EUR-Lex -  62015CC0656 - MT

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

WATHELET

ippreżentati fit-30 ta’ Mejju 2017 ( 1 )

Kawża C-656/15 P

Il-Kummissjoni Ewropea

vs

TV2/Danmark A/S

“Appell – Għajnuna mill-Istat – Artikolu 107(1) TFUE – Miżuri adottati mill-awtoritajiet Daniżi fir-rigward tax-xandar Daniż TV2/Danmark – Kunċett ta’ għajnuna mogħtija mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat”

1.

Permezz tal-appell tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob l-annullament parzjali tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea TV2/Danmark vs Il-Kummissjoni ( 2 ), li biha din, min-naħa, annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/839/UE ( 3 ), inkwantu l-Kummissjoni kienet ikkunsidrat li d-dħul mir-reklamar għall-1995 u l-1996 imħallas lil TV2/Danmark permezz tal-Fond TV2 kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u, min-naħa l-oħra, ċaħdet il-kumplament tar-rikors ta’ TV2/Danmark A/S (iktar ’il quddiem “TV2 A/S”) li kien intiż għall-annullament parzjali ta’ din id-deċiżjoni. Din il-kawża hija marbuta mal-kawżi C-649/15 P u C-657/15 P, li jikkonċernaw ukoll appelli kontra s-sentenza appellata u li fihom ser nippreżenta wkoll il-konklużjonijiet tiegħi llum. Din il-kawża tixbah ukoll il-kawża li wasslet għas-sentenza reċenti (tat-8 ta’ Marzu 2017), Viasat Broadcasting UK vs Il-Kummissjoni (C-660/15 P, EU:C:2017:178).

I. Il-fatti li wasslu għall-kawża

2.

TV2 A/S hija kumpannija b’responsabbiltà limitata tax-xandir Daniża li nħolqot sabiex tissostitwixxi, b’effetti ta’ kontabbiltà u fiskali fl-1 ta’ Jannar 2003, l-impriża Statali awtonoma TV2/Danmark (iktar 'il quddiem “TV2”), stabbilita fl-1986. TV2 A/S, bħalma kienet il-predeċessur tagħha, TV2, hija t-tieni stazzjon tat-televiżjoni pubbliku fid-Danimarka, peress li l-ewwel wieħed kien Danmarks Radio (iktar 'il quddiem “DR”).

3.

Il-missjoni ta’ TV2 A/S, bħal dik, preċedentement, ta’ TV2, hija li tipprovdi u tiddistribwixxi programmi televiżivi nazzjonali u reġjonali. Id-distribuzzjoni tista’ ssir permezz ta’ apparat tar-radju, sistemi tas-satellita jew tal-kejbil. Regoli li jikkonċernaw l-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ TV2 A/S u, preċedentement, ta’ TV2, huma stabbiliti mill-Ministru tal-Kultura Daniż.

4.

Barra x-xandara pubbliċi, fis-suq Daniż kollu tat-televiżjoni joperaw xandara kummerċjali. Dawn huma b’mod partikolari, min-naħa, il-kumpannija Viasat Broadcasting UK Ltd (iktar 'il quddiem “Viasat”) u, min-naħa l-oħra, il-grupp magħmul mill-kumpanniji SBS TV A/S u SBS Danish Television Ltd (iktar 'il quddiem “SBS”).

5.

TV2 ġiet ikkostitwita bl-għajnuna ta’ self mill-Istat b’interess u l-attività tagħha kellha, bħal dik ta’ DR, tiġi ffinanzjata bl-għajnuna tal-qligħ tad-drittijiet tal-liċenzji mħallsa mit-telespettaturi Daniżi. Il-leġiżlatur Daniż kien, madankollu, iddeċieda li, kuntrarjament għal DR, TV2 ikollha wkoll l-opportunità li tibbenefika, b’mod partikolari, mill-qligħ tal-attività ta’ reklamar.

6.

Wara lment ippreżentat, fil-5 ta’ April 2000, mill-kumpannija SBS Broadcasting SA/Tv Danmark, is-sistema ta’ finanzjament ta’ TV2 kienet suġġetta għal eżami mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni 2006/217/KE tagħha, tad-19 ta’ Mejju 2004, dwar il-miżuri meħuda mid-Danimarka favur [TV 2] (ĠU 2006, L 85, p. 1, rettifika fil-ĠU 2006, L 368, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni TV2 I”). Din id-deċiżjoni kienet tkopri l-perijodu mill-1995 sal-2002 u kienet tirrigwarda r-riżorsi bbażati fuq id-dħul mil-liċenzji, it-trasferiment ta’ fondi responsabbli għall-finanzjament ta’ TV2 (Fond TV2 u Radiofonden).

7.

Fit-tmiem l-eżami tal-miżuri kkonċernati, il-Kummissjoni kkonkludiet li dawn jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Il-Kummissjoni barra minn hekk iddeċidiet li l-għajnuna msemmija iktar 'il fuq, mogħtija bejn l-1995 u l-2002 mir-Renju tad-Danimarka lil TV2, kienet kompatibbli mas-suq intern konformement mal-Artikolu 106(2) TFUE) bl-eċċezzjoni ta’ ammont ta’ DKK (kroner Daniżi) 628.2 miljun (madwar EUR 84.45 miljun) li hija tikklassifika bħala kumpens żejjed. Hija b’hekk ordnat lir-Renju tad-Danimarka l-irkupru ta’ dan l-ammont bl-interessi minn TV2 A/S, li sadanittant issostitwixxiet lil TV2.

8.

Id-Deċiżjoni TV2 I kienet is-suġġett ta’ erba’ rikorsi għal annullament ippreżentati, minn naħa, minn TV2 A/S (Kawża T‑309/04) u mir-Renju tad-Danimarka (Kawża T‑317/04) u, min-naħa l-oħra, mill-kompetituri ta’ TV2 A/S, jiġifieri Viasat (Kawża T‑329/04) u SBS TV u SBS Danish Television (Kawża T‑336/04).

9.

Permezz ta’ sentenza tat-22 ta’ Ottubru 2008, TV2/Danmark et vs Il-Kummissjoni (T‑309/04, T‑317/04, T‑329/04 u T‑336/04, (iktar 'il quddiem is-“sentenza TV2 I, EU:T:2008:457), il-Qorti Ġenerali annullat l-imsemmija deċiżjoni. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti Ġenerali qieset li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkonkludiet li l-missjoni ta’ servizz pubbliku fdata lil TV2 kienet tissodisfa d-definizzjoni ta’ servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali tax-xandir. Madankollu, hija kkonstatat ukoll l-eżistenza ta’ diversi illegalitajiet li jivvizzjaw id-deċiżjoni TV2 I, li, finalment, wasslu għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni.

10.

Meta eżaminat il-kwistjoni dwar jekk il-miżuri affettwati mid-deċiżjoni TV2 I kinux jinvolvu riżorsi tal-Istat, il-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod partikolari li l-Kummissjoni ma kinitx immotivat id-deċiżjoni tagħha fir-rigward tat-teħid inkunsiderazzjoni, de facto, tad-dħul mir-reklamar tas-sena 1995 u tas-sena 1996 bħala riżorsi tal-Istat.

11.

Insegwitu għall-annullament tad-deċiżjoni TV2 I, il-Kummissjoni eżaminat mill-ġdid il-miżuri kkonċernati. F’din l-okkażjoni, hija kkonsultat lir-Renju tad-Danimarka u lil TV2 A/S u, barra minn hekk, irċeviet ukoll osservazzjonijiet minn terzi.

12.

Il-Kummissjoni ppreżentat ir-riżultati tal-eżami mill-ġdid tagħha tal-miżuri kkonċernati fid-deċiżjoni kontenzjuża.

13.

Dik id-deċiżjoni tikkonċerna l-miżuri meħuda fir-rigward ta’ TV2 tas-sena 1995 u tas-sena 2002. Madankollu, fl-analiżi tagħha, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni wkoll il-miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni meħuda fl-2004 wara d-deċiżjoni TV2 I.

14.

Fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni żammet il-pożizzjoni tagħha dwar il-klassifikazzjoni tal-miżuri kkonċernati bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE favur TV2. L-ewwel nett, hija kkonfermat li d-dħul mir-reklamar għas-sena 1995 u għas-sena 1996 kien jikkostitwixxi riżorsi tal-Istat u, it-tieni nett, meta vverifikat l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv, ikkonkludiet li l-miżuri kkonċernati ma kinux jissodisfaw it-tieni u r-raba’ kundizzjonijiet Altmark imposti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal-24 ta’ Lulju 2003, Altmark Trans u Regierungspräsidium Magdeburg (C‑280/00, EU:C:2003:415). Madankollu, filwaqt li fid-deċiżjoni TV2 I hija kienet ikkonkludiet li s-somma ta’ DKK 628.2 miljun (madwar EUR 84.45 mijuni) kienet tikkostitwixxi kumpens żejjed inkompatibbli mal-Artikolu 106(2) TFUE, fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni qieset li din is-somma kienet riżerva ta’ fondi xierqa għal TV2 A/S.

15.

L-Artikolu 1 tad-dispożittiv ta’ dik id-deċiżjoni kien ifformulat kif ġej: “Il-miżuri li d-Danimarka implimentat favur [TV2] bejn l-1995 u l-2002 fil-forma ta’ fondi mid-drittijiet tal-liċenzja u miżuri oħra identifikati fid-deċiżjoni preżenti huma kompatibbli mas-suq intern fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 106(2) [TFUE]”.

II. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata

16.

Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit‑30 ta’ Diċembru 2011, TV2 A/S ippreżentat dan ir-rikors għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża.

17.

Prinċipalment, TV2 A/S talbet lill-Qorti Ġenerali tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżuri kkonċernati kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.

18.

Sussidjarjament, TV2 A/S talbet lill-Qorti Ġenerali tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża, b’mod partikolari minħabba l-fatt li l-Kummissjoni kienet ikkunsidrat li d-dħul mir-reklamar mogħti lil TV2 għas-sena 1995 u għs-sena 1996 permezz tal-Fond TV2 kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

19.

Permezz tas-sentenza appellata u b’mod partikolari l-punti 175, 176 u 210 sa 220, il-Qorti Ġenerali annullat id-deċiżjoni kontenzjuża għal dik ir-raġuni u ċaħdet il-kumplament tar-rikors.

III. Fuq l-appell

20.

Insostenn tal-appell tagħha, il-Kummissjoni ressqet aggravju wieħed li bih issostni, essenzjalment, li fil-kuntest tal-eżami tal-kwistjoni dwar jekk id-dħul mir-reklamar għas-sena 1995 u għas-sena 1996 ittrasferit minn TV2 Reklame lil TV2, permezz tal-Fond TV2, jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta tat interpretazzjoni żbaljata lill-kunċett ta’ “riżorsi ta’ l-Istat”, imsemmi fl-Artikolu 107(1) TFUE.

21.

Il-Kummissjoni hija sostnuta minn Viasat u mill-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA.

22.

TV2 A/S u r-Renju tad-Danimarka jikkontestaw l-argument tal-Kummissjoni u jsostnu, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball ta’ liġi meta annullat id-deċiżjoni kontenzjuża inkwantu din ikklassifikat id-dħul inkwistjoni bħala “għajnuna mill-Istat”. TV2 A/S u r-Renju tad-Danimarka jsostnu li, dak iż-żmien, il-kontroll tal-Istat Daniż fuq dawn ir-riżorsi kien tejoriku, peress li r-raġunament tal-Kummissjoni kien ibbażat fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dritt Daniż. Fil-fehma tagħhom, bil-fatt li pparagunat din il-kawża mas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160), il-Qorti Ġenerali ma wettqet ebda żball ta’ liġi. Fl-aħħar nett, ir-Renju tad-Danimarka jsostni li d-distinzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali bejn id-dħul mir-reklamar inkwistjoni u r-riżorsi bbażati fuq id-dħul mil-liċenzji awdjoviżivi ttrasferiti mill-Fond TV2 lil TV2 hija ġġustifikata.

23.

Skont l-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li hija kellha biżżejjed informazzjoni wara l-proċedura bil-miktub u li għaldaqstant, ma kienx hemm bżonn ta’ seduta għas-sottomissjonijiet orali.

A. Introduzzjoni

24.

Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-klassifikazzjoni ta’ “għajnuna” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE teżiġi li jkunu sodisfatti l-kundizzjonijiet kollha msemmija f’din id-dispożizzjoni ( 4 ).

25.

L-imsemmija dispożizzjoni ssemmi erba’ kundizzjonijiet. L-ewwel, għandu jkun hemm intervent tal-Istat jew permezz tar-riżorsi tal-Istat. It-tieni, dan l-intervent għandu jkun kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. It-tielet, għandu jagħti vantaġġ lill-benefiċjarju tiegħu. Ir-raba’, li dan għandu jwassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ( 5 ).

26.

L-appell ma jirrigwardax l-ewwel waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, jiġifieri li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-vantaġġi jkunu jistgħu jiġu kkwalifikati bħala “għajnuna” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE biss jekk, min-naħa, jingħataw direttament jew indirettament permezz ta’ riżorsi tal-Istat, u, min-naħa l-oħra, ikunu attribwibbli lill-Istat ( 6 ).

27.

Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kundizzjoni dwar lil min hija attribwibbli l-miżura, f’dan il-każ ma hemmx kontestazzjoni li l-awtoritajiet pubbliċi għandhom jitqiesu bħala li kienu involuti fl-adozzjoni ta’ din il-miżura ( 7 ).

28.

Fir-rigward, fit-tieni lok, il-kundizzjoni li l-vantaġġ jingħata direttament jew indirettament permezz ta’ riżorsi tal-Istat, dan ma jfissirx li, hekk kif jirriżulta mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, irid jintwera f’kull każ li kien hemm trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat biex vantaġġ li jkun ingħata lil impriża waħda jew iktar ikun jista’ jitqies bħala “għajnuna mill-Istat” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE ( 8 ).

29.

Fil-fatt, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tinkludi f’dan il-kunċett ta’ “għajnuna mill-Istat”, barra mill-vantaġġi mogħtija direttament mill-Istat, dawk mogħtija permezz ta’ organu pubbliku jew privat, stabbilit jew maħtur minn dan l-Istat sabiex tiġi ġestita l-għajnuna ( 9 ). Fil-fatt, id-dritt tal-Unjoni ma jistax jaċċetta li s-sempliċi fatt li jinħolqu istituzzjonijiet awtonomi responsabbli mid-distribuzzjoni tal-għajnuna jippermetti li jiġu evitati r-regoli daw l-għajnuna mill-Istat ( 10 ).

30.

Huwa b’dawn il-kunsiderazzjonijiet f’moħħi li jien ser neżamina jekk, bil-fatt li ddeċidiet li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi fl-eżerċizzju tal-klassifikazzjoni tar-“riżorsi tal-Istat”, fid-deċiżjoni kontenzjuża, id-dħul mir-reklamar għas-sena 1995 u għas-sena 1996 ittrasferit minn TV2 Reklame lil TV2, permezz tal-Fond TV2, il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod korrett dan il-kunċett ta’ “riżorsi ta’ l-Istat” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.

31.

Dan premess, huwa importanti li jiġi rilevat issa li la TV2 A/S u lanqas il-Gvern Daniż ma jikkontestaw b’xi tip ta’ argument ikkorroborat l-ewwel ( 11 ) u t-tieni ( 12 ) ġustifikazzjonijiet mogħtija mill-Kummissjoni. Huma jikkonċentraw pjuttost ir-risposta tagħhom fuq it-tielet ġustifikazzjoni ( 13 ) li hija tat, meta sostniet li TV2 Reklame u l-Fond TV2 kienu jagħmlu użu esklużiv ta’ stazzjonijiet ta’ xandir responsabbli li jittrasferixxu lil TV2 r-riżorsi tal-klijenti li jirreklamaw, mingħajr l-iċken parteċipazzjoni mill-awtoritajiet Daniżi fid-deċiżjoni għall-allokazzjoni ta’ dawn ir-riżorsi.

32.

Issa, minn naħa waħda, jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li l-assenza ta’ marġni ta’ diskrezzjoni għall-amministrazzjoni fir-rigward tal-użu ta’ riżorsi mgħoddija permezz ta’ organi pubbliċi hija irrilevanti peress li l-leġiżlazzjoni li fuqha seħħ it-trasferiment tistabbilixxi fid-dettall il-mod li bih ir-riżorsi għandhom jgħaddu (sentenza L-Italja vs Il-Kummissjoni, 173/73, EU:C:1974:71, punt 35, u digriet Elcogás, C-275/13, mhux ippubblikat EU:C:2014:2314, punt 33).

33.

Min-naħa l-oħra u b’mod iktar ġenerali jeħtieġ, fil-fehma tiegħi, li jiġi miċħud l-argument ta’ TV2 A/S u tar-Renju tad-Danimarka bħala inammissibbli fil-kuntest ta’ appell, peress li jirrigwarda essenzjalment il-fatti tal-kawża u l-interpretazzjoni tad-dritt Daniż ( 14 ) jew ukoll minħabba li jinvolvi motivi ġodda – bħalma huwa dak li skontu “r-realtà ekonomika tas-sistema hija determinanti” – inkwantu dawn fl-ebda mument ma ġew imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali.

B. Il-fatt li TV2 Reklame kienet kumpannija pubblika proprjetà tal-Istat kellu jwassal lill-Qorti Ġenerali biex tikkunsidra li r-riżorsi inkwistjoni kienu jikkostitwixxu “riżorsi ta’ l-Istat”?

34.

Il-Kummissjoni ssostni li, bil-fatt li ma aċċettatx, fil-punti 210 u 211 tas-sentenza appellata, li r-riżorsi ta’ TV2 Reklame jikkostitwixxu “riżorsi tal-Istat”, meta din hija kumpannija pubblika li l-azzjonist uniku tagħha huwa l-Istat Daniż u li, għaldaqstant, kienet totalment taħt il-kontroll u d-dispożizzjoni ta’ dan tal-aħħar, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi u tat għaldaqstant interpretazzjoni restrittiva wisq tal-ġurisprudenza li tirrigwarda l-kunċett ta’ riżorsi tal-Istat tal-impriżi pubbliċi.

35.

Kif jirriżulta mill-ġurisprudenza li għadni kif iċċitajt, il-livell ta’ intervent u tal-kontroll tal-awtoritajiet pubbliċi huwa ċentrali għall-kwistjoni dwar jekk ir-riżorsi inkwistjoni humiex riżorsi tal-Istat fi-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.

36.

Infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, Il-Kummissjoni v Franza, magħrufa bħala Stardust Marine (C-482/99, EU:C:2002:294, punt 37) li “diġà jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li [l-Artikolu 107(1) TFUE] jinkludi l-mezzi pekunjarji kollha li l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu effettivament jużaw biex isostnu lill-impriżi, u dan irrispettivament minn jekk dawn il-mezzi jappartjenux jew le b’mod permanenti lill-patrimonju tal-Istat. Konsegwentement, anki jekk l-ammonti korrispondenti għall-miżura inkwistjoni ma humiex b’mod permanenti fil-pussess tat-teżor pubbliku, il-fatt li jibqgħu konsistentement taħt il-kontroll pubbliku, u għaldaqstant għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, huwa biżżejjed biex dawn ikunu kklassifikati bħala riżorsi tal-Istat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ( 15 ).

37.

U l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fil-punt 38 tal-istess sentenza li “l-Kummissjoni, bil-fatt li ddeċidiet fid-deċiżjoni kontenzjuża li r-riżorsi tal-impriżi pubbliċi, bħalma huma dawk ta’ Crédit Lyonnais u tas-sussidjarji tagħha, kienu jaqgħu taħt il-kontroll tal-Istat u kienu, għaldaqstant, għad-dispożizzjoni ta’ dan tal-aħħar, ma tatx interpretazzjoni żbaljata tal-kunċett ta’ “riżorsi ta’ l-Istat” skont [l-Artikolu 107(1) TFUE]. Fil-fatt, l-Istat huwa perfettament kapaċi, billi jeżerċita l-influwenza dominanti tiegħu fuq dawn l-impriżi, li jidderieġi l-użu tar-riżorsi tagħhom sabiex, meta jkun hemm l-okkażjoni, jiffinanzjaw vantaġġi speċifiċi favur impriżi oħra” (ara wkoll is-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 66).

38.

Nirreferi wkoll għall-punt 25 tas-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, fejn jingħad li “l-fondi pprovduti permezz ta’ kontribuzzjonijiet obbligatorji imposti mil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru, ġestiti u mqassma skont din il-leġiżlazzjoni jistgħu jiġu kkunsidrati bħala riżorsi tal-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, anki jekk huma ġestiti minn entitajiet distinti mill-awtorità pubblika” ( 16 ).

39.

Issa, huwa paċifiku f’dan il-każ li l-Istat (ir-Renju tad-Danimarka) kien l-azzjonist uniku tal-kumpannija pubblika ta’ responsabbiltà limitata TV2 Reklame, peress li l-kapital tal-kumpannija kien tal-Istat u li l-ministru tal-kultura kellha japprova l-istatuti tal-kumpannija u l-modifiki tagħhom. TV2 Reklame kienet għaldaqstant totalment taħt il-kontroll tal-Istat ( 17 ).

40.

Il-fatt li, kif tindika l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li għadni kif iċċitajt, ir-riżorsi ta’ kumpannija pubblika, kollha kemm hi proprjetà u kkontrollata mill-Istat huma riżorsi tal-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, jidhirli li huwa raġuni suffiċjenti biex iwassal għall-annullament tas-sentenza appellata. Għall-kompletezza, ser nanalizza raġunijiet oħra li ser iwassluni għall-istess konklużjoni.

C. L-oriġini tal-fondi ma hijiex determinanti

41.

Fis-sentenza appellata (punti 202 u 203), il-Qorti Ġenerali semmiet is-sentenza tt-12 ta’ Diċembru 1996, Air France vs Il-Kummissjoni, T-358/94, EU:T:1996:194. F’dik il-kawża, sussidjarja ta’ stabbiliment pubbliku speċjali Franċiż, imwaqqaf b’liġi (il-Caisse des dépôts et consignations-participations iktar ’il quddiem il-“CDC-P”) kienet akkwistat kważi t-total tal-kapital ta’ Air France u l-kwistjoni kienet dwar jekk ir-riżorsi użati għall-iskopijiet ta’ dak l-akkwist setax jitqies bħala riżorsi tal-Istat, inkwantu kienu fondi ta’ provenjenza privata, li l-istabbiliment pubbliku kien biss jamministra, fejn id-depożitanti ta’ dawk il-fondi setgħu f’kull waqt jitolbu l-ħlas lura tagħhom.

42.

Filwaqt li skont l-awtoritajiet Franċiżi, il-CDC-P kienet istituzzjoni indipendenti tal-gvern, il-Qorti Ġenerali fakkret fis-sentenza appellata li hija kienet iddeċidiet, fis-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 1996, Air France vs Il-Kummissjoni (T‑358/94, EU:T:1996:194), li l-Artikolu 107(1) TFUE kien jinkludi l-mezzi pekunjarji kollha li s-settur pubbliku seta’, minħabba l-fatt li dawn il-motivi huma taħt il-kontroll tiegħu, juża effettivament biex isostni l-impriżi tiegħu, mingħajr ma tingħata importanza lill-fatt li dawn il-mezzi jkunu jappartjenu jew ma jappartjenux b’mod permanenti lill-patrimonju tal-imsemmi settur.

43.

Il-Qorti Ġenerali kkonstatat sussegwentement fil-punti 205 sa 207 tas-sentenza appellata li din ir-regola kienet, sussegwentement, ikkonfermata fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Mejju 2000, Ladbroke Racing vs Il-Kummissjoni, C-83/98 P, EU:C:2000:248.

44.

Fil-punt 208 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, b’mod sorprendenti ddeduċiet mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 201 tal-istess sentenza ( 18 ), moqrija flimkien mas-sentenzi tat-12 ta’ Diċembru 1996Air France vs Il-Kummissjoni, T-358/94, EU:T:1996:194, u Ladbroke Racing vs Il-Kummissjoni, C-83/98 P, EU:C:2000:248, li r-riżorsi li ġejjin minn terzi jistgħu jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat bil-kundizzjoni li jew kienu b’mod volontarju mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-Istat mill-proprjetarji tagħhom (kif għamlu d-depożitanti tal-CDC-P fil-kawża Air France vs Il-Kummissjoni) jew kienu abbandunati mill-proprjetarji tagħhom (bħar-rebħ li ma nġabarx minn min lagħab il-flus fil-kawża Ladbroke Racing vs Il-Kummissjoni), qabel ma kkonkludiet, fil-punti 211 u 212 tas-sentenza appellata, li d-dħul mir-reklamar involut f’din il-kawża kien ġej minn dawk li jirreklamaw li kienu xtraw ħin għar-reklami fuq TV2 u li dawn ir-riżorsi ma setgħux, konsegwentement, jitqiesu bħala li jaqgħu taħt il-kontroll tal-Istat Daniż, peress li dawn la kienu tqiegħdu volontarjament għad-dispożizzjoni tal-Istat mill-proprjetarji tagħhom u lanqas ġew abbandunati mill-proprjetarji tagħhom u amministrati de facto mill-Istat.

45.

Jien ma naqbilx ma’ dan ir-raġunament u dan minn żewġ aspetti.

1.  L-oriġini tar-riżorsi inġenerali

46.

B’kuntrast ma’ dak li jingħad fis-sentenza appellata, l-oriġini ta’ riżorsa partikolari u n-natura inizjalment privata tagħha (f’dan il-każ, il-flus imħallsa minn impriżi li jkunu jixtiequ jirreklamaw fuq TV2) ma humiex ta’ importanza meta jkun irid jiġi eżaminat il-punt legali dwar jekk il-fondi li bidlu l-idejn u jkunu jinsabu fil-pussess u taħt il-kontroll ta’ entità proprjetà assoluta tal-Istat huma jew ma humiex riżorsi “ta’ l-Istat”.

47.

Il-Qorti Ġenerali għaldaqstant wettqet żball ta’ liġi (b’mod partikolari fil-punti 208, 211 u 212 tas-sentenza appellata) meta tefgħet l-enfasi fuq l-elementi li ma humiex ir-riżorsi stess (u, b’mod iktar partikolari, fuq l-oriġini tagħhom).

48.

Fil-fatt, l-Artikolu 107(1) TFUE “jinkludi l-mezzi pekunjarji kollha li l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu effettivament jużaw biex isostnu lill-impriżi tagħhom, mingħajr ma huwa rilevanti l-fatt dwar jekk dawk il-mezzi jkunux jappartjenu jew le b’mod permanenti lill-patrimonju tal-Istat. Konsegwentement, anki jekk l-ammonti li jikkorrispondu għall-miżura inkwistjoni ma humiex b’mod permanenti fil-pussess tal-awtoritajiet pubbliċi, il-fatt li huma jibqgħu konsistentement taħt il-kontroll pubbliku u għaldaqstant għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, huwa biżżejjed biex huma jiġu kklassifikati bħala riżorsi tal-Istat” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ( 19 ).

49.

Li huwa minnu li ma huwiex importanti l-fatt li dawn ikunu riżorsi ġġenerati mill-attività tal-impriżi jew ta’ riżorsi ttrasferiti mill-Istat sakemm dawn jaqgħu taħt il-kontroll tal-Istat u jkunu għad-dispożizzjoni tiegħu (sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, il-Kummissjoni vs Franza, imsejħa Stardust Marine, C-482/99, EU:C:2002:294, punt 38), jintwera perfettament fil-punt 33 tas-sentenza tat-8 ta’ Mejju 2003,L-Italja u SIM 2 Multimedia vs Il-Kummissjoni (C-328/99 u C-399/00, EU:C:2003:252) li jipprovdi kif ġej: “ir-riżorsi finanzjarji ta’ kumpannija rregolata mid-dritt privat bħalma hi Friulia, li 87 % minnha hija proprjetà ta’ komunità pubblika bħalma huwa r-reġjun ta’ Friuli-Venezia-Giulia u li taġixxi taħt il-kontroll ta’ din tal-aħħar, jistgħu jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat fis-sens ta[l-Artikolu 107(1) TFUE] […]. Il-fatt li Friulia intervjeniet bi flusha stess huwa irrilevanti f’dan ir-rigward. Fil-fatt, biex dawk jikkwalifikaw bħala riżorsi tal-Istat, huwa biżżejjed, kif jidher f’dan il-każ, li jibqgħu konsistentement taħt il-kontroll pubbliku, u għaldaqstant għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi kompetenti” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara wkoll is-sentenza tal-21 ta’ Marzu 1991, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C-303/88, EU:C:1991:136, punti 11 sa 14).

50.

Ser nerġa’ niċċita s-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413. Fil-punt 70, il-Qorti tal-Ġustizzja nnutat li “Mhuwiex rilevanti li din il-kumpannija nnominata tkun fl-istess waqt l-uffiċċju ċentrali tat-taxxa miġbura, l-amministratur tal-fondi miġbura u l-benefiċjarju ta’ parti minn dawn il-fondi. Fil-fatt, il-mekkaniżmi previsti mil-liġi u, b’mod iktar partikolari, il-kontijiet iċċertifikati minn akkawntant, jippermettu li ssir distinzjoni bejn dawn id-diversi rwoli u li jiġi kkontrollat l-użu tal-fondi. Minn dan jirriżulta li, sakemm din il-kumpannija nnominata ma ngħatatx l-ammont ta’ NLG 400 miljun [Fjorin Olandiż (EUR 181512086.40)], il-waqt li fih hija jkollha d-dispożizzjoni libera tiegħu, dan l-ammont jibqa’ taħt il-kontroll pubbliku, u għaldaqstant fid-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali; dan huwa biżżejjed sabiex jiġi deskritt bħala riżorsi tal-Istat” (enfasi tiegħi).

51.

Diġà fl-1993, l-Avukat Ġenerali Darmon ( 20 ) kien jimmaġina “dispożizzjoni ta’ oriġini statali li tobbliga lill-individwi konsumaturi, ħaddiema, kumpanniji kummerċjali jew kull kategorija oħra ta’ persuni privati - sabiex iħallsu ammonti lil tali impriża jew lil tali settur industrijali partikolari”. [traduzzjoni mhux uffiċjali] Fil-fehma tiegħu, “ir-ratio legis tal-Artikolu [107], jiġifieri li jinżammu l-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ugwali bejn l-operaturi ekonomiċi li jkunu jinsabu f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni, jeżiġi li tali miżura tiġi kklassifikata bħala għajnuna. In-natura ‘statali’ li jsemmi l-Artikolu [107](1) tindika iktar lill-awtorità li minnha toriġina l-miżura – l-Istat u l-emanazzjonijiet tiegħu – li tfixkel għalhekk il-kundizzjonijiet normali tas-suq iktar milli l-organu jew il-persuna li tiffinanzja l-għajnuna. Id-dħul tal-Istat huwa ffinanzjat minn persuni privati, permezz ta’ taxxi diretti jew indiretti u, fl-aħħar mill-aħħar, tkun xi tkun in-natura u n-numru ta’ entitajiet intermedjarji, il-finanzjament tal-għajnuna, b’mod xi ftit jew wisq mifrux, jaqa’ fuq l-individwi u l-operaturi ekonomiċi. Fil-fehma tiegħi, u kif iddikjarajtu fis-sentenza tagħkom [tat-22 ta’ Marzu 1977Steinike u Weinlig [78/76, EU:C:1977:52], ‘huma essenzjalment l-effetti tal-għajnuna għal dak li jikkonċerna lill-impriżi jew produtturi benefiċjarji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni’ [...]. L-oriġini tal-fondi, għaldaqstant, ma tteħditx inkunsiderazzjoni b’xi mod speċjali. [...] Meta impriża tkun ivvantaġġata wara miżura derogatorja li toħroġ minn aġir preċiż adottat mill-Istat, indipendentement mill-oriġini tal-finanzjament, il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni jiġu affettwati biha, u l-Artikoli [107 u 108 TFUE]tat-trattat għandhom għalhekk japplikaw”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]

52.

Jien naqbel ukoll ma’ dak li rrilevat il-Kummissjoni fl-avviż tagħha dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat ( 21 ), jiġifieri li “[l]-oriġini tar-riżorsi mhuwiex rilevanti sakemm, qabel ma jiġu trasferiti direttament jew indirettament lill-benefiċjarji [ ( 22 )], jiġu taħt kontroll pubbliku u għalhekk ikunu disponibbli għall-awtoritajiet nazzjonali, anki jekk ir-riżorsi ma jsirux proprjetà tal-awtorità pubblika [ ( 23 )].[…] Madankollu, trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat huwa preżenti fejn l-imposti li jsiru minn persuni privati jgħaddu minn entità pubblika jew privata maħtura biex tmexxihom lill-benefiċjarji. [D]an huwa l-każ anki meta entità privata tkun maħtura bil-liġi biex tiġbor dawn l-imposti f’isem l-Istat u biex tgħaddihom lill-benefiċjarji, iżda ma tkunx permessa tuża d-dħul mill-imposti għal skopijiet oħra għajr dawk previsti mil-liġi. F’dan il-każ, l-ammonti inkwistjoni jibqgħu taħt kontroll pubbliku u għalhekk huma disponibbli għall-awtoritajiet nazzjonali, li hija raġuni biżżejjed biex dawn jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat [(sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord, C-206/06, EU:C:2008:413, punti 69 sa 75)]. Billi dan il-prinċipju japplika kemm għall-korpi pubbliċi kif ukoll għall-entitajiet privati maħtura biex jiġbru l-imposti u jipproċessaw il-pagamenti, it-tibdil fl-istatus tal-intermedjarju minn korp pubbliku għal entità privata ma għandu l-ebda rilevanza għall-kriterju tar-riżorsi tal-Istat jekk l-Istat ikompli jimmonitorja b’mod strett din l-entità [ ( 24 )]”.

53.

Fil-kawża li wasslet għas-sentenza tal-15 ta’ Lulju 2004, Pearle et, C-345/02, EU:C:2004:448, punt 37 kien hemm sitwazzjoni għal kollox differenti fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “mill-inkartament jirriżulta li l-inizjattiva biex tiġi organizzata u mwettqa l-kampanja pubbliċitarja kkonċernata oriġinat mingħand in-[Nederlandse Unie van Opticiens], assoċjazzjoni privata ta’ ottiċi, u mhux mingħand il-HBA [(Hoofdbedrijfschap Ambachten) organu professjonali rregolat mid-dritt pubbliku]. [L]-HBA serva biss bħala strument biex jinġabru u jiġu allokati riżorsi ġġenerati favur għan purament kummerċjali stabbilit minn qabel miċ-ċirku professjonali kkonċernat u li ma kellu xejn x’jaqsam fil-kuntest ta’ politika stabbilita mill-awtoritajiet Olandiżi”. (enfasi tiegħi).

54.

Biex nagħti eżempju ieħor tal-istess tip, insemmi id-deċiżjoni tal-Kummissjoni “Services bancaires universels” ( 25 ). Fil-punt 23 ta’ din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni tinnota li: il-kontribuzzjonijiet, li se jitħallsu mill-banek (jiġifieri mill-impriżi privati) lill-bank POCA bħalma huwa previst fir-responsabbiltà soċjali tagħhom, huma volontarji. Fil-prattika, mhux il-banek kollha jikkontribwixxu. Il-fondi miġbura jgħaddu sempliċiment minn idejn l-Istat, li ma għandux setgħa diskrezzjonali f’dak li jirrigwarda l-allokazzjoni tagħhom (jiġifieri li dawn il-kontribuzzjonijiet ma humiex ikkontrollati mill-Istat). Il-kontribuzzjonijiet jiġu ttrasferiti integralment lill-bank POCA. Għaldaqstant, huma ma humiex riżorsi tal-Istat (anki jekk huma jgħaddu f’idejn l-Istat qabel jitħallsu lill-benefiċjarju finali) u ma humiex għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1)TFUE (“The contributions which will be paid by the banks [i.e. by private undertakings] to the POCA bank as evidence of their social responsibility are voluntary. In practice, not all banks are contributing. The funds collected pass simply through the hands of the State who has no discretion for their allocation [i.e. those contributions are not controlled by the State]. They are transferred integrally to the POCA bank. They therefore do not constitute State resources [even if they pass through the hands of the State en route to the ultimate beneficiary] and are not an aid under [Article 107(1) TFEU]”). (enfasi tiegħi).

2.  Ir-rekwiżit ta’ oriġini tar-riżorsi partikolari

55.

Kienet żbaljata l-Qorti Ġenerali, fil-punt 208 tas-sentenza appellata, li pprovat tiddeduċi miż-żewġ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li waħda jew l-oħra miż-żewġ kundizzjonijiet “ġodda” u supplimentari (ara l-punt 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet) iridu jkunu sodisfatti biex riżorsi li joriġinaw mingħand terzi jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat.

56.

Jien naħseb (l-istess bħall-Kummissjoni) li l-ġurisprudenza ċċitata iktar ’il fuq ma fiha ebda element probatorju li jippermetti li jiġi konkluż li r-riżorsi tal-impriżi pubbliċi għandhom jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE sakemm dawn ma jitqiegħdux volontarjament għad-dispożizzjoni tal-Istat mill-proprjetarji tagħhom, jew, jiġu abbandunati mill-proprjetarji tagħhom u amministrati de facto mill-Istat.

57.

Dan bl-ebda mod ma jirriżulta mill-ġurisprudenza rilevanti fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża jiġifieri s-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, imsejħa Stardust MarineC-482/99, EU:C:2002:294, punti 37 u 38, li wara kollox ingħatat wara ż-żewġ sentenzi li fuqhom is-sentenza appellata hija intiża li tkun ibbażata.

58.

Iktar minn hekk, kif irrilevat l-Awtorità tas-sorveljanza EFTA, filwaqt li t-tieni waħda mill-kundizzjonijiet issuġġeriti mill-Qorti Ġenerali (dik tar-riżorsi abbandunati) manifestament ma għandha ebda rabta maċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ, l-ewwel waħda (it-tqegħid għad-dispożizzjoni volontarja) tikkuntrasta wkoll mal-ġurisprudenza iktar reċenti tal-Qorti Ġenerali.

59.

Fil-fatt, fis-sentenza tagħha tas-27 ta’ Settembru 2012, Franza vs Il-Kummissjoni (T-139/09, EU:T:2012:496), li ma ġietx appellata, il-Qorti Ġenerali (is-Sitt Awla) iddeċidiet (fil-punti 63 u 64) li s-sempliċi fatt li skema ta’ sussidji tkun iffinanzjata parzjalment minn kontribuzzjonijiet volontarji ta’ oriġini privata ma huwiex biżżejjed biex jeskludi l-eżistenza ta’ riżorsi tal-Istat peress li l-kriterju rilevanti ma huwiex l-oriġini tar-riżorsi imma l-livell ta’ intervent tal-awtorità pubblika fid-definizzjoni tal-miżuri inkwistjoni u tal-metodu ta’ kif jiġu ffinanzjati, u dan anki jekk il-kontribuzzjonijiet ma humiex ta’ natura obbligatorja.

D. Il-kontroll tal-awtoritajiet pubbliċi huwa determinanti

60.

Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti li, biex jikkwalifikaw bħala “riżorsi tal-Istat”, huwa biżżejjed li r-riżorsi kkonċernati “jibqgħu konsistentement taħt il-kontroll pubbliku u għaldaqstant għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti” (ara l-punt 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet).

61.

F’dan ir-rigward, naħseb li, fil-punti 212, 214 u 215 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta tat interpretazzjoni restrittiva ħafna tal-kunċett ta’ “kontroll” fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kwistjoni dwar jekk l-Istat Daniż kienx jeżerċita, permezz tal-Fond TV2, kontroll fuq ir-riżorsi ittrasferiti minn TV2 Reklame lil TV2.

62.

Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali tefgħat l-enfasi biss fuq il-possibbiltajiet ta’ intervent tal-Istat fir-rigward tad-dħul mir-reklamar fil-kuntest tat-trasferiment tar-riżorsi tal-Fond TV2 lil TV2 u ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-influwenza eżerċitata mill-Istat fil-kuntest tat-trasferiment tal-benefiċċju minn TV2 Reklame lil Fond TV2 (ara wkoll il-premessi 80 u 81 tad-deċiżjoni kontenzjuża).

63.

L-argumenti mressqa mill-Qorti Ġenerali fil-punti 214 sa 217 tas-sentenza appellata jidhru fil-fatt li jeżiġu li l-ministru tal-kultura jkollu, f’dan il-każ, is-setgħa li jalloka r-riżorsi ta’ TV2 Reklame li huwa ordna li jinżammu għal skop differenti mit-trasferiment lil Fond TV2 biex huma jkunu jistgħu jitqiesu bħala “riżorsi tal-Istat”, peress li l-ħlas tagħhom lil fond TV2 mingħajr l-obbligu li dan tal-aħħar jittrasferixxihom lil TV2 ma għandux l-effett li jista’ jikklassifikahom bħala “riżorsi tal-Istat”.

64.

Issa, kif irrilevat ġustament il-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali ssemmi hija stess fis-sentenza appellata (punt 182) li jirriżulta mill-Artikolu 29(2) tal-liġi tal-1994 li l-Fond TV2 kien mibni mid-dħul iġġenerat mir-reklamar fuq TV2. Jirriżulta wkoll mill-istess artikolu li kien il-ministru tal-kultura li ddeċieda fuq il-parti mid-dħul ta’ TV2 Reklame li kellha titħallas lill-Fond TV2 ( 26 ). Kif esponiet il-Qorti Ġenerali fil-punt 181 tas-sentenza appellata u kid tindika l-premessa 81 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-parti mid-dħul akkumulat ta’ TV2 Reklame li ma kinitx tħallset lill-Fond TV2 setgħat tintuża mill-ministru tal-kultura – bil-kunsens tal-kumitat tal-finanzi ta’ Folketing (il-Parlament Daniż) – għall-iskopijiet ta’ rimbors tal-garanzija Statali mitluba qabel jew għal kull skop kulturali ieħor (ara l-Artikolu 33 tal-liġi tal-1994 ( 27 )).

65.

Għaldaqstant, l-Istat kellu d-drittijiet kollha u kontroll komplut fuq id-dħul ta’ TV2 Reklame u jirriżulta direttament mil-leġiżlazzjoni li dawn ir-riżorsi setgħu jservu għal skopijiet oħra differenti mit-trasferiment lill-Fond TV2.

66.

Sa fejn il-ministru tal-kultura kellu l-possibbiltà li jiddeċiedi li r-riżorsi jservu għal skop ieħor differenti mit-trasferiment lill-Fond TV2, għandu jiġi konkluż li l-Istat kien jikkontrolla dawn ir-riżorsi, indipendentement mill-mod li bih il-ministru tal-kultura, fil-fatt, iddeċieda li juża dawn ir-riżorsi matul xi sena partikolari.

67.

Barra minn hekk, huwa biss il-ministru tal-kultura li seta’ jiddeċiedi l-ammont li għandu jkun ittrasferit, għal sena partikolari, mill-Fond TV2 lil TV2, peress li t-trasferiment ta’ riżorsi tal-Fond TV2 lil TV2 seta’ jsir biss skont il-baġit ta’ TV2, kif stabbilit mill-ministru tal-kultura ( 28 ).

68.

Għaldaqstant, jien naqbel mal-Kummissjoni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, min-naħa, meta ma ħaditx inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tal-preżenza jew le ta’ riżorsi tal-Istat ( 29 ), il-fatt li l-Istat kellu d-drittijiet kollha u kontroll sħiħ fuq ir-riżorsi ta’ TV2 Reklame u seta’ jiddeċiedi jekk dawn ir-riżorsi kellhomx ikunu ittrasferiti lill-Fond TV2 jew użati għal skopijiet oħra, kulturali pereżempju, u, min-naħa l-oħra, meta ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-Istat kien jikkontrolla totalment ir-riżorsi tal-Fond TV2 u seta’ għaldaqstant jiddeċiedi unilateralment il-mument li fih dawn ir-riżorsi kellhom jiġu ttrasferiti lil TV2 kif ukoll l-ammont ta’ dan it-trasferiment.

E. Il-Qorti Ġenerali interpretat b’mod żbaljat is-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C‑379/98, EU:C:2001:160)

69.

Biex tiġġustifika l-argument tagħha fuq l-insuffiċjenza tal-kontroll pubbliku eżerċitat mill-awtoritajiet Daniżi biex ir-riżorsi inkwistjoni jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala “riżorsi tal-Istat”, il-Qorti Ġenerali qabblet din il-kawża ma’ dik li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160).

70.

Infakkar li jkun hemm “riżorsi tal-Istat” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE meta r-riżorsi ta’ oriġini privata jgħaddu taħt il-kontroll pubbliku permezz ta’ fond.

71.

Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-finanzjament ta’ obbligu għax-xiri tal-elettriku b’taxxa imposta fuq ix-xerrejja tal-elettriku u li jgħaddu taħt il-kontroll tal-Istat permezz ta’ fond jikkostitwixxi intervent permezz tar-riżorsi tal-Istat ( 30 ).

72.

Bl-istess mod, il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikat bħala għajnuna mill-Istat l-obbligu ta’ xiri tal-elettriku ġġenerat mir-riħ iffinanzjat mill-kontribuzzjoni għall-ispejjeż tas-servizz pubbliku tal-elettriku. Il-kriterju ta’ “riżorsi tal-Istat” kien sodisfatt minħabba l-kontroll pubbliku fuq il-fondi ġġenerati mill-kontribuzzjoni għas-servizz pubbliku tal-elettriku (CSPE) u amministrat mill-Caisse des dépôts et consignations ( 31 ).

73.

Madankollu, kif hu rrilevat minn Fromont u Cartier-Bresson “il-Qorti tal-Ġustizzja ma tieqafx biss sal-istatut tal-organu li permezz tiegħu jgħaddu r-riżorsi. Hija tivverifika każ b’każ l-eżistenza ta’ kontroll pubbliku fuq l-użu tar-riżorsi. Fis-sentenza [tal-15 ta’ Lulju 2004, Pearle et, C-345/02, EU:C:2004:448, punt 41], dwar il-finanzjament ta’ kampanja pubbliċitarja favur l-ottiċi, ir-riżorsi li jiffinanzjaw dan ir-reklamar inġabru minn impriżi privati, minn korp professjonali rregolat mid-dritt pubbliku. Il-Qorti tal-Ġustizzja skartat il-kriterju ta’ riżorsi tal-Istat peress li dak l-organu ‘qatt ma kellu l-poter li juża kif irid’ il-kontribuzzjonijiet, li kienu ‘destinati speċifikament għall-finanzjament ta[l-]kampanja [pubbliċitarja]’. Bl-istess mod, il-kunsill tal-Istat (Conseil d’Etat) [Franċiż] ma kklassifikax bħala għajnuna mill-Istat digriet li jestendi, b’applikazzjoni [...] tal-Kodiċi rurali u tas-sajd marittimu (Code rural et de la pêche maritime), ftehim li jistabbilixxi l-kontribuzzjonijiet fil-kuntest ta’ organizzazzjoni interprofessjonali agrikola. Huwa qabad mal-fatt li l-azzjonijiet iffinanzjati b’dawk il-kontribuzzjonijiet kienu implementati b’mod awtonomu mill-organizzazzjoni interprofessjonali li kienet tirċevihom, mingħajr ma r-riżultat ta’ dawk il-kontribuzzjonijiet qatt tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi (KS, 7 ta’ Mejju 2008, Coopérative Cooperl Hunaudaye : Ġabra. KS 2008, tabelli, p. 605-640. E. Glaser, Les cotisations volontaires obligatoires perçues par les organisations interprofessionnelles : Dr. adm. 2008, comm. 160). Għall-istess raġunijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li digriet ta’ estenzjoni, li jiġi adottat fir-rigward ta’ ftehim konkluż fi ħdan l-organizzazzjoni professjonali tad-dundjani ma kienx jissodisfa l-kriterju ta’ riżorsi tal-Istat [sentenza tat-30 ta’ Mejju 2013, Doux Élevage u Coopérative agricole UKL-ARREE, C 677/11, EU:C:2013:348SNC]” (enfasi tiegħi) ( 32 ).

74.

Min-naħa l-oħra, fis-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160), il-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet ukoll il-klassifikazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat, peress li l-vantaġġi mogħtija lill-produtturi tal-enerġija alternattiva kienu “ffinanzjati esklużivament” minn impriżi privati ta’ produzzjoni tal-elettriku, permezz ta’ fondi li l-Istat “fl-ebda mument ma kellu l-kontroll” tagħhom u li konsegwentement “ma joħorġu qatt , fil-fatt, barra mis-settur privat” (ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali fil-kawża PreussenElektra, C‑379/98, EU:C:2000:585, punt 166). Fuq l-istess linja, is-sentenza tal-5 ta’ Marzu 2009, UTECA (C-222/07, EU:C:2009:124; iċċitata wkoll mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata, kienet tikkonċerna, l-istess bħal fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C‑379/98, EU:C:2001:160), sitwazzjoni li fiha r-riżorsi kkonċernati ma kienu, fl-ebda mument, ħarġu barra mill-isfera privata.

75.

Kif tajjeb kitbet Bacon ( 33 ), il-prinċipju PreussenElektra huwa applikabbli biss meta l-ispiża tas-ussidju huwa sostnut kompletament mill-operaturi privati suġġett għall-obbligu ta’ xiri, mingħajr ebda kontribuzzjoni permezz ta’ imposta rregolata (“(t)he PreussenElektra principle will (...) only apply where the cost of the subsidy is borne entirely by the private operators subject to the purchase obligation, without any contribution via a regulated levy”).

76.

Kif jirriżulta wkoll mis-sentenzi tal-15 ta’ Lulju 2004, Pearle et (C-345/02, EU:C:2004:448) u tat-30 ta’ Mejju 2013, Doux Élevage u Coopérative agricole UKL-ARREE (C 677/11, EU:C:2013:348, punti 32 u 36, jidher li r-ratio decidendi kien il-fatt li l-ammonti miġbura permezz ta’ imposta ma kinux tqgħidu għad-dispożizzjoni tal-Istat, iżda kienu ġew rriżervati għal dawk li kienu ħallsuhom (“the proceeds from the levy were not available to the State, but were ringfenced for the direct benefit of those who paid it”) ( 34 ).

77.

Skont is-sentenza appellata, din il-kawża ma’ dik li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160).

78.

Wara li ddeċidiet fil-punt 209 tas-sentenza tagħha li ma jistax jitqies li riżorsi jkunu taħt kontroll pubbliku u jikkostitwixxu, għaldaqstant, riżorsi tal-Istat minħabba s-sempliċi fatt li, permezz ta’ leġiżlazzjoni, l-Istat jippreskrivi lil terz użu partikolari tar-riżorsi tiegħu stess, il-Qorti Ġenerali pparagunat, fil-punt 213, il-fatti ta’ din il-kawża ma’ dawk tal-kawża li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160), u esponiet li x-xebh bejn dawn iż-żewġ kawżi qiegħed fil-fatt li, “f’din l-aħħar kawża, l-Istat kien stabbilixxa prezzijiet minimi għax-xiri tal-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, filwaqt li, f’dan il-każ, l-awtoritajiet Daniżi kellhom is-setgħa li jistabbilixxu, essenzjalment, somma massima li TV2 Reklame kellha tħallas lil TV2 għad-disponibbiltà, minn din tal-aħħar, ta’ ħin ta’ xandir ta’ reklamar għall-benefiċċju tal-klijenti tal-ewwel waħda”.

79.

Jien naħseb, min-naħa l-oħra ( 35 ), li ż-żewġ kawża huma kompletament distinti kemm fil-fatt kif ukoll fid-dritt.

80.

Min-naħa, din il-kawża tikkonċerna t-trasferimenti ta’ riżorsi minn impriża pubblika wara deċiżjoni meħuda kull sena mill-ministru tal-kultura, mentri fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160), kien hemm dispożizzjoni leġiżlattiva ġenerali dwar it-trasferimenti imposti fuq ċerti impriżi għall-benefiċċju ta’ kategorija oħra ta’ operaturi (essenzjalment privati).

81.

Min-naħa l-oħra, kif irrilevat il-Kummissjoni, fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160), il-kumpannija inkwistjoni (PreussenElektra) ma kinitx ingħatat bħala missjoni li timmaniġġja miżura ta’ għajnuna, peress li ma kienx hemm sistema ta’ kumpens li biha l-kumpanniji li kienu jinkorru ż-żieda fl-ispiża kienu jirċievu kumpens għal dan il-għan.

82.

Is-soluzzjoni adottata fl-imsemmija sentenza, ma tistax għaldaqstant tapplika f’sitwazzjoni fejn l-Istat ħoloq entità ġuridika distinta, bħalma hija TV2 Reklame u nkarigaha li timmaniġġja miżura ta’ għajnuna ( 36 ).

83.

Min-naħa l-oħra, il-fatti ta’ dan il-każ jixbhu ħafna dawk tal-kawża li wasslet għas-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413.

84.

Kumpannija pubblika (SEP) kien ġiet inkarigata biex tirċievi l-ammonti li jirriżultaw minn żieda fil-prezz li l-Istat Olandiż kien impona, permezz ta’ liġi, fuq ix-xerrejja tal-elettriku sabiex jiġġieled l-ispejjeż mhux konformi mas-suq. Fil-prattika, din iż-żieda kienet titħallas lill-amministratur tan-netwerk li, kull sena, kellu jgħaddi l-prodott lil SEP. Din żammet imbagħad NLG 400 miljun (EUR 181512086.40) biex tkopri l-ispejjeż mhux konformi mas-suq li dehru matul is-sena 2000 u bagħtet l-eċċess lill-ministru.

85.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet f’dik il-kawża, l-ewwel nett, li ma kienx rilevanti li dik il-kumpannija nnominata (SEP) kienet fl-istess waqt l-uffiċċju ċentrali tat-taxxa miġbura, l-amministratur tal-fondi miġbura u l-benefiċjarju ta’ parti minn dawk il-fondi, peress li kien possibbli li ssir distinzjoni bejn id-diversi rwoli ta’ SEP u ta’ kontrollur tal-użu tal-fondi, bil-konsegwenza, skont il-Qorti tal-Ġustizzja (punt 70 tas-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C 206/06, EU:C:2008:413), li “sakemm din il-kumpannija nnominata ma ngħatatx l-ammont ta’ [NLG]400 miljun [EUR 181512086.40],, il-waqt li fih hija jkollha d-dispożizzjoni libera tiegħu, dan l-ammont jibqa’ taħt il-kontroll pubbliku, u għaldaqstant fid-dispożizzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali; dan huwa biżżejjed sabiex jiġi deskritt bħala riżorsi tal-Istat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, [imsejħa Stardust Marine,]C-482/99, [EU:C:2002:294], punt 37)”.

86.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat, imbagħad, li l-miżura inkwistjoni f’dik il-kawża kienet differenti minn dik involuta fis-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C‑379/98, EU:C:2001:160), “li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fil-punt 59, li l-obbligu, impost fuq impriżi privati ta’ provvista ta’ elettriku, li jixtru, bi prezzijiet minimi fissi l-elettriku prodott minn sorsi ta’ enerġija li jiġġeddu ma jwassal għal ebda trasferiment dirett jew indirett ta’ riżorsi tal-Istat lill-impriżi li jipproduċu dan it-tip ta’ elettriku. F’dan il-każ tal-aħħar, l-impriżi ma ġewx imqabbda mill-Istat sabiex jamministraw riżorsi tal-Istat, iżda kienu marbuta b’obbligu ta’ xiri permezz tar-riżorsi finanzjarji tagħhom” (sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 74).

87.

Bl-istess mod bħall-kawża li wasslet għas-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, TV2 Reklame hija stabbiliment pubbliku awtonomu maħluq bil-għan li jiġbor riżorsi permezz tal-bejgħ ta’ ħin għar-reklamar fuq TV2 u li jamministra dawn ir-riżorsi.

88.

Bl-istess mod, skont il-punt 32 tad-digriet tat-22 ta’ Ottubru 2014, Elcogás, (C-275/13, mhux ippubblikata EU:C:2014:2314), “b’kuntrast mal-kawża prinċipali, fil-kawża li wasslet għas-sentenza [tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C-379/98, EU:C:2001:160)], fl-ewwel lok, l-impriżi privati kienu marbutin biss b’obbligu ta’ xiri permezz tar-riżorsi finanzjarji tagħhom stess [(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 74)]. Fit-tieni lok, il-fondi inkwistjoni ma setgħux jitqiesu bħala riżorsa tal-Istat peress li fl-ebda mument ma kienu taħt il-kontroll pubbliku u ma kien jeżisti ebda mekkaniżmu, stabbiliti u rregolat mill-Istat Membru, ta’ kumpens għaż-żieda fil-prezz li inkorrew l-impriżi privati, li biha l-Istat kien jiggarantixxi lil dawk l-impriżi li jkoprilhom din iż-żieda fil-prezz [(ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, [C-262/12,] EU:C:2013:851, punt 36)]”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]

89.

L-istess raġunament japplika mill-bqija fir-rigward tal-Fond TV2, peress li din hija stabbiliment pubbliku u li l-ministru seta’, barra minn hekk, jiddisponi mir-riżorsi tal-fond.

90.

L-istess bħas-sentenzi ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 36 iktar ’il fuq, il-leġiżlatur stabbilixxa skema li biha l-kumpannija pubbliku (f’dan il-każ, TV2 Reklame) tibbenefika minn kumpens għall-għajnuna li hija tamministra, f’dan il-każ fil-forma ta’ dritt li tikkummerċjalizza l-ħin għar-reklamar ta’ TV2.

91.

Ma’ dan jiżdied il-fatt li TV2 Reklame ma kinitx suġġett għall-obbligu ta’ xiri mingħand TV2 permezz tar-riżorsi finanzjarji tagħha, u dan b’kuntratt ma’ kif kien il-każ fis-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra, C-379/98, EU:C:2001:160. Min-naħa l-oħra, jirriżulta mil-leġiżlazzjoni Daniża li TV2 kellha tħalli xi ħinijiet għar-reklamar għad-dispożizzjoni ta’ TV2 Reklame u li TV2 Reklame ma kinitx, għaldaqstant, obbligata li tixtri l-ħin għar-reklamar mingħand TV2 bi prezz iffissat minn qabel, kif kien il-każ fl-imsemmija sentenza.

92.

Minn dan isegwi li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kkunsidrat li din il-kawża kienet paragunabbli ma’ dik li wasslet għas-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra, (C-379/98, EU:C:2001:160); interpretazzjoni żbaljata li kellha rwol essenzjali fil-motivazzjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali biex tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża.

F. Assenza ta’ differenza fir-rigward tal-oriġini tar-riżorsi bbażati fuq id-drittijiet mil-liċenzja u d-dħul mir-reklamar

93.

Jien naqbel mal-Kummissjoni li d-distinzjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali bejn l-oriġini tad-dħul mir-reklamar ittrasferit minn TV2 Reklame lil TV2 permezz tal-Fond TV2 u dik tar-riżorsi bbażati fuq id-drittijiet mil-liċenzja awdjoviżiva ttrasferiti mill-Fond TV2 lil TV2 la hija loġika u lanqas iġġustifikata f’dan il-każ.

94.

Fil-fatt, huwa diffiċli li wieħed jagħraf kif ir-riżorsi provenjenti mill-ħlas li l-liġi timponi fuq l-utenti privati biex jaċċedu għall-kanali tat-televiżjoni tas-servizz pubbliku jiddistingwu ruħhom mill-ħlas magħmul mill-persuni privati li jirreklamaw biex jiksbu ħin għar-reklamar f’dawk il-mezzi. Fiż-żewġ każijiet, dawn huma riżorsi provenjenti minn terzi persuni li jitħallsu lil impriża pubblika, kemm jekk hija DR jew TV2 Reklame, bħala korrispettiv.

95.

L-iżbalji ta’ liġi li rrilevajt juru r-raġunijiet li għalihom il-Qorti Ġenerali waslet għall-konklużjoni li dawn iż-żewġ tipi ta’ riżorsi kellhom jiġu ttrattati b’mod differenti, għalkemm jinsabu fl-istess sitwazzjoni fir-rigward tal-oriġini tagħhom.

G. Konfużjoni tal-kunċetti ta’ “Riżorsi ta’ l-Istat” u ta’ “vantaġġi”

96.

Fl-aħħar nett, jien naqbel mal-Kummissjoni li, b’mod partikolari, mill-punt 211 tas-sentenza appellata jirriżulta li l-Qorti Ġenerali tidher li tħallat il-kunċetti ta’ “riżorsi tal-Istat” u ta’ “vantaġġ” (ara, f’dan ir-rigward, il-punti 175 sa 220 tas-sentenza appellata).

97.

Issa, il-kwistjoni dwar jekk it-trasferiment tar-riżorsi kkonċernati jikkostitwixxix vantaġġ hija irrilevanti għall-punt dwar jekk dawn ir-riżorsi għandhomx jitqiesu bħala “riżorsi tal-Istat” fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Din il-kwistjoni tista’ tikkonċerna biss waħda oħra mill-erba’ kundizzjonijiet meħtieġa għall-konstatazzjoni ta’ eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, fis-sens ta’ dan l-artikolu, jiġifieri li l-miżura inkwistjoni tkun selettiva, jiġifieri li hija tiffavorixxi “ċerti impriżi jew ċerti produzzjonijiet”.

IV. Fuq l-ispejjeż

98.

Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tal-imsmemi regolament, kull parti li titlef għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li TV2 A/S tilfet hija għandha tbati l-ispejjeż tal-Kummissjoni u ta’ Viasat kif mitluba minnhom. Skont l-Artikolu 140(1) tar-Regoli tal-Proċedura, li huwa applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) ta’ dawn ir-regoli, l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni li intervjenew fil-vertenza għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom stess. Ir-Renju tad-Danimarka, bħala intervenjenti quddiem il-Qorti Ġenerali, għandu jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu. Skont l-Artikolu 140(2) tal-imsemmija Regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tiegħu, l-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess meta hija tkun intervjeniet fil-kawża. Konsegwentement, l-Awtorità tas-Sorveljanza EFTA għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess.

V. Konklużjoni

99.

Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:

–

tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta’ Settembru 2015, T‑674/11, TV2/Danmark vs Il-Kummissjoni, inkwantu din annullat id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/839/UE, tal-20 ta’ April 2011, dwar il-miżuri implimentati mid-Danimarka (C 2/03) għal TV2/Danmark minħabba biss li l-Kummissjoni kkunsidrat hemmhekk li d-dħul mir-reklamar għas-snin 1995 utas-sena 1996 li rċevew TV2/Danmark permezz tal-Fond TV2 kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat;

–

tiċħad fil-mertu t-tielet kap ta’ talbiet magħmul b’mod sussidjarju mir-rikorrenti fl-ewwel istanza; u

–

tikkundanna lir-rikorrenti fl-ewwel istanza għall-ispejjeż tal-Kummissjoni Ewropea u ta’ Viasat Broadcasting UK Ltd; u

–

Tiddeċiedi li r-Renju tad-Danimarka u l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom stess.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) Sentenza tal-24 ta’ Settembru 2015, T-674/11, EU:T:2015:684 (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).

( 3 ) Deċiżjoni tal-20 ta’ April 2011 dwar il-miżuri implimentati mid-Danimarka (C 2/03) għal TV2/Danmark (ĠU 2011, L 340, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).

( 4 ) Ara s-sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 63 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 5 ) Ara s-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 15 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 6 ) Ara s-sentenzi tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, imsejħa Stardust Marine, C-482/99, EU:C:2002:294, punt 24; tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 16, kif ukoll id-digriet tat-22 ta’ Ottubru 2014, Elcogás, C-275/13, mhux ippubblikat, EU:C:2014:2314, punt 21.

( 7 ) Ara s-sentenzi tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, imsejħa Stardust MarineC-482/99, EU:C:2002:294, punt 52; tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 17, kif ukoll id-digriet tat-22 ta’ Ottubru 2014, Elcogás, C-275/13, mhux ippubblikat, EU:C:2014:2314, punt 22.

( 8 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, imsejħa Stardust MarineC-482/99, EU:C:2002:294, punt 36; tat-30 ta’ Mejju 2013, Doux Élevage u Coopérative agricole UKL-ARREE, C-677/11, EU:C:2013:348, punt 34, u tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 19.

( 9 ) Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra, C-379/98, EU:C:2001:160, punt 58; tat-30 ta’ Mejju 2013, Doux Élevage u Coopérative agricole UKL-ARREE, C-677/11, EU:C:2013:348, punt 26, kif ukoll tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 20.

( 10 ) Sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni, imsejħa Stardust Marine, C-482/99, EU:C:2002:294, punt 23. Ara wkoll il-ġurisprudenza partikolarment rilevanti f’din il-kawża, li ser nittratta fid-dettall fil-punti 36 u 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 11 ) Jiġifieri li l-fatt li TV2 Reklame kienet kumpannija pubblika proprjetà tal-Istat kellu jwassal lill-Qorti Ġenerali biex tikkunsidra li r-riżorsi inkwistjoni kienu jikkostitwixxu “riżorsi ta’ l-Istat”.

( 12 ) Jiġifieri li TV2 Reklame u l-Fond TV2 kienu nkarigati mill-awtoritajiet Daniżi biex jimmaniġġjaw il-fluss ta’ dħul mir-reklamar tax-xerrej ta’ ħin għar-reklamar lejn TV2 u, għaldaqstant, biex jimmaniġġjaw skema ta’ għajnuniet.

( 13 ) Jiġifieri li l-awtoritajiet Daniżi kellhom marġni ta’ diskrezzjoni biex jistabbilixxu jekk u sa fejn id-dħul mir-reklamar jiġi ttrasferit lil TV2.

( 14 ) Sentenza tat-3 ta’ April 2014, Franza vs Il-Kummissjoni, C-559/12 P, EU:C:2014:217, punti 78 u 79 u l-ġurisprudenza ċċitata. Fil-fatt, fil-punti 181 sa 186 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali fakkret il-leġiżlazzjoni Daniża li hija kienet esponiet fid-deċiżjoni kontenzjuża, mingħajr ma ġabet fid-dubju din il-konstatazzjoni tal-fatti, fejn illimitat ruħha biex tislet il-konsegwenzi fil-liġi (fil-fehma tiegħi, żbaljati) li joħorġu miċ-ċirkustanzi stabbiliti mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni msemmija.

( 15 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi għas-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2000, Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, C-83/98 P, EU:C:2000:248, punt 50. Fil-fatt,“lottery proceeds (even if the operation is run by a private company), part of which are allocated by law to a fund, amount to ‘State resources’”. Ara Pesaresi, N., Van de Casteele, K., Flynn, L., u Siaterli, Ch., (ed.), EU Competition Law, Volume IV, State Aid, Book One, Claeys & Casteels, 2016, p. 213. Ara d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni tad-9 ta’ April 2002, Awtorizzazzjoni tal-għajnuna tal-Istat fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 87 u 88 [KE] – Każ li fir-rigward tiegħu l-Kummissjoni ma qajmet l-ebda oġġezzjoni (kawżi N 560/01 u NN 17/02, Brighton West Pier) (ĠU 2002 C 239, p. 2) u tas-27 ta’ Mejju 2003, Awtorizzazzjoni tal-għajnuna tal-Istat fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 87 u 88 [KE] – Każ li fir-rigward tiegħu l-Kummissjoni ma qajmet l-ebda oġġezzjoni kawża NN 11/02, UK National Heritage Memorial Fund, (ĠU 2003, C 187, p. 9).

( 16 ) Ara wkoll is-sentenza tat-2 ta’ Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni, 173/73, EU:C:1974:71, punt 35. Ara Latullaie, F., L’obligation d’achat d’électricité éolienne, une aide d’Etat ?, Dr. env., Lulju-Awwissu 2012, Nru 23, p. 242, Durand, E., L’affaire Vent de Colère : une légère brise avant la tempête, JCP A, 2013, Nru 48, p. 2345, u Ronzano, A., Notion d’intervention ou de ressources d’État, RDLC, 3-2013, Nru 53647.

( 17 ) Ara l-premessi 80, 89 u 90 tad-deċiżjoni kontenzjuża. L-Artikolu 31(1) tal-Bekendtgørelse af lov om radio- og fjernsynsvirksomhed (Liġi Daniża kkodifikata Nru 578 dwar is-servizz tax-xandir), tal-24 ta’ Ġunju 1994 (iktar ’il quddiem “il-Liġi tal-1994”) (Anness A.4 tal-appell, paġna 99) huwa fformulat kif ġej: “Il-ministru tal-kultura għandu joħloq kumpannija pubblika ta’ responsabbiltà limitata responsabbli mill-bejgħ tal-ħin għar-reklami ta’ TV2 (TV2 Reklame A/S). Il-kapital tal-kumpannija ikun sottoskritt mill-Istat. Il-ministru għandu japprova l-istatuti tal-kumpannija u l-emendi fihom”.

( 18 ) Sentenzi tat-30 ta’ Mejju 2013, Doux Élevage u Coopérative agricole UKL-ARREE, C-677/11, EU:C:2013:348, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal-15 ta’ Jannar 2013, Aiscat vs Il-Kummissjoni, T-182/10, EU:T:2013:9, punt 104.

( 19 ) Sentenza tal-10 ta’ Novembru 2011, Elliniki Nafpigokataskevastiki et vs Il-Kummissjoni, T-384/08, mhux ippubblikata, EU:T:2011:650, punt 87 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 20 ) Ara l-konklużjonijiet tiegħu fil-kawża Sloman Neptun, (C-72/91 u 73/91, EU:C:1992:130, punti 40 u 41 (imma wkoll il-punti 12 sa 46). Ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħu fil-Kawża Kirsammer-Hack, C-189/91, EU:C:1992:458, punti 18 sa 27), anki jekk dak iż-żmien il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet din l-interpretazzjoni u adottat l-approċċ iktar restrittiv.

( 21 ) Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-[TFUE], (ĠU 2016, C 262, p. 13 et seq).

( 22 ) Sentenzi tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 70; tas-16 ta’ Mejju 2000, Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, C-83/98 P, EU:C:2000:248, punt 50.

( 23 ) Il-Kummissjoni tiċċita s-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 1996, Air France vs Il-Kummissjoni, T-358/94, EU:T:1996:194, punti 65 sa 67 tgħid li “dwar għajnuna mogħtija mill-Caisse des dépôts et consignations, li kienet iffinanzjata permezz ta’ depożiti volontarji ta’ ċittadini li setgħu jiġu rtirati fi kwalunkwe mument. Dan ma jneħħi xejn mill-konklużjoni li dawn il-fondi kienu riżorsi tal-Istat, peress li l-Caisse setgħat tużahom skont il-bilanċ bejn id-depożiti u l-ħruġ, peress li kienu permanentement għad-dispożizzjoni tagħha. Ara wkoll, is-sentenza [...] tas-16 ta’ Mejju 2000, Franza vs Ladbroke Racing u Il-Kummissjoni, C-83/98 P, ECLI:EU:C:2000:248, punt 50” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

( 24 ) Ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/528/UE dwar miżura ta’ għajnuna mill-Istat C 24/09 (ex NN 446/08) — Għajnuna tal-Istat favur impriżi b’konsum enerġetiku qawwi, Liġi Awstrijaka dwar l-Enerġija Ekoloġika fl-Awstrija — liġi dwar l-enerġija ekoloġika (ĠU 2011, L 235, p. 42), premessa 76, ikkonfermata b’sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2014, T-251/11, Awstrija vs Il-Kummissjoni, EU:T:2014:1060 (din tal-aħħar ma ġietx appellata).

( 25 ) Deċiżjoni Nru 514/01 tat-13 ta’ Frar 2002, Awtorizzazzjoni tal-għajnuna tal-Istat fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 87 u 88 [KE] – Każ li fir-rigward tiegħu l-Kummissjoni ma qajmet l-ebda oġġezzjoni (Modernizzazzjoni tas-sistema ta’ ħlas ta’ servizzi u provvista tal-aċċess għas-servizzi bankarji universali mill-uffiċċji tal-posta) (ĠU 2003, C 186, p. 17, punt 23).

( 26 ) Il-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu jipprovdi li l-parti li tmur għand TV2 mid-drittijiet tal-liċenzja dovuti mid-detenturi ta’ apparat tar-radju u tat-televiżjoni jmorru f’fond speċjali, imsejjaħ il-“Fond Tv2” u mmaniġġjat mid-direttorat ċentrali.

( 27 ) Ara wkoll il-premessi 81 u 84 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Skont l-Artikolu 33 tal-liġi dwar ir-radju u t-televiżjoni (Anness A.4 fl-appell, paġna 99), “[I]l-parti mill-benefiċċju akkumulat ta’ TV2 Reklame li ma jkunx tħallas lill-Fond TV2 tista’ tintuża mill-ministru tal-kultura, bil-kunsens tal-kumitat tal-finanzi ta’ Folketing, għall-iskopijiet tar-rimbors tal-garanzija Statali mitluba qabel jew għal kull skop kulturali ieħor”.

( 28 ) L-Artikolu 30 tal-Liġi tal-1994 (Anness A.4 fl-appell, paġna 98 u 99) jipprevedi fil-paragrafi 1 sa 3 tiegħu, dan li ġej: Paragrafu 1 “[l]-attivitajiet kollha ta’ TV2 għandhom ikunu ffinanzjati mis-somma allokata mill-Fond TV2, skont il-baġit stabbilit mill-ministru tal-kultura, u mid-dħul li jkun ġej mill-bejgħ ta’ programmi u servizzi oħra, minn sussidji, eċċ. li “[s]abiex jiġu żgurati r-riżorsi neċessarji għall-eżerċizzju tal-attivitajiet ta’ TV2, għandha tinħoloq garanzija mill-Istat, li l-ammont tagħha jiġi stabbilit mill-ministru, bil-kunsens tal-kumitat tal-finanzi ta’ Folketing”, u li “[i]nkwantu l-attivitajiet kollha ta’ programmazzjoni jistgħu jiġu eżerċitati grazzi għad-dħul imsemmi fil-paragrafu 1, id-direttorat ċentrali jista’, bl-għajnuna tal-ministru jagħmel użu mill-garanzija tal-Istat. Din tiggarantixxi s-self ikkuntrattat mill-Fond TV2 u titħallas u tiġi rrimborsata mill-fond”.

( 29 ) Il-Kummissjoni tfakkar l-ewwel argument tagħha fejn tgħid li r-riżorsi inkwistjoni f’dan il-każ huma riżorsi tal-Istat, jekk xejn għax jiġu minn kumpannija pubblika kkontrollata mill-Istat, u tosserva li l-argumenti tagħha u l-konklużjoni tagħha ma jistgħux jiġu invokati biex jiġi kkunsidrat li, fil-fehma tagħha, jeħtieġ li ssir tali analiżi. Jien naqbel ma’ din it-teżi (ara l-punt 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet).

( 30 ) Sentenza tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C‑206/06, EU:C:2008:413. Ara Fromont, M., u Cartier-Bresson, A., Fasc. 256: Aides économiques. – Notion. Typologie, JurisClasseur Administratif, 20 ta’ Jannar 2015, p. 19.

( 31 ) Sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Association Vent De Colère! et, C‑262/12, EU:C:2013:851. Ara Fromont, M., u Cartier-Bresson, A., op. cit., p. 19.

( 32 ) Ara Fromont, M., u Cartier-Bresson, A., op. cit., p. 18 u 19.

( 33 ) Bacon, K., European Union Law of State Aid, Oxford University Press, 2017, p. 66, paragrafu 2.106 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 454 (enfasi tiegħi).

( 34 ) Bacon, op. cit., p. 63, paragrafu 2.100. Qabbel mas-sentenzi tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C‑206/06, EU:C:2008:413, punt 72 u tal-20 ta’ Settembru 2007, Salvat père & fils et vs Il-Kummissjoni, T-136/05, EU:T:2007:295, punt 162, li fiha l-konklużjoni kienet differenti.

( 35 ) L-istess bħal Bacon, op. cit., li wara l-kummentarju tiegħu dwar is-sentenza tat-13 ta’ Marzu 2001, PreussenElektra (C‑379/98, EU:C:2001:160), ikompli billi jsostni li “rather different example of the analysis of payments from private parties was the advertising revenues paid to the Danish broadcaster TV2, which the [General] Court held were not State resources despite the fact that the Danish authorities could restrict the percentage of those revenues that was transferred to TV2” (l-enfażi tiegħi).

( 36 ) Sentenzi tas-17 ta’ Lulju 2008, Essent Netwerk Noord et, C-206/06, EU:C:2008:413, punt 74 u tad-19 ta’ Diċmebru 2013, Association Vent de Colère, C-262/12, EU:C:2013:851, punt 35 kif ukoll id-digriet Elcogás, C-275/13, mhux ippublikata, EU:C:2014:2314, punt 32.

Full & Egal Universal Law Academy