T‑234/1562015TJ0234EU:T:2017:46100011155T
SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla)
4 ta’ Lulju 2017 ( *1 )
“Is-Seba’ Programm Qafas għal attivitajiet ta’ riċerka, ta’ żvilupp teknoloġiku u ta’ dimostrazzjoni (2007-2013) — Ftehimiet ta’ sussidju għall-proġetti PlayMancer, Mobiserv u PowerUp — Artikolu 299 TFUE — Deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv — Rikors għal annullament — Att li jista’ jiġi kkontestat — Ammissibbiltà — Proporzjonalità — Dmir ta’ diliġenza — Obbligu ta’ motivazzjoni”
Fil-Kawża T‑234/15,
Systema Teknolotzis AE – Efarmogon Ilektronikis kai Pliroforikis, stabbilita f’Ateni (il-Greċja), irrappreżentata minn E. Georgilas, avocat,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn J. Estrada de Solà u L. Di Paolo, bħala aġenti, assistiti minn E. Politis, avocat,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015) 1677 final, tal-10 ta’ Marzu 2015, li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv għall-infurzar tal-irkupru mingħand ir-rikorrenti ta’ somma ta’ EUR 716 334.05, flimkien mal-interessi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla),
komposta minn S. Frimodt Nielsen, President, V. Kreuschitz (Relatur) u N. Półtorak, Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Sentenza ( 1 )
[omissis]
Id-dritt
[omissis]
Fuq l-ammissibbiltà
Introduzzjoni
[omissis]
80
Qabel tiġi eżaminata l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 299 TFUE, l-atti tal-Kummissjoni li joħolqu, għal persuni li ma jkunux l-Istati, obbligu pekunjarju jikkostitwixxu titolu eżekuttiv. L-infurzar huwa rregolat mir-regoli proċedurali ċivili fis-seħħ fl-Istat li fit-territorju tiegħu jitwettaq dan l-infurzar. Id-digriet ta’ eżekuzzjoni għandu jiġi ffirmat, mingħajr ebda kontroll ieħor ħlief il-verifika tal-awtentiċità tat-titolu, mill-awtorità nazzjonali li l-gvern ta’ kull Stat Membru għandu jinnomina għal dan il-għan u li għandu jinforma dwarha lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Wara t‑twettiq ta’ dawn il-formalitajiet fuq it-talba tal-parti kkonċernata, din tal-aħħar tista’ tipproċedi bl-infurzar skond il-liġi nazzjonali, billi tressaq il-kwistjoni direttament quddiem l-awtorità kompetenti. L-infurzar jista’ jiġi sospiż biss bis-saħħa ta’ deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, l-istħarriġ tar-regolarità tal-miżuri ta’ eżekuzzjoni jaqa’ fil-kompetenza tal-qrati nazzjonali.
81
Barra minn hekk, l-Artikolu 79(2) tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-25 ta’ Ottubru 2012, dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU 2012, L 298, p. 1, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Finanzjarju”), jipprevedi li l-istituzzjoni tista’ tifformalizza l-konstatazzjoni ta’ dejn dovut minn persuni li ma jkunux l-Istati Membri f’deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv fis-sens tal-Artikolu 299 TFUE.
Fuq in-natura konfermatorja tad-deċiżjoni kkontestata
82
Il-Kummissjoni tallega, essenzjalment, li d-deċiżjoni kkontestata hija biss deċiżjoni li sempliċement tikkonferma deċiżjonijiet preċedenti li jiċħdu l-faċilitajiet ta’ pagament mitluba mir-rikorrenti.
83
L-ewwel nett, għandu jitfakkar li r-rikors għal annullament jista’ jiġi ppreżentat fil-konfront tad-dispożizzjonijiet kollha meħuda mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, irrispettivament min-natura jew mill-forma tagħhom, li jkunu intiżi li jipproduċu effetti legali (ara s-sentenza tas-6 ta’ April 2000, Spanja vs Il-Kummissjoni, C‑443/97, EU:C:2000:190, punt 27 u l-ġurisprudenza ċċitata), jiġifieri d-dispożizzjonijiet li jbiddlu s-sitwazzjoni legali li kienet teżisti qabel l-adozzjoni tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 1995, Spanja vs Il-Kummissjoni, C‑135/93, EU:C:1995:201, punt 21).
84
Att li sempliċement jikkonferma d-deċiżjoni inizjali ma jbiddilx is-sitwazzjoni tal-persuna kkonċernata u, għalhekk, ma jikkostitwixxix deċiżjoni li tista’ tkun is-suġġett ta’ rikors għal annullament (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-25 ta’ Mejju 1993, Foyer culturel du Sart-Tilman vs Il-Kummissjoni, C-199/91, EU:C:1993:205, punt 23; tad-9 ta’ Diċembru 2004, Il-Kummissjoni vs Greencore, C-123/03 P, EU:C:2004:783, punt 39, u d-digriet tas-27 ta’ Novembru 2015, L-Italja vs Il-Kummissjoni, T‑809/14, mhux ippubblikat, EU:T:2015:970, punt 29). Skont ġurisprudenza ferm stabbilita, rikors ippreżentat kontra att li sempliċement jikkonferma deċiżjoni oħra li tkun saret definittiva huwa inammissibbli. Att għandu jitqies li sempliċement jikkonferma deċiżjoni preċedenti jekk ma jkun fih ebda element ġdid fil-konfront tad-deċiżjoni preċedenti u jekk qabel l-adozzjoni tiegħu ma jkunx twettaq eżami mill-ġdid tas-sitwazzjoni tad-destinatarju ta’ din id-deċiżjoni (sentenzi tas-7 ta’ Frar 2001, Inpesca vs Il-Kummissjoni, T‑186/98, EU:T:2001:42, punt 44; tat-22 ta’ Mejju 2012, Sviluppo Globale vs Il-Kummissjoni, T‑6/10, mhux ippubblikata, EU:T:2012:245, punt 22, u tat-2 ta’ Ġunju 2016, Moreda-Riviere Trefilerías et vs Il-Kummissjoni, T‑426/10 sa T‑429/10 u T‑438/12 sa T‑441/12, EU:T:2016:335, punt 545). B’hekk, in-natura konfermatorja jew le ta’ att ma tistax tiġi evalwata fid-dawl biss tal-kontenut tiegħu meta mqabbel ma’ dak tad-deċiżjoni preċedenti kkonfermata minnu. Fil-fatt, għandha tiġi evalwata wkoll in-natura tal-att ikkontestat fir-rigward tan-natura tat-talba li għaliha dan l-att jikkostitwixxi tweġiba (ara s-sentenza tas-7 ta’ Frar 2001, Inpesca vs Il-Kummissjoni, T‑186/98, EU:T:2001:42, punt 45 u l-ġurisprudenza ċċitata).
85
L-istruttura ġenerali u l-għan tal-ġurisprudenza dwar l-atti purament konfermatorji huma intiżi li jiġu żgurati l-osservanza tat-termini għall-preżentata ta’ rikors kif ukoll l-awtorità ta’ res judicata (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 2007, Weißenfels vs Il-Parlament, C-135/06 P, EU:C:2007:812, punt 54 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tad-19 ta’ Frar 2009, Gorostiaga Atxalandabaso vs Il-Parlament, C‑308/07 P, EU:C:2009:103, punt 58 u l-ġurisprudenza ċċitata) u, għaldaqstant, li jipproteġu l-prinċipju ta’ ċertezza legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Jannar 2007, PKK u KNK vs Il-Kunsill, C-229/05 P, EU:C:2007:32, punt 101; tat-18 ta’ Ottubru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Parlament u Il-Kunsill, C-299/05, EU:C:2007:608, punt 29, u d-digriet tad-29 ta’ Ġunju 2009, Cofra vs Il-Kummissjoni, C-295/08 P, mhux ippubblikat, EU:C:2009:407, punti 53 u 54). B’hekk, ġie deċiż li l-għan tal-ġurisprudenza li tistabbilixxi li rikors għal annullament ippreżentat kontra deċiżjoni purament konfermatorja ta’ deċiżjoni preċedenti li ma kinitx ġiet ikkontestata fit-termini previsti huwa inammissibbli huwa li jiġi evitat li rikorrent ikun jista’, b’mod indirett, jikkontesta l-legalità ta’ deċiżjoni li ma kienx ikkontesta fil-ħin u li għalhekk tkun saret definittiva (sentenza tal-4 ta’ Marzu 2015, Ir-Renju Unit vs BĊE, T‑496/11, EU:T:2015:133, punt 59).
86
Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-kompetenza ta’ interpretazzjoni u ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat mogħtija lill-qorti tal-Unjoni fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ippreżentat skont l-Artikolu 263 TFUE ma tapplikax meta s-sitwazzjoni legali tar-rikorrent taqa’ fil-kuntest ta’ relazzjonijiet kuntrattwali li l-qafas legali tagħhom ikun irregolat mil-liġi nazzjonali magħżula mill-partijiet kontraenti (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C-506/13 P, EU:C:2015:562, punt 18).
87
Fil-fatt, jekk il-qorti tal-Unjoni tqis li għandha kompetenza sabiex tiddeċiedi fil-kuntest ta’ rikors għal annullament dwar atti li jaqgħu f’kuntest purament kuntrattwali, hija tkun qiegħda tieħu r-riskju mhux biss li ċċaħħad lill-Artikolu 272 TFUE, li jippermetti l-attribuzzjoni tal-ġurisdizzjoni lill-qorti tal-Unjoni bis-saħħa ta’ klawżola ta’ arbitraġġ, mis-sens tiegħu, iżda wkoll, fil-każ li l-kuntratt ma jkunx fih tali klawżola, li testendi l-ġurisdizzjoni tagħha lil hinn mil-limiti stabbiliti fl-Artikolu 274 TFUE, li jagħti lill-qrati nazzjonali l-ġurisdizzjoni taħt id-dritt komuni sabiex jieħdu konoxxenza tat-tilwim li fih tkun parti l-Unjoni (ara s-sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C‑506/13 P, EU:C:2015:562, punt 19 u l-ġurisprudenza ċċitata).
88
Minn dan isegwi li, fil-preżenza ta’ kuntratt li jorbot lir-rikorrent ma’ waħda mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, il-qrati tal-Unjoni ma jistgħux jiġu aditi b’rikors fuq il-bażi tal-Artikolu 263 TFUE ħlief fil-każ li l-att ikkontestat ikun intiż li jipproduċi effetti legali vinkolanti li ma jaqgħux taħt ir-relazzjoni kuntrattwali bejn il-partijiet u li jimplikaw l-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija lill-istituzzjoni kontraenti fil-kwalità tagħha ta’ awtorità amministrattiva (sentenza tad-9 ta’ Settembru 2015, Lito Maieftiko Gynaikologiko kai Cheirourgiko Kentro vs Il-Kummissjoni, C-506/13 P, EU:C:2015:562, punt 20).
89
B’hekk, ġie deċiż li rikors għal annullament ikun inammissibbli meta jiġi ppreżentat kontra nota ta’ debitu jew kontra talba għal pagament li jaqgħu fil-kuntest tal-ftehim li jorbot lill-Kummissjoni mar-rikorrent u li jkollhom bħala suġġett l-irkupru ta’ dejn li jkun ibbażat fuq l-istipulazzjonijiet previsti fl-imsemmi ftehim (ara, f’dan is-sens, id-digriet tas-6 ta’ Jannar 2015, St’art et vs Il-Kummissjoni, T‑93/14, mhux ippubblikat, EU:T:2015:11, punti 31 sa 33).
90
Għall-kuntrarju, deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv fis-sens tal-Artikolu 299 TFUE tikkostitwixxi att li jista’ jiġi kkontestat fis-sens tal-Artikolu 264 TFUE meta din id-deċiżjoni tkun, fl-assenza ta’ indikazzjoni kuntrarja fit-Trattat FUE, waħda minn dawk imsemmija fl-Artikolu 288 TFUE. Għaldaqstant, il-fondatezza ta’ tali deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv tista’ tiġi kkontestata biss quddiem il-qorti li tiddeċiedi dwar l-annullament, fuq il-bażi tal-Artikolu 263 TFUE (digriet tat-13 ta’ Settembru 2011, CEVA vs Il-Kummissjoni, T‑224/09, mhux ippubblikat, EU:T:2011:462, punt 59, u sentenza tas-27 ta’ Settembru 2012, Applied Microengineering vs Il-Kummissjoni, T‑387/09, EU:T:2012:501, punt 38).
91
Il-Qorti Ġenerali qieset ukoll li dan jgħodd ukoll, b’mod partikolari, fil-każ ta’ deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv li kienet adottata għall-finijiet tal-irkupru ta’ dejn imnissel minn kuntratt konkluż minn istituzzjoni. Fil-fatt, anki jekk kuntratt ta’ dan it-tip ikun jippermetti espliċitament l-adozzjoni ta’ tali deċiżjonijiet, in-natura legali tagħhom tibqa’ ddefinita mill-Artikolu 299 TFUE u mhux mill-kuntratt jew mid-dritt nazzjonali applikabbli għalih. Issa, l-Artikolu 299 TFUE ma jipprevedix sistema legali derogatorja għad-deċiżjonijiet li jikkostitwixxu titolu eżekuttiv li jkunu adottati sabiex jiġi rkuprat dejn kuntrattwali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-27 ta’ Settembru 2012, Applied Microengineering vs Il-Kummissjoni, T‑387/09, EU:T:2012:501, punt 39). Peress li l-effetti legali prodotti minn deċiżjoni li tikkostitwixxi titolu eżekuttiv joriġinaw mill-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika, l-adozzjoni ta’ tali deċiżjoni tikkostitwixxi l-espressjoni tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tal-prerogattivi ta’ awtorità pubblika tagħha. Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li l-att li jikkostitwixxi titolu eżekuttiv fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 299 TFUE, adottat mill-Kummissjoni, jistabbilixxi b’mod definittiv ir-rieda tal-Kummissjoni li tieħu passi sabiex tirkupra d-djun dovuti lilha (ara, f’dan is-sens, id-digriet tat-8 ta’ Mejju 2013, Talanton vs Il-Kummissjoni, T‑165/13 R, mhux ippubblikat, EU:T:2013:235, punt 18).
92
F’dan il-każ, sabiex id-deċiżjoni kkontestata tkun tista’ tiġi kklassifikata bħala deċiżjoni purament konfermatorja, huwa meħtieġ, b’mod partikolari, li l-atti preċedenti meħuda mill-Kummissjoni jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala deċiżjonijiet li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament (ara l-punti 84 u 85 iktar ’il fuq). Barra minn hekk, sabiex l-atti preċedenti għad-deċiżjoni kkontestata jkunu jistgħu jiġu kklassifikati bħala deċiżjonijiet li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ rikors għal annullament, huwa meħtieġ li dawn l-atti jipproduċu effetti legali vinkolanti li ma jaqgħux taħt ir-relazzjoni kuntrattwali bejn il-partijiet u li jimplikaw l-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija lill-istituzzjoni fil-kwalità tagħha ta’ awtorità amministrattiva (ara l-punt 88 iktar ’il fuq).
93
L-atti preċedenti għad-deċiżjoni kkontestata huma, fir-rigward tal-proġett PlayMancer, ir-rifjut tal-Kummissjoni, espress fl-ittra tagħha tal-31 ta’ Lulju 2013, li tagħti l-possibbiltà li d-dejn tar-rikorrenti jitħallas fuq perijodu ta’ seba’ snin u r-rifjut taċitu tagħha li testendi t‑terminu għall-pagament tad-dejn tar-rikorrenti sussegwentement għat-talba tagħha tat-2 ta’ Ġunju 2014, fir-rigward tal-proġett Mobiserv, ir-rifjut tal-Kummissjoni tas-6 ta’ Marzu 2013 li tagħti lir-rikorrenti estensjoni tat-terminu għall-pagament tad-dejn tagħha u, għall-proġett PowerUp, ir-rifjut tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Awwissu 2014 li tagħti lir-rikorrenti terminu supplimentari għall-pagament tad-dejn tagħha.
94
Madankollu, dawn ir-rifjuti tal-Kummissjoni li tagħti faċilitajiet ta’ pagament lir-rikorrenti ma jipproduċux effetti legali vinkolanti li ma jaqgħux fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u r-rikorrenti fil-kuntest tal-proġetti PlayMancer, Mobiserv u PowerUp. Barra minn hekk, dawn ir-rifjuti ma jimplikawx l-eżerċizzju ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika mogħtija lill-Kummissjoni fil-kwalità tagħha ta’ awtorità amministrattiva. Fl-aħħar nett, ma jistax jingħad li hemm evitar tat-terminu għall-preżentata ta’ rikors għal annullament peress li r-rifjuti inkwistjoni jaqgħu fil-kuntest tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u r-rikorrenti u peress li l-kontestazzjonijiet quddiem il-qorti tal-Unjoni, skont l-Artikolu 272 TFUE, tad-drittijiet u tal-obbligi kuntrattwali ma humiex suġġetti għall-istess terminu għall-preżentata ta’ rikors.
95
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma għandhiex raġun meta tallega li r-rikors tar-rikorrenti huwa inammissibbli għaliex id-deċiżjoni kkontestata tikkostitwixxi deċiżjoni konfermatorja fir-rigward tar-rifjuti preċedenti tal-Kummissjoni li tagħti faċilitajiet ta’ pagament lir-rikorrenti.
[omissis]
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
Ir-rikors huwa miċħud.
2)
Systema Teknolotzis AE – Efarmogon Ilektronikis kai Pliroforikis hija kkundannata għall-ispejjeż.
Frimodt Nielsen
Kreuschitz
Półtorak
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fl-4 ta’ Lulju 2017.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Grieg.
( 1 ) Qegħdin jiġu riprodotti biss il-punti ta’ din is-sentenza li l-pubblikazzjoni tagħhom hija, fil-fehma tal-Qorti Ġenerali, utli.
Full & Egal Universal Law Academy