ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
της 15ης Ιουνίου 2015 ( *1 )
«Ασφαλιστικά μέτρα — Συμβάσεις δημοσίων έργων — Διαδικασία διαγωνισμού — Κατασκευή μονάδας ενέργειας — Απόρριψη της προσφοράς διαγωνιζομένου και ανάθεση του έργου σε άλλον διαγωνιζόμενο — Αίτηση αναστολής εκτελέσεως — Έλλειψη επείγοντος»
Στην υπόθεση T‑259/15 R,
SA Close, με έδρα το Harzé-Aywaille (Βέλγιο),
Cegelec, με έδρα τις Βρυξέλλες (Βέλγιο),
εκπροσωπούμενες από τους J.‑M. Rikkers και J.‑L. Teheux, δικηγόρους,
αιτούσες,
κατά
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκπροσωπούμενου από την M. Rantala και τους M. Mraz και F. Poilvache,
καθού,
με αντικείμενο αίτημα αναστολής εκτελέσεως, αφενός, της αποφάσεως της 19ης Μαρτίου 2015 με την οποία το Κοινοβούλιο απέρριψε την προσφορά των αιτουσών στο πλαίσιο του διαγωνισμού INLO-D-UPIL-T-14-A04 που αφορά δημόσια σύμβαση έργων για το τμήμα αριθ. 73 (μονάδα ενέργειας) του σχεδίου «επέκτασης και αναβάθμισης του κτιρίου Konrad Adenauer στο Λουξεμβούργο» και, αφετέρου, της αποφάσεως της ίδιας ημέρας με την οποία ανατέθηκε το συγκεκριμένο έργο σε άλλον διαγωνιζόμενο,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
εκδίδει την ακόλουθη
Διάταξη ( 1 )
Ιστορικό της διαφοράς
1
Στο πλαίσιο του διαγωνισμού INLO-D-UPIL-T-14-A04, τον οποίο προκήρυξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 2014 για τη δημόσια σύμβαση «Σχέδιο επέκτασης και αναβάθμισης του κτιρίου Konrad Adenauer στο Λουξεμβούργο», οι αιτούσες, SA Close και Cegelec, κατέθεσαν, ως κοινοπραξία, προσφορά για το τμήμα αριθ. 73 (μονάδα ενέργειας).
2
Με έγγραφο της 27ης Μαρτίου 2015, το οποίο οι αιτούσες παρέλαβαν αυθημερόν, το Κοινοβούλιο τις ενημέρωσε ότι η προσφορά τους είχε απορριφθεί, επειδή η τιμή που προσέφεραν δεν ήταν η χαμηλότερη. Ειδικότερα, στις 19 Μαρτίου 2015, αφενός, η ως άνω προσφορά απορρίφθηκε και, αφετέρου, το επίμαχο έργο ανατέθηκε σε άλλον διαγωνιζόμενο.
[παραλειπόμενα]
Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων
9
Με δικόγραφο που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 26 Μαΐου 2015, οι αιτούσες άσκησαν προσφυγή ζητώντας την ακύρωση, αφενός, της αποφάσεως της 19ης Μαρτίου 2015 με την οποία το Κοινοβούλιο απέρριψε την προσφορά τους και, αφετέρου, της αποφάσεως της ίδιας ημέρας με την οποία το επίμαχο έργο ανατέθηκε στην κοινοπραξία Énergie KAD, η οποία αποτελείται από τις εταιρίες X και Y (στο εξής: προσβαλλόμενες πράξεις).
10
Με χωριστό δικόγραφο που κατατέθηκε την ίδια ημέρα στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου, οι αιτούσες άσκησαν την υπό κρίση αίτηση ασφαλιστικών μέτρων με την οποία ζήτησαν, κατ’ ουσίαν, από τον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου να αναστείλει την εκτέλεση των προσβαλλόμενων πράξεων.
11
Με τις παρατηρήσεις του επί της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων, τις οποίες κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 11 Ιουνίου 2015, το Κοινοβούλιο ζητεί από τον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου:
—
να απορρίψει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων·
—
να αποφασίσει για τα δικαστικά έξοδα κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 87, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας με την απόφαση ή τη διάταξη που θα περατώσει τη δίκη.
Σκεπτικό
[παραλειπόμενα]
Επί του επείγοντος
[παραλειπόμενα]
35
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι στην υπό κρίση υπόθεση δεν συντρέχει η προϋπόθεση του επείγοντος.
36
Κρίθηκε εντούτοις προσφάτως από τον Πρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου ότι, όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, κατά κανόνα και για τους συστημικού χαρακτήρα λόγους που επισημάνθηκαν ανωτέρω, η απαιτούμενη απόδειξη της επελεύσεως ανεπανόρθωτης ζημίας είναι πολύ δυσχερής για τον διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε [βλ., επ’ αυτού, διάταξη της 4ης Δεκεμβρίου 2014, Vanbreda Risk & Benefits κατά Επιτροπής, T‑199/14 R, Συλλογή (Αποσπάσματα),EU:T:2014:1024, σκέψη 157]. Ο αντιπρόεδρος του Δικαστηρίου έκρινε συναφώς ότι δεν μπορεί να απαιτείται από τον διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε να αποδείξει ότι η απόρριψη της αιτήσεώς του για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων ενδέχεται να του προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία, εφόσον αποδεικνύει τη συνδρομή ιδιαίτερα σοβαρού fumus boni juris, διότι άλλως θα θιγόταν υπέρμετρα και αδικαιολόγητα η αποτελεσματική ένδικη προστασία που δικαιούται βάσει του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ., επ’ αυτού, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψη 41).
37
Εντούτοις, η ελαστικότερη αυτή εκτίμηση της προϋποθέσεως του επείγοντος, η οποία δικαιολογείται από το δικαίωμα σε αποτελεσματική ένδικη προστασία δεν μπορεί να είναι απεριόριστη, δεδομένου ότι πρέπει να συγκερασθούν τα συμφέροντα του διαγωνιζομένου του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε με εκείνα της αναθέτουσας αρχής και του αναδόχου. Κατά συνέπεια η ελαστικότερη αυτή εκτίμηση εφαρμόζεται μόνο κατά το προσυμβατικό στάδιο, εφόσον έχει τηρηθεί η περίοδος αναμονής την οποία προβλέπει το άρθρο 171, παράγραφος 1, του κανονισμού 1268/2012 –η διάρκεια της οποίας είναι δέκα ή δεκατέσσερις ημερολογιακές ημέρες, ανάλογα με την περίπτωση. Η ως άνω ελαστικότερη εκτίμηση δεν δικαιολογείται πλέον, εάν πριν από την κατάθεση της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων η αναθέτουσα αρχή έχει συνάψει τη σύμβαση με τον ανάδοχο μετά την παρέλευση της περιόδου αυτής (βλ., επ’ αυτού, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψεις 34 και 42).
38
Ειδικότερα, όταν η εν λόγω περίοδος αναμονής –η οποία έως τη λήξη της εμποδίζει την εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής σύναψη της συμβάσεως και σκοπό έχει να δώσει στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν δικαστικώς την ανάθεση δημόσιας συμβάσεως πριν τη σύναψη της– έχει όντως παρέλθει προτού συναφθεί η σύμβαση, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η παροχή στον διαγωνιζόμενο του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε της δυνατότητας να ζητήσει ενώπιον του δικαστή της Ένωσης μόνον αποζημίωση συνιστά προσβολή του δικαιώματος σε αποτελεσματική δικαστική προσφυγή (βλ., επ’ αυτού, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψεις 36, 37 και 39).
39
Όσον αφορά την εφαρμογή των ως άνω αρχών στην υπό κρίση υπόθεση, από τη δικογραφία προκύπτει, αφενός, ότι το επίμαχο έργο ανατέθηκε στην κοινοπραξία Énergie KAD, την οποία αποτελούν οι εταιρίες X και Y, στις 19 Μαρτίου 2015, καθώς και ότι οι αιτούσες ενημερώθηκαν για την απόρριψη της προσφοράς τους στις 27 Μαρτίου 2015, και, αφετέρου, ότι η σύμβαση έργου για το τμήμα αριθ. 73 (μονάδα ενέργειας), με στοιχεία INLO-D-UPIL-T-14-A04 την οποία συνήψαν η εν λόγω κοινοπραξία και η société immobilière bâtiment Konrad Adenauer du Parlement υπογράφηκε στις 24 Απριλίου 2015.
40
Συνεπώς, εφόσον η απόφαση περί απορρίψεως της προσφοράς κοινοποιήθηκε στις αιτούσες στις 27 Μαρτίου 2015 και η επίμαχη σύμβαση συνήφθη στις 24 Απριλίου 2015, η περίοδος αναμονής, που εφαρμόζεται δυνάμει του άρθρου 171, παράγραφος 1, του κανονισμού 1268/2012 τηρήθηκε σε κάθε περίπτωση, είτε ήταν δέκα είτε δεκατεσσάρων ημερολογιακών ημερών. Επιπλέον, οι αιτούσες κατέθεσαν την προσφυγή ακυρώσεως και την υπό κρίση αίτηση στις 26 Μαΐου 2015, ήτοι ένα μήνα μετά από τη σύναψη της εν λόγω συμβάσεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν δικαιολογείται κατ’ αρχήν η ελαστικότερη εκτίμηση της προϋποθέσεως του επείγοντος.
41
Πρέπει, όμως, να επισημανθεί ότι η περίοδος αναμονής παρέχει στους ενδιαφερομένους τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν δικαστικώς την απόφαση περί αναθέσεως της συμβάσεως πριν από τη σύναψή της μόνον εάν έχουν στη διάθεσή τους επαρκή στοιχεία για να εντοπίσουν ενδεχόμενη παρανομία της αποφάσεως περί αναθέσεως (βλ., υπ’ αυτή την έννοια, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψη 47).
42
Δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι τηρήθηκε η περίοδος αναμονής στην περίπτωση που δεν υπήρξε πραγματική δυνατότητα ασκήσεως προσφυγής, συνοδευόμενης από αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, πριν από τη σύναψη της συμβάσεως επειδή ο διαγωνιζόμενος του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε δεν είχε στη διάθεσή του, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, επαρκή στοιχεία που να του παρέχουν τη δυνατότητα να ασκήσει τα ως άνω μέσα παροχής έννομης προστασίας, διότι άλλως θα παραβιαζόταν η αρχή του δικαιώματος αποτελεσματικής ένδικης προστασίας (βλ., επ’ αυτού, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψη 48).
43
Λαμβανομένων υπόψη των επιταγών της αρχής της ασφαλείας δικαίου, η εξαίρεση αυτή από την καθαρά τυπική εφαρμογή της περιόδου αναμονής πρέπει, όμως, να επιφυλάσσεται για τις εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες ο διαγωνιζόμενος του οποίου η προσφορά απορρίφθηκε δεν είχε κανένα λόγο να θεωρήσει ότι η απόφαση περί αναθέσεως της συμβάσεως ήταν παράνομη πριν από τη σύναψη της συμβάσεως με τον ανάδοχο (βλ., επ’ αυτού, διάταξη Επιτροπή κατά Vanbreda Risk & Benefits, σκέψη 31 ανωτέρω, EU:C:2015:275, σκέψη 49).
44
Πρέπει συνεπώς να εξεταστεί αν οι αιτούσες είχαν στη διάθεσή τους επαρκείς πληροφορίες προκειμένου να αξιοποιήσουν την περίοδο αναμονής για να ασκήσουν προσφυγή με αίτημα την ακύρωση των προσβαλλομένων πράξεων και αίτηση αναστολής εκτελέσεως πριν από τη σύναψη της συμβάσεως μεταξύ του Κοινοβουλίου και της κοινοπραξίας Énergie KAD στις 24 Απριλίου 2015.
45
Διαπιστώνεται συναφώς ότι οι αιτούσες, ήδη από τις 3 Απριλίου 2015, ήτοι πριν από τη σύναψη της εν λόγω συμβάσεως, ενημέρωσαν το Κοινοβούλιο για τις αμφιβολίες που είχαν ως προς τη νομιμότητα της προσφοράς που επέλεξε η αναθέτουσα αρχή (βλ. σκέψη 3 ανωτέρω), υποστηρίζοντας ότι μία από τις λουξεμβουργιανές εταιρίες που συμμετείχαν στην κοινοπραξία Énergie KAD δεν τηρούσε τη λουξεμβουργιανή νομοθεσία ούτε πληρούσε τα κριτήρια της συγγραφής υποχρεώσεων σχετικά με τη χρηματοδοτική και οικονομική ικανότητα των διαγωνιζομένων. Όπως όμως προκύπτει από τη δικογραφία οι ίδιες αυτές αμφιβολίες επαναλαμβάνονται κατ’ ουσίαν στον δεύτερο λόγο που προβάλλεται με την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ως προς τον fumus boni juris.
46
Κατά συνέπεια, οι αιτούσες ήταν σε θέση, ήδη από τις 3 Απριλίου 2015, να ασκήσουν συγκεκριμένη κριτική επί των προσβαλλόμενων πράξεων. Η κριτική αυτή, προβαλλόμενη ως λόγος ακυρώσεως, θα τους είχε δώσει τη δυνατότητα να ασκήσουν λυσιτελώς, εντός της περιόδου αναμονής, προσφυγή ακυρώσεως, συνοδευόμενη από αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, με σκοπό να εμποδίσουν τη σύναψη της συμβάσεως μεταξύ του Κοινοβουλίου και της κοινοπραξίας KAD. Κατόπιν τέτοιας εγκαίρως κατατεθειμένης αιτήσεως οι αιτούσες θα μπορούσαν να επιτύχουν την έκδοση διατάξεως, δυνάμει του άρθρου 105, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, που αφορά την αναστολή των προσβαλλομένων πράξεων, ακόμη και πριν από την κατάθεση των παρατηρήσεων του αντιδίκου, για όσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία επί των ασφαλιστικών μέτρων. Εξάλλου, τίποτα δεν εμπόδιζε τις αιτούσες, έως τη λήξη της προθεσμίας προσφυγής που προβλέπει το άρθρο 263, έκτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, παρεκτεινόμενη λόγω αποστάσεως κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 102, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, να διευρύνουν το περιεχόμενο της προσφυγής τους και της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων βάσει των πληροφοριών που θα ελάμβαναν από το Κοινοβούλιο (βλ. σκέψεις 5 και 8 ανωτέρω). Κατά τα λοιπά, θα μπορούσε ακόμη να επιτραπεί στις αιτούσες, δυνάμει του άρθρου 48, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, να προσκομίσουν νέα στοιχεία κατά τη διάρκεια της δίκης, εφόσον στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.
47
Κατά συνέπεια, η περίοδος αναμονής που προβλέπει το άρθρο 171, παράγραφος 1, του κανονισμού 1268/2012 τηρήθηκε πλήρως στην υπό κρίση υπόθεση και, άρα, δεν συντρέχει λόγος για την ελαστικότερη εκτίμηση της προϋποθέσεως του επείγοντος, η οποία γίνεται δεκτή στο πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων.
48
Για όλους τους ανωτέρω λόγους, η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να απορριφθεί, χωρίς να απαιτείται να εξεταστεί η προϋπόθεση της συνδρομής fumus boni juris ούτε να γίνει στάθμιση των διαφόρων εμπλεκόμενων συμφερόντων.
Για τους λόγους αυτούς,
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ
διατάσσει:
1)
Απορρίπτει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
2)
Επιφυλάσσεται ως προς τα δικαστικά έξοδα.
Λουξεμβούργο, 15 Ιουνίου 2015.
Ο Γραμματέας
E. Coulon
Ο Πρόεδρος
M. Jaeger
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.
( 1 ) Παρατίθενται μόνον οι σκέψεις των οποίων η δημοσίευση κρίνεται σκόπιμη από το Γενικό Δικαστήριο.
Full & Egal Universal Law Academy