SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla)
17 ta’ Novembru 2017 ( *1 )
“Għajnuna mill-Istat - Infrastruttura ajruportwali - Finanzjament pubbliku mogħti mill-komuni ta’ Gdynia u ta’ Kosakowo favur l-ajruport ta’ Gdynia-Kosakowo - Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna inkompatibbli mas-suq intern u li tordna l-irkupru tagħha - Irtirar ta’ deċiżjoni - Assenza ta’ ftuħ mill-ġdid tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali - Bdil tas-sistema legali - Drittijiet proċedurali tal-partijiet ikkonċernati - Ksur tal-forom proċedurali sostanzjali”
Fil-Kawża T-263/15,
Gmina Miasto Gdynia, stabbilita f’Gdynia (il-Polonja), irrappreżentata minn T. Koncewicz, K. Gruszecka‑Spychała u M. Le Berre, avukati,
Port Lotniczy Gdynia Kosakowo sp. z o.o., stabbilita f’Gdynia, irrappreżentata minn P. K. Rosiak, avukat,
rikorrenti,
sostnuti minn
Ir-Repubblika tal-Polonja, irrappreżentata minn B. Majczyna, M. Rzotkiewicz u E. Gromnicka, bħala aġenti,
intervenjenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn K. Herrmann u S. Noë, bħala aġenti,
konvenuta,
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament tal-Artikoli 2 sa 5 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1586, tas-26 ta’ Frar 2015, dwar il-miżura SA.35388 (13/C) (ex 13/NN u ex 12/N) – Il‑Polonja – It-twaqqif tal-ajruport ta’ Gdynia‑Kosakowo (ĠU 2015, L 250, p. 165),
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla),
komposta minn V. Tomljenović, President, E. Bieliūnas u A. Marcoulli (Relatur), Imħallfin,
Reġistratur: L. Grzegorczyk, Amministratur,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura u wara s-seduta tas-27 ta’ April 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza ( 1 )
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1
F’Lulju 2007, l-ewwel rikorrenti, il-Gmina Miasto Gdynia (iktar ’il quddiem il-“komun ta’ Gdynia”), u l-Gmina Kosakowo (iktar ’il quddiem il-“komun ta’ Kosakowo”) ħolqu t-tieni r-rikorrenti, Port Lotniczy Gdynia Kosakowo sp. z o.o. (iktar ’il quddiem il-“kumpannija PLGK”), li tappartjeni 100 % lil dawn iż-żewġ komuni Pollakki, bil-għan li jikkonvertu għal finijiet ċivili l-mitjar militari ta’ Gdynia‑Oksywie. Dan l-ajruport jinsab fit-territorju tal-komun ta’ Kosakowo fir-reġjun ta’ Pomorze, fit-Tramuntana tal-Polonja. Dan l-ajruport ċivili ġdid, li l-ġestjoni tiegħu ġie fdat lill-kumpannija PLGK, kellu jsir it-tieni ajruport l-iktar importanti fir-reġjun ta’ Pomorze u kellu jservi prinċipalment għat-traffiku tal-ajru ġenerali, għal-linji tal-ajru low cost u għall-kumpanniji ta’ titjiriet charter.
[omissis]
5
Permezz ta’ deċiżjoni tat-2 ta’ Lulju 2013, il-Kummissjoni fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-miżura inkwistjoni, skont l-Artikolu 108(2) TFUE, u stiednet lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom [Deċiżjoni C(2013) 4045 finali, tat-2 ta’ Lulju 2013, dwar il-miżura SA.35388 (2013/C) (ex 2013/NN u ex 2012/N) – Il-Polonja – L-istabbiliment tal-ajruport ta’ Gdynia‑Kosakowo (ĠU 2013, C 243, p. 25, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura”)]. Il‑Kummissjoni ma rċeviet ebda osservazzjoni min-naħa tal-partijiet interessati.
[omissis]
7
Fil-11 ta’ Frar 2014, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2014/883/UE, dwar il-miżura SA.35388 (13/C) (ex 13/NN u ex 12/N) – Il-Polonja – It-twaqqif tal-ajruport ta’ Gdynia-Kosakowo (ĠU 2014, L 357, p. 51), li fiha ġie kkonstatat li l-proġett ta’ finanzjament ippjanat kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, b’mod partikolari minħabba l-fatt li, permezz tal-finanzjament pubbliku tal-komun ta’ Gdynia u tal-komun ta’ Kosakowo, il-kumpannija PLGK kienet kisbet vantaġġ ekonomiku li minnu hija ma kinitx ibbenefikat fiċ-ċirkustanzi normali tas-suq. Permezz ta’ din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni ordnat lill-awtoritajiet Pollakki jirkupraw l-għajnuna mill-Istat ittrasferita lill-kumpannija PLGK.
[omissis]
10
Fis-26 ta’ Frar 2015, il-Kummissjoni pproċediet, fl-istess att, għall-irtirar tad-Deċiżjoni 2014/883 u għas-sostituzzjoni tagħha bid-Deċiżjoni (UE) 2015/1586, dwar il-miżura SA.35388 (13/C) (ex 13/NN u ex 12/N) – Il‑Polonja – It-twaqqif tal-ajruport ta’ Gdynia-Kosakowo (ĠU 2015, L 250, p. 165, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).
11
Fir-rigward tal-irtirar tad-Deċiżjoni 2014/883, il-Kummissjoni indikat li, matul il-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali, kien deher li l-għajnuna mill-Istat iddikjarata inkompatibbli mas-suq intern mid-Deċiżjoni 2014/883 kienet tinkludi ċerti investimenti li, skont id-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura, ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat inkwantu kienet tirriżulta minn kompitu ta’ interess pubbliku. Dawn l-investimenti kienu jkopru l-kostruzzjoni ta’ binjiet għal taqsima ta’ pumpiera, l-uffiċjali doganali, l-aġenti tas-sigurtà tal-ajruport kif ukoll l-uffiċjali tal-pulizija u ta’ sorveljanza tal-fruntieri u t-tagħmir tagħhom (premessi 15 u 16 tad-deċiżjoni kkontestata). Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni ddeċidiet li kien meħtieġ li d-Direttiva 2014/883 titħassar u tiġi ssostitwita bid-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieset li ma kienx neċessarju li tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni ġdida inkwantu l-fajl kien jinkludi l-elementi kollha neċessarji għall-evalwazzjoni tal-miżura inkwistjoni (premessa 18 tad-deċiżjoni kkontestata).
[omissis]
16
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni, fl-ewwel lok, fakkret il-kuntest tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.
[omissis]
18
Il-pjan ta’ investiment kien iffinanzjat permezz ta’ injezzjonijiet ta’ kapital fil-komuni ta’ Gdynia u ta’ Kosakowo, li kellhom ikopru kemm l-ispejjeż ta’ investiment (iktar ’il quddiem l-“għajnuna għall-investiment”) kif ukoll l-ispejjeż ta’ operat marbuta mal-funzjonament tal-ajruport fil-bidu tal-operat tiegħu (sal-2019) (iktar ’il quddiem l-“għajnuna għall-operat”). Il-Kummissjoni tosserva li, qabel in-notifika tal-miżura mill-awtoritajiet Pollakki, il-komuni ta’ Gdynia u ta’ Kosakowo kienu diġà ftehmu dwar injezzjoni ta’ valur totali ta’ madwar PLN 207480000 (madwar EUR 51870000), għat-twettiq tal-pjan ta’ investiment u sabiex isir tajjeb għat-telf tal-ajruport matul l-ewwel snin ta’ operat tiegħu. Fuq il-perijodu 2007-2019, il-belt ta’ Gdynia kellha tipprovdi kontribut finanzjarju ta’ PLN 142480000 (madwar EUR 35620000). Il-komun ta’ Kosakowo ittrasferixxa PLN 100000 (madwar EUR 25000) meta ġiet ikkostitwita l-kumpannija PLGK. Il-Kummissjoni indikat ukoll li l-komun ta’ Kosakowo, fuq il-perijodu 2011-2040, kellu jikkontribwixxi permezz ta’ injezzjoni li kienet tammonta għal PLN 64900000 (madwar EUR 16200000), billi jikkonverti parti mill-kera annwali tal-artijiet mikrija (li l-operatur tal-ajruport kellu l-obbligu li jħallaslu) f’azzjonijiet fil-kumpannija li topera l-ajruport (premessi 31 u 32 tad-deċiżjoni kkontestata).
19
Fit-tieni lok, il-Kummissjoni qieset li l-injezzjonijiet ta’ kapital favur il-kumpannija PLGK kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Peress li l-finanzjament kien diġà tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-kumpannija PLGK, il-Kummissjoni qieset ukoll li l-awtoritajiet Pollakki ma kinux osservaw il-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 108(3) TFUE (premessa 191 tad-deċiżjoni kkontestata).
20
Fit-tielet lok, il-Kummissjoni analizzat jekk l-għajnuna inkwistjoni kinitx kompatibbli mas-suq intern fir-rigward, b’mod partikolari, tal-Artikolu 107(3)(c) TFUE.
[omissis]
24
Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni ppreċiżat li l-għajnuna inkwistjoni kellha tiġi rrimborsata lill-awtoritajiet Pollakki sa fejn hija kienet tħallset.
25
Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata. Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jiddikjara kif ġej:
“Artikolu 1 premier
Id-Deċiżjoni 2014/883/UE hija rtirata.
Artikolu 2
1. L-injezzjonijiet ta’ kapital favur [il-kumpannija PLGK] bejn it-28 ta’ Awwissu 2007 u s-17 ta’ Ġunju 2013 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat li ddaħħlet fis-seħħ b’mod illeċitu [mir-Repubblika tal-]Polonja fi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-[TFUE] u li hija inkompatibbli mas-suq intern, għajr sa fejn dawn l-injezzjonijiet ta’ kapital ma ntefqux fuq investimenti neċessarji sabiex jitwettqu l-attivitajiet li abbażi tad-Deċiżjoni [ta’ ftuħ] iridu jiġi kkunsidrati li jaqgħu fl-ambitu ta’ ordni pubbliku.
2. L-injezzjonijiet ta’ kapital li [r-Repubblika tal-]Polonja qiegħda tippjana li timplimenta favur [il-kumpannija PLGK] wara s-17 ta’ Ġunju 2013 għall-konverżjoni tal-mitjar militari ta’ Gdynia-Kosakowo f’ajruport tal-avjazzjoni ċivili jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat li hija inkompatibbli mas-suq intern. Skont dan, l-għajnuna mill-Istat ma tistax tiġi implimentata.
Artikolu 3
1. [Ir-Repubblika tal-]Polonja tirkupra l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2(1) mingħand il-benefiċjarju.
2. Is-somom li għandhom jiġu rkuprati jiżdiedu bl-imgħax mid-data li fiha tpoġġew għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji sal-irkupru attwali tagħhom. L-imgħax jiġi kkalkolat fuq bażi komposta skont il-Kapitolu V tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 794/2004 [tal-21 ta’ April 2004, li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 li jippreskrivi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 4, p. 3)].
3. [Ir-Repubblika tal-]Polonja tikkanċella l-pagamenti pendenti kollha tal-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2(2) b’effett mid-data tan-notifika ta’ din id-Deċiżjoni.
Artikolu 4
1. L-irkupru tal-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2(1) u tal-imgħax imsemmi fl-Artikolu 3(2) ikun immedjat u effettiv.
2. [Ir-Repubblika tal-]Polonja tiżgura li din id-Deċiżjoni tiġi implimentata fi żmien erba’ xhur wara d-data tan-notifika ta’ din id-Deċiżjoni.
Artikolu 5
1. Fi żmien xahrejn wara n-notifika ta’ din id-Deċiżjoni, [ir-Repubblika tal-]Polonja tippreżenta l-informazzjoni sussegwenti lill-Kummissjoni:
a)
l-ammont totali (il-prinċipali u l-imgħax ta’ rkupru) li għandu jiġi rkuprat mill-benefiċjaru;
b)
id-deskrizzjoni ddettaljata tal-miżuri li ttieħdu diġà u dawk ippjanati sabiex tikkonforma ma’ din id-Deċiżjoni;
c)
id-dokumenti li juru li l-benefiċjarju kien ordnat iħallas lura l-għajnuna.
2. [Ir-Repubblika tal-]Polonja żżomm lill-Kummissjoni mgħarrfa dwar il-progress tal-miżuri nazzjonali meħuda sabiex tiġi implimentata din id-Deċiżjoni sakemm jitlesta l-irkupru tal-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2(1) u tal-imgħax imsemmi fl-Artikolu 3(2). Din tippreżenta minnufih, fuq sempliċi talba mill-Kummissjoni, informazzjoni dwar il-miżuri li ttieħdu diġà u dawk ippjanati sabiex tikkonforma ma’ din id-Deċiżjoni. Din tipprovdi wkoll informazzjoni ddettaljata li tikkonċerna l-ammonti ta’ għajnuna u imgħax li jkunu diġà ġew irkuprati mill-benefiċjarju.
Artikolu 6
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika tal-Polonja.”
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
26
Permezz ta’ talba fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-15 ta’ Mejju 2015, il-komun ta’ Gdynia u l-kumpannija PLGK ippreżentaw dan ir-rikors.
27
Permezz ta’ deċiżjoni tal-1 ta’ Diċembru 2015, il-President tas-Sitt Awla tal-Qorti Ġenerali aċċetta li r-Repubblika tal-Polonja tintervjeni insostenn tat-talbiet tar-rikorrenti.
28
Permezz ta’ deċiżjoni tal-15 ta’ April 2016, il-kawża ġiet assenjata lil Imħallef Relatur ġdid.
29
Peress illi kien hemm bidla fil-kompożizzjoni tal-Awli tal-Qorti Ġenerali, b’applikazzjoni tal-Artikolu 27(5) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lis-Seba’ Awla, u konsegwentement din il-kawża ġiet assenjata lil din l-awla.
30
Fuq proposta tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (Is-Seba’ Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, għamlet numru ta’ mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet. Il-partijiet ikkonformaw ruħhom ma’ din it-talba fit-termini stabbiliti.
31
It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tas-27 ta’ April 2017.
32
Ir-rikorrenti, fid-dawl tal-preċiżazzjonijiet magħmula fir-replika tal-kumpannija PLGK u fit-tweġiba għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tal-komun ta’ Gdynia, jitolbu lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tannulla l-Artikoli 2 sa 5 tad-deċiżjoni kkontestata;
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
33
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:
–
tiċħad ir-rikors;
–
tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
34
Ir-Repubblika tal-Polonja ssostni t-talbiet tar-rikorrenti.
Id-dritt
35
Ir-rikors jistrieħ, essenzjalment, fuq sitt motivi.
[omissis]
41
Is-sitt motiv huwa bbażat, essenzjalment, fuq il-ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, il-ksur tar-regoli tal-proċedura kif ukoll tal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża.
42
Il-Qorti Ġenerali tqis xieraq li fl-ewwel lok teżamina s-sitt motiv. l-ewwel tibda bit-tieni motiv.
[omissis]
57
Is-sitt motiv jistrieħ, essenzjalment, fuq tliet ilmenti. L-ewwel nett, ir-rikorrenti jikkontestaw l-assenza ta’ pubblikazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata fid-data tal-preżentata ta’ dan ir-rikors. It-tieni nett, ir-rikorrenti jqisu li l-Kummissjoni ma setgħetx tipproċedi bl-irtirar tad-Deċiżjoni 2014/883 fuq il-bażi tal-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 659/1999. It-tielet nett, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni jmissha fetħet mill-ġdid il-proċedura ta’ investigazzjoni formali qabel ma adottat id-deċiżjoni kkontestata u żgurat ir-rispett tad-drittijiet proċedurali tagħhom jew ta’ dawk tar-Repubblika tal-Polonja.
[omissis]
Fuq it-tielet ilment, ibbażat fuq l-assenza ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali u tal-ksur tad-drittijiet proċedurali tal-partijiet interessati
62
Fir-rigward tal-argument li l-Kummissjoni jmissha fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali qabel ma adottat id-deċiżjoni kkontestata u żgurat ir-rispett tad-drittijiet proċedurali tal-partijiet interessati, hemm lok li jitfakkar li, skont il-ġurisprudenza, il-proċedura intiża li tissostitwixxi att illegali tista’ titkompla mill-punt preċiż fejn seħħet l-illegalità, mingħajr ma l-Kummissjoni jkollha tibda mill-ġdid il-proċedura billi tmur lura lil hinn minn dan il-punt preċiż (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-12 ta’ Novembru 1998, Spanja vs Il‑Kummissjoni, C‑415/96, EU:C:1998:533, punt 31; tat-3 ta’ Ottubru 2000, Industrie des poudres sphériques vs Il‑Kunsill, C‑458/98 P, EU:C:2000:531, punt 82, u tad-9 ta’ Lulju 2008, Alitalia vs Il‑Kummissjoni, T‑301/01, EU:T:2008:262, punti 99 u 142). Din il-ġurisprudenza dwar is-sostituzzjoni ta’ att annullat mill-qorti tal-Unjoni tapplika wkoll, fl-assenza ta’ kull annullament tal-att inkwistjoni mill-qorti, fil-mument tal-irtirar u tas-sostituzzjoni ta’ att illegali mill-awtur tiegħu (sentenza tas-16 ta’ Marzu 2016, Frucona Košice vs Il‑Kummissjoni, T‑103/14, EU:T:2016:152, punt 61; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2011, Région Nord-Pas-de-Calais u Communauté d’agglomération du Douaisis vs Il‑Kummissjoni, T‑267/08 u T‑279/08, EU:T:2011:209, punt 83).
63
Madankollu, il-fatt li l-Kummissjoni ma għandhiex obbligu terġa’ tibda l-proċedura billi tmur lura lil hinn mill-punt preċiż li fih seħħet l-illegalità ma jfissirx li hija ma għandhiex, bħala prinċipju, tintima lill-partijiet interessati jressqu osservazzjonijiet qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida.
64
Ċertament, huwa minnu li ebda dispożizzjoni tal-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat ma tirriżerva, fost il-partijiet interessati, rwol partikolari għall-benefiċjarju tal-għajnuna (sentenza tal-24 ta’ Settembru 2002, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il‑Kummissjoni, C‑74/00 P u C‑75/00 P, EU:C:2002:524, punt 83) jew għall-entità infrastatali li tkun tat l-għajnuna (ara, f’dan is-sens, id-digriet tal-5 ta’ Ottubru 2016, Diputación Foral de Bizkaia vs Il‑Kummissjoni, C‑426/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2016:757, punt 45, u s-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2011, Région Nord-Pas-de-Calais u Communauté d’agglomération du Douaisis vs Il‑Kummissjoni, T‑267/08 u T‑279/08, EU:T:2011:209, punt 71) li jkun ifisser li dawn ikunu jistgħu jinvokaw drittijiet wesgħin daqs id-drittijiet tad-difiża f’dan is-sens.
65
Madankollu, mill-Artikolu 108(2) TFUE, kif ukoll mill-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 659/1999, jirriżulta li, matul il-fażi ta’ investigazzjoni, il-Kummissjoni għandha d-dmir li tintima lill-partijiet interessati, fosthom l-impriża jew l-impriżi kkonċernati u l-entità infrastatali li tkun tat l-għajnuna, sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ Mejju 2008, Ferriere Nord vs Il‑Kummissjoni, C‑49/05 P, mhux ippubblikata, EU:C:2008:259, punt 68, u tal-11 ta’ Diċembru 2008, Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen, C‑334/07 P, EU:C:2008:709, punt 55). Din ir-regola għandha n-natura ta’ formalità sostanzjali (sentenzi tal-11 ta’ Diċembru 2008, Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen, C‑334/07 P, EU:C:2008:709, punt 55, u tat‑12 ta’ Settembru 2007, Olympiaki Aeroporia Ypiresies vs Il‑Kummissjoni, T‑68/03, EU:T:2007:253, punt 42). Hija għandha tippermetti lill-partijiet interessati jkunu assoċjati mal-proċedura b’mod adegwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-25 ta’ Ġunju 1998, British Airways et vs Il‑Kummissjoni,T‑371/94 u T‑394/94, EU:T:1998:140, punt 60). F’dan il-kuntest, b’mod partikolari diġà tqies li l-Kummissjoni kellha, jekk ikun il-każ, titlob l-osservazzjonijiet tagħhom lill-partijiet interessati meta s-sistema legali kienet tinbidel qabel ma l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha fuq il-bażi tar-regoli l-ġodda, b’eċċezzjoni fil-każ li s-sistema legali l-ġdida ma kinitx tinbidel b’mod sostanzjali meta mqabbla ma’ dik preċedentement fis-seħħ (ara s-sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2008, Il‑Kummissjoni vs Freistaat Sachsen, C‑334/07 P, EU:C:2008:709, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata).
66
Barra minn hekk, anki jekk id-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura tista’ tillimita lilha nnifisha ssemmi mill-ġdid l-elementi rilevanti ta’ fatt u ta’ dritt, tinkludi evalwazzjoni provviżorja tal-miżura inkwistjoni tal-Istat intiża li tiddetermina jekk hija għandhiex natura ta’ għajnuna u tesponi r-raġunijiet li jindikaw dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern, hija għandha tqiegħed lill-partijiet interessati f’pożizzjoni li jipparteċipaw b’mod effikaċi fil-proċedura ta’ investigazzjoni formali li matulha huma jkollhom il-possibbiltà li jsostnu l-argumenti tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2011, Région Nord-Pas-de-Calais u Communauté d’agglomération du Douaisis vs Il‑Kummissjoni, T‑267/08 u T‑279/08, EU:T:2011:209, punti 80 u 81). B’mod partikolari, huwa neċessarju li l-Kummissjoni tiddefinixxi b’mod suffiċjenti l-kuntest tal-investigazzjoni tagħha sabiex ma tirrendix mingħajr skop id-dritt tal-partijiet interessati li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom (ara s-sentenza tal-1 ta’ Lulju 2009, Operator ARP vs Il‑Kummissjoni, T‑291/06, EU:T:2009:235, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).
67
F’dan il-każ, hemm lok li jiġi osservat li, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura, il-Kummissjoni evalwat, b’mod provviżorju, il-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-operat fid-dawl tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali, fid-dawl tar-riferiment magħmul f’dan ir-rigward mill-paragrafi 27 u 63 tal-Linji Gwida tal-2005. B’mod partikolari, il-Kummissjoni osservat li l-ajruport ta’ Gdynia‑Kosakowo kien jinsab f’reġjun b’sitwazzjoni ekonomika diffiċli, kopert mid-deroga msemmija fl-Artikolu 107(3)(a) TFUE, u li kien xieraq li jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet previsti fil-paragrafu 76 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali kinux issodisfatti (premessi 64 u 65 tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura).
68
Fid-Deċiżjoni 2014/883, il-Kummissjoni indikat li “l-ajruport ta’ Gdynia jinsab f’reġjun żvantaġġjat li huwa kopert mid-deroga stabbilita fl-Artikolu 107(3)(a) tat-TFUE” u li, “jfisser li l-Kummissjoni għandha tevalwa jekk l-għajnuna operattiva inkwistjoni tistax titqies bħala kompatibbli skont [il-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali]” (premessa 221 tad-Deċiżjoni 2014/883). Billi applikat il-paragrafu 76 tal-imsemmija linji gwida għall-każ inkwistjoni, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-għajnuna għall-operat ma kinitx tosserva l-“kriterji stabbiliti fil-[Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali]” (premessa 228 tad-Deċiżjoni 2014/883).
69
Issa, kif tosserva ġustament il-kumpannija PLGK, li magħha jingħaqdu f’dan ir-rigward ir-Repubblika tal-Polonja u l-komun ta’ Gdynia fit-tweġibiet tagħhom għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, il-Kummissjoni wettqet, fid-deċiżjoni kkontestata, bidla fis-sistema legali fir-rigward tal-analiżi tal-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-operat.
70
F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, għandu jiġi miċħud l-argument tal-Kummissjoni li l-bidla fil-bażi legali użata fid-deċiżjoni kkontestata tkun tikkostitwixxi motiv ġdid imressaq għall-ewwel darba mill-kumpannija PLGK fl-istadju tar-replika. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta li motiv li jikkostitwixxi amplifikazzjoni ta’ motiv iddikjarat preċedentement, direttament jew impliċitament, fir-rikors promotur għandu jitqies li huwa ammissibbli (sentenza tad-19 ta’ Mejju 1983, Verros vs Il‑Parlament, 306/81, EU:C:1983:143, punt 9; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-26 ta’ April 2007, Alcon vs UASI, C‑412/05 P, EU:C:2007:252, punti 38 sa 40, u tas-17 ta’ Lulju 2008, Campoli vs Il‑Kummissjoni, C‑71/07 P, EU:C:2008:424, punt 63). Issa, f’dan il-każ, ir-rikorrenti indikaw fir-rikors tagħhom li huma misshom kellhom il-possibbiltà li jesprimu ruħhom dwar l-argumenti l-ġodda u l-analiżi l-ġdida tal-Kummissjoni u li n-nuqqas invokat fuq dan il-punt jikkostitwixxi, fih innifsu, ksur tal-forom proċedurali sostanzjali. B’mod iktar preċiż, il-punt II.14 tar-rikors, li jsemmi fil-qosor il-motivi mressqa insostenn tar-rikors, huwa intitolat b’mod speċifiku: “Ksur tal-forom proċedurali sostanzjali taħt il-forma tad-dritt tar-rikorrenti li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom u jieħdu pożizzjoni”. L-argument imqajjem fir-replika tal-kumpannija PLGK, li jirrigwarda preċiżament l-analiżi l-ġdida tal-Kummissjoni mmexxija fid-deċiżjoni kkontestata, għaldaqstant jikkostitwixxi t-twessigħ tal-motiv imqajjem fir-rikors ibbażat fuq ksur tal-forom proċedurali sostanzjali relatati mad-dritt tar-rikorrenti li jkunu f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom. Barra minn hekk, u fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li r-regola li l-Kummissjoni għandha tqiegħed lill-partijiet interessati f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom għandha n-natura ta’ forma proċedurali sostanzjali. Għalhekk, il-ksur ta’ din il-forma proċedurali sostanzjali, li jikkostitwixxi motiv ta’ ordni pubbliku, jista’ jitqajjem ex ufficio mill-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-7 ta’ Mejju 1991, Interhotel vs Il‑Kummissjoni, C‑291/89, EU:C:1991:189, punt 14; tal-4 ta’ April 2017, L-Ombudsman vs Staelen, C‑337/15 P, EU:C:2017:256, punt 85, u tas-16 ta’ Marzu 2016, Frucona Košice vs Il‑Kummissjoni, T‑103/14, EU:T:2016:152, punt 84).
71
Fit-tieni lok, fil-kuntest tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li hija kienet ser tapplika l-prinċipji ddikjarati fil-Linji Gwida tal-2005 għall-għajnuna għall-investiment illegali mogħtija lil ajruporti qabel l-4 ta’ April 2014 – jiġifieri d-data ta’ applikazzjoni tal-Linji Gwida tal-2014 – u “l-prinċipji stabbiliti fil-Linji Gwida […] tal-2014 għall-każijiet kollha li jikkonċernaw l-għajnuna operatorja […] lill-ajruporti, anke jekk l-għajnuna ngħatat qabel l-4 ta’ April 2014” (premessa 196 tad-deċiżjoni kkontestata), li kien il-każ hawnhekk (premessa 197 u l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata). Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni ma bbażatx lilha nnifisha iżjed, kif kienet għamlet fil-kuntest tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura u tad-Deċiżjoni 2014/883, fuq il-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali sabiex tanalizza jekk l-għajnuna għall-operat kinitx kompatibbli mas-suq intern, iżda fuq il-prinċipji ddikjarati fil-Linji Gwida tal-2014.
72
Fit-tielet lok, hekk kif jirriżulta mil-Linji Gwida tal-2014, il-Kummissjoni indikat espliċitament li hija “mhijiex se tapplika l-prinċipji stipulati fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali għall-2007-2013” u li “l-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali mill-Istat għall-2014-2020 [jew il-linji gwida futuri eventwali f’dan il-qasam ma għandhomx japplikaw] għall-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-infrastruttura tal-ajruporti” (paragrafu 23 ta-Linji Gwida tal-2014).
73
Fir-raba’ lok, minbarra l-bidla magħmula bejn il-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali u l-Linji Gwida tal-2014, il-Kummissjoni wkoll wettqet bidla fid-deroga analizzata fir-rigward tal-Artikolu 107(3) TFUE. Fil-fatt, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura u mid-Deċiżjoni 2014/883, il-Kummissjoni qiegħdet lilha nnifisha fil-kuntest tad-“deroga stabbilita fl-Artikolu 107(3)(a) tat‑TFUE”. Il-paragrafu 76 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali jippreċiża barra minn hekk li l-għajnuna għall-operat jistgħu jingħataw b’mod eċċezzjonali fir-reġjunijiet li jibbenefikaw mid-deroga prevista l-Artikolu 107(3)(a) TFUE. Issa, kif jirriżulta mill-paragrafu 112 tal-Linji Gwida tal-2014, li l-prinċipji tagħhom ġew applikati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, il-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-operat hija analizzata, f’dan il-kuntest, “skont l-Artikolu 107(3)(c) [TFUE]”.
74
Fil-ħames lok, il-Linji Gwida tal-2014 jintroduċu “approċċ ġdid għall-valutazzjoni” tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mogħtija lill-ajruporti fir-rigward, b’mod partikolari “għajnuna għal ġestjoni [operat] għal ajruporti reġjonali” [paragrafu 17(d) tal-Linji Gwida tal-2014]. Dawn il-modalitajiet ta’ evalwazzjoni ġodda jinsabu fil-punt 5.1.2 tal-Linji Gwida tal-2014. Huma jipprevedu sitt kriterji kumulattivi, fosthom l-ewwel kriterju analizzat mill-Kummissjoni fil-premessa 246 tad-deċiżjoni kkontestata, jiġifieri l-fatt li jiġi ddeterminat jekk l-għajnuna għall-operat jikkontribwixxix għall-kisba ta’ għan komuni ddefinit speċifikament. Dan l-ewwel kriterju nnifsu jistrieħ fuq tliet kundizzjonijiet alternattivi, jiġifieri l-fatt li l-għajnuna għall-operat ittejjeb il-mobbiltà taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-konnettività tar-reġjuni permezz tal-ħolqien ta’ punti ta’ aċċess għat-titjiriet intra‑Unjoni, jew il-fatt li din l-għajnuna tiġġieled il-konġestjoni tat-traffiku tal-ajru fuq il-pjattaformi ajruportwarji prinċipali tal-Unjoni, jew il-fatt li hija tiffaċilita l-iżvilupp reġjonali. Tnejn minn dawn it-tliet kundizzjonijiet alternattivi ssemmew mill-Kummissjoni fil-premessa 246 tad-deċiżjoni kkontestata.
75
Il-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali jipprevedu, min-naħa tagħhom, li l-għajnuna għall-operat tista’ tingħata “[jekk] tkun ġustifikata f’termini tal-kontribuzzjoni tagħha għall-iżvilupp reġjonali u n-natura tagħha u [jekk] il-livell tagħha jkun proporzjonali għan-nuqqasijiet li tfittex li ttaffi”, skont kif ikkonstatat il-Kummissjoni fil-premessa 222 tad-Deċiżjoni 2014/883.
76
Filwaqt li ċerti kriterji previsti mil-Linji Gwida tal-2014 u mil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali jistgħu jikkonverġu, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontribut tal-għajnuna għall-iżvilupp reġjonali, madankollu dawn il-kriterji huma, minn naħa, iktar żviluppati fil-Linji Gwida tal-2014 u, min-naħa l-oħra, huma min-natura tagħhom differenti peress li l-Linji Gwida tal-2014 jirrigwardaw speċifikament l-għajnuna mogħtija lill-ajruporti u lill-kumpanniji tal-ajru. Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li, għalkemm il-kontribut għall-iżvilupp reġjonali huwa kundizzjoni essenzjali fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali, dan huwa biss kundizzjoni alternattiva fil-Linji Gwida tal-2014, hekk kif juri l-użu tal-konġunzjoni “jew” fil-paragrafu 113 ta’ dawn l-aħħar linji gwida.
77
Fis-sitt lok, jeħtieġ li jiġi enfasizzat li l-modalitajiet ġodda ta’ evalwazzjoni tal-għajnuna għall-operat previsti mil-Linji Gwida tal-2014 huma intiżi b’mod partikolari li jagħtu perijodu ta’ tranżizzjoni ta’ għaxar snin li matulu l-ajruporti, b’mod partikolari dawk reġjonali, jistgħu jibbenefikaw minn din l-għajnuna, suġġett għall-osservanza tal-kundizzjonijiet previsti mill-imsemmija linji gwida (ara, b’mod partikolari, il-paragrafi 13, 14 u 112 tal-Linji Gwida tal-2014).
78
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-qafas ġuridiku ġdid applikat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata kien jinkludi tibdiliet sostanzjali meta mqabbel ma’ dak preċedentement fis-seħħ fid-deċiżjoni ta’ ftuħ u fid-Deċiżjoni 2014/883.
79
Barra minn hekk, li kieku kellu jitqies li l-irtirar tad-Deċiżjoni kellu bħala effett, kif issostni l-Kummissjoni, li jħalli miftuħa l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-partijiet interessati ma kinux f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom ġaladarba l-imsemmija proċedura ġiet mill-ġdid magħluqa, b’mod simultanju, permezz tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata. Hemm ukoll lok li jiġi osservat li l-Linji Gwida tal-2014 ġew ippubblikati fl-4 ta’ April 2014, jiġifieri wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2014/883 u, għaldaqstant, wara l-għeluq inizjali tal-proċedura ta’ investigazzjoni. Għaldaqstant, bejn il-mument tal-pubblikazzjoni tal-Linji Gwida tal-2014 u l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-partijiet interessati ma tqegħdux f’pożizzjoni li jagħmlu utilment l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-applikabbiltà u l-effett eventwali tal-imsemmija linji gwida, filwaqt li dawn il-linji gwida kienu jikkostitwixxu bidla fil-qafas ġuridiku li l-Kummissjoni ddeċidiet tapplika għall-każ inkwistjoni.
80
L-argumenti l-oħra tal-Kummissjoni ma jistgħux iqiegħdu inkwistjoni dawn il-konstatazzjonijiet.
81
B’mod partikolari, għandu jiġi miċħud l-argument tal-Kummissjoni li l-kumpannija PLGK ma werietx b’liema mod il-fatt li ma ġietx mistiedna tesprimi ruħha dwar l-applikazzjoni tal-Linji Gwida tal-2014 seta’ kellu effett fuq is-sitwazzjoni ġuridika tagħha, u lanqas b’liema mod il-possibbiltà li tesprimi ruħha f’dan ir-rigward setgħet wasslet għal kontenut differenti tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, id-dritt tal-partijiet interessati li jkunu f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom huwa ta’ natura ta’ forma proċedurali sostanzjali, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, li l-ksur tagħha, ikkonstatat f’dan il-każ, jagħti lok għall-annullament tal-att ivvizzjat, mingħajr ma jkun neċessarju li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ effett fuq il-parti li tinvoka tali ksur, jew li l-proċedura amministrattiva setgħet wasslet għal riżultat differenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-6 ta’ April 2000, Il‑Kummissjoni vs ICI, C‑286/95 P, EU:C:2000:188, punt 52, u tat-8 ta’ Settembru 2016, Goldfish et vs Il‑Kummissjoni, T‑54/14, EU:T:2016:455, punt 47; Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Bensada Benallal, C‑161/15, EU:C:2016:3, punt 92). Barra minn hekk, fi kwalunkwe każ, fid-dawl tal-bidliet magħmula fir-rigward tal-bażi legali tat-Trattat FUE [Artikolu 107(3)(a) TFUE, u sussegwentement Artikolu 107(3)(c) TFUE] u fir-rigward tal-linji gwida applikabbli, li jbiddlu sostanzjalment il-qafas ġuridiku tal-analiżi tal-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-operat, dan ma jistax jiġi dedott mill-portata tal-osservazzjonijiet li l-partijiet interessati kienu f’pożizzjoni li jagħmlu, anki jekk il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, waslet għal konklużjoni identika għal dik tad-deċiżjoni fis-seħħ preċedentement.
82
Fir-rigward tal-fatt li r-rikorrenti ma kinux għamlu osservazzjonijiet wara d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura, dan huwa ineffettiv għall-finijiet tad-determinazzjoni dwar jekk huma kinux f’pożizzjoni li jagħmlu tali osservazzjonijiet wara l-irtirar tad-Deċiżjoni 2014/883 u qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.
83
Fir-rigward tal-argumenti tal-Kummissjoni żviluppati fil-kuntest tat-tweġiba tagħha għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura li skonthom hija ma applikatx “prinċipji ġodda” li rriżultaw mil-Linji Gwida tal-2014 fir-rigward tal-għajnuna għall-operat, dawn jistrieħu essenzjalment fuq il-fatt li, kemm fid-Deċiżjoni 2014/883 kif ukoll fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-għajnuna għall-operat kienet inkompatibbli mas-suq intern sa fejn l-għajnuna għall-investiment innifisha kienet inkompatibbli mal-imsemmi suq. Dawn l-argumenti madankollu huma intiżi, essenzjalment, li jsostnu li d-deċiżjoni kkontestata kien ikollha kontenut identiku li kieku l-persuni interessati kienu ġew intimati jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom. Għaldaqstant dawn għandhom jiġu miċħuda għall-istess raġunijiet bħal dawk imsemmija fil-punt 81 iktar ’il fuq.
84
Fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessi 196 u 197 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreċiżat li kieku kellu jkun għaliha f’dan il-każ hija tapplika l-prinċipji ddikjarati fil-Linji Gwida tal-2014 fir-rigward tal-għajnuna għall-operat. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni semmiet espressament il-Linji Gwida tal-2014 fil-premessa 245 tad-deċiżjoni kkontestata, billi indikat li l-fatt li l-għajnuna għall-operat kienet inkompatibbli mas-suq intern sa fejn l-għajnuna għall-investiment innifisha kienet inkompatibbli mal-imsemmi suq kien ugwalment rilevanti “skont il-Linji Gwida […] tal-2014”. Barra minn hekk, hija applikat l-ewwel kriterju tal-Linji Gwida tal-2014 fil-premessa 246 tad-deċiżjoni kkontestata, fejn l-imsemmi kriterju kien sostanzjalment differenti mill-kundizzjonijiet iddikjarati fil-paragrafu 76 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali (ara l-punt 76 iktar ’il fuq). Jeħtieġ ukoll li jiġi enfasizzat li, hekk kif jirriżulta mill-premessi 198 sa 202 tad-deċiżjoni kkontestata, il-prinċipji li jirriżultaw mil-Linji Gwida tal-2014 ġew applikati għall-finijiet ta’ distinzjoni bejn il-finanzjamenti li jirriżultaw mill-għajnuna għall-investiment u dawk li jirriżultaw mill-għajnuna għall-operat.
85
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li d-deċiżjoni kkontestata tinkludi mill-inqas impreċiżjoni, ripetuta wkoll mill-Kummissjoni fit-tweġiba tagħha għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, dwar il-kuntest ġuridiku li fih din tal-aħħar ikkunsidrat li l-għajnuna għall-operat kienet inkompatibbli mas-suq intern sa fejn l-għajnuna għall-investiment innifisha kienet inkompatibbli mal-imsemmi suq. Fil-fatt, il-Kummissjoni indikat fil-premessa 245 tad-deċiżjoni kkontestata li din il-kunsiderazzjoni (li tinsab ukoll fil-premessa 227 tad-Deċiżjoni 2014/883), “skont il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005”, kienet ukoll rilevanti fil-kuntest tal-Linji Gwida tal-2014. Issa, kif jirriżulta mill-premessi 227 u 228 tad-Deċiżjoni 2014/883, l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni saret fil-kuntest tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali u fuq il-bażi tal-Artikolu 107(3)(a) TFUE. B’mod iktar preċiż, il-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni, li barra minn hekk kienet qed tintervjeni b’mod ulterjuri kif juri l-kliem “[f]i kwalunkwe każ”, tqiegħdet qabel il-konklużjoni msemmija fil-premessa 228 tad-Deċiżjoni 2014/883 li, “[g]ħalhekk il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna operattiva […] mhijiex konformi mal-kriterji stabbiliti [fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali]”.
86
Barra minn hekk, il-kunsiderazzjoni li l-għajnuna għall-operat hija inkompatibbli mas-suq intern sa fejn l-għajnuna għall-investiment innifisha kienet inkompatibbli mal-imsemmi suq ma tirriżultax minn kundizzjoni espressament prevista mil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali jew mil-Linji Gwida tal-2014. Għaldaqstant ma jistax jinsilet minn dawn il-linji gwida li l-partijiet interessati kienu f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward, kif madankollu ssostni l-Kummissjoni, essenzjalment, fit-tweġiba tagħha għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura. Għandu jingħad ukoll li d-Deċiżjoni 2014/883 ġiet irtirata u li l-kwistjoni ma hijiex tant dwar jekk il-partijiet interessati kinux f’pożizzjoni jagħmlu osservazzjonijiet fir-rigward ta’ din id-deċiżjoni, iżda jekk huma kinux f’pożizzjoni li jagħmlu dan fil-kuntest tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Issa, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Kummissjoni kienet sempliċement indikat li, bħala prinċipju, għajnuna għall-operat hija kompatibbli mas-suq intern biss meta tosserva l-kriterji ddikjarati fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali, liema fatt ma deherx li kien il-każ, a priori, fid-dawl tal-fatt li r-reġjun ta’ Pomorze kien diġà jingħata servizz mill-ajruport ta’ Gdańsk (parti introduttiva, “Deskrizzjoni tal-miżuri”, u l-premessi 63 sa 67 tad-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura).
87
Fir-rigward tal-argument, imressaq għall-ewwel darba mill-Kummissjoni waqt is-seduta, ibbażat fuq il-kunsiderazzjoni li l-għajnuna għall-operat hija inkompatibbli mas-suq intern sa fejn l-għajnuna għall-investiment innifisha kienet inkompatibbli mal-imsemmi suq tirriżulta minn bażi legali “awtonoma” li tirriżulta mit-Trattat, dan ma huwiex issostanzjat mill-kliem tad-Deċiżjoni 2014/883 jew tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, minbarra l-assenza ta’ motivazzjoni f’dan is-sens u ta’ preċiżazzjoni fid-deċiżjoni kkontestata, il-kunsiderazzjoni tal-Kummissjoni saret, kif ġie indikat preċedentement, fil-kuntest tal-Artikolu 107(3)(a) TFUE u tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali, fir-rigward tad-Deċiżjoni 2014/883, u fil-kuntest tal-Artikolu 107(3)(c) TFUE u tal-Linji Gwida tal-2014, fir-rigward tad-deċiżjoni kkontestata.
88
Fl-aħħar nett, fir-rigward tar-riferiment magħmul mill-Kummissjoni għall-kawża li tat lok għas-sentenza tat-18 ta’ Novembru 2004, Ferriere Nord vs Il‑Kummissjoni (T‑176/01, EU:T:2004:336), hemm lok li jiġi rrilevat li l-Qorti Ġenerali qalet, f’din il-kawża, li “[f]ir-rigward [tal-motivi tad-deċiżjoni kkontestata f’din il-kawża] il-prinċipji stabbiliti miż-żewġ Linji gwida [kkonċernati] [kienu] essenzjalment identiċi”. B’mod partikolari, iż-żewġ linji gwida inkwistjoni f’din il-kawża kienu jipprevedu l-eliġibbiltà tal-investimenti li l-għan tagħhom kienet il-protezzjoni tal-ambjent u li kellhom l-istess metodu ta’ kalkolu tal-ispejjeż eliġibbli għal miżura ta’ għajnuna (sentenza tat-18 ta’ Novembru 2004, Ferriere Nord vs Il‑Kummissjoni, T‑176/01, EU:T:2004:336, punt 77). Barra minn hekk, il-motivi kkunsidrati fid-deċiżjoni kkontestata f’din il-kawża kienu jirrigwardaw il-kundizzjonijiet sostanzjalment identiċi li kienu jirriżultaw miż-żewġ linji gwida. F’dan il-każ, kif ġie indikat preċedentement, il-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali u l-Linji Gwida tal-2014 huma sostanzjalment differenti, b’mod partikolari fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni ddefinita mil-Linji Gwida tal-2014 analizzata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, u li timplementa, barra minn hekk, dispożizzjoni differenti tat-Trattat FUE.
89
Fid-dawl tal-dawn l-elementi kollha, hemm lok li jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni naqset mill-obbligu tagħha li tqiegħed lill-partijiet interessati f’pożizzjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi ddeterminat jekk dan in-nuqqas jikkostitwixxix ukoll ksur tar-regoli proċedurali, tad-dritt għal amministrazzjoni tajba, tal-aspettattivi leġittimi u tad-drittijiet tad-difiża, invokati mir-rikorrenti quddiem il-Qorti Ġenerali. B’mod partikolari, ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar il-possibbiltà għar-rikorrenti li jinvokaw, quddiem il-Qorti Ġenerali, il-ksur tad-drittijiet tad-difiża tar-Repubblika tal-Polonja, liema argument tressaq, preliminarjament, fin-nota ta’ intervent ta’ dan l-Istat Membru. Bl-istess mod, f’dan il-kuntest, ma huwiex neċessarju li jiġi ddeterminat jekk il-Kummissjoni naqsitx ukoll mill-obbligu tagħha billi ma intimatx lill-partijiet interessati sabiex jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom fir-rigward tal-bidliet fattwali mwettqa fid-deċiżjoni kkontestata.
90
Fir-rigward tal-portata tal-illegalità hekk ikkonstatata, għandu jiġi osservat li, anki jekk l-għajnuna inkwistjoni hija kkostitwita, fattwalment, minn żewġ tipi ta’ finanzjament, jiġifieri għajnuna għall-investiment u għajnuna għall-operat, dawn il-finanzjamenti differenti ġew analizzati globalment mill-Kummissjoni biex b’mod partikolari tikkonstata l-kwalifika bħala għajnuna mill-Istat. B’mod partikolari, il-Kummissjoni kkonkludiet, fil-premessa 191 tad-deċiżjoni kkontestata, li “l-injezzjonijiet ta’ kapital mogħtija lil [PLGK] jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat”. Biex waslet għal din il-konklużjoni, il-Kummissjoni applikat b’mod partikolari l-kriterju tal-investitur privat f’ekonomija tas-suq, mingħajr ma għamlet distinzjoni bejn il-metodi differenti ta’ finanzjament. Din l-analiżi globali tirrifletti ruħha barra minn hekk fid-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata peress li l-Kummissjoni ssostni, l-Artikolu 2(1) ta’ din id-deċiżjoni, li “[l]-injezzjonijiet ta’ kapital favur [il-kumpannija PLGK] bejn it-28 ta’ Awwissu 2007 u s-17 ta’ Ġunju 2013 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat li ddaħħlet fis-seħħ b’mod illeċitu [mir-Repubblika tal-]Polonja”. Dawn l-injezzjonijiet ta’ kapital, imwettqa bejn it-28 ta’ Awwissu 2007 u s-17 ta’ Ġunju 2013, huma ppreżentati fit-tabella fil-premessa 57 tad-deċiżjoni kkontestata, mingħajr ma l-Kummissjoni għamlet distinzjoni bejn l-ammonti allokati bħala għajnuna għall-operat jew bħala għajnuna għall-investiment. Barra minn hekk, fl-Artikolu 3(1) tad-deċiżjoni kkontestata huwa previst li “[r-Repubblika tal-]Polonja tirkupra l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2(1) mingħand il-benefiċjarju”, mingħajr ma ssir distinzjoni, hawn ukoll, bejn il-finanzjament marbut mal-investiment u dak marbut mal-operat. Fl-aħħar nett, l-analiżi tal-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-investiment u dik tal-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-operat kienu marbuta mill-qrib, liema fatt ġie kkonfermat mill-Kummissjoni fit-tweġiba tagħha għall-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma huwiex possibbli li d-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jiġi interpretat fis-sens li jirrigwarda, b’mod dissoċjabbli, l-għajnuna għall-investiment u l-għajnuna għall-operat. Fir-rigward tal-argument, imressaq mill-Kummissjoni waqt is-seduta, li annullament sħiħ tal-Artikoli 2 sa 5 tad-deċiżjoni kkontestata jmur lil hinn mill-portata tal-motiv imqajjem miż-żewġ rikorrenti, li jqiegħdu inkwistjoni l-għajnuna għall-operat biss, jeħtieġ sempliċement li jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li r-rikorrenti jitolbu l-annullament tal-imsemmija artikoli, fit-tieni lok, li l-motiv ikkonċernat huwa ta’ ordni pubbliku u, fit-tielet lok, li l-argument tal-Kummissjoni ma huwiex tali li jqiegħed inkwistjoni l-fatt li l-Artikoli 2 sa 5 tad-deċiżjoni kkontestata jirrigwardaw, b’mod indissoċjabbli, l-għajnuna għall-investiment u l-għajnuna għall-operat.
91
Fid-dawl tal-punti preċedenti, jeħtieġ li s-sitt motiv jintlaqa’ u, konsegwentement, li jiġu annullati l-Artikoli 2 sa 5 tad-deċiżjoni kkontestata, mingħajr ma jkun hemm lok li jiġu eżaminati l-motivi l-oħra invokati insostenn tar-rikors.
[omissis]
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (Is-Seba’ Awla)
taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-Artikoli 2 sa 5 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1586, tas-26 ta’ Frar 2015, dwar il-miżura SA.35388 (13/C) (ex 13/NN u ex 12/N) – Il‑Polonja – It-twaqqif tal-ajruport ta’ Gdynia‑Kosakowo, huma annullati.
2)
Il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati, minbarra l-ispejjeż rispettivi tagħha, l-ispejjeż sostnuti mill-Gmina Miasto Gdynia u minn Port Lotniczy Gdynia Kosakowo sp. z o.o.
3)
Ir-Repubblika tal-Polonja għandha tbati l-ispejjeż rispettivi tagħha.
Tomljenović
Bieliūnas
Marcoulli
Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fis-17 ta’ Novembru 2017.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: il-Pollakk.
( 1 ) Qed jiġu riprodotti biss punti ta’ din is-sentenza li l-Qorti Ġenerali tqis li l-pubblikazzjoni tagħhom hija utli.
Full & Egal Universal Law Academy