ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έβδομο τμήμα)
της 18ης Ιανουαρίου 2018 ( *1 )
«Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη – EIT – Πρόγραμμα πλαίσιο για την Έρευνα και την Καινοτομία Ορίζων 2020 – Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για τον ορισμό κοινότητας γνώσης και καινοτομίας – Απόρριψη της προσφοράς των προσφευγόντων – Κανονισμός (ΕΚ) 294/2008 – Κανονισμός (ΕΚ) 1290/2013 – Παράνομη ανάθεση αρμοδιοτήτων»
Στην υπόθεση T-76/15,
Kenup Foundation, με έδρα την Kalkara (Μάλτα),
Candena GmbH, με έδρα το Lunebourg (Γερμανία),
CO BIK Center odličnosti za biosenzoriko, instrumentacijo in procesno kontrolo, με έδρα την Ajdovščina (Σλοβενία),
Evotec AG, με έδρα το Αμβούργο (Γερμανία),
εκπροσωπούμενα αρχικώς από τους U. Soltész, C. Wagner, H. Weiß και A. Richter, εν συνεχεία από τους U. Soltész, H. Weiß και A. Richter και, τελικώς, από τους U. Soltész και H. Weiß, δικηγόρους,
προσφεύγοντα,
υποστηριζόμενα από
τη Δημοκρατία της Μάλτας, εκπροσωπούμενη από την M. E. Perici Calascione,
και από
το Stiftung Universität Lüneburg, εκπροσωπούμενο από τον F. Oehl, δικηγόρο,
παρεμβαίνοντες,
κατά
Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), εκπροσωπούμενου από τον M. Kern, επικουρούμενο από τον P. de Bandt και την R. Gherghinaru, δικηγόρους,
καθού,
με αντικείμενο αίτημα, δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, για την ακύρωση των αποφάσεων της 9ης Δεκεμβρίου 2014, των οποίων το περιεχόμενο κοινοποιήθηκε με επιστολή της 10ης Δεκεμβρίου 2014 και με τις οποίες το EIT όρισε την «κοινότητα γνώσης και καινοτομίας» (στο εξής: ΚΓΚ) για τον τομέα «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση» και απέρριψε την πρόταση που είχε υποβάλει η κοινοπραξία Kenup,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα),
συγκείμενο από τους V. Tomljenović, πρόεδρο, Α. Μαρκουλλή (εισηγήτρια) και A. Kornezov, δικαστές,
γραμματέας: E. Coulon
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση ( 1 )
[παραλειπόμενα]
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
9
Με δικόγραφο που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 18 Φεβρουαρίου 2015, τα προσφεύγοντα Kenup Foundation, Candena GmbH, CO BIK Center odličnosti za biosenzoriko, instrumentacijo in procesno kontrolo (στο εξής: οργανισμός έρευνας) και Evotec AG, άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.
10
Την 1η Ιουνίου 2015, το EIT κατέθεσε υπόμνημα αντικρούσεως.
11
Με απόφαση της 6ης Ιουλίου 2015, ο πρόεδρος του όγδοου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου δέχθηκε την αίτηση παρεμβάσεως της Δημοκρατίας της Μάλτας προς στήριξη των αιτημάτων των προσφευγόντων.
12
Με διάταξη της 19ης Οκτωβρίου 2015, ο πρόεδρος του ογδόου τμήματος του Γενικού Δικαστηρίου δέχθηκε την αίτηση παρεμβάσεως του Stiftung Universität Lüneburg προς στήριξη των αιτημάτων των προσφευγόντων.
13
Στις 16 Νοεμβρίου 2015 η Δημοκρατία της Μάλτας κατέθεσε υπόμνημα παρεμβάσεως.
14
Στις 16 Νοεμβρίου 2015 κατατέθηκε υπόμνημα απαντήσεως στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου.
15
Στις 2 Δεκεμβρίου 2015 το Stiftung Universität Lüneburg κατέθεσε υπόμνημα παρεμβάσεως.
16
Στις 27 Ιανουαρίου 2016 κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου υπόμνημα ανταπαντήσεως.
17
Κατόπιν μεταβολής της συνθέσεως των τμημάτων του Γενικού Δικαστηρίου, η υπό κρίση υπόθεση ανατέθηκε στο έβδομο τμήμα, εντός του οποίου ορίστηκε νέος εισηγητής δικαστής.
18
Με δικόγραφο της 10ης Μαΐου 2016, τα προσφεύγοντα προσκόμισαν νέα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων το EIT, η Δημοκρατία της Μάλτας και το Stiftung Universität Lüneburg υπέβαλαν παρατηρήσεις.
19
Στις 5 Μαΐου 2017, το Γενικό Δικαστήριο, στο πλαίσιο μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, έθεσε στους διαδίκους γραπτές ερωτήσεις, στις οποίες αυτοί απάντησαν εντός της ταχθείσας προθεσμίας.
20
Με δικόγραφο της 4ης Ιουλίου 2017, οι προσφεύγουσες προέβαλαν νέο λόγο ακυρώσεως και πρότειναν νέα αποδεικτικά μέσα, επί των οποίων το EIT και η Δημοκρατία της Μάλτας υπέβαλαν παρατηρήσεις.
21
Το Γενικό Δικαστήριο (έβδομο τμήμα) αποφάσισε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 106, παράγραφος 3, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, να αποφανθεί χωρίς προφορική διαδικασία.
22
Τα προσφεύγοντα, υποστηριζόμενα από τη Δημοκρατία της Μάλτας και το Stiftung Universität Lüneburg, ζητούν, κατ’ ουσίαν, από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να ακυρώσει τις αποφάσεις της 9ης Δεκεμβρίου 2014, των οποίων το περιεχόμενο κοινοποιήθηκε με επιστολή της 10ης Δεκεμβρίου 2014 (στο εξής: προσβαλλόμενες αποφάσεις) και με τις οποίες το EIT όρισε την ΚΓΚ για τον τομέα «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση» και απέρριψε την πρόταση που είχε υποβάλει η κοινοπραξία Kenup·
–
να καταδικάσει το EIT στα δικαστικά έξοδα.
23
Το EIT ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:
–
να απορρίψει την προσφυγή·
–
να καταδικάσει τα προσφεύγοντα στα δικαστικά έξοδα, περιλαμβανομένων των δικών του δικαστικών εξόδων.
Σκεπτικό
[παραλειπόμενα]
Επί της ουσίας
[παραλειπόμενα]
47
Το Γενικό Δικαστήριο θα εξετάσει, καταρχάς, τον πρώτο λόγο ακυρώσεως.
48
Τα προσφεύγοντα, υποστηριζόμενα από τη Δημοκρατία της Μάλτας και το Stiftung Universität Lüneburg, διατείνονται ότι, με την αξιολόγηση στην οποία προέβησαν, οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες που ορίστηκαν από το EIT υπερέβησαν τον αμιγώς συμβουλευτικό ρόλο που τους είχε νομίμως ανατεθεί. Συγκεκριμένα, κατά τα προσφεύγοντα, στους εμπειρογνώμονες αυτούς ανατέθηκαν καθήκοντα προεπιλογής των προτάσεων και, ως εκ τούτου, αυτοί απέρριψαν την πρόταση που είχε υποβάλει η κοινοπραξία Kenup, χωρίς το διοικητικό συμβούλιο να έχει λάβει απόφαση και χωρίς αυτό να έχει εξετάσει την πρόταση. Εντούτοις, εάν οι εμπειρογνώμονες έχουν σημαντική αποστολή κατά την αξιολόγηση των προτάσεων ΚΓΚ, η επιλογή και ο διορισμός τους πρέπει να υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου, χωρίς δυνατότητα αναθέσεως αρμοδιοτήτων, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της θεμελιώδους σημασίας της αποφάσεως αυτής. Κατά τα προσφεύγοντα, η απόφαση περί προεπιλογής που ελήφθη από τους εμπειρογνώμονες δεν δύναται κατά μείζονα λόγο να καταλογιστεί στο διοικητικό συμβούλιο, δεδομένου ότι το όργανο αυτό, κατά παράβαση του κανονισμού 1290/2013, δεν προέβη σε διορισμό των εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι δεν έλαβαν οδηγίες ή κατευθυντήριες γραμμές και δεν εποπτεύθηκαν από το διοικητικό συμβούλιο, καθόσον τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου ασκήθηκαν από τον διατάκτη, συγκεκριμένα δε από τον διευθυντή του EIT. Συναφώς, τα προσφεύγοντα υποστηρίζουν ότι ο διευθυντής του EIT επηρέασε κατά αθέμιτο τρόπο τη διαδικασία αξιολογήσεως. Τέλος, τα προσφεύγοντα υποστηρίζουν ότι, μολονότι οι εμπειρογνώμονες διαθέτουν ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως, το διοικητικό συμβούλιο δεν δύναται να στηριχθεί στην αξιολόγησή τους χωρίς να προβεί σε έλεγχο του περιεχομένου της.
49
Το EIT αμφισβητεί τα επιχειρήματα αυτά και υποστηρίζει ότι η απόφαση ορισμού της ΚΓΚ εγκρίθηκε από το διοικητικό συμβούλιο μετά το πέρας της διαδικασίας η οποία διεξήχθη σύμφωνα με τους ισχύοντες στον EIT κανονισμούς και σύμφωνα με τα οριζόμενα στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Το EIT τονίζει ότι η διοργάνωση και η διαχείριση προσκλήσεως υποβολής προτάσεων δεν επαφίεται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου, καθώς ανατίθενται καθήκοντα τόσο σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες όσο και στον διευθυντή του EIT. Επί τούτου, το EIT υποστηρίζει ότι, αντίθετα προς όσα διατείνονται τα προσφεύγοντα, η επιλογή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου. Το EIT ισχυρίζεται εξάλλου ότι το σύνολο της διαδικασίας ορισμού εμπειρογνωμόνων παραμένει υπό τον πλήρη έλεγχο του διοικητικού συμβουλίου. Το EIT επισημαίνει σχετικώς ότι το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε τα κριτήρια επιλογής της ΚΓΚ, το κείμενο της προσκλήσεως υποβολής προτάσεων και τη συνολική προσέγγιση της αξιολογήσεως. Το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε επίσης τα απαιτούμενα προσόντα, τα κριτήρια και την διαδικασία επιλογής των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, καθώς και τη σύνθεση των ειδικών επιτροπών εμπειρογνωμόνων. Επιπλέον, το διοικητικό συμβούλιο ενημερώθηκε δεόντως σχετικά με τα αποτελέσματα της εκ μέρους των εμπειρογνωμόνων διαδικασίας αξιολογήσεως. Τέλος, μετά το πέρας των ακροάσεων, η απόφαση ορισμού της ΚΓΚ και η απόρριψη της προτάσεως που υπέβαλε η κοινοπραξία Kenup ελήφθη αποκλειστικά και μόνον από το διοικητικό συμβούλιο, ενώ οι εμπειρογνώμονες δεν έλαβαν καμία απόφαση επί του ζητήματος αυτού.
50
Πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο πρώτος λόγος ακυρώσεως περιλαμβάνει δύο σκέλη. Με το πρώτο σκέλος, τα προσφεύγοντα υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η απόφαση περί απορρίψεως της προτάσεως της κοινοπραξίας Kenup ελήφθη από αναρμόδιο όργανο, καθόσον προέκυψε από απόφαση ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και όχι από επίσημη απόφαση του διοικητικού συμβουλίου. Με το δεύτερο σκέλος του λόγου ακυρώσεως, τα προσφεύγοντα προβάλλουν παράνομη ανάθεση σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες των αρμοδιοτήτων που ανήκουν στο διοικητικό συμβούλιο, χωρίς το όργανο αυτό να κατευθύνει το έργο τους ή να ασκεί εποπτεία επί των εργασιών τους.
51
Προκαταρκτικώς, πρέπει, καταρχάς, να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 1290/2013, η συμμετοχή στις έμμεσες δράσεις για την εφαρμογή του προγράμματος «Ορίζων 2020» διέπεται από τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ 2012, L 298, σ.1), και από τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό, με την επιφύλαξη των ειδικών κανόνων που ορίζονται στον κανονισμό 1290/2013. Κατά το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 1290/2013, με τον κανονισμό 294/2008 είναι δυνατό να θεσπίζονται κανόνες αποκλίνοντες από εκείνους του κανονισμού 1290/2013.
52
Ως εκ τούτου, κατά τη διαδικασία επιλογής και ορισμού ΚΓΚ για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου «Ορίζων 2020», όπως εν προκειμένω, το EIT οφείλει να τηρεί, καταρχάς, τους κανόνες που ορίζονται στον κανονισμό 294/2008, εν συνεχεία, τους κανόνες που διέπουν τη συμμετοχή στο πρόγραμμα‑πλαίσιο «Ορίζων 2020» και, τέλος, τον κανονισμό 1605/2002 και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό.
53
Εν συνεχεία, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 4 του κανονισμού 294/2008, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, «τα όργανα του ΕΙΤ είναι τα εξής: το διοικητικό συμβούλιο, το οποίο απαρτίζεται από μέλη υψηλού επιπέδου με πείρα στους τομείς της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της καινοτομίας, της έρευνας και των επιχειρήσεων, [το οποίο] έχει την ευθύνη για τη διεύθυνση των δραστηριοτήτων του ΕΙΤ για την επιλογή, τον καθορισμό και την αξιολόγηση των ΚΓΚ και για όλες τις υπόλοιπες στρατηγικές αποφάσεις». Το άρθρο 5 του ιδίου κανονισμού ορίζει ότι «[γ]ια να επιτύχει το στόχο του το EIT […] επιλέγει και ορίζει τις ΚΓΚ». Κατά το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού, «η επιλογή και ο καθορισμός μιας εταιρικής σύμπραξης από το EIT ως κοινότητας γνώσης και καινοτομίας θα γίνεται με ανταγωνιστική, ανοικτή και διαφανή διαδικασία. Το ΕΙΤ εγκρίνει και δημοσιεύει τα λεπτομερή κριτήρια για την επιλογή ΚΓΚ, τα οποία βασίζονται στις αρχές της αριστείας και της συνάφειας με την καινοτομία». Στο άρθρο αυτό διευκρινίζεται επίσης ότι «στη διαδικασία επιλογής συμμετέχουν εξωτερικοί και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες».
54
Τέλος, το άρθρο 15 του κανονισμού 1290/2013 ορίζει ότι «[ο]ι υποβαλλόμενες προτάσεις αξιολογούνται με βάση (διάφορα) κριτήρια (ήτοι): αριστεία, αντίκτυπος (και) ποιότητα και απόδοση της υλοποίησης», ότι «[ο]ι προτάσεις κατατάσσονται βάσει των αποτελεσμάτων της κρίσης», ότι «[η] επιλογή πραγματοποιείται με βάση αυτή την κατάταξη» και ότι «[η] αξιολόγηση πραγματοποιείται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες». Στο άρθρο 40 του ίδιου κανονισμού ορίζεται ότι «[η] Επιτροπή και, ανάλογα με την περίπτωση, οι φορείς χρηματοδότησης μπορούν να διορίζουν ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες για την κρίση προτάσεων σύμφωνα με το άρθρο 15 ή την παροχή συμβουλών ή συνδρομής σχετικά με […] την κρίση προτάσεων.
55
Από το σύνολο των διατάξεων που παρατίθενται ανωτέρω στις σκέψεις 53 και 54 προκύπτει ότι, αφενός, η επιλογή και ο ορισμός των ΚΓΚ υπάγονται στην αρμοδιότητα του διοικητικού συμβουλίου και ότι, αφετέρου, οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες συμμετέχουν στη διαδικασία επιλογής προβαίνοντας σε αξιολόγηση των προτάσεων, ούτως ώστε να προβούν σε κατάταξη των προτάσεων αυτών. Το διοικητικό συμβούλιο επιλέγει τις ΚΓΚ βάσει της κατατάξεως αυτής.
56
Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, όπως προκύπτει από τη νομολογία, ακόμη και όταν το EIT ζητεί την αρωγή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση να αξιολογεί τις εργασίες τους (βλ., σχετικώς και κατ’ αναλογίαν, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 8ης Ιουλίου 2009, Zenab κατά Επιτροπής, T-33/06, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2009:250, σκέψη 64 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
57
Το βάσιμο καθενός από τα δύο σκέλη του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να εξετασθεί με γνώμονα τις διατάξεις και την αρχή που υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 51 έως 56 ανωτέρω.
Επί του πρώτου σκέλους του λόγου ακυρώσεως
58
Επισημαίνεται, καταρχάς, ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις εκδόθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας επιλογής της ΚΓΚ «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση», όπως ορίστηκε στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων που εγκρίθηκε από το EIT. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο σημείο 7 της εν λόγω προσκλήσεως υποβολής προσφορών, τα οποία δεν αμφισβητείται ότι τηρήθηκαν τόσο από τους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες όσο και από το EIT, οι επιλέξιμες προτάσεις έπρεπε να αξιολογηθούν από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες υψηλού επιπέδου. Κάθε πρόταση εξετάστηκε, επομένως, από πέντε εμπειρογνώμονες, ήτοι τρεις θεματικούς εμπειρογνώμονες και δύο εμπειρογνώμονες «οριζόντιας αξιολόγησης». Κάθε εμπειρογνώμονας όφειλε να συντάξει έκθεση αξιολογήσεως ανά πρόταση. Η ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων όφειλε, εν συνεχεία, να συντάξει κοινή έκθεση αξιολογήσεως ανά πρόταση. Κατόπιν αυτού, οι τρεις προτάσεις που κατετάγησαν στις υψηλότερες θέσεις αξιολογήθηκαν από δεύτερη ειδική επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου, επιφορτισμένη να προβεί σε τελική σύσταση ως προς την ανάθεση, η οποία περιείχε συνοπτική παράθεση των τριών προτάσεων και συστάσεις ως προς τους τρόπους βελτιώσεως ή ενισχύσεως της ποιότητας των προτάσεων που υποβλήθηκαν. Τέλος, οι υποψήφιοι οι οποίοι υπέβαλαν τις προτάσεις που έλαβαν την υψηλότερη βαθμολογία θα καλούνταν σε ακρόαση από το διοικητικό συμβούλιο, πριν από τον καθορισμό της ΚΓΚ η οποία θα επιλεγόταν τελικώς.
59
Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες περιορίστηκαν στην αξιολόγηση των προτάσεων που τους διαβιβάσθηκαν, χωρίς να λάβουν οποιαδήποτε επίσημη απόφαση σχετικά με την απόρριψη των προτάσεων που κατετάγησαν χαμηλότερα από την τρίτη θέση. Αντίθετα προς όσα ισχυρίζονται τα προσφεύγοντα, η επίσημη απόφαση περί απορρίψεως της προτάσεως που υπέβαλε η κοινοπραξία Kenup ελήφθη από το διοικητικό συμβούλιο συγχρόνως με την απόφαση να επιλεγεί η πρόταση με τίτλο «InnoLife – Better, longer lives» ως ΚΓΚ στον τομέα «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση».
60
Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του λόγου ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.
Επί του δευτέρου σκέλους του λόγου ακυρώσεως
61
Από τη διαδικασία αξιολογήσεως των προτάσεων, όπως περιγράφεται στη σκέψη 58 ανωτέρω, προκύπτει ότι η ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων που επιφορτίστηκε με την τελική σύσταση όφειλε να εξετάσει μόνο τις τρεις προτάσεις που έλαβαν την υψηλότερη βαθμολογία κατά το πέρας της αξιολόγησης από την πρώτη ειδική επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Εξάλλου, μόνον οι εκπρόσωποι των υποψηφίων που υπέβαλαν αυτές τις τρεις προτάσεις έπρεπε να τύχουν ακροάσεως από το διοικητικό συμβούλιο. Συναφώς, επισημαίνεται ότι στην πρόσκληση υποβολής προσφορών ορίζεται με σαφήνεια ότι η επιλογή της ΚΓΚ θα γίνει από το EIT με βάση, πρώτον, τις ενοποιημένες εκθέσεις αξιολογήσεως των τριών καλύτερων προτάσεων, σύμφωνα με την κρίση της ειδικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων, δεύτερον, με βάση την έκθεση που θα συνέτασσε η ομάδα η οποία επιφορτίστηκε με την τελική σύσταση και, τρίτον, με βάση τα αποτελέσματα των ακροάσεων. Συνεπώς, το EIT όφειλε να προβεί στην επιλογή της προτάσεως μόνο με βάση τις εργασίες των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων επί των τριών προτάσεων που έλαβαν την υψηλότερη βαθμολογία και με βάση τα αποτελέσματα των ακροάσεων με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των υποψηφίων που υπέβαλαν τις εν λόγω προτάσεις.
62
Συναφώς, από τη δικογραφία προκύπτει ότι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου είχαν στη διάθεσή τους, μέσω προστατευόμενου με κωδικό πρόσβασης ιστοτόπου, το σύνολο των προτάσεων που υπεβλήθησαν ως ΚΓΚ «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση», μεταξύ των οποίων και η πρόταση της κοινοπραξίας Kenup. Εξάλλου, πριν από τις ακροάσεις, ο διευθυντής του EIT είχε υπενθυμίσει στο διοικητικό συμβούλιο τα διάφορα στάδια της διαδικασίας αξιολογήσεως, περιλαμβανομένων των διαφόρων βαθμολογιών που έλαβαν συνολικά και ανά υποκριτήριο οι πέντε υποβληθείσες προτάσεις. Αντιθέτως, καμία εκ των εκ μέρους των εξωτερικών εμπειρογνωμόνων αναλύσεων της προτάσεως της κοινοπραξίας Kenup δεν διαβιβάστηκε στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου. Πράγματι, το παράρτημα 1 του ενημερωτικού σημειώματος της 1ης Δεκεμβρίου 2014 που συνέταξε ο διευθυντής του EIT υπόψη των μελών του διοικητικού συμβουλίου, το οποίο προσκομίσθηκε από το EIT στην παρούσα διαδικασία κατόπιν αιτήματος του Γενικού Δικαστηρίου, περιελάμβανε απλώς σύνοψη των εκθέσεων αξιολογήσεως που συνέταξε η ομάδα εμπειρογνωμόνων σχετικά μόνο με τις προτάσεις που επελέγησαν για ακρόαση. Δεν προκύπτει εξάλλου από τη διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προτάσεων και δεν υποστηρίχθηκε ότι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου είχαν παραστεί στις συναντήσεις εργασίας των εμπειρογνωμόνων.
63
Βεβαίως, όπως ισχυρίζεται το EIT στο υπόμνημα αντικρούσεως, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου είχαν τη δυνατότητα να θέσουν ερωτήσεις και να ζητήσουν συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με το σύνολο των προτάσεων και την αξιολόγησή τους από τους εμπειρογνώμονες. Εντούτοις, όπως προαναφέρθηκε στη σκέψη 62, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου δεν είχαν στη διάθεσή τους τις εκθέσεις αξιολογήσεως ή σύνοψη των αξιολογήσεων που έγιναν από την ομάδα εμπειρογνωμόνων σχετικά με τις δύο προτάσεις που δεν επελέγησαν προς ακρόαση.
64
Εν πάση περιπτώσει, οι ενδεχόμενες πρωτοβουλίες του διοικητικού συμβουλίου δεν μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση το ότι μόνον οι τρεις προτάσεις στις οποίες οι εμπειρογνώμονες έδωσαν την υψηλότερη βαθμολογία είχαν πιθανότητες να οριστούν ως ΚΓΚ στον τομέα «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση». Πράγματι, η διαδικασία που ορίστηκε στην πρόσκληση υποβολής προσφορών δεν κατέλειπε στο διοικητικό συμβούλιο καμία δυνατότητα είτε να επιλέξει την πρόταση που υπεβλήθη από την κοινοπραξία Kennup είτε να απευθύνει πρόσκληση προς τους εκπροσώπους της κοινοπραξίας να συμμετάσχουν στις ακροάσεις, καθόσον η συγκεκριμένη πρόταση κατετάγη τέταρτη από τους ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Αυτό το συμπέρασμα ενισχύεται από το περιεχόμενο της επιστολής της 10ης Δεκεμβρίου 2014, με την οποία ο συντονιστής της κοινοπραξίας Kenup ενημερώθηκε σχετικά με την απόρριψη της υποβληθείσας προτάσεως και η οποία συνδέει αναμφισβήτητα τον αποκλεισμό αυτό με την κατάταξη της προτάσεως της κοινοπραξίας σε θέση χαμηλότερη από την τρίτη. Επισημαίνεται εξάλλου, όπως τόνισαν τα προσφεύγοντα, ότι στην απάντηση που απέστειλε το EIT στο αίτημα για συμπληρωματικές πληροφορίες που υπέβαλαν, διευκρινιζόταν ότι είχαν ανατεθεί αρμοδιότητες σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, προκειμένου να προβούν σε προεπιλογή των προτάσεων.
65
Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίστηκε στην πρόσκληση υποβολής προσφορών, το διοικητικό συμβούλιο, κατόπιν των ακροάσεων, μπορούσε μόνο να τροποποιήσει την κατάταξη των τριών καλύτερων προτάσεων στην οποία προέβησαν οι εμπειρογνώμονες, όπως αναφέρει εξάλλου το EIT στο σημείο 63 του υπομνήματος αντικρούσεως. Η πρόβλεψη, όμως, του άρθρου 15 του κανονισμού 1290/2013 ότι η επιλογή των ΚΓΚ γίνεται με βάση την κατάταξη των προτάσεων, βάσει της αξιολογήσεως από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, δεν συνεπάγεται ότι το EIT δεσμεύεται, έστω μερικώς, από την σειρά κατάταξης των προτάσεων, όπως ορίστηκε από τους εμπειρογνώμονες.
66
Συναφώς, το γεγονός ότι τα μέλη της κοινοπραξίας Kenup δεν αμφισβήτησαν τους όρους της προσκλήσεως υποβολής προσφορών πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των προτάσεων δεν δύναται να τους στερήσει το δικαίωμα να προβάλουν, με την παρούσα προσφυγή, ότι υφίσταται παρατυπία ως προς τη διαδικασία επιλογής, όπως αυτή ορίστηκε στην πρόσκληση υποβολής προσφορών. Ως προς τούτο, υπενθυμίζεται ότι έγγραφο πρόσκλησης σε ανταγωνιστική διαδικασία, όπως εν προκειμένω η πρόσκληση υποβολής προσφορών, δεν συνιστά πράξη δυνάμενη να προσβληθεί με προσφυγή ακυρώσεως, δυνάμει του άρθρου 263, τέταρτο εδάφιο, ΣΛΕΕ. Οι προσβαλλόμενες αποφάσεις ήταν, επομένως, οι πρώτες πράξεις τις οποίες μπορούσαν να προσβάλουν τα προσφεύγοντα και, ως εκ τούτου, οι πρώτες πράξεις βάσει των οποίων αυτά μπορούσαν να αμφισβητήσουν παρεμπιπτόντως τη νομιμότητα της διαδικασίας επιλογής ΚΓΚ, όπως καθορίστηκε από το EIT (βλ., σχετικώς, απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 2011, T-461/08, Ευρωπαϊκή Δυναμική κατά ΕΤΕπ, EU:T:2011:494, σκέψεις 73 και 74 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Κατά συνέπεια, το EIT δεν δύναται να ισχυριστεί βασίμως ότι η απόρριψη της προτάσεως της κοινοπραξίας Kenup οφείλεται στην αυστηρή εφαρμογή της διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών, όπως καθορίστηκε από το διοικητικό συμβούλιο.
67
Από το σύνολο των προεκτεθέντων προκύπτει ότι τα προσφεύγοντα βασίμως υποστηρίζουν ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν άσκησε πλήρως τις αρμοδιότητές του ως προς την επιλογή των προτάσεων, κατά παράβαση του άρθρου 4 του κανονισμού 294/2008, δεδομένου ότι μέρος των εν λόγω αρμοδιοτήτων ανατέθηκε σε εμπειρογνώμονες, χωρίς το διοικητικό συμβούλιο να προβεί, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο, σε εκτίμηση των εργασιών των εμπειρογνωμόνων επί της αξιολογήσεως των προτάσεων που δεν κατετάγησαν μεταξύ των τριών προτάσεων με την υψηλότερη βαθμολογία.
68
Οι περιστάσεις υπό τις οποίες το διοικητικό συμβούλιο ενέκρινε το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, τα κριτήρια επιλογής της ΚΓΚ καθώς και τα κριτήρια επιλογής των εμπειρογνωμόνων που επιφορτίστηκαν με την αξιολόγηση των προτάσεων, όπως και οι περιστάσεις υπό τις οποίες το διοικητικό συμβούλιο κατέληξε στην επιλογή των προτάσεων, δεν δύνανται να θέσουν εν αμφιβόλω την ανωτέρω διαπίστωση.
69
Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτός ο πρώτος λόγος ακυρώσεως, ως προς το δεύτερο σκέλος του, και να ακυρωθεί, ως εκ τούτου, τόσο η απόφαση με την οποία το EIT απέρριψε την πρόταση της κοινοπραξίας Kenup όσο και η, άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν, απόφαση με την οποία το EIT όρισε την πρόταση με τίτλο «InnoLife – Better, longer lives», χωρίς να απαιτείται να εξεταστούν οι λοιποί εννέα λόγοι ακυρώσεως που προβάλλονται με το δικόγραφο της προσφυγής, ειδικότερα δε ο λόγος ακυρώσεως με τον οποίο προβάλλεται σύγκρουση συμφερόντων όσον αφορά τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, και κυρίως το ζήτημα εάν το EIT επέδειξε τη δέουσα επιμέλεια προκειμένου να διασφαλίσει την αμερόληπτη και αντικειμενική άσκηση των καθηκόντων των μελών του διοικητικού συμβουλίου, εφόσον, κατά τα λοιπά, αφενός, η υποχρέωση αμεροληψίας περιλαμβάνει την υποκειμενική αμεροληψία, καθώς και την αντικειμενική αμεροληψία των μελών του διοικητικού συμβουλίου, υπό την έννοια ότι το θεσμικό όργανο ή ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να παρέχει επαρκή εχέγγυα για τον αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας συναφώς (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 11ης Ιουλίου 2013, Ziegler κατά Επιτροπής, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, σκέψη 155) και, αφετέρου, ένας τέτοιος έλεγχος πρέπει να διεξάγεται ανεξαρτήτως οποιασδήποτε εκτιμήσεως ως προς τον βαθμό εμπειρογνωμοσύνης που διαθέτουν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου.
[παραλειπόμενα]
Για τους λόγους αυτούς,
ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έβδομο τμήμα)
αποφασίζει:
1)
Ακυρώνει τις αποφάσεις της 9ης Δεκεμβρίου 2014, των οποίων το περιεχόμενο κοινοποιήθηκε με επιστολή της 10ης Δεκεμβρίου 2014 και με τις οποίες το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT) όρισε την κοινότητα γνώσης και καινοτομίας (ΚΓΚ) για τον τομέα «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση» και απέρριψε την πρόταση που είχε υποβάλει η κοινοπραξία Kenup.
2)
Το EIT φέρει τα δικαστικά έξοδά του, καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι Kenup Foundation, Candena GmbH, CO BIK Center odličnosti za biosenzoriko, instrumentacijo in procesno kontrolo και Evotec AG.
Tomljenović
Μαρκουλλή
Kornezov
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 18 Ιανουαρίου 2018.
(υπογραφές)
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλική
( 1 ) Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.
Full & Egal Universal Law Academy