mill-osservazzjoni li l-appellanti ma pproduċietx provi li jippermettu li tiġi evalwata l-portata tad-danni sostnuti.
66.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq l-allegat obbligu tal-Qorti Ġenerali li tagħti kumpens ex aequo et bono meta tkun ġiet ippruvata l-eżistenza ta’ danni, iżda fejn l-evalwazzjoni tal-portata tagħhom tinħtieġ operazzjonijiet kumplessi, jaqbel li jiġu eżaminati, fil-kuntest tal-evalwazzjoni konkreta tad-diversi danni invokati mill-appellanti, evalwazzjoni li hija s-suġġett ta’ kritiki speċifiċi fil-partijiet l-oħra tal-aggravju li qed jiġi analizzat. F’dan l-istadju, huwa biżżejjed li jiġi osservat li tali obbligu, fi kwalunkwe każ, ma jistax jeżenta lill-qorti tal-Unjoni mid-dmir tagħha li tivverifika, f’kull każ konkret, jekk humiex issodisfatti l-kundizzjonijiet għall-istabbiliment tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni li jikkonċernaw, b’mod partikolari, ir-realtà tad-dannu invokat u r-rabta kawżali.
67.
Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, inqis li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju tal-appell prinċipali, għall-partijiet li ma humiex sovrapposti mal-partijiet l-oħra tal-istess aggravju, għandha tiġi miċħuda għaliex infondata.
b) Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq diversi żbalji ta’ liġi li jivvizzjaw iċ-ċaħda tat-talba għal kumpens għad-danni allegatament sostnuti mill-appellanti minħabba t-tmiem tal-kuntratt marbut mar-riabilitazzjoni taċ-ċentrali elettrika ta’ Derbendikhan (l-Iraq) u l-għeluq tal-kontijiet bankarji
i) Fuq it-talba għal kumpens għad-danni marbuta mat-tmiem tal-kuntratt marbut mar-riabilitazzjoni taċ-ċentrali elettrika ta’ Derbendikhan
68.
Permezz tat-tieni parti tal-ewwel aggravju tagħha, l-appellanti tenfasizza, fl-ewwel lok, li l-Qorti Ġenerali, b’mod arbitrarju u bi ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ “evalwazzjoni ġusta”, tirrifjuta li tagħtiha kwalunkwe kumpens għad-dannu li hija sostniet minħabba l-annullament tal-kuntratt relatat mar-riabilitazjzoni taċ-ċentrali elettrika ta’ Derbendikhan (l-Iraq).
69.
Hija tinnota li l-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet, minn naħa, fil-punt 102 tas-sentenza appellata, li l-kuntratt, iffirmat bejn l-appellanti u l-awtoritajiet tal-Kurdistan fl-Iraq, kien ġie xolt minn dawn tal-aħħar minħabba li hija ma setgħetx tikseb ħlas min-naħa tal-Bank Dinji, li ġie mblukkat minn bank intermedjarju Ewropew u, min-naħa l-oħra, fil-punt 104 tas-sentenza appellata, li dan l-imblukkar seħħ ftit wara l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti. Madankollu, minn dawn il-konstatazzjonijiet hija ma waslitx għall-konklużjoni li kellha tasal għaliha, jiġifieri li l-unika raġuni aċċettabbli li tispjega l-imblukkar tal-ħlas kienet l-inklużjoni tal-appellanti fil-listi inkwistjoni.
70.
Fir-rigward tad-dikjarazzjoni li tinsab fil-punt 104 tas-sentenza appellata, li tgħid li r-realtà u l-ammont tad-danni invokati ma kinux intwerew, l-appellanti ssostni li hija pproduċiet quddiem il-Qorti Ġenerali l-provi kollha li jippermettu li jiġi evalwat il-valur tal-kuntratt, l-ispejjeż sostnuti għat-tħejjija tiegħu kif ukoll il-marġni tal-profitt mistenni, biex b’dan il-mod iġġustifikat fid-dettall l-ammont mitlub bħala kumpens għad-danni sostnuti. Il-Qorti Ġenerali injorat jew żnaturat b’mod illeġittimu dawn il-provi.
71.
Għandu jiġi nnotat li, wara li fil-punt 103 tas-sentenza appellata l-Qorti Ġenerali nnotat li l-provi għad-dispożizzjoni tagħha ma kinux juru, b’mod espliċitu, li l-imblukkar tal-ħlas min-naħa tal-bank intermedjarju Ewropew kien jirriżulta mill-adozzjoni tal-miżuri restrittivi kontra l-appellanti, hija kompliet bl-affermazzjoni li, anki jekk jitqies li kienet stabbilita rabta kawżali bejn l-imblukkar imsemmi u l-miżuri msemmija, l-appellanti bl-ebda mod ma kienet uriet ir-realtà u l-ammont tad-danni li kienet qed tinvoka. Bl-argumenti tagħha, l-appellanti tikkontesta din id-dikjarazzjoni billi tqiegħed f’dubju l-evalwazzjoni li l-Qorti Ġenerali għamlet tal-provi prodotti quddiemha.
72.
Infakkar, f’dan ir-rigward, li skont ġurisprudenza stabbilita, billi l-appell huwa limitat għal kwistjonijiet ta’ dritt, hija biss il-Qorti Ġenerali li hija kompetenti biex tikkonstata l-fatti, ħlief fil-każ fejn l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet tagħha tirriżulta mill-atti tal-proċess li ġew ippreżentati lilha, kif ukoll biex tevalwa l-provi prodotti. Il-konstatazzjoni ta’ dawn il-fatti u l-evalwazzjoni ta’ dawn l-elementi ma jikkostitwixxux, għalhekk, kwistjoni ta’ dritt li bħala tali hija suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja, ħlief fil-każ li dawn jiġu żnaturati ( 50 ). Barra minn dan mill-ġurisprudenza jirriżulta li jkun hemm żnaturament tal-provi meta, mingħajr ma jkun hemm bżonn ta’ riferiment għal provi ġodda, l-evalwazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali tal-provi eżistenti tidher manifestament żbaljata. Dan huwa partikolarment il-każ meta d-deduzzjonijiet li l-Qorti Ġenerali tkun siltet minn ċerti dokumenti ma jkunux konformi mas-sens u mal-portata tad-dokumenti msemmija meta dawn jinqraw fit-totalità tagħhom ( 51 ).
73.
F’dan il-każ, għalkemm l-appellanti tallega żnaturament tal-provi prodotti fl-ewwel istanza, hija madankollu ma tispjegax f’hiex jikkonsisti preċiżament tali żnaturament, iżda tillimita ruħha li tirreferi ġenerikament għal siltiet tan-noti tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali kif ukoll għall-annessi ta’ dawn in-noti. Għall-finijiet prattiċi kollha, nikkonkludi li l-punti 71 sa 77 tar-replika quddiem il-Qorti Ġenerali, li l-appellanti tagħmel riferiment għalihom, jinkludu biss ġabra fil-qosor taċ-ċirkustanzi li fihom twettaq il-kuntratt inkwistjoni. Huwa biss fil-punt 76 ta’ din ir-replika li l-appellanti ssemmi d-danni sostnuti, fejn tallega telf ta’ 10 % tal-valur tal-imsemmi kuntratt bħala spejjeż sostnuti għat-tħejjija ta’ dan, u ta’ 20 % ta’ dan il-valur bħala marġni ta’ profitt mistenni. Hija tirreferi, f’dan il-kuntest, għall-Anness A-5 tar-rikors fl-ewwel istanza u għall-Annessi A-25-a u A-25-b tar-replika mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali. Issa, dawn l-annessi jikkonsistu, l-ewwel wieħed, f’tabella li telenka l-proġetti tal-appellanti li allegatament kienu ġew affettwati u l-kuntratti pubbliċi li kienet allegatament tilfet minħabba s-sanzjonijiet adottati kontriha, u t-tnejn l-oħra f’kopja tal-kuntratt inkwistjoni u tal-kundizzjonijiet speċjali annessi miegħu. Dawn id-dokumenti, għalkemm jagħtu informazzjoni dwar il-valur tal-kuntratt inkwistjoni, min-naħa l-oħra ma humiex adattati biex jippruvaw la r-realtà tal-ispejjeż li l-appellanti allegatament sostniet b’rabta mal-kuntratt u lanqas il-portata tal-marġni ta’ profitt li din setgħet raġonevolment tistenna mill-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt. Fir-rigward tar-risposti għall-mistoqsijiet sebgħa u tmienja magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tal-14 ta’ Jannar 2014, li għalihom l-appellanti rreaġixxiet permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-31 ta’ Jannar 2014, ninnota li l-ewwel wieħed jikkonċerna biss l-allegata rabta kawżali bejn l-imblukkar tal-ħlas inkwistjoni u l-miżuri restrittivi kontra l-appellanti, u li t-tieni wieħed jinkludi biss sempliċi allegazzjonijiet li jikkonċernaw l-ispejjeż li kienet allegatament sostniet u n-nuqqas ta’ qligħ li jirrriżulta mix-xoljiment tal-kuntratt inkwistjoni. Kif innotat il-Qorti Ġenerali, fil-punt 106 tas-sentenza appellata, dawn l-allegazzjonijiet la huma akkumpanjati minn dikjarazzjonijiet tal-ispejjeż magħmula u lanqas minn indikazzjonijiet preċiżi dwar ir-rata tal-profitt ġenerali tal-appellanti jew tas-settur industrijali li topera fih ( 52 ).
74.
Fl-assenza ta’ evidenza ta’ żnaturament min-naħa tal-Qorti Ġenerali tal-provi prodotti quddiemha, l-ilmenti ppreżentati mill-appellanti kontra l-konklużjoni li din ma kinitx ipproduċiet prova tar-realtà u tal-portata tal-allegati danni li jirriżultaw mix-xoljiment tal-kuntratt dwar ir-riabilitazzjoni taċ-ċentrali elettrika ta’ Derbendikhan għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli.
75.
Minħabba li l-kundizzjonijiet dwar, b’mod partikolari, ir-realtà tad-danni invokati u r-rabta kawżali bejn dawn id-danni u l-aġir ikkritikat tal-istituzzjonijiet huma kumulattivi u li, fin-nuqqas ta’ waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni ma tistax tkun stabbilita, ma huwiex meħtieġ li tingħata deċiżjoni dwar l-ilment ibbażat fuq in-natura żbaljata tal-konklużjoni li tgħid li r-rabta msemmija kienet nieqsa fir-rigward tad-danni inkwistjoni.
76.
Barra minn dan, sa fejn, minn naħa, il-Qorti Ġenerali, mingħajr ma wettqet in-nuqqasijiet attribwiti lilha mill-appellanti, ikkonkludiet li kien hemm assenza ta’ prova tar-realtà u tal-ammont tad-danni invokati, u sa fejn, min-naħa l-oħra, l-appellanti ma argumentatx li kien impossibbli jew saħansitra diffiċli li dawn id-danni jiġu kkwantifikati, l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ “evalwazzjoi ġusta” ma jistgħux, f’kull każ, jiġu milqugħa.
ii) Fuq it-talba għal kumpens għad-danni marbuta mal-għeluq tal-kontijiet bankarji tal-appellanti
77.
Fit-tieni lok, l-appellanti tilmenta li l-Qorti Ġenerali rrifjutat, b’mod arbitrarju u abbażi ta’ motivi illoġiċi u kontradittorji, filwaqt li żnaturat il-provi, kull kumpens għad-danni li hija kienet sostniet minħabba l-għeluq tal-kontijiet bankarji mill-Emirate National Bank of Dubai.
78.
Għandu jiġi nnotat li, fil-punti 95 u 96 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali nnotat, abbażi tal-ittra indirizzata minn Emirate National Bank of Dubai lill-appellanti, fejn dan infurmaha dwar l-għeluq tal-kontijiet bankarji tagħha, li dan l-għeluq kien konsegwenza tal-adozzjoni, ftit taż-żmien qabel, tal-miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti. Madankollu, fil-bqija tal-motivi ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali nnotat li, fir-rigward tar-realtà u tal-portata tad-danni invokati, l-ewwel nett, Emirate National Bank of Dubai ma kienx iffriża l-fondi fil-kontijiet tal-appellanti, iżda li dan kien irritornahom lil din tal-aħħar (punt 97 tas-sentenza appellata), it-tieni nett li l-appellanti ma kienet invokat l-ebda element bil-għan li tistabbilixxi li hija ma kinitx f’pożizzjoni li tikseb is-servizzi finanzjarji pprovduti preċedentement minn Emirate National Bank of Dubai minn xi bank ieħor (punt 98 tas-sentenza appellata), it-tielet nett, li hija ma kinitx ipproduċiet elementi konkreti bil-għan li turi li l-għeluq tal-kontijiet tagħha jew l-interruzzjoni tal-ħlasijiet tagħha kienu affettwaw ir-relazzjonijiet tagħha mal-imsieħba kummerċjali tagħha jew ma’ individwi jew entitajiet oħra (punt 99 tas-sentenza appellata) u, r-raba’ nett, li hija ma kinitx ipproduċiet provi li jiġġustifikaw l-ammont tad-danni allegatament sostnuti (punt 100 tas-sentenza appellata).
79.
L-ewwel nett, fir-rigward tal-konstatazzjoni magħmula fil-punt 99 tas-sentenza appellata, li tgħid li l-impatt li l-interruzzjoni tas-servizzi finanzjarji inkwistjoni kellha fuq ir-relazzjonijiet kummerċjali tal-appellanti ma kienx intwera, din tal-aħħar tillimita ruħha li tafferma li din ma hijiex immotivata u tallega żnaturament tal-fatti. Madankollu, apparti dikjarazzjonijiet ġeneriċi, li jgħidu li “din l-interruzzjoni wasslet biex in-negozju u l-attivitajiet ekonomiċi tagħha jiġu pparalizzati”, l-appellanti ma tinvoka ebda element konkret li jista’ jipprova tali impatt, li l-Qorti Ġenerali naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni jew li żnaturat, jew li t-twarrib tiegħu ma kienx ġie mmotivat.
80.
Sussegwentement, kuntrarjament għal dak li qed tallega l-appellanti, id-dikjarazzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali fil-punt 96 tas-sentenza appellata li tgħid li r-rifjut min-naħa ta’ Emirate National Bank of Dubai li tkompli tipprovdi servizzi finanzjarji lill-appellanti kien x’aktarx dovut għall-adozzjoni tal-miżuri restrittivi inkwistjoni u l-biża’ ta’ dan il-bank li tali miżuri jiġu applikati fil-konfront tiegħu, ma jfissirx li kwalunkwe bank ieħor li l-appellanti setgħet tavviċina għas-servizzi tiegħu kien ser jaġixxi bl-istess mod. Għalhekk il-Qorti Ġenerali ma kkontradixxietx ruħha meta kkonstatat, fil-punt 98 ta’ din is-sentenza, li l-appellanti baqgħet ma ppruvatx li hija ma setgħetx tikseb l-istess servizzi finanzjarji minn bank ieħor. Barra minn dan, mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-appellanti ma jirriżultax li hija invokat quddiem il-Qorti Ġenerali, xi proċedura biex tipprova tikseb is-servizzi finanzjarji, preċedentement ipprovduti minn Emirate National Bank of Dubai, mingħand stabbilimenti bankarji oħra u li dawn ġew irrifjutati. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx evidenza li l-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali hija bbażata fuq żnaturament tal-fatti jew tal-provi.
81.
Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-konstatazzjoni fil-punt 100 tas-sentenza appellata, li tgħid li l-appellanti ma ġġustifikatx l-ammont tad-danni allegatament sostnuti, l-appellanti llimitat ruħha għal darb’oħra, li teċċepixxi żnaturament tal-fatti li madankollu sostniet biss b’dikjarazzjonijiet ġenerali, li jgħidu li l-għeluq tal-kontijiet inkwistjoni kellu l-effett “inevitabbli u inkontestabbli”, u “skont l-andament normali tal-affarijiet”, li jikkawżawlha “danni finanzjarji konsiderevoli” ( 53 ).
c) Fuq it-tielet u r-raba’ partijiet, ibbażati fuq id-diversi żbalji ta’ liġi li jivvizzjaw iċ-ċaħda tat-talba għal kumpens għad-danni allegatament sostnuti mill-appellanti minħabba l-ksur tal-kuntratti u tar-relazzjonijiet mal-imsieħba kummerċjali tagħha
82.
Permezz tat-tielet u tar-raba’ partijiet tal-ewwel aggravju tal-appell, l-appellanti ssostni li l-Qorti Ġenerali kisret it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, u l-Artikolu 41(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, kif ukoll il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ evalwazzjoni ġusta meta rrifjutat li tagħtiha kwalunkwe kumpens għad-danni ta’ EUR 2 miljuni li hija allegatament ġarrbet minħabba l-ksur ta’ kuntratti u ta’ relazzjonijiet kummerċjali mal-iktar imsieħba importanti tagħha, jiġifieri Siemens u Mobarakeh Steel Co. (iktar ’il quddiem “Mobarakeh”). Ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali huwa wkoll illoġiku u kontradittorju, u kien ibbażat fuq żnaturament tal-fatti u minn rifjut tal-evidenza.
83.
Għandu jitfakkar li fil-punt 109 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet l-eżistenza ta’ rabta kawżali diretta bejn il-waqfien tar-relazzjoni kummerċjali bejn Siemens u l-appellanti u l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi fir-rigward ta’ din tal-aħħar. Fil-punt 110 tal-imsemmija sentenza, fil-kuntest tad-deċiżjoni dwar l-eżistenza ta’ danni, il-Qorti Ġenerali, filwaqt li tirrikonoxxi li ksur fir-relazzjonijiet ma’ fornituri importanti joħloq problemi għall-attivitajiet ta’ kumpannija, iddikjarat li rifjut li wieħed jipprovdi prodotti fih innifsu ma jikkostitwixxix dannu, billi dan tal-aħħar jirriżulta biss jekk ir-rifjut ikollu riperkussjonijiet fir-riżultati ekonomiċi ta’ din il-kumpannija.
84.
Sussegwentement hija eżaminat id-diversi provi prodotti mill-appellanti sabiex turi li hija kienet sostniet danni minħabba l-waqfien ta’ kull relazzjoni kummerċjali bejnha u l-fornituri Ewropej tagħha. Dawn il-provi kienu relatati mal-annullament tal-kuntratt ma’ Mobarakeh (punti 112 sa 117 tas-sentenza appellata), mar-riperkussjonijiet ta’ dan il-waqfien fuq l-eżekuzzjoni ta’ kuntratti għall-modernizzazzjoni tal-apparat elettriku tad-diga ta’ Al-Furat fis-Sirja (punti 118 sa 125 tas-sentenza appellata) u mal-bini ta’ substations elettriċi f’Kunduz (l-Afganistan) u Baghlan (l-Afganistan) (punti 126 sa 132 tas-sentenza appellata), kif ukoll ma’ proġetti oħra barranin li allegatament ġew affettwati (punti 133 sa 148 tas-sentenza appellata).
i) Fuq l-annullament tal-kuntratt ma’ Mobarakeh
85.
L-appellanti sostniet quddiem il-Qorti Ġenerali, li minħabba r-rifjut ta’ Siemens li tibgħat ċertu apparat, hija ma setgħetx tissodisfa l-obbligi kuntrattwali tagħha fil-konfront ta’ Mobarakeh, li annullat il-kuntratt inkwistjoni u eskludiet lill-appellanti mis-sejħiet għall-offerti futuri tagħha. Fil-punt 116 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti ma kinitx il-kawża determinanti u diretta tal-annullament tal-kuntratt inkwistjoni.
86.
Skont l-appellanti, din il-konklużjoni hija bbażata fuq żnaturament tal-ittra mibgħuta lilha minn Mobarakeh fit-3 ta’ Settembru 2011 sabiex jinnotifikaha bix-xoljiment tal-kuntratt. Issa, kuntrarjament għal dak li ssostni l-appellanti, minn din l-ittra ma jirriżultax li l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi fil-konfront tagħha kienet ir-raġuni “kruċjali u deċiżiva” tad-deċiżjoni għax-xoljiment tal-kuntratt, fejn pjuttost Mobarakeh poġġiet l-enfasi fuq il-fatt tad-dewmien tal-appellanti fit-twettiq tal-obbligi tagħha fir-rigward tad-dewmien kuntrattwali ta’ ħmistax-il xahar li kien jiskadi fil-15 ta’ Novembru 2010, jiġifieri, kif enfasizzat mill-Qorti Ġenerali fil-punt 114 tas-sentenza appellata, iktar minn sitt xhur qabel l-inklużjoni tal-appellanti fil-listi inkwistjoni. Għalhekk il-Qorti Ġenerali ma żnaturatx is-sens ta’ din l-ittra ( 54 ).
ii) Fuq it-telf allegatament sostnut mill-appellanti fil-kuntest tal-kuntratti għall-modernizzazzjoni tal-apparat elettriku tad-diga ta’ Al-Furat fis-Sirja
87.
L-appellanti sostniet, quddiem il-Qorti Ġenerali, li minħabba l-waqfien, mill-fornituri Ewropej tagħha, tar-relazzjonijiet kummerċjali kollha magħha, hija ma setgħetx tipprovdi l-parti l-kbira tal-apparat, tal-aċċessorji u tal-materjali meħtieġa għall-modernizzazzjoni tal-apparat elettriku tad-diga ta’ Al-Furat fis-Sirja, u dan ikkawżalha danni ta’ mill-inqas ta’ 30 % tal-valur tal-parti tal-kuntratt inkwistjoni li kellha tiġi sottokuntrattata, jiġifieri EUR 1425000, bħala xogħol ta’ preparazzjoni li kien sar u l-marġni ta’ profitt (ara l-punt 118 tas-sentenza appellata). Il-Qorti Ġenerali rrifjutat it-talba għal kumpens tal-appellanti f’dan ir-rigward wara li kkonstatat in-nuqqas ta’ provi li jistabbilixxu, minn naħa, l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir li huwa akkużat bih il-Kunsill u d-danni invokati (punti 119 sa 121 tas-sentenza appellata) u min-naħa l-oħra, id-danni invokati (punti 122 sa 124 tas-sentenza appellata).
88.
F’dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, ir-rabta kawżali, fil-punt 119 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrikonoxxiet, abbażi tad-dokumenti ppreżentati mill-appellanti, li l-bidu u l-iskeda tax-xogħlijiet ikkummissjonati lill-appellanti kienu ġew posposti, u li hija kienet ġiet awtorizzata tuża “kokontraenti sekondarji”. Fil-punt 120 tas-sentenza msemmija, il-Qorti Ġenerali madankollu kkonstatat li l-provi prodotti mill-appellanti ma kinux jistabbilixxu li l-kawża tad-dewmien fit-twettiq tal-proġett u tal-użu ta’ “kokontraenti sekondarji” kienet l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi kontriha.
89.
L-appellanti tikkontesta din il-konstatazzjoni.
90.
Għandu jitfakkar li fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, il-kwistjoni dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn il-fatt li kkawża d‑dannu u d-dannu tikkostitwixxi punt ta’ liġi li hija, għalhekk, suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 55 ). Dan l-istħarriġ madankollu ma jistax jitfa’ dubju fuq l-osservazzjonijiet u fuq il-konstatazzjonijiet tal-fatti li jkunu saru mill-Qorti Ġenerali ( 56 ).
91.
F’dan il-każ, il-parti l-kbira tal-argumenti tal-appellanti jitfgħu dubju fuq l-evalwazzjoni tal-provi li saret mill-Qorti Ġenerali, mingħajr ma jinvokaw żnaturament ta’ dawn il-provi. Dawn l-argumenti, għalhekk, għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli.
92.
Min-naħa l-oħra, sa fejn huwa intiż li jikkritika lill-Qorti Ġenerali talli ma wettqitx klassifikazzjoni ġuridika korretta tal-fatti, huwa ammissibbli l-ilment ibbażat fuq żball li din wettqet meta ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta’ rabta kawżali abbażi tan-natura “plawżibbli”, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, tal-allegazzjonijiet tal-appellanti. F’dan ir-rigward, ninnota li skont il-ġurisprudenza, rabta kawżali fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE hija ammissibbli meta tkun teżisti rabta ċerta u diretta ta’ kawża u effett bejn l-iżball li twettaq mill-istituzzjoni kkonċernata u d-dannu invokat, rabta li l-prova tagħha għandha tiġi prodotta mill-appellanti ( 57 ). Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali ma tistax tiġi kkritikata talli llimitat ruħha li tosserva l-assenza ta’ evidenza ta’ tali rabta kawżali mingħajr ma vverifikat in-natura “plawżibbli” tal-allegazzjonijiet tal-appellanti. Min-naħa l-oħra, din tal-aħħar ma tistax tinvoka n-natura plawżibbli tal-interpretazzjoni tagħha tal-fatti rilevanti biex tirmedja għan-nuqqas min-naħa tagħha li tipproduċi provi li jippermettu li tiġi stabbilita, b’mod suffiċjenti skont il-liġi, l-eżistenza ta’ tali rabta kawżali.
93.
F’dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, il-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-appellanti ma pproduċietx provi li jistabbilixxu d-danni allegati, għandu jiġi nnotat li l-argumenti tal-appellanti jillimitaw ruħhom li jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-provi li saret mill-Qorti Ġenerali, mingħajr ma jallegaw żnaturament tagħhom, u għalhekk dawn għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli.
iii) Fuq id-danni allegatament sostnuti mill-appellanti fil-kuntest tal-kuntratt għall-bini ta’ substations elettriċi f’Kunduz u f’Baghlan
94.
L-appellanti sostniet, quddiem il-Qorti Ġenerali, li minħabba l-waqfien tar-relazzjonijiet kummerċjali mill-fornituri Ewropej tagħha, hija ma setgħetx tipprovdi parti mill-makkinarju u mill-apparat meħtieġ għall-kostruzzjoni ta’ substations elettriċi f’Kunduz u f’Baghlan u li sostniet danni ta’ mill-inqas ta’ 10 % tal-valur tal-parti tal-proġett li kellha tissottokuntratta, jiġifieri EUR 729210.80.
95.
Fil-punti 129 sa 132 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, l-ewwel nett, li ma kellhiex provi li setgħu juru li t-termini tal-kuntratt relatat mal-bini ta’ substations elettriċi f’Kunduz u f’Baghlan kellhom ikunu mmodifikati wara l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi fil-konfront tal-appellanti, partikolarment bl-użu ta’ sottokuntratturi, it-tieni nett, li l-appellanti ma kinitx ipproduċiet prova li, wara l-annullament ta’ ordni minn Siemens, kien impossibbli li hija tissodisfa dan il-kuntratt mingħajr ma tuża sottokuntratturi u, it-tielet nett, li hija lanqas ma kienet ippreċiżat it-tip ta’ danni sostnuti, u lanqas ma kienet ipproduċiet provi li jistabbilixxu l-ammont tal-parti allegatament sottokuntrattata tal-imsemmi kuntratt.
96.
Kważi l-argumenti kollha mressqa mill-appellanti fir-rigward tal-konstatazzjonijiet esposti iktar ’il fuq għandhom l-għan li jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-fatti u tal-provi mwettqa mill-Qorti Ġenerali, jew jirriżultaw f’sempliċi dikjarazzjonijiet, ħafna drabi bbażati fuq qari selettiv tas-sentenza appellata.
97.
Fl-opinjoni tiegħi, l-uniku lment ammissibbli huwa bbażat fuq żnaturament tal-fatti u tal-provi li l-Qorti Ġenerali setgħet wettqet meta ddikjarat li l-appellanti ma kinitx ipproduċiet il-prova li, wara t-tħassir tal-ordni minn Siemens, kien impossibbli għaliha li teżegwixxi l-kuntratt inkwistjoni mingħajr ma tuża sottokuntratturi. L-appellanti ssostni, f’dan ir-rigward, li l-Qorti Ġenerali kellha tkun taf li hija ma hijiex produttur u li għaldaqstant tiddependi fuq il-fornituri u s-sottokuntratturi. Madankollu, dan l-ilment jidher li jistrieħ fuq qari żbaljat tal-punt 130 tas-sentenza appellata. Fil-fatt, fl-opinjoni tiegħi, il-Qorti Ġenerali ma kellhiex l-għan li tafferma li l-appellanti setgħet timmanifattura hija stess l-apparat u l-makkinarju li huwa s-suġġett tal-kuntratt, imma li hija setgħet, jekk ikun il-każ, tikseb dan il-materjal mingħand fornituri oħra apparti Siemens, pereżempju mingħand fornituri mhux Ewropej, minflok ma ħalliet il-provvista f’idejn is-sottokuntratturi. L-iżnaturament allegat mill-appellanti, l-uniku lment li hija ppreżentat kontra dan il-punt tas-sentenza appellata, għalhekk, ma huwiex stabbilit.
iv) Fuq l-elementi l-oħra evalwati mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-eżami tat-talba għal kumpens għad-danni allegatament sostnuti mill-appellanti minħabba l-ksur ta’ kuntratti u ta’ relazzjonijiet mal-imsieħba kummerċjali tagħha
98.
L-appellanti ssostni, l-ewwel nett, li fil-punti 133 et seq tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonstatat l-assenza ta’ prova tal-fatti li hija stess kienet qieset stabbiliti f’partijiet oħra tas-sentenza appellata.
99.
Nosserva, f’dan ir-rigward, li fil-punti msemmija iktar ’il fuq tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat serje ta’ dokumenti prodotti mill-appellanti, fejn ikkonkludiet, għal kull wieħed minnhom, li dawn ma kinux jinkludu provi suffiċjenti biex jistabbilixxu l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir li huwa akkużat bih il-Kunsill u d-dannu invokat mill-appellanti minħabba l-ksur ta’ relazzjonijiet kummerċjali mal-fornituri Ewropej tagħha jew ir-realtà ta’ tali dannu. Fil-punti 88 u 109 tas-sentenza appellata, li tagħmel riferiment għalihom l-appellanti, il-Qorti Ġenerali affermat li “[l]-involviment tar-rikorrenti fil-proliferazzjoni nukleari affettwa l-aġir ta’ entitajiet terzi, li jinsabu fil-parti l-kbira tagħhom barra mill-Unjoni, fil-konfront ta’ din” (punt 88 tas-sentenza appellata) u li “[l]-waqfien tar-relazzjonijiet kummerċjali min-naħa tal-entitajiet li jinsabu fl-Unjoni hija konsegwenza inevitabbli tal-adozzjoni tal-miżuri restrittivi” (punt 109 tas-sentenza appellata). Issa, dawn is-siltiet, għal kuntrarju ta’ dak li donnha tallega l-appellanti, la jikkostitwixxu r-rikonoxximent tar-realtà tad-danni invokati mill-appellanti minħabba dan il-ksur, u lanqas dik tal-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn dawn id-danni u l-miżuri restrittivi. Għall-kuntrarju, fil-punt 110 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddikjarat b’mod ċar li “rifjut ta’ provvista ta’ prodotti ma huwiex, bħala tali, dannu”.
100.
Wara dan, l-appellanti ddikjarat li huwa “normali”, f’“ċirkustanzi ordinarji”, li l-waqfien tar-relazzjonijiet kummerċjali mill-fornituri ta’ impriża jwassal għal danni u, b’mod iktar ġenerali, li l-miżuri restrittivi jiġu adottati bil-għan li jikkawżaw dannu ekonomiku u finanzjarju massimu għall-entità kkonċernata, ħaġa li l-Qorti Ġenerali pprovat tiċħad, b’mod partikolari, billi imponietilha l-oneru tal-prova li kien impossibbli li jiġi ssodisfatt.
101.
F’dan ir-rigward, huwa veru li, kif tirrikonoxxi l-Qorti Ġenerali stess fil-punt 147 tas-sentenza appellata, il-miżuri restrittivi għandhom l-għan li jillimitaw l-eżerċizzju liberu tal-attività ekonomika tal-entitajiet ikkonċernati, u dan bil-għan li min-naħa tagħhom tinkiseb modifika fl-aġir tagħhom f’sens konformi mal-għanijiet imfittxija. Madankollu, din l-evidenza ma tippermettix li jiġi preżunt li dawn il-miżuri konkretament ikkawżaw lill-individwu kkonċernat dannu reali u ċert, u għalhekk, fil-kuntest ta’ azzjoni li għandha l-għan li tistabbilixxi r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, ma tistax teżentah milli jipprova l-illegalità tal-aġir li huwa akkużat bih il-Kunsill, ir-realtà u l-portata tad-dannu invokat kif ukoll ir-rabta kawżali bejn dan id-dannu u l-aġir imsemmi. Fil-fatt, kif il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-opportunità li tenfasizza, l-eżistenza ta’ dannu reali u ċert ma tistax tkun meqjusa b’mod astratt mill-qorti tal-Unjoni, iżda din għandha tkun evalwata skont iċ-ċirkustanzi tal-fatti preċiżi li jikkaratterizzaw kull kawża mressqa quddiem din tal-aħħar ( 58 ). Barra minn dan, skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, l-Unjoni għandha tagħti kumpens biss għal danni li huma konsegwenza tal-aġir tal-istituzzjonijiet tagħha jew il-membri tal-persunal tagħha, u dan jitlob li tkun stabbilita rabta suffiċjentement diretta ta’ kawża u ta’ effett bejn dan l-aġir u d-danni invokati ( 59 ). F’dan il-każ, barra minn hekk ma jirriżultax li l-Qorti Ġenerali imponiet fuq l-appellanti oneru ta’ prova mhux normali jew impossibbli li jiġi ssodisfatt.
102.
Għall-bqija, l-argumenti tal-appellanti għandhom l-għan li jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-provi mwettqa mill-Qorti Ġenerali u għalhekk għandhom jiġu miċħuda għaliex inammissibbli.
v) Fuq l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas tal-Qorti Ġenerali li twettaq stima ġusta tad-danni sostnuti mill-appellanti
103.
Sussidjarjament, l-appellanti tikkontesta li l-Qorti Ġenerali ma għamlitx evalwazzjoni ex aequo et bono tad-danni li għandhom jingħatawlha minħabba l-ksur tar-relazzjonijiet mal-imsieħba kummerċjali tagħha, u bbażat ruħha b’mod partikolari fuq it-tnaqqis qawwi fid-dħul mill-bejgħ u fuq it-tkeċċija ta’ bosta mill-impjegati tagħha, minflok ma ċaħdet kompletament kull talba ta’ kumpens tal-appellanti.
104.
F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi osservat li, biex jiġi stabbilit l-obbligu tal-Qorti Ġenerali li twettaq tali evalwazzjoni, l-appellanti kellha minn tal-inqas tipproduċi l-prova tar-realtà tad-danni invokati, kif ukoll l-eżistenza ta’ rabta kawżali, fatt li l-Qorti Ġenerali min-naħa l-oħra eskludiet, mingħajr ma ġiet ikkontestata b’mod validu mill-appellanti.
105.
Sa fejn l-appellanti tirreferi għas-siltiet tal-kontabbiltà tagħha, ninnota li, fil-punt 145 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali osservat, fil-kuntest tas-setgħa esklużiva tagħha ta’ evalwazzjoni tal-provi, li għalkemm tali siltiet effettivament jikkonstataw tnaqqis sinjifikattiv fid-dħul mill-bejgħ tagħha, dawn ma jistabbilixxux il-kawżi għal dan l-iżvilupp, b’tali mod li “huwa impossibbli li jiġi ddeterminat jew, u skont il-każ, sa fejn l-imsemmi tnaqqis huwa dovut għall-adozzjoni u għaż-żamma tal-miżuri restrittivi fil-konfronti tar-rikorrenti milli pjuttost għal fatturi oħra bħall-evoluzzjoni ġenerali tal-klima ekonomika”.
d) Konklużjoni fir-rigward tal-ewwel aggravju
106.
Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-ewwel aggravju tal-appell prinċipali dirett kontra ċ-ċaħda tat-talba għal kumpens għad-danni materjali allegatament sostnuti mill-appellanti għandu, fl-opinjoni tiegħi, jiġi miċħud.
107.
Sa fejn minn dak li ġie espost iktar ’il fuq jirriżulta li l-kundizzjonijiet relatati mar-realtà u mal-portata tad-danni u/jew mar-rabta kawżali bejn dawn id-danni u l-aġir li huwa akkużat bih il-Kunsill ma humiex issodisfatti għat-talbiet għad-danni kollha invokati mill-appellanti fil-kuntest tat-talba tagħha għal kumpens minħabba danni materjali, it-talba tal-appellanti bil-għan li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, tistabbilixxi b’mod ekwu l-ammont tal-imsemmija danni ma tistax, f’kull każ, tiġi milqugħa.
2. Fuq it-tieni aggravju tal-appell, ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità f’dak li jirrigwarda t-talba għal kumpens għad-danni immaterjali sostnuti mill-appellanti
108.
Skont l-appellanti, l-ammont ta’ EUR 50000 allokat mill-Qorti Ġenerali bħala danni immaterjali, li hija tqis li huwa insinjifikattiv, ġie stabbilit b’mod arbitrarju u mingħajr motivazzjoni, kif ukoll bi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.
109.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni, infakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni ta’ sentenza għandha tiżvela b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-Qorti Ġenerali, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jifhmu l-ġustifikazzjoni tad-deċiżjoni meħuda u sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha ( 60 ). F’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali indikat b’mod suffiċjentement ċar, fil-punti 86 sa 91 tas-sentenza appellata, li l-kontenut tagħhom huwa miġbur fil-qosor fil-punt 52 iktar ’il fuq, il-kunsiderazzjonijiet kif ukoll il-provi li fuqhom hija bbażat ruħha sabiex tistabbilixxi l-ammont tal-kumpens li għandu jingħata lill-appellanti.
110.
Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, fl-opinjoni tiegħi l-appellanti ma jirnexxilhiex turi permezz tal-argumenti tagħha li l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali hija vvizzjata minn tali difett.
111.
Minn naħa, sa fejn hija tafferma li l-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod adegwat la l-portata tad-danni sostnuti minnha u lanqas il-gravità tal-ksur imwettqa mill-Kunsill, hija fil-fatt qed titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja twettaq evalwazzjoni mill-ġdid tal-ammont stabbilit mill-Qorti Ġenerali. Issa, skont il-ġurisprudenza, ladarba l-Qorti Ġenerali kkonstatat l-eżistenza ta’ danni, hija biss għandha ġurisdizzjoni biex tevalwa, fil-limiti tat-talba, l-iktar kumpens xieraq ( 61 ).
112.
Min-naħa l-oħra, sa fejn hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli qieset li l-effetti dannużi tal-inklużjoni tagħha fil-listi inkwistjoni għal perijodu ta’ kważi tliet snin, filwaqt li hija kompliet issostni l-konsegwenzi negattivi ta’ dan, huwa biżżejjed li jiġi osservat, kif għamel il-Kunsill, li l-Unjoni tista’ tinżamm responsabbli biss għad-danni li huma konsegwenza diretta tal-ksur imwettaq mill-istituzzjonijiet u mill-membri tal-persunal tagħha. La l-fatt li, kif tinsisti l-appellanti, isimha jibqa’, saħansitra sal-ġurnata tal-lum, assoċjat, fuq is-siti tal-internet, mas-sanzjonijiet, u lanqas l-allegati danni li jirriżultaw minn dan ma jistgħu jitqiesu li huma tali konsegwenza diretta, minħabba l-fatt li isem l-appellanti tneħħa mil-listi inkwistjoni fis-16 ta’ April 2014 u s-sentenza li annullat din l-inklużjoni ġiet adottata fil-25 ta’ Novembru 2014.
113.
Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, it-tieni aggravju tal-appell prinċipali, fl-opinjoni tiegħi għandu jiġi miċħud.
3. Konklużjoni dwar l-appell prinċipali
114.
Abbażi tal-kundizzjonijiet esposti iktar ’il fuq, inqis li l-appell prinċipali għandu jkun miċħud fl-intier tiegħu.
IV – Konklużjoni
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja:
—
tiċħad fl-intier tagħhom kemm l-appell prinċipali ta’ Safa Nicu Sepahan Co. kif ukoll l-appell inċidentali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u
—
tikkundanna lil Safa Nicu Sepahan Co., lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq iħallsu l-ispejjeż rispettivi tagħhom, skont l-Artikoli 138(2) u (3) u l-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) Ninnota li l-atti annullati mill-Qorti Ġenerali ġew adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 215 TFUE u għalhekk barra mill-kuntest tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK). Dawn l-atti jaqgħu, għalhekk, taħt il-ġurisdizzjoni ġenerali tal-qrati tal-Unjoni, skont l-Artikolu 19 TUE [ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wathelet fil-kawża Rosneft (C‑72/15, EU:C:2016:381, punt 48)]. Il-Qorti Ġenerali għaldaqstant kellha l-ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tar-rikors għall-kumpens ippreżentat mill-appellanti sabiex tikseb kumpens mid-danni li ġarrbet minħabba l-adozzjoni ta’ dawn l-atti, li fl-ebda mument ma kien ikkontestat mill-Kunsill, la quddiem il-Qorti Ġenerali u lanqas quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
( 3 ) Deċiżjoni tal-Kunsill, tas-26 ta’ Lulju 2010, dwar miżuri restrittivi kontra l-Iran u li tħassar il-Pożizzjoni Komuni 2007/140/PESK (ĠU 2010, L 195, p. 39).
( 4 ) Deċiżjoni tal-Kunsill, tat-23 ta’ Mejju 2011, li temenda d-Deċiżjoni 2010/413 (ĠU 2011, L 136, p. 65).
( 5 ) Regolament tal-Kunsill, tal-25 ta’ Ottubru 2010, dwar l-adozzjoni ta’ miżuri restrittivi kontra l-Iran u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 423/2007 (ĠU 2010, L 281, p. 1).
( 6 ) Regolament tal-Kunsill tat-23 ta’ Mejju 2011, li jimplimenta r-Regolament Nru 961/2010 (ĠU 2011, L 136, p. 26).
( 7 ) Deċiżjoni tal-Kunsill, tal-1 ta’ Diċembru 2011, li temenda d-Deċiżjoni 2010/413 (ĠU 2011, L 319, p. 71).
( 8 ) Regolament tal-Kunsill, tal-1 ta’ Diċembru 2011, li jimplimenta r-Regolament Nru 961/2010 (ĠU 2011, L 319, p. 11).
( 9 ) Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 267/2012, tat-23 ta’ Marzu 2012, dwar miżuri restrittivi kontra l-Iran u u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 961/2010 (ĠU 2012, L 88, p. 1).
( 10 ) Deċiżjoni tal-Kunsill, tas-16 ta’ April 2014, li temenda d-Deċiżjoni 2010/413 (ĠU 2014, L 119, p. 65).
( 11 ) Regolament tal-Kunsill, tas-16 ta’ April 2014, li jimplimenta r-Regolament Nru 267/2012 (ĠU 2014, L 119, p. 1).
( 12 ) Il-Qorti Ġenerali osservat li l-appellanti ma kinitx għadha qed tikkontesta l-inklużjoni inkwistjoni, u għalhekk ikkonkludiet li ma kienx għadu neċessarju li teżamina l-ewwel motiv (punti 23 sa 25 tas-sentenza appellata).
( 13 ) It-talba għal annullament tal-inklużjoni ta’ isem il-“kumpanniji affiljati” tal-appellanti, għall-kuntrarju, ġiet miċħuda għaliex inammissibbli (punti 41 sa 44 tas-sentenza appellata).
( 14 ) Skont l-Artikolu 174 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, “it-talbiet tar-risposta għall-appell għandhom ikunu intiżi sabiex jintlaqa’ jew jiġi miċħud, totalment jew parzjalment, l-appell”.
( 15 ) Skont l-Artikolu 179 tar-Regoli tal-Proċedura, “Meta jiġi ppreżentat appell inċidentali, l-appellant […] jistgħu jippreżentaw [jista’ jippreżenta] […] risposta għall-appell inċidentali li s-suġġett tagħha għandu jkun limitat għall-aggravji invokati f’dan l-appell inċidentali […]”.
( 16 ) Ara l-punt 29 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 17 ) Ara, inter alia, is-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2008, FIAMM et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑120/06 P u C‑121/06 P, EU:C:2008:476, punt 106 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 18 ) Ara, inter alia, is-sentenzi tal-5 ta’ Marzu 1996, Brasserie du pêcheur u Factortame (C‑46/93 u C‑48/93, EU:C:1996:79, punt 51); tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni (C‑352/98 P, EU:C:2000:361, punti 41 u 42); tal-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico (C‑312/00 P, EU:C:2002:736, punt 53), kif ukoll tal-10 ta’ Lulju 2003, Il-Kummissjoni vs Fresh Marine (C‑472/00 P, EU:C:2003:399, punt 25).
( 19 ) Ara s-sentenzi tal-5 ta’ Marzu 1996, Brasserie du pêcheur u Factortame (C‑46/93 u C‑48/93, EU:C:1996:79, punt 55); tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni (C‑352/98 P, EU:C:2000:361, punt 43); tal-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico (C‑312/00 P, EU:C:2002:736, punt 54), kif ukoll tal-10 ta’ Lulju 2003, Il-Kummissjoni vs Fresh Marine (C‑472/00 P, EU:C:2003:399, punt 26).
( 20 ) Ara s-sentenzi tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni (C‑352/98 P, EU:C:2000:361, punt 44); tal-10 ta’ Diċembru 2002, Il-Kummissjoni vs Camar u Tico (C‑312/00 P, EU:C:2002:736, punt 54), kif ukoll tal-10 ta’ Lulju 2003, Il-Kummissjoni vs Fresh Marine (C‑472/00 P, EU:C:2003:399, punt 26).
( 21 ) Ara s-sentenza tal-5 ta’ Marzu 1996, Brasserie du pêcheur u Factortame (C‑46/93 u C‑48/93, EU:C:1996:79, punt 57).
( 22 ) Ara l-punt 38 tas-sentenza appellata.
( 23 ) Punti 56 u 57 tas-sentenza appellata.
( 24 ) Ara, ukoll, il-punt 58 tas-sentenza appellata.
( 25 ) Punt 59 tas-sentenza appellata, qed nenfasizza jien.
( 26 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi, tat-18 ta’ Jannar 2007, PKK u KNK vs Il‑Kunsill (C‑229/05 P, EU:C:2007:32, punti 109 sa 111); tad-29 ta’ Ġunju 2010, E u F (C‑550/09, EU:C:2010:382, punt 57); tal-21 ta’ Marzu 2012, Fulmen vs Il-Kunsill (T‑439/10 u T‑440/10, EU:T:2012:142, punti 96 u 97); tat-13 ta’ Marzu 2012, Melli Bank vs Il-Kunsill (C‑380/09 P, EU:C:2012:137, punt 46); tat-18 ta’ Lulju 2013, Il-Kummissjoni et vs Kadi (C‑584/10 P, C‑593/10 P u C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 142), kif ukoll tat-12 ta’ Diċembru 2006, Organisation des Modjahedines du peuple d’Iran vs Il-Kunsill (T‑228/02, EU:T:2006:384, punt 159). Ta’ min jinnota li, fis-sentenza tat-18 ta’ Frar 2016, Il-Kunsill vs Bank Mellat (C‑176/13 P, EU:C:2016:96), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-obbligu tal-Kunsill li jsostni l-fondatezza tal-miżuri restrittivi adottati permezz ta’ informazzjoni u provi li jippermettu stħarriġ tal-legalità tagħhom mill-qorti tal-Unjoni (punti 109 sa 112), filwaqt li ppreċiżat, madankollu, li l-Kunsill ma għandux l-obbligu, minn tal-inqas fir-rigward tal-ewwel inklużjoni fil-lista, li jeżamina r-rilevanza u l-fondatezza ta’ dawn l-elementi, meta dawn ikunu ġew ippreżentati lilu minn Stat Membru jew minn rappreżentant għoli tal-Unjoni (punti 88 sa 91).
( 27 ) Punt 38 tas-sentenza appellata.
( 28 ) Punt 171 tal-konklużjonijiet fil-kawża Il-Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft (C‑348/12 P, EU:C:2013:470), ara wkoll il-punti 172 u 174 tal-istess konklużjonijiet.
( 29 ) Punti 109 u 110 ta’ dik is-sentenza.
( 30 ) Ara l-punti 109 sa 111 tal-imsemmija sentenza.
( 31 ) Il-kwistjoni tal-motivazzjoni, li tirrigwarda forma proċedurali sostanzjali, evidentement, u kif enfasizzat diversi drabi mill-Qorti tal-Ġustizzja, hija differenti minn dik tal-prova tal-aġir allegat, li tirriżulta mil-legalità tal-mertu tal-att inkwistjoni u timplika verifika tar-realtà tal-fatti msemmija f’dan l-att kif ukoll il-klassifikazzjoni ta’ dawn il-fatti bħala li jikkostitwixxu elementi li jiġġustifikaw l-applikazzjoni ta’ miżuri restrittivi fir-rigward tal-persuna kkonċernata, ara, inter alia, is-sentenza tal-15 ta’ Novembru 2012, Il-Kunsill vs Bamba (C‑417/11 P, EU:C:2012:718, punt 60).
( 32 ) Ara l-punt 57 tal-imsemmija sentenza, korsiv miżjud minni. F’dan l-istess punt, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet tgħid li l-possibbiltà ta’ tali stħarriġ hija indispensabbli biex tippermetti li jkun żgurat bilanċ ġust bejn ir-rekwiżiti li jiffurmaw il-bażi tal-adozzjoni tal-miżuri inkwistjoni, fil-ġlieda kontra t-terroriżmu internazzjonali, u l-protezzjoni tal-libertajiet u tad-drittijiet fundamentali. B’mod simili, fis-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2008, Kadi u Al Barakaat International Foundation vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑402/05 P u C‑415/05 P, EU:C:2008:461), il-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ppreċiżat, b’mod partikolari, li miżuri restrittivi, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza, ma humiex esklużi minn kull stħarriġ tal-qorti tal-Unjoni minħabba s-sempliċi fatt li l-att li jirregolahom jirrelata ma’ oqsma sensittvi bħas-sigurtà nazzjonali u l-ġlieda kontra t-terroriżmu (ara, b’mod partikolari, il-punt 343; ara wkoll il-punti 281, 326 u 350 sa 351 tal-imsemmija sentenza).
( 33 ) Din hija l-pożizzjoni sostnuta mill-Kunsill b’mod partikolari fil-kawża Il-Kunsill vs Manufacturing Support & Procurement Kala Naft) (ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot f’din il-kawża, C‑348/12 P, EU:C:2013:470, punt 88).
( 34 ) Ara, inter alia, is-sentenza tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il-Kummissjoni (C‑352/98 P, EU:C:2000:361, punt 40).
( 35 ) Ara l-punti 86 u 87 tas-sentenza appellata.
( 36 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-9 ta’ Lulju 1981, Krecké vs Il-Kummissjoni (59/80 u 129/80, mhux ippubblikata, EU:C:1981:170, punti 73 u 74): tas-7 ta’ Ottubru 1985, van der Stijl vs Il-Kummissjoni (128/84, EU:C:1985:395, punt 26): tad-9 ta’ Lulju 1987, Hochbaum u Rawes vs Il-Kummissjoni (44/85, 77/85, 294/85 u 295/85, EU:C:1987:348, punt 22): tas-6 ta’ Lulju 1999, Séché vs Il-Kummissjoni (T‑112/96 u T‑115/96, EU:T:1999:134, punt 281): tas-16 ta’ Diċembru 2004, De Nicola vs BEI (T‑120/01 u T‑300/01, EU:T:2004:367, punt 73), kif ukoll tat-18 ta’ Settembru 2015, Wahlström vs Frontex (T‑653/13 P, EU:T:2015:652, punti 82 sa 85).
( 37 ) Korsiv miżjud minni.
( 38 ) Korsiv miżjud minni. Dan l-istess kliem huwa riprodott, kultant b’ċerti varjazzjonijiet żgħar, fil-kawżi kollha ta’ tilwimiet tas-Servizz Pubbliku li fihom jiġi applikat il-prinċipju inkwistjoni.
( 39 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi tas-26 ta’ Ottubru 1993, Caronna vs Il-Kummissjoni (T‑59/92, EU:T:1993:91, punt 107) u tal-10 ta’ Ġunju 2004, François vs Il-Kummissjoni (T‑307/01, EU:T:2004:180, punt 110).
( 40 ) Ara s-sentenzi tal-11 ta’ Ottubru 1995, Baltsavias vs Il-Kummissjoni (T‑39/93 u T‑553/93, EU:T:1995:177, punt 86) kif ukoll tas-16 ta’ Ġunju 2000, C vs Il-Kunsill (T‑84/98, EU:T:2000:156, punt 101).
( 41 ) Ara s-sentenza tal-24 ta’ Novembru 2005, Marcuccio vs Il-Kummissjoni (T‑236/02, EU:T:2005:417, punti 234 u 237).
( 42 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-7 ta’ Frar 1990, Culin vs Il-Kummissjoni (C‑343/87, EU:C:1990:49, punti 27 u 28), kif ukoll tas-6 ta’ Ġunju 2006, Girardot vs Il-Kummissjoni (T‑10/02, EU:T:2006:148, punt 131).
( 43 ) Ara s-sentenzi, tas-7 ta’ Frar 1990, Culin vs Il-Kummissjoni (C‑343/87, EU:C:1990:49, punti 27 u 28); tat-23 ta’ Marzu 2000, Rudolph vs Il-Kummissjoni (T‑197/98, EU:T:2000:86, punt 98); tal-10 ta’ Ġunju 2004, François vs Il-Kummissjoni (T‑307/01, EU:T:2004:180, punt 110);tad-9 ta’ Diċembru 2010, Il-Kummissjoni vs Strack (T‑526/08 P, EU:T:2010:506, punt 108), u tat-2 ta’ Ottubru 2012, Q vs Il-Kummissjoni (F‑52/05 RENV, EU:F:2012:139, punt 273).
( 44 ) Ara l-punt 70 tal-imsemmija sentenza.
( 45 ) Kuntrarjament għas-sentenza appellata, fis-sentenza tat-18 ta’ Frar 2016, Jannatian vs Il-Kunsill (T‑328/14, mhux ippubblikata, EU:T:2016:86, punti 62 sa 66), wara li evalwat iċ-ċirkustanzi kollha tal-każ, il-Qorti Ġenerali waslet għall-konklużjoni, f’motivi żviluppati għall-kompletezza, li l-annullament kien jikkostitwixxi kumpens adegwat għad-danni immaterjali kollha sostnuti mir-rikorrent.
( 46 ) L-appellanti tirreferi għall-punti 88, 109, 145 u 147 tas-sentenza appellata.
( 47 ) Ara, inter alia, is-sentenzi tad-9 ta’ Settembru 2008, FIAMM et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑120/06 P u C‑121/06 P, EU:C:2008:476, punt 106 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 48 ) Ara s-sentenzi, tas-16 ta’ Settembru 1997, Blackspur DIY et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑362/95 P, EU:C:1997:401, punt 31), kif ukoll tas-16 ta’ Lulju 2009, SELEX Sistemi Integrati vs Il-Kummissjoni (C‑481/07 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:461, punt 36).
( 49 ) Ara s-sentenzi, tal-21 ta’ Mejju 1976, Roquette frères vs Il-Kummissjoni (26/74, EU:C:1976:69, punti 22 u 23), kif ukoll tas-16 ta’ Settembru 1997, Blackspur DIY et vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑362/95 P, EU:C:1997:401, punt 31).
( 50 ) Ara, inter alia, is-sentenza tat-3 ta’ Diċembru 2015, PP Nature-Balance Lizenz vs Il-Kummissjoni (C‑82/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2015:796, punti 26 u 27).
( 51 ) Ara, inter alia, is-sentenza tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (C‑326/05 P, EU:C:2007:443, punti 60 u 63).
( 52 ) B’mod partikolari fir-rigward tal-oneru tal-prova li l-appellanti għandha f’dak li jirrigwarda l-marġni tal-profitt mistenni, infakkar li, għalkemm fil-kuntest tad-determinazzjoni tal-valur ta’ telf fil-qligħ, u għalhekk tal-valur ta’ tranżazzjonijiet ekonomiċi ipotetiċi, jista’ jkun diffiċli, jekk mhux impossibbli, li l-appellanti tikkalkola eżattament id-danni li hija tallega li ġarrbet, madankollu, dan ma jistax jeżentaha minn kull obbligu li tipproduċi provi fir-rigward tad-danni invokati. Fil-fatt, għalkemm il-valur tat-telf fil-qligħ jirrapreżenta neċessarjament data ipotetika li trid tiġi stmata sa fejn ma tistax tiġi kkalkolata b’mod ċert, xorta jibqa’ l-fatt li d-data li fuqha tkun ibbażata din l-istima dejjem tista’ – u għandha sa fejn ikun possibbli – tiġi ppruvata mill-parti li tagħmilha (ara s-sentenza tat-28 ta’ April 2010, BST vs Il-Kummissjoni, T‑452/05, EU:T:2010:167, punti 167 u 168).
( 53 ) L-appellanti tagħmel riferiment ukoll għat-tnaqqis sinjifikattiv fid-dħul mill-bejgħ tagħha u fil-profitabbiltà tagħha, kif ukoll għat-tkeċċija ta’ diversi impjegati u spejjeż oħra mhux previsti.
( 54 ) Għalkemm l-appellanti ma ressqitx ilment ibbażat fuq klassifikazzjoni żbaljata tal-fatti fir-rigward tal-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li r-rabta kawżali bejn l-aġir allegat lill-Kunsill u x-xoljiment tal-kuntratt ma’ Mobarakeh ma kinitx stabbilita, infakkar xorta waħda li skont il-ġurisprudenza, id-danni diretti huma dawk li jirriżultaw minn reat tas-suġġett responsabbli, u li huma indipendenti mill-intervent ta’ kawżi oħra, pożittivi jew negattivi [ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trabucchi fil-kawża Compagnie Continentale France vs Il-Kunsill (169/73, EU:C:1974:32, punt 4)], l-aġir allegat irid ikun kawża determinanti ta’ dannu (ara d-digriet tal-31 ta’ Marzu 2011, Mauerhofer vs Il-Kummissjoni, C‑433/10 P, mhux ippubblikat, EU:C:2011:204, punt 127).
( 55 ) Sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Il-Kummissjoni vs Schneider Electric (C‑440/07 P, EU:C:2009:459, punt 192).
( 56 ) Sentenza tas-16 ta’ Lulju 2009, Il-Kummissjoni vs Schneider Electric (C‑440/07 P, EU:C:2009:459, punt 193)
( 57 ) Sentenza tat-30 ta’ Jannar 1992, Finsider et vs Il-Kummissjoni (C‑363/88 u C‑364/88, EU:C:1992:44, punti 24 u 25).
( 58 ) Ara s-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2000, Dorsch Consult vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑237/98 P, EU:C:2000:321, punt 25).
( 59 ) Ara s-sentenzi tad-19 ta’ Mejju 1982, Dumortier et vs Il-Kunsill (64/76, 113/76, 167/78, 239/78, 27/79, 28/79 u 45/79, EU:C:1982:184, punt 21); tat-18 ta’ Marzu 2010, Trubowest Handel u Makarov vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni, (C‑419/08 P, EU:C:2010:147, punt 53), kif ukoll tal-10 ta’ Mejju 2006, Galileo International Technology et vs Il-Kummissjoni (T‑279/03, EU:T:2006:121, punt 130 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 60 ) Ara, inter alia, is-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2013, Eni vs Il-Kummissjoni (C‑508/11 P, EU:C:2013:289, punt 74 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 61 ) Ara s-sentenza tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi et (C‑136/92 P, EU:C:1994:211, punt 66).
Full & Egal Universal Law Academy