KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
SAUGMANDSGAARD ØE
ippreżentati fit-28 ta’ Lulju 2016 ( 1 )
Kawża C‑411/15 P
Timab Industries,
Cie financière et de participations Roullier (CFPR)
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
“Appell — Akkordji — Suq Ewropew tal-fosfati għall-għalf tal-annimali — Irtirar tar-rikorrenti mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim — Proċedura amministrattiva ordinarja — Assenza ta’ applikazzjoni tal-firxa ta’ multi probabbli kkomunikata waqt il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim — Portata tal-poter ta’ ġurisdizzjoni sħiħa rrikonoxxuta li għandha l-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea — Osservanza tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ugwaljanza fit-trattament”
I – Introduzzjoni
1.
Din il-kawża għandha bħala suġġett appell ippreżentat mill-kumpannija Timab Industries u mill-kumpannija Cie financière et de participations Roullier (CFPR) (iktar ’il quddiem, meħudin flimkien, “Timab et”) mis-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2015, Timab Industries u CFPR vs Il-Kummissjoni (T‑456/10, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”) ( 2 ), li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea ċaħdet ir-rikorsi tagħhom għall-annullament tad-Deċiżjoni C (2010) 5001 finali adottata mill-Kummissjoni Ewropea ( 3 ) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) kif ukoll it-talba sussidjarja tagħhom għal tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqhom b’din id-deċiżjoni.
2.
Is-sentenza appellata għandha żewġ partikolaritajiet notevoli għaliex il-Qorti Ġenerali ddeċidiet għall-ewwel darba, minn naħa, fuq il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim li twaqqfu mir-Regolament (KE) Nru 622/2008 ( 4 ), u min-naħa l-oħra, fuq il-każ imsejjaħ “ibridu” ( 5 ) fejn żewġ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li imponew multi minħabba ksur wieħed għandhom destinatarji differenti u li jsegwu żewġ proċeduri ta’ natura distinta. Fil-fatt, is-sitwazzjoni li hija s-suġġett tat-tilwima hija kkaratterizzata mill-fatt li l-Kummissjoni adottat żewġ deċiżjonijiet iddatati l-istess ġurnata li jirrigwardaw l-istess ksur, waħda nnotifikata lil impriżi li kienu ħadu sehem f’proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim sa tmiemhom u l-oħra, innotifikata lil impriżi –jiġifieri Timab et – li ddeċidew li jirtiraw minn dawk il-proċedimenti u għażlu proċedura amministrattiva ordinarja. Din in-natura doppja mhux tas-soltu tar-rikors quddiemha wassal lill-Qorti Ġenerali, li ddeċidiet f’kulleġġ estiż, biex, f’din is-sentenza tagħha, tifformula osservazzjonijiet importanti preliminari dwar il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim ( 6 ).
3.
Sabiex nikkonforma mat-talba tal-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet se jkunu limitati għall-analiżi tat-tielet u r-raba’ aggravji tal-appell. Essenzjalment dawn iqajmu l-kwistjoni tal-portata tas-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa rrikonoxxuta li għandha l-Qorti Ġenerali u dik tal-osservanza tal-prinċipji ta’ protezzjoni tal-aspettativi leġittimi u ta’ ugwaljanza fit-trattament, fil-kuntest speċifiku ta’ sitwazzjoni ibrida, fejn proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u ta’ proċedura ordinarja żvolġew b’mod parallel. L-ewwel nett ngħid li fil-fehma tiegħi, għal raġunijiet li se nsemmi iktar ’l isfel, il-Qorti Ġenerali la kisret dik il-portata, la dawk il-prinċipji, u lanqas ir-regoli dwar dawk il-proċeduri, u għalhekk ma hemmx lok li l-appell jintlaqa’ taħt dawk iż-żewġ aggravji.
II – Il-fatti li wasslu għall-kawża u l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali
4.
Il-fatti li wasslu għall-kawża ineżami ġew spjegati fid-dettall fis-sentenza appellata u jsir riferiment għaliha ( 7 ). L-elementi essenzjali u meħtieġa biex ikunu jistgħu jinftiehmu dawn il-konklużjonijiet jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.
5.
Wara spezzjonijiet magħmulin fl-2004, il-Kummissjoni kkunsidrat li sitt impriżi attivi fil-fosfati għall-għalf tal-annimali (iktar ’il quddiem il-“PAA”), fosthom kien hemm Timab et, kienu ħadu sehem f’akkordju li seta’ kkostitwixxa ksur uniku u kontinwat bi ksur tal-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE ( 8 ).
6.
B’ittri tad-19 ta’ Frar 2009, il-Kummissjoni informat lill-partijiet kollha fl-akkordju bil-ftuħ ta’ proċedura amministrattiva għall-adozzjoni ta’ deċiżjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1/2003 ( 9 ) u talbithom jgħidulha jekk kinux disposti jieħdu parti f’diskussjonijiet sabiex jaslu għal riżolviment skont l-Artikolu 10a tar-Regolament Nru 773/2004, kif emendat mir-Regolament Nru 622/2008.
7.
L-impriżi kollha involuti daħlu fi proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim. Fil-qafas tad-diskussjonijiet magħmulin sabiex jaslu għal riżolviment, il-Kummissjoni infurmat lit-Timab et ( 10 ) li kien fiħsiebha timponilhom in solidum multa għal ammont bejn Eur 41 u 44 miljun għall-parteċipazzjoni tagħhom fi ksur uniku u kontinwat mill-31 ta’ Diċembru 1978 sal-10 ta’ Frar 2004. Hija speċifikat li dan l-ammont kien jinkludi ( 11 ), minbarra 10 % ta’ tnaqqis għar-riżolviment ( 12 ), tnaqqis ta’ 35 % għal ċirkustanzi attenwanti skont il-linji gwida applikabbli ( 13 ) – konċessi għar-raġuni li l-persuni kkonċernati kienu ppermettew lill-Kummissjoni li testendi t-tul tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-akkordju –, kif ukoll tnaqqis ta’ 17 % skont il-programm ta’ klemenza ( 14 ).
8.
Kuntrarjament għal impriżi oħra, Timab et iddeċidew li jirtiraw mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u għalhekk kienu suġġetti għal proċedura amministrattiva ordinarja. Wara dan l-irtirar, li seħħ fl-2009, huma seta’ jkollhom aċċess għall-fajl, huma rrispondew għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, fit-2 ta’ Frar 2010, u ħadu sehem f’seduta, li saret fl-24 ta’ Frar 2010.
9.
Fl-20 ta’ Lulju 2010, il-Kummissjoni adottat żewġ deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-istess kwistjoni, jiġifieri, minn naħa, dik fejn id-destinatarji kienu l-partijiet fl-akkordju li wasslu fi tmiemhom il-proċedimenti ta’ riżolviment ( 15 ) u, min-naħa l-oħra, id-deċiżjoni kkontestata nnotifikata lill-Timab et. F’din l-aħħar deċiżjoni, il-Kummissjoni ddeċidiet li r-rikorrenti kienu pparteċipaw fil-ksur inkwistjoni tas-16 ta’ Settembru 1993 sal-10 ta’ Frar 2004 u imponitilhom in solidum multa fl-ammont ta’ EUR 59850000, li inkludiet għal darba tnaqqis ta’ 5 % bħala klemenza ( 16 ).
10.
B’rikors ippreżentat fl-1 ta’ Ottubru 2010, Timab et adixxew il-Qorti Ġenerali, sabiex jiksbu l-annullament totali jew, tal-inqas parzjali tad-deċiżjoni kkontestata u, sussidjarjament, it-tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqhom bis-saħħa tagħha ( 17 ). Ir-rikorrenti sostnew, prinċipalment, li meta imponitilhom multa ferm iktar għolja mill-massimu tal-firxa prevista waqt id-diskussjonijiet invista tar-riżolviment, il-Kummissjoni ssanzjonat illegalment l-irtirar tagħhom mill-proċedimenti ta’ riżolviment ( 18 ).
11.
Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-tliet gruppi ta’ motivi ( 19 ) li ressqu Timab et insostenn tat-talbiet tagħhom għal annullament u għar-riforma u kkundannathom għall-ispejjeż.
III – Il-proċedura fil-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
12.
Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-27 ta’ Lulju 2015, Timab et ppreżentaw appell li permezz tiegħu talbu lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata u tibgħat il-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex isir tnaqqis xieraq tal-ammont tal-multa kkontestata. Huma jitolbu, inċidentalment, li jiġi kkonstatat li l-Qorti Ġenerali kisret id-dritt tagħhom għal smigħ xieraq minħabba d-dewmien irraġonevoli tal-proċedura ġudizzjarja. Fl-aħħar nett, huma jitolbu li l-Kummissjoni tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż kollha.
13.
Il-Kummissjoni tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja, minn naħa, tiċħad l-appell, għar-raġuni li l-ħames aggravji mqajma prinċipalment u l-aggravju mqajjem inċidentalment minn Timab et huma ineffettivi kollha kemm huma, inammissibbli jew mhux fondati u, min-naħa l-oħra, sabiex ir-rikorrenti jiġu kkundannati għall-ispejjeż.
14.
Ma nżammitx seduta.
IV – Analiżi
15.
It-tielet u r-raba’ aggravji tal-appell, li flimkien huma s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet fil-mira, jirrigwardaw l-artikolazzjoni bejn il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim stabbiliti mir-Regolament Nru 622/2008 ( 20 ), li Timab et għażlu li jtemmu, u l-proċedura amministrattiva ordinarja rregolata mid-dispożizzjonijiet ġenerali tar-Regolament Nru 773/2004, kif emendat mill-imsemmi regolament, li kienu suġġetti għalija finalment minħabba dik l-għażla.
16.
Skont dawn iż-żewġ aggravji, ir-rikorrenti jsostnu li, meta kkonfermat id-deċiżjoni kkontestata, il-Qorti Ġenerali applikat ħażin il-portata tas-setgħa tagħha ta’ ġurisdizzjoni sħiħa u vvizjat s-sentenza tagħha b’kontradizzjonijiet fil-motivazzjonijiet f’dan il-kuntest. Barra minn hekk, ir-raba’ aggravju jgħid li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipji tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ugwaljanza fit-trattament. Fl-aħħar nett, bl-istess aggravju, Timab et jilmentaw li l-Qorti Ġenerali wettqet żbalji ta’ liġi fl-applikazzjoni tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim. Jiena se neżamina dawn l-aggravji minn dawn it-tliet aspetti.
A – Fuq il-ksur allegat tas-setgħa ta ’ ġurisdizzjoni sħiħa li għandha l-Qorti Ġenerali (it-tielet aggravju u t-tieni parti tal-ewwel fergħa tar-raba ’ aggravju)
17.
L-ewwel nett, se neżamina l-kritika sostanzjali li Timab et jifformulaw fir-rigward tal-użu li għamlet il-Qorti Ġenerali mis-setgħa tagħha ta’ ġurisdizzjoni sħiħa, qabel ma nittratta iktar fil-qasir il-kontradizzjonijiet fil-motivazzjonijiet li huma invokati, anki mill-angolu ta’ dik il-kompetenza, kemm fit-tielet aggravju kif ukoll fir-raba’ aggravju.
1. Fuq l-eżerċizzju tas-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha mill-Qorti Ġenerali
18.
Ir-rikorrenti jallegaw, sostanzjalment, li l-Qorti Ġenerali naqset mill-obbligi tagħha ta’ stħarriġ ġudizzjarju għaliex ma għamlitx verifika biżżejjed tal-elementi kollha tal-multa li ġiet imposta fuqhom mid-deċiżjoni kkontestata u, b’mod partikolari, tat-tnaqqis li huma jixtiequ jiksbu.
19.
Fit-tielet aggravju tagħhom, Timab et isostnu li l-Qorti Ġenerali ma eżerċitatx sew is-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha “meta kkunsidrat li l-allegati ‘elementi ġodda’ kienu jippermettu lill-Kummissjoni, wara l-irtirar tar-rikorrenti mill-proċedimenti tar-riżolviment ta’ tilwim, li timponi multa konsiderevolment miżjuda għall-ksur ta’ tul ta’ żmien imnaqqas konsiderevolment” mingħajr ma vverifikat il-materjalità tal-elementi invokati minn din l-istituzzjoni ( 21 ). Huma jaffermaw li l-ebda fatt ġdid ma ġie ammess fil-proċess wara l-imsemmi rtirar u li l-uniku element ġdid, dejjem jekk jeżisti wieħed, kien ikkostitwit minn eżami iktar fid-dettall tas-sitwazzjoni mill-Kummissjoni li kien iwassalha biex tirrikonoxxi li r-rikorrenti ma kinux ipparteċipaw fil-ksur inkwistjoni mill-1978 ( 22 ), mentri hija kellha tasal għal dik il-konstatazzjoni mill-fażi tar-riżolviment.
20.
Il-Kummissjoni ssostni, primarjament, li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv, għaliex huwa bbażat fuq paragun mingħajr rilevanza bejn is-sitwazzjoni li teżisti waqt il-proċedimenti ta’ riżolviment ta’ tilwim u dik li wasslet għall-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, filwaqt li, kif spjegat b’mod korrett il-Qorti Ġenerali, ladarba l-proċedimenti ta’ riżolviment ta’ tilwim ġew abbandunati, id-deċiżjoni meħuda fil-bidu tal-proċedura ordinarja għandha tiġi evalwata biss fir-rigward tal-merti proprji tagħha. Hija żżid tgħid li r-rikorrenti qed jgħawġu kliem il-Qorti Ġenerali fl-espożizzjoni li jagħmlu tas-sentenza appellata ( 23 ). Sussidjarjament, il-Kummissjoni tgħid li l-aggravju inkwistjoni huwa inammissibbli, għar-raġuni li l-Qorti Ġenerali stħarrġet il-legalità tad-deċiżjoni kkontestata, filwaqt li vverifikat l-elementi kollha li ttieħdu inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa, u li l-evalwazzjoni tal-fatti tagħha ma hijiex suġġett għal appell.
21.
Infakkar li, kif tindika s-sentenza appellata, jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita sew li, fir-rigward tal-istħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jimponu multi fuq impriżi minħabba ksur ta’ regoli tad-dritt tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni, l-istħarriġ tal-legalità huwa kkompletat mill-kompetenza ta’ ġurisdizzjoni sħiħa li hija rrikonoxxuta lill-qorti tal-Unjoni mill-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, moqri flimkien mal-Artikolu 261 TFUE. Il-Qorti Ġenerali hija obbligata, meta tiddeċiedi fl-eżerċizzju ta’ dik il-kompetenza, li teżamina n-natura xierqa tal-ammont ta’ dawk il-multi u, jekk ikun il-każ, li tneħħihom, tnaqqashom jew iżżidhom ( 24 ).
22.
Meta l-Qorti tal-Ġustizzja tintalab tiddeċiedi f’dan il-qasam fil-kuntest ta’ appell, hija ma tistax tissostitwixxi, għal raġunijiet ta’ ekwità, l-evalwazzjoni tagħha ma’ dik tal-Qorti Ġenerali sabiex tistħarreġ il-mod kif il-Kummissjoni evalwat, f’kull każ partikolari, il-gravità tal-aġir illegali ( 25 ). Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali weħidha hija kompetenti biex tikkonstata u tevalwa l-fatti li jiġu ssottomessi quddiemha billi din l-evalwazzjoni ma tikkostitwixxix, bla ħsara għall-każ ta’ żnaturament ta’ dawk il-fatti, kwistjoni ta’ dritt suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 26 ). Billi dan huwa limitat għal-iżbalji manifesti ( 27 ), huwa biss fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-livell ta’ sanzjoni impost mhux biss ma huwiex xieraq, imma eċċessiv ukoll, sal-punt li huwa sporporzjonat, li hemm lok li jiġi kkonstatat żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali f’dan ir-rigward u tannulla s-sentenza appellata ( 28 ).
23.
Fil-każ ineżami, il-Kummissjoni tirrileva ġustament li d-domanda magħmula lill-Qorti Ġenerali ma kinitx tant dwar jekk kienx iġġustifikat li tiġi imposta multa iktar għolja għal ksur ta’ tul ta’ żmien iqsar ( 29 ), kif essenzjalment jissollevaw ir-rikorrenti, imma pjuttost dwar jekk dik l-istituzzjoni kinitx immotivat korrettament il-kalkolu tal-multa imposta mid-deċiżjoni kkontestata u, għal dan l-iskop, kinitx ħadet inkunsiderazzjoni sew l-elementi kollha li kienu fil-pussess tagħha fil-mument li ħadet dik id-deċiżjoni.
24.
Issa, jiena nqis li li l-Qorti Ġenerali eżerċitat għalkollox il-kompetenza tagħha ta’ ġurisdizzjoni sħiħa meta għamlet stħarriġ fil-fond kemm tal-legalità tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll tan-natura xierqa tal-ammont tal-multa imposta minnha ( 30 ). Għalhekk, hija stħarrġet debitament il-fondatezza tal-analiżi magħmula mill-Kummissjoni fir-rigward taċ-ċirkustanzi kollha li kienu ġew ippreżentati fl-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni, u partikolarment fid-dawl tal-portata tal-kooperazzjoni li taw Timab et wara li rtiraw mir-riżolviment, imbagħad matul il-proċedura ordinarja ( 31 ). Din il-kunsiderazzjoni ta’ natura fattwali ma tistax tkun is-suġġett ta’ stħarriġ mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-qafas ta’ dan l-appell, jekk wieħed ma jridx li jkun hemm żnaturament tal-fatti diġà stabbiliti.
25.
Barra minn hekk, jiena nikkunsidra li l-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi, b’mod partikolari, meta kkonfermat b’mod korrett l-approċċ tal-Kummissjoni li l-irtirar ta’ Timab et mill-proċedimenti ta’ riżolviment ta’ tilwim wassalha biex tieħu fil-konfront tagħhom il-kors tal-proċedura amministrattiva ordinarja, kif inhu previst fil-punt 19 tal-avviż dwar ir-riżolviment ( 32 ). Huwa preċiżament minħabba dan il-bdil tas-sitwazzjoni proċedurali li r-rikorrenti seta’ jkollhom aċċess sħiħ għall-fajl ( 33 ), jirċievu dikjarazzjoni sħiħa tal-oġġezzjonijiet, iweġbuha u jibbenefikaw minn seduta ( 34 ), fażi ta’ tweġiba li matulha huma għall-ewwel darba kkontestaw formalment il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur allegat għall-perijodu ta’ qabel l-1993. Għalhekk Timab et bl-ebda mod ma ġew leżi legalment minħabba dan l-approċċ li kien jikkonsisti f’li jittieħdu inkunsiderazzjoni elementi, imsejħa ġodda, li kienu jeżistu dakinhar.
26.
Fl-aħħar nett, bilfors għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma wrewx b’liema mod l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqhom huwa “eċċessiv, tant li huwa sproporzjonat” fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq ( 35 ).
27.
Għaldaqstant, fin-nuqqas li tiġi kkaratterizzata l-eżistenza ta’ żnaturament ta’ fatti jew ta’ żball ta’ liġi, dan it-tielet aggravju għandu fil-fehma tiegħi jiġi miċħud bħala inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, infondat.
28.
Fir-raba’ aggravju, it-tieni parti tal-ewwel fergħa, Timab et isostnu li l-Qorti Ġenerali kisret ukoll is-setgħa ta’ ġurisdizzjoni tagħha meta astjeniet milli tinvalida l-iżbalji, il-kontradizzjonijiet ( 36 ) jew l-inkoerenzi ( 37 ) li allegatament ħarġu fil-kunsiderazzjoni tal-ksur li għamlet il-Kummissjoni. Huma jilmentaw li b’hekk hija vvalidat, inġustament, it-tneħħija kważi integrali tat-tnaqqis tal-multa mogħtija skont il-programm ta’ klemenza jew ta’ dak li seta’ jingħata minbarra dan tal-aħħar.
29.
L-ewwel nett, bħall-Kummissjoni, jiena nenfasizza li l-Qorti Ġenerali ddedikat siltiet twal tas-sentenza tagħha għall-verifika sistematika tal-elementi li l-Kummissjoni qieset biex tikkalkula l-ammont ta’ multa imposta fid-deċiżjoni kkontestata ( 38 ). Hija, b’mod partikolari, għamlet stħarriġ fil-fond tal-mod kif il-Kummissjoni qieset il-fatturi li ppermettewlha tagħti jew le tnaqqis ta’ din il-multa favur ir-rikorrenti, kemm bħala klemenza ( 39 ) kif ukoll bħala kooperazzjoni “barra mill-kuntest tal-klemenza” ( 40 ). Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet estensivi tal-Qorti Ġenerali, jiena nikkunsidra li bl-ebda mod ma kisret il-portata tal-poter ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha f’dan ir-rigward.
30.
Jidhirli li, taħt l-iskuża ta’ allegati żbalji ta’ liġi, Timab et fil-verità jilmentaw li l-Qorti Ġenerali kkonfermat għalkollox l-analiżi tal-fatti li għamlet il-Kummissjoni u jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel evalwazzjoni ġdida fattwali, ħaġa li ma tidħolx fil-kompetenza ta’ din tal-aħħar, skont il-ġurisprudenza iċċitata iktar ’il fuq ( 41 ). Għalhekk jiena tal-fehma li l-ilmenti kollha fformulati fuq il-bażi tar-raba’ aggravju għandhom jiġu ddikjarati bħala inammissibbli.
31.
Fil-mertu, jiena nirrileva sempliċiment li l-Kummissjoni u l-Qorti Ġenerali ( 42 ) kkunsidraw ġustament li l-prinċipju u r-rata ta’ tnaqqis tal-multi li jistgħu jingħataw għall-kooperazzjoni fil-kuntest tal-klemenza jew “barra mill-kuntest tal-klemenza”, ma humiex stabbiliti għal kemm idum biss ksur allegat, imma jiddependu mill-kwalità tal-kooperazzjoni u l-valur miżjud tal-informazzjoni pprovduta mill-impriżi kkonċernati, u li dawn il-kontribuzzjonijiet għandhom jiġu evalwati mill-Kummissjoni fil-mument meta tieħu d-deċiżjoni finali tagħha, jiġifieri fl-aħħar tal-proċedura ordinarja dwar Timab et, taħt l-istħarriġ effettiv tal-Qorti Ġenerali. Għalhekk, jiena nikkunsidra, sussidjarjament, li dawk l-ilmenti huma, fi kwalunkwe każ, infondati.
2. Fuq il-kontradizzjonijiet tal-aggravji invokati mir-rikorrenti
32.
Skont kemm ir-rikors tal-appell tagħhom kif ukoll tar-replika taghħom, Timab et jallegaw li, fil-qafas tal-eżerċizzju tas-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-Qorti Ġenerali vvizjat is-sentenza tagħha b’diversi kontradizzjonijiet ta’ motivazzjonijiet intrinsiċi ( 43 ). Madankollu, fil-fehma tiegħi, l-ebda waħda minnhom ma seħħet.
33.
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jilmentaw li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-irtirar tagħhom mill-proċediment ta’ riżolviment tat-tilwim kien iwassal għal sitwazzjoni ta’ “tabula rasa” billi jinqatgħu mill-passat u, fl-istess ħin, ddeċidiet fir-rigward tagħhom li huma kienu biddlu l-pożizjoni fil-kuntest tat-tweġiba tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mogħtija waqt il-proċedura ordinarja ( 44 ). Huma jikkunsidraw li l-Qorti Ġenerali ma setgħetx taċċetta, bi ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom ( 45 ), l-argument tal-Kummissjoni li “element ġdid” deher fl-istadju ta’ dik ir-risposta u kien jiġġustifika li l-ammont tal-multa jiġi rrivedut.
34.
Madankollu, l-istess bħall-Kummissjoni, jiena nenfasizza li Timab et jallegaw kontradizzjoni bejn żewġ sensiliet ta’ punti tas-sentenza appellata, filwaqt li dawn tal-aħħar jittrattaw kwistjonijiet ta’ dritt distinti, waħda dwar il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u l-oħrajn dwar ir-rikompensa eventwali mogħti għall-klemenza ( 46 ). Fil-fatt, ir-regoli dwar ir-riżolviment u dawk dwar il-klemenza ma humiex l-istess, billi għandhom oġġettivi differenti ħafna, kif fakkret il-Qorti Ġenerali ( 47 ). Barra minn hekk, is-sentenza appellata ddisassoċjat ġustament l-iżvolġiment tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, li fil-każ ineżami ma ntemmux, u dak tal-proċedura amministrattiva ordinarja, li wassal għad-deċiżjoni kkontestata. Għalhekk, dan l-ewwel ilment huwa infondat.
35.
Fit-tieni lok, Timab et isostnu li l-punt 96 tas-sentenza appellata, fejn il-Qorti Ġenerali kkunsidrat – assolutament b’mod ġust fil-fehma tiegħi – li “l-Kummissjoni ma [kinitx] marbuta bil-firxa kkomunikata waqt id-diskussjonijiet [li saru] fil-kuntest tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim”, jikkontradixxi l-punt 91 ta’ dik is-sentenza, fejn il-Qorti Ġenerali kienet semmiet sempliċi “aġġustament mill-ġdid tal-metodu ta’ kalkolu tal-multa” li jibda minn din l-istess firxa skont ir-rikorrenti.
36.
Primarjament, jiena nikkunsidra li dan l-ilment huwa inammissibbli billi ma jissodisfax ir-rekwiżiti li għandu jissodisfa appell, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 168(1)(d) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-ġurisprudenza f’dak il-qasam ( 48 ). Fil-fatt Timab et jillimitaw ruħhom biex jiċċitaw biss is-siltiet imsemmija iktar ’il fuq tas-sentenza appellata, mingħajr ma jippreżentaw l-iċken argument legali insostenn tal-kontradizzjoni fil-motivazzjonijiet allegata.
37.
Sussidjarjament, fir-rigward tal-eżami eventwali fil-mertu, jiena nikkondividi l-analiżi tal-Kummissjoni li r-rikorrenti qed jagħwġu d-dikjarazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali billi jiżolaw ħażin barra mill-kuntest tagħha l-espressjoni “aġġustament mill-ġdid tal-metodu ta’ kalkolu tal-multa” li tidher fil-punt 91 tas-sentenza appellata. Fil-fatt, qari komprensiv ta’ dan il-punt u dawk assoċjati miegħu juri li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, wara li ħadet inkunsiderazzjoni l-bdil ta’ pożizzjoni tar-rikorrenti dwar it-tul tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur, il-Kummissjoni għamlet “eżami mill-ġdid” tal-ammont tal-multa ffissat fuq il-bażi tar-regoli li hemm fil-komunikazzjoni fuq il-klemenza u l-linji gwida tal-2006, imma bl-istess metodoloġija tiġi segwita bħal dik użata għall-firxa ta’ multi indikata f’Timab et.
38.
Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti invokaw għall-ewwel darba fir-replika tagħhom kontradizzjoni oħra allegata fil-motivazzjonijiet, li huma rabtu mat-tielet aggravju tal-appell tagħhom, mingħajr lanqas ma ppreċiżaw għal liema siltiet tas-sentenza appellata huma kienu qed jirreferu ( 49 ), kuntrarjament għal dak li jeħtieġ l-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċeduri tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 50 ). Dan l-argument huwa manifestament inammissibbli billi huwa kemm ġdid ( 51 ), inkomplet kif ukoll, fih nnifsu, mhux sostnut fid-dritt.
39.
Għalhekk, l-ilmenti eżaminati iktar ’il fuq, li jinsabu fit-tielet aggravju u t-tieni parti tal-ewwel fergħa tar-raba’ aggravju għandhom jiġu miċħudin kollha.
B – Fuq il-ksur allegat tal-prinċipji ta ’ aspettattivi leġittimi u ta ’ ugwaljanza fit-trattament (l-ewwel parti tal-ewwel fergħa tar-raba ’ aggravju)
40.
Fil-bidu tar-raba’ aggravju tagħhom, ir-rikorrenti jallegaw li “meta approvat it-tneħħija kważi sħiħa tat-tnaqqis għall-kooperazzjoni, ħaġa li [huma stess] ma setgħux raġonevolment jantiċipaw f’dawk il-proporzjonijiet”, il-Qorti Ġenerali kisret kemm il-prinċipju ta’ aspettattivi leġittimi kif ukoll il-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament. F’dan ir-rigward, jiena nixtieq nindika, minn dan l-istadju, li nikkunsidra li l-parteċipanti f’akkordju li jiddeċiedu li jirtiraw mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim jitilfu, b’dan il-fatt, il-benefiċċju tal-effetti pożittivi li jistgħu jingħataw lill-partijiet li jaċċettaw li jibqgħu hemm sal-aħħar u li minn dan jirriżulta li l-invokazzjoni stess ta’ dawn iż-żewġ prinċipji hija, fil-fehma tiegħi, bla ebda rilevanza ( 52 ).
1. Fuq il-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettativi leġittimi
41.
Timab et jinvokaw ksur tal-prinċipju ta’ aspettattivi legittimi fl-iffissar tal-multa li ġiet imposta fuqhom, għar-raġuni li, kuntrarjament għal dak li indikat il-Qorti Ġenerali, huma ma setgħux “jantiċipaw b’mod raġonevoli” ( 53 ) il-fatt li meta għażlu li jirtiraw mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, it-tnaqqis għall-kooperazzjoni għadda minn 52 % fil-kuntest tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim għal 5 % fid-deċiżjoni kkontestata. Skont huma, il-Kummissjoni għamlet “inverżjoni” li għalhekk kellha bħala effett “paradossali” li żżid l-ammont tal-multa b’mod konsiderevoli filwaqt li, fl-istess ħin, it-tul tal-ksur kien tnaqqas b’mod sinjifikattiv.
42.
Ir-rikorrenti jaffermaw li tali deċiżjoni ma kinitx iġġustifikata għaliex, minn naħa, l-istess standard ta’ prova ( 54 ) u l-istess “metodoloġija ġenerali” ( 55 ) ta’ kalkolu tal-multa għandhom japplikaw kemm fil-proċedura ordinarja kif ukoll fil-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, min-naħa l-oħra, l-ebda element ġdid ma ħareġ mill-fajl wara li ritraw mir-riżolviment u, fl-aħħar nett, l-effetti ta’ mekkaniżmi oħra, bħal dawk tal-proċedura tal-klemenza, għandhom jibqgħu minkejja dan l-irtirar. Huma jqisu li, f’dawk iċ-ċirkustanzi, huma ma kinux f’pożizzjoni li “jagħmlu deċiżjoni infurmata” ( 56 ) dwar jekk jirriżolvux jew le.
43.
Il-Kummissjoni ssostni li l-allegazzjonijiet ta’ Timab et huma ineffettivi. Hija tirribatti li l-fatt li jiġġenera l-ammont ġdid tal-multa li ġie adottat fid-deċiżjoni kkontestata mhux qiegħed fil-ħruġ mir-riżolviment li għażlu r-rikorrenti, imma biss fid-difiża li dawn żvolġew matul ir-risposta tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, difiża li kienet tikkonsisti issa f’li jiċħdu li pparteċipaw fl-akkordju qabel l-1993. Il-Kummissjoni żżid tgħid li l-evalwazzjoni mill-ġdid ta’ din il-multa setgħet tiġi antiċipata minn Timab et peress li l-ammont impost kien jirriżulta minn applikazzjoni stretta tar-regoli ta’ kalkolu rilevanti fir-rigward tal-elementi li jeżistu fil-mument meta kienet ittieħdet dik id-deċiżjoni. Hija ssostni li jekk l-persuni kkonċernati evalwaw ħażin il-konsegwenzi tat-teħid tal-pożizzjoni tagħhom, huma biss jaħtu għal dak l-iżball, u mhux minħabba xi nuqqas ta’ informazzjoni.
44.
Fil-fehma tiegħi, l-ilment inkwistjoni ta’ Timab et ma jistax jirnexxi, għaliex jidhirli li huwa infondat, anzi huwa inammissibbli, u dan għar-raġunijiet li ġejjin.
45.
Il-Kummissjoni ssostni ġustament li r-rikorrenti ma jistgħux jilmentaw validament li l-Qorti Ġenerali ma vverifikatx li huma setgħu jirtiraw mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim wara li “jagħmlu deċiżjoni infurmata” għaliex jirriżulta mis-sentenza appellata li dik il-qorti fil-fatt għamlet verifika bħal dik ( 57 ). Billi l-Qorti Ġenerali hija stess għamlet stħarriġ profond tal-osservanza fil-każ ineżami tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi ( 58 ), fil-verità dan l-ilment qed jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li teżamina mill-ġdid l-evalwazzjoni ta’ natura fattwali li saret minn dik il-qorti, mingħajr ma seħħew żball ta’ liġi jew żnaturament, sabiex jiksbu riforma tal-multa kkontestata, ħaġa li ma tidħolx fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ appell ( 59 ). Għalhekk, fil-fehma tiegħi, dan l-argument għandu jiġi ddikjarat inammissibbli.
46.
Sabiex inkun eżawrjenti, fil-mertu, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi jidħol fost il-prinċipji fundamentali tal-Unjoni u l-possibbiltà li jintuża hija miftuħa għal kull operatur ekonomiku li awtorità kompetenti tkun welldet fih tamiet fondati, filwaqt li pprovdietlu assigurazzjonijiet preċiżi, inkundizzjonati u konkordanti ( 60 ).
47.
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet, fir-rigward ta’ akkordji li jiksru d-dritt tal-Unjoni, li l-Kummissjoni ma tista’ tipprovdi l-ebda assigurazzjoni preċiża dwar il-benefiċċju ta’ kwalunkwe tnaqqis jew immunità minn multa fil-fażi tal-proċedura ta’ qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni finali u li l-partijiet f’tali akkordju ma jistgħux iħaddnu aspettattiva leġittima f’dak ir-rigward ( 61 ). Fil-fatt, operatur ekonomiku ma jistax jippretendi, meta jargumenta favur tali aspettattivi, livell determinat tal-multa fejn din għandha tiġi kkalkulata fil-mument meta l-persuna kkonċernata tiddeċiedi li tikkonkretizza l-intenzjoni tagħha li tikkoopera mal-Kummissjoni ( 62 ), fir-rigward taċ-ċirkustanzi kollha ta’ fatt u tad-dritt li jeżistu fil-każ ineżami f’dak il-mument ( 63 ).
48.
Fil-każ ineżami, Timab et ma setgħu jirrikorru għall-ebda “aspettativa leġittima” fiż-żamma tal-istimi li l-Kummissjoni kienet bagħtitilha matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, taħt il-forma ta’ “firxiet ta’ multi probabbli” li kienu ġew stabbiliti skont “elementi […] ikkunsidrati f’dan l-istadju” ( 64 ), jiġifieri għal perijodu previst dakinhar ta’ parteċipazzjoni fil-ksur li jmur mill-1978 sal-2004 ( 65 ).
49.
Anki kieku r-rikorrenti kienu wasslu r-riżolviment sa tmiemu, dawk il-firxiet setgħu kienu s-suġġett ta’ adattament fid-deċiżjoni finali, sabiex jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi miġjuba għall-għarfien tal-Kummissjoni wara l-istimi tagħha, għaliex dawk il-firxiet għandhom valur indikattiv biss, u mhux vinkolanti, kif dan jirriżulta fil-fehma tiegħi b’mod ċar mid-dispożizzjonijiet applikabbli fil-materja ( 66 ). Dan in-nuqqas ta’ “tamiet fondati” jgħodd dejjem iktar meta, wara l-ħruġ tagħhom mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, il-persuni kkonċernati sostnew, għall-ewwel darba fil-kuntest tal-proċedura ordinarja, elementi li jnaqqsu t-tul tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-allegat ksur, sitwazzjoni ġdida li wasslet lil dik l-istituzzjoni li tirrevedi l-kumpless tal-analiżi inizjali tagħha ( 67 ).
50.
Barra minn hekk, l-istess bħall-Kummissjoni, jiena nosserva li meta r-rikorrenti kienu rtiraw mir-riżolviment, huma kellhom l-elementi kollha li kienu jippermettulhom li jipprevedu li kontestazzjoni tal-parteċipazzjoni tagħhom fl-akkordju għall-perijodu qabel l-1993 bilfors kien ikollu impatt fuq it-tnaqqis li seta’ jingħatalhom kemm fil-qafas tal-“klemenza” kif ukoll “barra mill-kuntest tal-klemenza” ( 68 ), għaliex kienu jafu li l-kooperazzjoni tagħhom, li setgħet tiġi rrikompensata, kienet essenzjalment tirrigwarda dan il-perijodu ( 69 ). Għalhekk huma bl-ebda mod ma jistgħu jilmentaw li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.
51.
Fl-aħħar nett, jiena nenfasizza li kieku kellu jintlaqa’ mill-Qorti tal-Ġustizzja l-argument mressaq minn Timab et dan ikollu bħala konsegwenza prattika li jġiegħel lill-impriżi persegwiti li jagħżlu, fl-ewwel lok, il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, li jippresupponu li jirrikonoxxu r-responsabbiltà tagħhom fil-ksur ( 70 ), bl-uniku għan li jiksbu informazzjoni fuq dak li qed jiġi allegat fil-konfront tagħhom u l-garanzija ta’ limitu tal-multa permezz tal-firxa indikata, qabel, fit-tieni lok, ma jirtiraw sabiex jibbenefikaw minn aċċess komplet għall-provi miżmuma mill-Kummissjoni u minn dritt ta’ smigħ li jippermettilhom jikkontestaw il-ksur ( 71 ), fil-kuntest tal-proċedura ordinarja, mingħajr ma jirriskjaw qatt multa ogħla, anki fil-preżenza ta’ ċirkustanzi ġodda.
52.
Għalhekk ir-rikorrenti jippretendu li jakkumulaw il-vantaġġi offruti minn dawn iż-żewġ tipi ta’ proċeduri, mingħajr ma jieħdu fuqhom ir-restrizzjonijiet li huma l-kontroparti tagħhom, proċess li jidhirli jmur kontra l-għanijiet tar-Regolament Nru 773/2004 kif emendat mir-Regolament Nru 622/2008, partikolarment f’termini ta’ semplifikazzjoni u ta’ effikaċja fl-investigazzjonijiet ( 72 ). Fil-fatt, filwaqt li ċerti impriżi li jkunu pparteċipaw f’akkordju jagħżlu, kuntrarjament għal parteċipanti oħra, li ma jtemmux il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, il-ħidma tal-Kummissjoni ssir iktar ikkumplikata, għar-raġuni li, f’każ ibridu bħal dan, tkun kostretta li ssegwi żewġ proċeduri parallelament u tagħti żewġ deċiżjonijiet distinti għall-istess ksur wieħed ( 73 ).
2. Fuq il-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament
53.
Fir-rikors tagħhom, Timab et jippretendu li l-Qorti Ġenerali kisret il-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament, billi sostnew li “peress li ma setgħux jirtiraw billi ‘jagħmlu deċiżjoni infurmata’ mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u billi ġew ikkonfrontati b’riżultat tal-inqas ‘paradossali’, huma [kienu jiġu] ttrattati inqas favorevolment mill-partijiet l-oħrajn li, sabiex jantiċipaw l-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqhom, aċċettaw li jipproponu riżolviment”.
54.
Il-Kummissjoni ssostni, għall-kuntrarju, li jirriżulta mill-indikazzjonijiet ipprovduti fid-deċiżjoni kkontestata li ma saret l-ebda diskriminazzjoni bejn ir-rikorrenti u l-partijiet l-oħra fl-akkordju, meta l-istess parametri ġew applikati għall-iffissar tal-emendi kollha u li l-unika differenza qiegħda fit-tnaqqis ta’ 10 % mogħti lill-impriżi li għamlu riżolviment ( 74 ).
55.
Infakkar li jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita sew li l-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, sanċit fl-Artikoli 20 u 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li kemm il-Qorti tal-Ġustizzja kif ukoll il-Qorti Ġenerali jiżguraw ir-rispett tiegħu, fost l-oħrajn, f’materji ta’ multi għall-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni ( 75 ).Dan il-prinċipju jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux trattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux trattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat ( 76 ).
56.
Issa, insostenn tal-ilment tagħhom li kien hemm ksur ta’ dak il-prinċipju, ir-rikorrenti bl-ebda mod ma stabbilixxew li l-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni msemmijin iktar ’il fuq huma ssodisfatti f’din il-kawża. B’mod partikolari, huma quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja la juru li sabu ruħhom f’sitwazzjoni paragunabbli ma’ dik tal-partijiet l-oħrajn fl-akkordju, li aċċettaw li jwasslu r-riżolviment sa tmiemu, u lanqas li ġew ittrattati inqas favorevolment minn dawk ( 77 ) mingħajr ma dik l-allegata diskriminazzjoni kienet iġġustifikata minn raġunijiet oġġettivi. Għaldaqstant, dan l-argument għandu, fil-fehma tiegħi, jiġi kkunsidrat bħala inammissibbli, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitata iktar ’il fuq ( 78 ).
57.
Sussidjarjament, fil-mertu, jiena nenfasizza li, fis-sentenza appellata, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet ħsieb tippreċiża li anki f’każ ibridu bħal dak tal-każ ineżami, fejn żewġ deċiżjonijiet li jkollhom destinatarji differenti jkunu ġew adottati wara żewġ proċeduri distinti – waħda ta’ riżolviment u l-oħra ta’ tip ordinarju –, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament huwa applikabbli, meta jkunu parteċipanti fl-istess, uniku akkordju. Hija tiddeduċi, ġustament, li l-linji gwida tal-2006 japplikaw bi sħiħ f’dan il-kuntest u li l-istess kriterji u metodi ta’ kalkolu tal-multa għandhom jiġu implementati, mingħajr diskriminazzjoni bejn il-partijiet fl-akkordju ( 79 ), ħlief għal dak li jirrigwarda r-regoli speċifiċi inerenti fil-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, bħad-dritt għal tnaqqis ta’ 10 % għall-partijiet li jkunu għamlu riżolviment ( 80 ). F’konformità ma’ dawn il-prinċipji, il-Qorti Ġenerali għamlet stħarriġ debitu tal-fatt li l-Kummissjoni kienet osservat sewwa dak il-prinċipju fid-deċiżjoni kkontestata, u dan għal diversi raġunijiet, skont it-talbiet ta’ Timab et imressqa quddiem dik il-qorti ( 81 ).
58.
Inkonklużjoni, jiena tal-fehma li l-ilmenti fformulati fl-ewwel parti tal-ewwel fergħa tar-raba’ aggravju għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli, jew fi kwalunkwe każ infondati.
C – Fuq l-allegati żbalji ta ’ liġi imwettqa fl-applikazzjoni tar-regoli tal-proċedimenti ta ’ riżolviment tat-tilwim (it-tieni fergħa tar-raba ’ aggravju)
59.
Fl-ewwel lok, Timab et isostnu li huwa fuq il-bażi ta’ żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li huma kienu ġew infurmati mill-Kummissjoni bl-impatt li kien se jkollu l-ħruġ tagħhom mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim. Fil-fehma tagħhom, il-Qorti Ġenerali spjegat b’mod żbaljat fid-dritt, fil-punt 125 tas-sentenza appellata ( 82 ), is-sinjifikat tal-iskambji li kien hemm matul is-smigħ tal‑24 ta’ Frar 2010, li matulha l-Kummissjoni kienet indikat li hija kienet ħadet inkunsiderazzjoni, fil-kalkolu tal-multa, il-pożizzjoni ta’ Timab et li kienet tikkonsisti fid-dikjarazzjoni li huma ma kinux ingħaqdu mill-ġdid fil-kartell ħlief mill-1993. Ir-rikorrenti jsostnu li, kuntrarjament għal dak li jista’ jġiegħel lil dak li jkun jifhem, il-kelma ġenerika “kooperazzjoni” ( 83 ) użata f’din is-silta tas-sentenza, il-Kummissjoni qatt ma semmiet espliċitament, matul il-proċedura ordinarja, it-tneħħija tat-tnaqqis ta’ 35 % għall-kooperazzjoni “barra mill-kuntest tal-klemenza” u li l-kunċett ta’ “klemenza” msemmi waqt dak is-smigħ kien jirriferi biss għat-tnaqqis ta’ 17 % previst matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim ( 84 ).
60.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ewwel ilment huwa ineffettiv. Hija tindika, ġustament fil-fehma tiegħi, li dan fih konfużjoni infondata bejn, minn naħa, l-effetti tal-irtirar tar-riżolviment deċiż minn Timab et u, min-naħa l-oħra, il-konsegwenzi possibbli tat-tibdil ta’ pożizzjoni dwar kemm iddum il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur li l-persuni kkonċernati adottaw fir-risposta tagħhom tat-2 ta’ Frar 2010 wara d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Issa jidhirli li s-silta tas-sentenza appellata li jirriferu għaliha r-rikorrenti ssemmi biss it-twissija li ngħatatilhom mill-Kummissjoni, waqt is-smigħ tal-24 ta’ Frar 2010, minħabba dik il-bidla ta’ pożizzjoni, u mhux għaliex abbandunaw il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim kif dawn jallegaw ( 85 ). Għaldaqstant, bilfors irid jiġi kkonstat li dan l-ilment, li jistrieħ fuq premessa mhux eżatta, huwa infondat.
61.
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jaffermaw li l-Kummissjoni kellha tirrileva mill-fażi tar-riżolviment dak li hija sejħet “elementi ġodda”, jiġifieri l-impossibbiltà li jiġi stabbilit ksur wieħed u kontinwu mill-1978. Huma jallegaw li l-Qorti Ġenerali kisret is-setgħa ta’ ġurisdizzjoni sħiħa tagħha meta naqset milli tirrileva l-iżbalji li twettqu, skont huma, mill-Kummissjoni fl-evalwazzjoni tagħha tal-ksur fl-istadju tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim biex b’hekk ivvalidat it-tneħħija kważi sħiħa tat-tnaqqis tal-multa.
62.
Kif toġġezzjona l-Kummissjoni, dik hija ripetizzjoni pura u sempliċi ta’ lment fformulat diġà fil-qafas tat-tielet aggravju. Għalhekk, dak għandu jiġi miċħud għall-istess raġunijiet ( 86 ), meta jiġi osservat li taħt il-kopertura ta’ allegazzjonijiet ta’ żbalji ta’ liġi mwettqa mill-Qorti Ġenerali, ir-rikorrenti fil-verità jridu jikkontestaw l-evalwazzjoni tal-fatti magħmula mill-Kummissjoni, imbagħad minn dik il-qorti, evalwazzjoni li ma tidħolx fis-setgħa ta’ stħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 87 ). Għaldaqstant, dak l-ilment huwa inammissibbli.
63.
Billi l-elementi tas-sentenza appellata li hemm fit-tieni fergħa tar-raba’ aggravju ma huma vvizzjati bl-ebda żball ta’ liġi, fil-fehma tiegħi dan l-aggravju ma għandux jiġi milqugħ.
64.
Għaldaqstant jiena nikkunsidra li l-kumpless ta’ lmenti li hemm fit-tielet u r-raba’ aggravji tal-appell għandhom, f’parti jiġu ddikjarati inammissibbli u, tal-inqas parzjalment jekk mhux għalkollox, jiġu miċħudin fil-mertu.
V – Konklużjoni
65.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjoni preċedenti, u mingħajr ma nippreġudika l-fondatezza tal-aggravji l-oħra tal-appell, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad it-tielet aggravju bħala inammissibbli, jew sussidjarjament infondat, kif ukoll ir-raba’ aggravju, bħala li huwa parzjalment inammissibbli u parzjalment mhux fondat, jew sussidjarjament infondat għalkollox. L-ispejjeż huma rriżervati.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) EU:T:2015:296.
( 3 ) Deċiżjoni tal-20 ta’ Lulju 2010, dwar proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101 [TFUE] u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (kawża COMP/38866 – Fosfati għall-għalf tal-annimali).
( 4 ) Regolament tal-Kummissjoni, tat-30 ta’ Ġunju 2008, li jemenda r-Regolament (KE) Nru 773/2004, fir-rigward ta’ kif jitmexxew il-proċeduri għar-riżolviment f’każi ta’ kartelli (ĠU 2008, L 171, p. 3). Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 773/2004, tas-7 ta’ April 2004, dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 81 sa 82 tat-Trattat tal-KE [li saru l-Artikoli 101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 81), fejn jiġi ppreċiżat li din il-kawża hija rregolata mid-dritt ta’ wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, fis-seħħ fl-1 ta’ Diċembru 2009, peress li d-deċiżjoni kkontestata kienet ġiet adottata wara dik id-data.
( 5 ) Aġġettiv użat fil-punt 72 tas-sentenza appellata.
( 6 ) Ara l-punti 58 sa 74 tas-sentenza appellata.
( 7 ) Ara l-punt 1 sa 28 tas-sentenza apellata. Deskrizzjoni iktar kompleta ta’ dawn il-fatti li wasslu għall kawża, u partikolarment l-elementi ta’ ksur allegatament mwettqa minn Timab et, tidher fid-deċiżjoni kkontestata (p. 5 et seq).
( 8 ) Skont id-deċiżjoni kkontestata (partikolarment, p. 6, punt 3, u p. 107, Artikolu 1) il-ksur misjub kien jikkonsisti f’kondiviżjoni ta’ parti kbira tas-suq Ewropew tal-PAA, bl-għoti ta’ kwoti ta’ bejgħ u ta’ klijenti lill-membri tal-akkordju, kif ukoll f’koordinazzjoni tal-prezzijiet u tal-kundizzjonijiet ta’ bejgħ.
( 9 ) Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).
( 10 ) Skont l-Artikolu 10a(2) tar-Regolament Nru 773/2004, kif emendat mir-Regolament Nru 622/2008. Ara wkoll il-punt 16 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-mod ta’ proċedimenti ta’ riżolviment ta’ tilwim bil-għan li jiġu adottati Deċiżjonijiet skont l-Artikolu 7 u l-Artikolu 23 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 fil-każijiet tal-kartelli (ĠU 2008, C 167, p. 1, iktar ’il quddiem l-“avviż dwar ir-riżolviment”), artikoli li huma msejħin rispettivament “sejba u t-temm tal-ksur” u l-“[m]ulti”.
( 11 ) Ara l-punt 79 tas-sentenza appellata.
( 12 ) Il-punti 20 sa 22 u 31 sa 33 tal-avviż dwar ir-riżolviment jindikaw li l-Kummissjoni tista’ tirrikompensa parti talli tkun ikkooperat għal soluzzjoni mgħaġġla tal-kwistjoni grazzi għall-konklużjoni tal-proċediment ta’ riżolviment, billi tnaqqas b’10 % l-ammont tal-multa li teħel.
( 13 ) Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2, iktar ’il quddiem il-“linji gwida tal-2006”). Ara l-punti 10, 11 u 29 tal-imsemmija linji gwida.
( 14 ) Ara l-punti 20 sa 27 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-Immunità minn multi u t-tnaqqis tal-ammont ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ’il quddiem l-“avviż fuq il-klemenza”)
( 15 ) Deċiżjoni C (2010) 5004 finali tal-Kummissjoni dwar proċedura skont l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (każ COMP/38886 –Fosfati għall-għalf tal-annimali), dwar il-grupp Kemira (Yara Phosphates Oy, Yara Suomi Oy u Kemira Oy), Tessenderlo Chemie, il-grupp Ercros (Ercros SA u Ercros Industriel SA), il-grupp FMC (FMC Foret SA, FMC Netherlands BV u FMC Corporation), kif ukoll Quimité‑Comércia e Indústria Química u l-kumpannija saret tagħha José de Mello SGPS.
( 16 ) Ara l-paġna 83, il-punt 303, il-paġna 96, il-punt 340, u l-paġna 102, il-punt 359, tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll il-punt 80 tas-sentenza appellata.
( 17 ) Ara l-punti 29, 41, 44 et seq, kif ukoll 214 et seq tas-sentenza appellata.
( 18 ) Ara, b’mod partikolari, il-punti 45 sa 57 tas-sentenza appellata.
( 19 ) Skont il-punt 43 tas-sentenza appellata, “[l]ewwel grupp ta’ motivi jirrigwarda l-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, u, b’mod partikolari, il-fatt li r-rikorrenti rtiraw ruħhom minn din il-proċedura [ara l-punti 44 et seq ta’ dik is-sentenza], it-tieni grupp ta’ motivi jirrigwarda ċerti prattiki li jikkostitwixxu elementi tal-kartell inkwistjoni, jiġifieri l-mekkaniżmu ta’ kumpensazzjoni u l-kundizzjonijiet ta’ bejgħ [ara l-punti 128 et seq] u, fl-aħħar nett, it-tielet grupp ta’ motivi jikkonċerna numru ta’ aspetti tal-kalkolu tal-ammont tal-multa [punti 142 et seq]”. L-ewwel motiv ta’ dawn il-gruppi ta’ motivi huwa l-iktar rilevanti fir-rigward tas-suġġett fil-mira ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
( 20 ) Minbarra l-espożizzjoni kompleta li għamlet il-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata (punti 58 sa 74), diversi sorsi tad-duttrina jsemmu dik il-proċedura, fosthom dawk elenkati minn Hauviller, M., u Perret, G., “La procédure de transaction en droit de la concurrence: Bilan de la pratique décisionnelle de la Commission européenne (mai 2010‑mai 2015)”, Concurrences, 2015, nru 3 p. 241. Ara, b’mod partikolari, it-tabella li hemm f’Ledoux, V., u Roda, J.‑C., “Adoption par la Commission européenne d’une procédure de ‘transaction’ en matière d’ententes”, Contrats Concurrence Consommation, 2008, nri 8 u 9, studju 10, u l-iskema sinnottika li tidher f’Petit, N., “Aperçu de la procédure communautaire de transaction”, Concurrences, 2009, nru 1, p. 233. Għalhekk, f’dawn il-Konklużjonijiet jiena m’iniex ser nifformula osservazzjonijiet ddettaljati fuq din il-proċedura bħala tali.
( 21 ) Fuq dan, ir-rikorrenti jagħmlu riferiment espress għall-punti 78 u 90 tas-sentenza appellata.
( 22 ) Ir-rikorrenti jiċċitaw, fuq dan is-suġġett, il-punt 318 tad-deċiżjoni kkontestata.
( 23 ) Skont il-Kummissjoni l-element ġdid imsemmi fil-punt 90 tas-sentenza appellata ma jirrigwardax analiżi ġdida tas-sitwazzjoni li għamlet din l-istituzzjoni fuq inizjattiva tagħha stess, imma l-kjarifikazzjoni differenti magħmula minn Timab et għall-ewwel darba b’risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li ġustament għandha bħala għan li tagħti l-possibblità lill-impriżi li jesponu l-fehma tagħhom sabiex tiġi żgurata l-osservanza tal-kontraditorju fil-proċedura ordinarja (fuq dan l-aħħar suġġett, ara l-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2015:482, punt 50 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 24 ) Ara s-sentenza appellata (punt 215 u l-ġurisprudenza ċċitata) u s-sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni (C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata f’dawn is-sentenzi.
( 25 ) B’mod partikolari, is-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni (C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P à C‑208/02 P u C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punti 244 u 245).
( 26 ) B’mod partikolari, is-sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2016, SKW Stahl‑Metallurgie u SKW Stahl‑Metallurgie Holding vs Il‑Kummissjoni (C‑154/14 P, EU:C:2016:445, punt 33).
( 27 ) L-Avukat Ġenerali Kokott enfasizzat, fil-Konklużjonijiet tagħha dwar il-kawża Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni (C‑101/15 P, EU:C:2016:258, punt 112 u l-ġurisprudenza ċċitata), li l-“[i]żbalji bħal dawn jiġu preżunti jekk il-Qorti Ġenerali tkun interpretat b’mod żbaljat il-portata tas-setgħat tagħha taħt l-Artikolu 261 TFUE, it-tieni nett, jekk ma tkunx eżaminat bir-reqqa l-aspetti rilevanti kollha u, it-tielet nett, jekk tkun stabbilixxiet parametri legali żbaljati, mhux l-inqas fir-rigward tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità”.
( 28 ) B’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ April 2014, Areva et vs Il‑Kummissjoni (C‑247/11 P u C‑253/11 P, EU:C:2014:257, punt 177), kif ukoll tal-10 ta’ Lulju 2014, Telefónica u Telefónica de España vs Il‑Kummissjoni (C‑295/12 P, EU:C:2014:2062, punt 205 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 29 ) Madankollu, il-Qorti Ġenerali ħadet ħsieb tirrispondi l-argumenti kollha li kienu tressqu quddiemha minn Timab et f’dan is-sens (ara l-punt 75 et seq tas-sentenza appellata li jirrigwarda l-ilmenti fuq “iż-żieda fl-ammont tal-multa skont l-iskala kkomunikata”) u dan fl-osservanza ta’ amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja (f’dan is-sens ara Barennes, M., “L’arrêt du Tribunal Timab c/Commission ou comment une transaction en matière de cartels aurait mieux valu qu’un bon procès…”, Revue Lamy de la Concurrence, 2015, nru 45, p. 58).
( 30 ) Ara l-punti 43 sa 220 tas-sentenza appellata.
( 31 ) Ara, b’mod partikolari, il-punti 90 sa 107 tas-sentenza appellata.
( 32 ) Ara l-punti 76 u 104 tas-sentenza appellata. Infakkar li l-punt 19 tal- avviż dwar ir-riżolviment jgħid li “[j]ekk il-partijiet ikkonċernati jonqsu milli jippreżentaw sottomissjoni tar-riżolviment, il-proċediment li jwassal għad-deċiżjoni finali fil-każ tagħhom jimxi skont id-dispożizzjonijiet ġenerali, partikularment fl-Artikoli 10(2), 12(1) u 15(1) tar-Regolament [Nru 773/2004], minflok dawk li jirregolaw il-proċediment tar-riżolviment”. Il-qrati tal-Unjoni ċertament ma humiex marbutin bir-regoli indikattivi ddefiniti mill-Kummissjoni f’din il-komunikazzjoni bħal fil-linji gwida tal-2006, imma dawn ir-regoli jistgħu jiggwidawhom meta jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom ta’ ġurisdizzjoni sħiħa (sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 90).
( 33 ) Fuq il-fatt li l-aċċess għall-fajl huwa limitat matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, ara, b’mod partikolari, Bernardeau, L., u Christienne J.‑P., Les amendes en droit de la concurrence, Pratique décisionnelle et contrôle juridictionnel du droit de l’Union, Larcier, Brussell, 2013, punt I.716.
( 34 ) Għal tabella komparattiva tal-iżvolġiment tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u dak tal-proċedura amministrattiva ordinarja, ara Barbier de la Serre, E., “Le dispositif communautaire en matière de transactions”, Revue Lamy de la Concurrence, 2008, nru 17, p. 95.
( 35 ) Ara l-punt 22 ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
( 36 ) Skont ir-rikorrenti, teżisti kontradizzjoni, li l-Qorti Ġenerali kellha tirrileva, bejn il-kontroreplika li l-Kummissjoni kienet ippreżentat quddiem dik il-qorti, fejn indikat li t-tnaqqis ta’ 35 % previst bħala kooperazzjoni “minbarra l-klemenza” kienet tirrinkompensa l-kooperazzjoni ta’ Timab et għal perijodu bejn l-1978 sal-2004, u l-punti 94 u 95 tas-sentenza kkontestata, fejn iddeċidiet li l-perijodu kkunisidrat kien biss mill-1978 sal-1992.
( 37 ) B’mod partikolari, ikun inkoerenti li l-ammont tat-tnaqqis mogħti għall-klemenza kien finalment tbaxxa għal 5 % għall-perijodu kkunsidrat bejn l-1993 sal-2004, meta kien ġie ffissat inizjalment fi 17 % għal perijodu li jestendi mill-1978 sal-2004.
( 38 ) Ara l-punti 142 sa 220 tas-sentenza appellata.
( 39 ) Ara, b’mod partikolari, il-punti 170 sa 195 tas-sentenza appellata.
( 40 ) Fir-rigward taċ-ċirkustanzi attenwanti li jistgħu jagħtu lok għal tnaqqis li huwa previst fil-punt 29 tal-linji gwida tal-2006, ara, b’mod partikolari, il-punti 95, 188 u 189 tas-sentenza appellata.
( 41 ) Ara l-punt 22 ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
( 42 ) Ara l-punti 90 sa 95 tas-sentenza appellata.
( 43 ) Jiġifieri kontradizzjonijiet li jaffettwaw il-motivazzjoni stess tas-sentenza appellata, kuntrarjament għall-kontradizzjonijiet invokati li jirriżultaw, skont ir-rikorrenti, mill-konferma mill-Qorti Ġenerali ta’ inkoerenzi li suppost invalidaw ir-raġunament segwit mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata (ara l-punti 28 et seq ta’ dawn il-Konklużjonijiet).
( 44 ) F’dan ir-rigward, Timab et jirreferu, b’mod partikolari, għall-punti 104 u 105 tas-sentenza appellata kuntrarjament għall-punti 90, 96, 122 u 179 ta’ din is-sentenza. Skont huma, kieku kienet teżisti sitwazzjoni ta’ “tabula rasa”, din kellha telimina retroattivament id-dikjarazzjonijiet eventwali tagħhom matul ir-riżolviment, u li għalhekk ma jistgħux jikkostitwixxu teħid ta’ pożizzjoni minn qabel.
( 45 ) Ir-rikorrenti jsostnu li l-kontradizzjonijiet li huma jallegaw suppost ippreġudikaw id-dritt tagħhom li jkunu jistgħu jiddiskutu liberament mal-Kummissjoni fil-qafas tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim u li joħorġu b’mod liberu minnhom kompletament, kif ukoll li jiddefendu ruħhom fil-kuntest ta’ proċedura ordinarja mingħajr ma jkunu marbuta b’“pożizzjoni” li suppost ġiet adottata qabel.
( 46 ) Għalhekk, fir-rikors tal-appell tagħhom, Timab et joġġezzjonaw għall-punti 104 u 105 tal-punt 122 ta’ dik is-sentenza, b’mod żbaljat fil-fehma tiegħi, għaliex dawn iż-żewġ l-ewwel punti jirrigwardaw l-elementi kkommunikati matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim – partikolarment il-firxa ta’ multi probabbli – filwaqt li t-tielet minn dawn il-punti jissuġġerixxi l-impatt fuq il-klemenza għall-fatt li matul parti mill-perijodu tal-ksur ma kinitx iktar sostenibbli fid-dawl tad-dikjarazzjonijiet tar-rikorrenti.
( 47 ) Fil-punt 65 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali enfasizzat, ġustament li “filwaqt li l-politika ta’ klemenza għandha bħala għan li tiżvela l-akkordji u li tiffaċilita l-kompitu tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward, il-politika ta’ riżolviment tat-tilwim isservi pjuttost l-effikaċja tal-proċeduri fil-qasam tal-akkordji [grazzi għal] proċedura semplifikata”, li hija deskritta fil-punti 60 et seq ta’ din is-sentenza. Ara wkoll l-punt 1 tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment.
( 48 ) Jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kritiċi tas-sentenza li jintalab li tiġi annullata kif ukoll l-argumenti ġuridiċi li jsostnu b’mod speċifiku din it-talba u fin-nuqqas l-appell jew l-aggravju kkonċernati jkunu inammissibli (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il‑Kummissjoni, C‑603/13 P, EU:C:2016:38, punt 43 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
( 49 ) Fir-replika tagħhom, Timab et jallegaw b’mod lakoniku li “il-Qorti Ġenerali ma setgħetx, minn naħa, tikkonferma li bis-saħħa tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment, ‘il-Kummissjoni ma tinnegozjax il-kwistjoni tal-eżistenza tal-ksur’ u, min-naħa l-oħra, tagħti lid-diskussjonijiet informali l-valur ta’ negozjati kkaratterizzati minn akkwixxenza allegata tar-rikorrenti dwar il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur ta’ qabel l-1993”
( 50 ) Din id-dispożizzjoni tistabbilixxi espressament li “[l-]aggravji u l-argumenti ta’ liġi invokati għandhom jidentifikaw bi preċiżjoni l-punti tar-raġunijiet tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li jkunu qegħdin jiġu kkontestati”. Ara, wkoll, is-sentenza tal-10 ta’ Lulju 2014, Telefónica u Telefónica de España vs Il‑Kummissjoni (C‑295/12 P, EU:C:2014:2062, punti 29, 30 u 78 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
( 51 ) Fis-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2016, DK Recycling und Roheisen vs Il‑Kummissjoni (C‑540/14 P, EU:C:2016:469, punti 62 et seq), jitfakkar li, skont ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-“produzzjoni ta’ aggravji ġodda matul il-kawża hija pprojbita sakemm dawn l-aggravji ma jkunux ibbażati fuq punti ta’ fatt u ta’ liġi li joħorġu matul il-proċedura”. Issa, il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni ma humiex issodisfatti fil-każ ineżami.
( 52 ) Fil-fatt jiena nikkunsidra li billi l-partijiet ma baqgħux taħt reġim partikolari bħal tar-riżolviment, minn naħa, ma jistgħux jallegaw li kellhom aspettattiva leġittima fl-effetti potenzjali tar-reġim legali li huma għażlu li jaħarbu minnu, u min-naħa l-oħra, ma jistgħux jippretendu li jibbenefikaw minn trattament għalkollox ugwali bħal tal-partijiet li baqgħu taħt dak ir-reġim.
( 53 ) Ir-rikorrenti jieħdu din l-espressjoni mill-premessa 2 tar-Regolament Nru 622/2008 li temenda r-Regolament Nru 773/2004, li tgħid li l-“partijiet għall-proċedimenti jistgħu jkunu lesti li jirrikonoxxu l-parteċipazzjoni f’kartell […] jekk ikunu jistgħu jantiċipaw b’mod raġonevoli r-riżultati previsti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni tal-ksur tagħhom u tal-livell tal-multi potenzjali u jaqblu ma’ dawk ir-riżultati” (l-enfasi hija tiegħi).
( 54 ) Timab et jallegaw, b’riferiment għall-punt 318 tad-deċiżjoni kkontestata, li huwa preċiżament għaliex il-Kummissjoni ma kinitx konformi mal-istess standard ta’ prova qabel u wara li ħarġu mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim li hija finalment ammettiet li ma setgħetx tikkunsidrahom bħala li pparteċipaw mill-1978 għal ksur wieħed u kontinwu.
( 55 ) Din l-espressjoni hija meħuda, mir-rikorrenti, mill-punt 37 tal-linji gwida tal-2006 sabiex jikkritikaw mill-ġdid il-punt 91 tas-sentenza appellata, fejn il-Qorti Ġenerali semmiet l-“aġġustament mill-ġdid tal-metodu ta’ kalkolu tal-multa” magħmul mill-Kummissjoni. Madankollu, jiena nenfasizza minnufih li l-Qorti Ġenerali bl-ebda mod ma nnegat li l-linji gwida tal-2006 japplikaw f’dawn iż-żewġ tipi ta’ proċeduri, kif jikkonfermaw, b’mod partikolari, il-punti 74 u 84 ta’ dik is-sentenza.
( 56 ) Ir-rikorrenti hawnhekk jirreferu għall-punt 16 tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment, li jistabbilixxi li “[ż]velar bikri bħal dan fil-kuntest ta’ diskussjonijiet dwar ir-riżolviment […] jippermetti li l-partijiet ikunu infurmati bl-elementi essenzjali li jkunu ġew ikkunsidrati sa dak il-mument, bħal mhuma […] il-gravità ta’ l-allegat kartell u t-tul ta’ żmien li jkun ilu jeżisti, […] l-istima tal-firxa tal-multi li x’aktarx jingħataw […] B’hekk il-partijiet ikunu jistgħu jwasslu l-fehmiet tagħhom b’mod effettiv dwar l-oġġezzjonijiet li potenzjalment jinġiebu kontrihom u jkunu jistgħu wkoll jagħmlu deċiżjoni infurmata dwar jekk jirriżolvux jew le” (l-enfasi hija tiegħi).
( 57 ) F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tirreferi għall-punt 122 tas-sentenza appellata, fejn il-Qorti Ġenerali ddeċidiet “li huwa prevedibbli li l-premju fir-rigward tal-klemenza jiġi rivedut meta d-dikjarazzjoni fil-kuntest tat-talba għal klemenza tkun tirrigwarda parzjalment perijodu mhux meħud inkunsiderazzjoni. Bl-istess mod, peress li d-dikjarazzjoni tar-rikorrenti kienet tikkostitwixxi l-element li jippermetti li jiġi estiż it-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tagħhom, it-tnaqqis ‘barra mill-kuntest tal-klemenza’ inizjalment previst kien sar ukoll mingħajr rilevanza” (l-enfasi hija tiegħi).
( 58 ) Ara l-punti 52 u 57 kif ukoll il-punti 123 sa 124 tas-sentenza appellata.
( 59 ) B’mod partikolari, is-sentenzi tat-30 ta’ Mejju 2013, Quinn Barlo et vs Il‑Kummissjoni (C‑70/12 P, li ma ġietx ippubblikata, EU:C:2013:351, punt 26), kif ukoll tad-19 ta’ Diċembru 2013, Koninklijke Wegenbouw Stevin vs Il‑Kummissjoni (C‑586/12 P, li ma ġietx ippubblikata EU:C:2013:863, punt 26).
( 60 ) B’mod partikolari, is-sentenzi tal-24 ta’ Ottubru 2013, Kone et vs Il‑Kummissjoni (C‑510/11 P, EU:C:2013:696, punt 76), kif ukoll tal-14 ta’ Ġunju 2016, Marchiani vs Il‑Parlament (C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 77), minbarra l-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali ċċitata fil-punt 123 tas-sentenza appellata.
( 61 ) B’mod partikolari, is-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2013, Kone et vs Il‑Kummissjoni (C‑510/11 P, li ma ġietx ippubblikata, EU:C:2013:696, punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara, b’analoġija, dwar il-possibbiltà għall-Kummissjoni li tadatta l-prattika anterjuri tagħha fir-rigward ta’ multi sabiex tieħu inkunsiderazzjoni tidbil fis-sitwazzjoni billi tqis b’mod partikolari l-frekwenza, il-kumplessità u l-gravità tal-ksur, is-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni (C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punti 169, 191 u 227), kif ukoll il-Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża Schindler Holding et vs Il‑Kummissjoni (C‑501/11 P, EU:C:2013:248, punti 169 sa 174 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 62 ) B’mod partikolari, is-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni (C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punt 188).
( 63 ) Il-punt 37 tal-linji gwida tal-2006, li ssemma mir-rikorrenti, jindika wkoll, espressament li l-“karatteristiċi partikolari ta’ każ partikolari jew il-ħtieġa li jintlaħaq livell dissważiv f’każ partikolari jistgħu jiġġustifikaw li l-Kummissjoni ma timxix ma’ din il-metodoloġija [ġenerali]” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li hija spjegata f’dawk il-linji gwida.
( 64 ) Formuli li jidhru fil-punt 16 tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 56 ta’ dawn il-Konklużjonijiet (kliem enfasizzat minni).
( 65 ) Infakkar li matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, Timab et ma kkontestawx il-parteċipazzjoni tagħhom għall-perijodu mill-1978 sal-1993, kif għamlu wara li kienu rtiraw minn dak ir-riżolviment.
( 66 ) Il-premessa 4 tar-Regolament Nru 622/2008, l-Artikolu 10a tar-Regolament Nru 773/2004, kif emendat minn dan l-aħħar regolament, kif ukoll il-punti 5, 20 sa 22 u 27 sa 32 tal-avviż dwar ir-riżolviment jindikaw li, l-istess kif l-impriżi huma ħielsa li jirtiraw mill-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, il-Kummissjoni għandha marġni kbir ta’ diskrezzjoni, b’mod partikolari biex tibdel l-ammont tal-multa jew biex twaqqaf din il-proċedura għar-rigward ta’ elementi ġodda, tant li deċiżjoni finali ma kinitx ġiet adottata (ara, partikolarment, Bernardeau, L., u Christienne, J.‑P., op. cit., punti I.738 u I.749).
( 67 ) Kif iddeċidiet b’mod korrett il-Qorti Ġenerali fil-punti 96, 123 u 124 tas-sentenza appellata.
( 68 ) Il-Kummissjoni tenfasizza li Timab et kienu rċevew id-dettalji tal-mod kif hija kienet ikkalkulat il-firxa tal-multi previsti, inklużi l-elementi li jwasslu għal tnaqqis potenzjali, matul il-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim.
( 69 ) Jirriżulta mill-punti 82 et seq tas-sentenza appellata li ż-żieda tal-ammont finali tal-multa hija marbuta wkoll mad-determinazzjoni tal-bażi tagħha, billi l-valur tal-bejgħ ta’ Timab et kien żdied ħafna matul il-perijodu li kien ikkunsidrat biss fid-deċiżjoni kkontestata (ara Idot, L., “Cartels et procédure de transaction”, Europe, 2015, nru 7, kummentarju 267, punt 1).
( 70 ) Il-konċessjonijiet magħmula mill-partijiet li jaċċettaw li jirriżolvu jikkonsistu f’rikonoxximent tal-ilmenti, l-aċċettazzjoni ta’ limitu għall-multa, ir-rikonoxximent li setgħu jsostnu l-osservazzjonijiet tagħhom, kif ukoll rinunzja għal aċċess usa’ għall-fajl u għal smigħ (ara l-Artikolu 10a tar-Regolament Nru 773/2004, kif emendat bir-Regolament Nru 622/2008, u l-punt 20 tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment).
( 71 ) Ara l-punt 19 u, b’analoġija, il-punt 29 tal-komunikazzjoni dwar ir-riżolviment.
( 72 ) Ara l-premessa 4 tar-Regolament Nru 622/2008.
( 73 ) F’dan is-sens, ara Idot, L., op. cit., punt 1, u Idot, L., “Le Tribunal de l’Union se prononce pour la première fois sur la procédure de transaction”, Revue des contrats, 2015, nru 4, p. 928.
( 74 ) F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tirriferi għall-punti 320 et seq tad-deċiżjoni kkontestata, mogħtija fil-qosor fil-punti 17 sa 26 tas-sentenza appellata, fejn huma esposti, għall-partijiet kollha fl-akkordju, il-modalitajiet ta’ kalkolu tal-multi tagħhom, flimkien mad-dettalji tal-ammonti imposti f’kull stadju.
( 75 ) B’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ April 2014, Il‑Kummissjoni et vs Siemens Österreich et (C‑231/11 P sa C‑233/11 P, EU:C:2014:256, punt 105), kif ukoll mill-12 ta’ Ġunju 2014, Deltafina vs Il‑Kummissjoni (C‑578/11 P, EU:C:2014:1742, punt 75).
( 76 ) B’mod partikolari, is-sentenzi tal-10 ta’ April 2014, Il‑Kummissjoni et vs Siemens Österreich et (C‑231/11 P sa C‑233/11 P, EU:C:2014:256, punt 106); tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni (C‑580/12 P, EU:C:2014:2363, punt 51), kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 72 u 201 tas-sentenza appellata.
( 77 ) B’mod partikolari ma narax għal liema raġuni Timab et jallegaw li l-partijiet li jaċċettaw li jagħmlu riżolviment ġew ittrattati b’mod iktar favorevoli għar-raġuni li dawn tal-aħħar kienu allegatament iktar f’pożizzjoni li “jantiċipaw l-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqhom”.
( 78 ) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 48 ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
( 79 ) Fil-fatt, kif tindika l-Avukat Ġenerali Kokott fil-konklużjonijiet tagħha fil-kawża Pilkington Group et vs Il‑Kummissjoni (C‑101/15 P, EU:C:2016:258, punt 96 u l-ġurisprudenza ċċitata), “il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament huwa ssodisfatt meta jiġi ssanzjonat ksur tad-dritt tal-akkordji jekk il-parteċipanti kollha f’akkordju jiġu ttrattati skont l-istess kriterji fir-rigward tal-kalkolu tal-multa li għandha tiġi imposta fuqhom, sabiex l-istess ksur uniku tad-dritt tal-akkordji ma jitkejjilx kwalitattivament filwaqt li jiġu applikati żewġ kejlijiet”. It-teħid inkunsiderazzjoni tal-istess parametri ta’ kalkolu, madankollu, ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tikkunsidra fl-ammont tal-multa ċirkustanzi, attenwanti jew aggravanti, li jappartjenu lil parteċipant wieħed jew l-ieħor.
( 80 ) Ara l-punti 71 sa 74 tas-sentenza appellata kif ukoll, fl-istess sens, il-punt 216 ta’ din is-sentenza.
( 81 ) Ara l-punti 160 sa 164 u 201 sa 206 tas-sentenza appellata. F’din l-aħħar silta tas-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat, ġustament, li t-tnaqqis tal-ammont tal-multa miksub minn parti oħra fl-akkordju u n-nuqqas ta’ tnaqqis tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti kienu r-riżultat ta’ analiżi oġġettiva magħmula mill-Kummissjoni skont il-punt 35 tal-linji gwida tal-2006, billi l-kapaċità ta’ kontribuzzjoni tar-rikorrenti ma kinitx paragunabbli ma’ dik ta’ din il-parti l-oħra.
( 82 ) Huma jirriferu espressament għal din is-silta ta’ dak il-punt: “waqt is-seduta tal-24 ta’ Frar 2010, il-Kummissjoni talbet lir-rikorrenti jikkjarifikaw ir-relazzjoni bejn it-talba tagħhom għal klemenza u l-fatti preċedenti għall-1993 u indikat li l-kwalifika l-ġdida tal-ksur seta’ jkollha effett fuq il-kalkolu tal-multi u, b’mod partikolari, fuq il-valur miżjud tal-kooperazzjoni ta’ Timab [et]” (kelma enfasizzata fir-rikors tal-appell).
( 83 ) Timab et isostnu li l-kunċett ta’ “kooperazzjoni” jinkludi kemm it-tnaqqis mogħti skont ir-regoli dwar il-klemenza u dawk mogħtija barra minn dan il-kuntest. Fil-punti 92 u 93 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tfakkar li, skont il-ġurisprudenza ċċitata hemmhekk, il-Kummissjoni ma għandhiex obbligu li tirrikompensa kooperazzjoni, bi tnaqqis tal-multa meta din il-kooperazzjoni ma tkunx ta’ natura li tiffaċilita l-investigazzjoni – li tippermetti l-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur b’inqas diffikultà u, jekk ikun il-każ, li ttemmha – u dan kemm bis-saħħa tal-avviż fuq il-klemenza (li l-Qorti Ġenerali ssejjaħ “kommunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni” kif ukoll għall-kooperazzjoni “barra mill-kuntest tal-klemenza”.
( 84 ) Fuq it-tnaqqis li ġie previst mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedimenti ta’ riżolviment tat-tilwim, ara l-punt 7 ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
( 85 ) Il-Kummissjoni żżid tgħid li l-effetti ta’ din iċ-ċaħda fuq il-kalkolu tal-multa, li hija indikat lil Timab et kienu, barra minn hekk, eżattament l-istess kieku qatt ma kien hemm tentattiv ta’ riżolviment jew kieku, fil-kuntest tar-riżolviment, il-persuni kkonċernati kienu minn dak l-istadju kkontestaw b’suċċess il-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur għall-perijodu qabel l-1993.
( 86 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza tal-14 ta’ Ġunju 2016, Marchiani vs Il‑Parlament (C‑566/14 P, EU:C:2016:437, punt 113).
( 87 ) Ara l-punti 19 et seq ta’ dawn il-Konklużjonijiet.
Full & Egal Universal Law Academy