KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fl-1 ta’ Ġunju 2017 ( 1 )
Kawżi magħquda C‑215/16, C‑216/16, C‑220/16 u C‑221/16
Elecdey Carcelen SA (C‑215/16),
Energías Eólicas de Cuenca SA (C‑216/16),
Iberenova Promociones SAU (C‑220/16),
Iberdrola Renovables Castilla La Mancha SA (C‑221/16)
vs
Comunidad Autónoma de Castilla la Mancha
[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (qorti superjuri tal-ġustizzja tal-Komunità Awtonoma ta’ Castilla-La Mancha, Spanja)]
“Talba għal deċiżjoni preliminari – Ambjent – Enerġija eolika – Direttiva 2009/28/KE – Promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli – Direttiva 2008/118/KE – Arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa – Direttiva 2003/96/KE – Tassazzjoni fuq prodotti tal-enerġija u fuq l-elettriku – Taxxa reġjonali fuq turbini eoliċi (canon eólico)”
I. Introduzzjoni
1.
Don Quijote diġà ġġieled kontra turbini eoliċi fir-reġjun Spanjol La Mancha. Għaldaqstant, ma huwiex sorprendenti li l-Qorti tal-Ġustizzja hija adita b’tilwima ġdida dwar l-enerġija eolika li toriġina mill-Komunità Awtonoma Castilla-La Mancha. Wara li f’numru ta’ sentenzi reċenti kellha tittieħed deċiżjoni dwar l-effetti ambjentali negattivi tagħha ( 2 ), kif ukoll dwar il-promozzjoni tagħha ( 3 ), din il-kawża tikkonċerna l-imposta fuq l-impjanti eoliċi li ġiet introdotta minn dan ir-reġjun, f’ċertu sens “pole tax”.
2.
Minbarra d-Direttiva 2009/28/KE ( 4 ) dwar il-promozzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, it-talba għal deċiżjoni preliminari tirreferi wkoll għad-Direttiva 2008/118/KE ( 5 ) dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u għad-Direttiva 2003/96 ( 6 ) dwar it-tassazzjoni fuq l-enerġija. B’mod partikolari, għandu jiġi eżaminat jekk l-imposta kkontestata hijiex kompatibbli mal-għan ta’ promozzjoni tad-Direttiva 2009/28 jew mad-dispożizzjonijiet dwar it-tariffi amministrattivi stabbiliti f’din id-direttiva. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tinvestiga wkoll sa fejn tali imposta tista’ tiġi prekluża minħabba detriment għad-Direttiva 2009/28. Fir-rigward taż-żewġ direttivi fiskali, għandu jiġi kkjarifikat, qabelxejn, jekk l-imposta taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom peress li f’dan il-każ ikollha tissodisfa ċerti rekwiżiti.
II. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
1. Id-Direttiva 2009/28
3.
Id-Direttiva 2009/28 tikkonċerna l-promozzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli.
4.
L-Artikolu 2(k) tad-Direttiva 2009/28 jiddefinixxi l-kunċett ta’ ‘skema ta’ sostenn’ kif ġej:
“[…] kull strument, skema jew mekkaniżmu applikat minn Stat Membru jew grupp ta’ Stati Membri, li jippromwovu l-użu ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli billi titnaqqas l-ispiża ta’ dik l-enerġija, b’żieda tal-prezz li bih tista’ tinbiegħ, jew b’żieda, permezz ta’ obbligu ta’ enerġija rinnovabbli jew b’mod ieħor, tal-volum ta’ din l-enerġija mixtrija. Dan jinkludi, iżda mhuwiex limitat biss għal, l-għajnuna għall-investiment, l-eżenzjonijiet jew it-tnaqqis mit-taxxi, ir-rifużzjonijiet tat-taxxa, l-iskemi ta’ sostenn għall-obbligu ta’ enerġija rinnovabbli, u l-iskemi ta’ sostenn, inklużi dawk li jużaw ċertifikati ekoloġiċi, iżda wkoll l-iskemi diretti ta’ sostenn għall-prezzijiet, inklużi tariffi ‘feed-in’ u ħlasijiet ta’ primjums”.
5.
L-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2009/28 jobbliga lill-Istati Membri jiġġeneraw sehem minimu speċifiku tal-konsum enerġetiku tagħhom minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli:
“1. Kull Stat Membru għandu jiżgura li s-sehem ta’ enerġija minn sorsi rinnovabbli […] fil-konsum finali gross ta’ enerġija fl-2020 jkun mill-inqas il-mira globali nazzjonali tiegħu għas-sehem tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli f’dik is-sena, kif stabbilit fit-tielet kolonna tat-tabella fil-Parti A tal-Anness I.
2. L-Istati Membri għandhom jintroduċu miżuri mfassla b’mod effikaċi biex jiżguraw li s-sehem ta’ enerġija mis-sorsi rinnovabbli tkun ugwali għal jew taqbeż dawk murija fit-trajettorja indikattiva stabbilita fil-Parti B tal-Anness I.”
6.
F’dan ir-rigward, l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2009/28 jikkonċerna, fost l-oħrajn, l-iskemi ta’ sostenn:
“Sabiex jintlaħqu l-miri mniżżla fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri jistgħu, inter alia, japplikaw il-miżuri li ġejjin:
(a)
skemi ta’ sostenn;
(b)
[…]”
7.
Il-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni huma indirizzati fil-premessa 40 tad-Direttiva 2009/28:
“Il-proċedura użata mill-amministrazzjoni responsabbli għall-kontroll tal-awtorizzazzjoni, taċ-ċertifikazzjoni u l-liċenzjar ta’ impjanti tal-enerġija rinovabbli għandha tkun oġġettiva, trasparenti, mhux diskriminatorja u proporzjonata meta jkunu qed jiġi applikati r-regoli għal proġetti speċifiċi. […]”
8.
Ir-regoli relatati mal-awtorizzazzjoni huma stabbiliti fl-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/28:
“1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kull regola nazzjonali li tikkonċerna l-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, ċertifikazzjoni u liċenzjar li huma applikati għal impjanti u trasmissjoni assoċjata u infrastrutturi tan-netwerk tad-distribuzzjoni għall-produzzjoni tal-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u għall-proċess ta’ trasformazzjoni tal-bijomassa f’bijokarburanti jew prodotti tal-enerġija oħra, jkunu proporzjonati u meħtieġa.
L-Istati Membri għandhom, b’mod partikolari, jieħdu l-passi adatti biex jiżguraw li:
(a)
[…]
(e)
it-tariffi amministrattivi mħallsa minn konsumaturi, pjanifikaturi, periti, bennejja u installaturi u fornituri ta’ tagħmir u sistemi huma trasparenti u relatati mal-ispiża; u
[…]”
2. Id-Direttiva 2008/118
9.
Id-Direttiva 2008/118 tikkonċerna l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa. L-Artikolu 1(1) jirregola l-kamp ta’ applikazzjoni u l-Artikolu 1(2) jirregola l-ammissibbiltà ta’ dazji tas-sisa addizzjonali:
“1. Din id-Direttiva tistabbilixxi arranġamenti ġenerali fir-rigward tad-dazju tas-sisa li jaffettwa direttament jew indirettament il-konsum tal-prodotti li ġejjin (minn hawn ‘il quddiem ‘prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa’):
(a)
prodotti tal-enerġija u l-elettriku koperti mid-Direttiva 2003/96/KE;
(b)
alkoħol u xorb alkoħoliku koperti mid-Direttivi 92/83/KEE u 92/84/KEE;
(ċ)
tabakk manifatturat kopert mid-Direttivi 95/59/KE, 92/79/KEE u 92/80/KEE.
2. L-Istati Membri jistgħu jimponu taxxi indiretti oħrajn fuq prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa għal finijiet speċifiċi, bil-kondizzjoni li dawk it-taxxi jikkonformaw mar-regoli tat-taxxa Komunitarja applikabbli għad-dazju tas-sisa jew għat-taxxa fuq il-valur miżjud f’dak li jikkonċerna d-determinazzjoni tal-bażi tat-taxxa, il-kalkolu tat-taxxa, l-impożizzjoni tal-ħlas u l-monitoraġġ tat-taxxa, iżda ma jinkludux id-dispożizzjonijiet dwar l-eżenzjonijiet.”
3. Id-Direttiva 2003/96
10.
Id-Direttiva 2003/96 tikkonċerna t-tassazzjoni tal-enerġija.
11.
Kif jistabbilixxi partikolarment l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2003/96, hija fil-prinċipju teżiġi tassazzjoni minima fuq l-enerġija:
“1. Il-livelli ta’ tassazzjoni li Stati Membri għandhom japplikaw fuq il-prodotti ta’ enerġija u elettriku kif imniżżla fl-Artikolu 2 ma għandhomx ikunu inqas mill-livelli miimi ta’ tassazzjoni kif preskritti minn din id-Direttiva.
2. Għall-iskop ta’ din id-Direttiva ‘livell ta’ tassazzjoni’ huwa il-piż totali intaxxat fir-rigward tat-taxxi indiretti kollha (ħlief il-VAT) ikkalkulat direttament jew indirettament fuq il-kwantità ta’ prodotti ta’ enerġija u elettriku meta dawn ikunu rilaxxati għall-konsum.”
12.
Barra minn hekk, il-qorti nazzjonali tirreferi għall-Artikolu 15 tad-Direttiva 2003/96, li jippermetti ċerti eżenzjonijiet:
“Mingħajr preġudizzju għall-provissjonijiet oħra tal-Komunità, Stati Membri jistgħu japlikaw taħt kontroll fiskali l-eżenzjonijiet jew tnaqqis kollu jew parti minnu fil-livell ta’ tassazzjoni għal:
(a)
[…]
(b)
elettriku:
–
ta’ oriġini solari, riħ [eolika], mewġa, marea jew ġeotermali;
–
[…]”
B. Id-dritt Spanjol
13.
Bil-Ley 9/2011, de 21 de marzo, por la que se crea el canon eólico (Liġi Nru 9/2011 tal-21 ta’ Marzu 2011 li tistabbilixxi imposta eolika; iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 9/2011”) il-Komunità Awtonoma ta’ Castilla la Mancha introduċiet imposta eolika.
14.
L-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 9/2011 jirregola l-fatt taxxabbli:
“(1) Il-fatt taxxabbli għall-finijiet tal-imposta eolika huwa d-dannu u l-effetti ħżiena għall-ambjent u għat-territorju kkawżati mill-installazzjoni, f’parks eoliċi użati għall-produzzjoni tal-enerġija […].
[…]
(3) Il-fatt taxxabbli jitqies li seħħ ukoll anki jekk it-turbini eoliċi ma jkunux proprjetà tad-detentur tal-awtorizzazzjoni uffiċjali għall-installazzjoni ta’ park eoliku.”
15.
L-ammont taxxabbli huwa ddeterminat abbażi tal-Artikolu 7 tal-Liġi Nru 9/2011:
“(1) L-ammont taxxabbli huwa kkostitwit bin-numru totali ta’ turbini eoliċi individwali li jinsabu f’park eoliku.”
16.
L-Artikolu 8 jirregola r-rata ta’ taxxa:
“(1) L-ammont tat-taxxa għandu jiġi ddeterminat b’applikazzjoni, fir-rigward tal-ammont taxxabbli, tar-rati tat-taxxa trimestri segwenti:
f’parks eoliċi b’mhux iktar minn 2 turbini eoliċi: EUR 0 għal kull turbina eolika.
f’parks eoliċi bi 3 sa 7 turbini eoliċi: EUR 489 għal kull turbina eolika.
f’parks eoliċi bi 8 sa 15-il turbina eolika: EUR 871 għal kull turbina eolika.
f’parks eoliċi b’iktar minn 15-il turbina eolika:
a)
meta n-numru ta’ turbini eoliċi jkun ekwivalenti għal jew inqas mill-kapaċità installata tal-park eoliku mkejla f’megawatt: EUR 1233 għal kull turbina eolika.
b)
meta n-numru ta’ turbini eoliċi jkun ikbar mill-kapaċità installata tal-park eoliku mkejla f’megawatt: EUR 1275 għal kull turbina eolika.
[…]”
III. Il-fatti u t-talba għal deċiżjoni preliminari
17.
Elecdey Carcelen SA (Kawża C‑215/16), Energías Eólicas de Cuenca SA (Kawża C‑216/16), Iberenova Promociones SAU (Kawża C‑220/16) u Iberdrola Renovables Castilla La Mancha SA (Kawża C‑221/16) joperaw turbini eoliċi fil-Komunità Awtonoma Castilla la Mancha, li huma suġġetti għat-tariffa eolika reġjonali. Dawn l-impriżi qegħdin jitolbu, mingħand l-awtorità kompetenti, ir-rettifika tal-awtolikwidazzjonijiet tagħhom fir-rigward tat-tariffa eolika għas-sena 2011 kif ukoll ir-rimbors tal-ammonti mħallsa.
18.
Huma ppreżentaw rikors quddiem it-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (qorti superjuri tal-ġustizzja tal-Komunità Awtonoma ta’ Castilla-La Mancha, Spanja) kontra ċ-ċaħda tat-talbiet tagħhom. Din il-qorti għalhekk iddeċidiet li tagħmel dawn id-domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
1)
Peress li l-“iskemi ta’ sostenn” kif iddefiniti fl-Artikolu 2(k) tad-Direttiva 2009/28 […], u fosthom l-inċentivi fiskali bħalma huma t-tnaqqis tat-taxxa, l-eżenzjonijiet u r-rimborsi tat-taxxa, huma mfassla bħala strumenti sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ konsum tal-enerġija rinnovabbli previsti f’din id-direttiva, għandu jitqies li l-inċentivi jew il-miżuri msemmija għandhom natura vinkolanti u jorbtu lill-Istati Membri, b’effett dirett sa fejn dawn jistgħu jiġu invokati mill-individwi affettwati quddiem kwalunkwe tip ta’ istanzi pubbliċi, ġudizzjarji u amministrattivi?
2)
Il-frażi “iżda mhuwiex limitat biss” li tinsab fl-elenku, fost l-“iskemi ta’ sostenn” imsemmija fid-domanda preċedenti, ta’ inċentivi fiskali li jikkonsistu fi tnaqqis tat-taxxa, f’eżenzjonijiet u f’rimborsi ta’ taxxa, tfisser li għandu jitqies li n-nuqqas ta’ tassazzjoni għandu jingħadd fost dawn l-inċentivi, jiġifieri l-projbizzjoni ta’ kull tip ta’ impożizzjoni speċifika u partikolari, li tiżdied mat-taxxi ġenerali imposti fuq l-attività ekonomika u l-produzzjoni tal-elettriku, miżmuma fuq l-enerġija prodotta minn sorsi rinnovabbli? Bl-istess mod, għandu jitqies li l-projbizzjoni ġenerali ċċitata iktar 'il fuq tinkludi l-projbizzjoni ta’ taxxa doppja, ta’ kumulu jew ta’ sovrappożizzjoni ta’ diversi taxxi ġenerali jew speċifiċi imposti fuq fażijiet differenti tal-attività ta’ produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u għandhom impatt fuq l-istess fatt taxxabbli intaxxat bit-tariffa eolika inkwistjoni?
3)
Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti tkun negattiva u jekk it-tassazzjoni tal-enerġija prodotta minn sorsi rinnovabbli hija aċċettata, għall-finijiet tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118 […], il-kunċett ta’ “finijiet speċifiċi” għandu jiġi interpretat fis-sens li l-għan imfittex għandu jkun esklużiv u li, barra minn hekk, it-taxxa imposta fuq l-enerġija rinnovabbli għandha jkollha, mill-perspettiva tal-istruttura tagħha, natura verament mhux fiskali u mhux sempliċiment baġitarja jew ta’ ġbir ta’ dħul?
4)
Skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96[/KE, tas-27 ta’ Ottubru 2003 […] li, meta jsemmi l-livelli ta’ tassazzjoni li l-Istati Membri għandhom japplikaw għall-prodotti tal-enerġija u għall-elettriku, jieħu bħala riferiment il-livelli minimi previsti mid-Direttiva, mifhuma bħala l-ammont totali tat-taxxi diretti u indiretti kollha imposti fuq dawn il-prodotti meta jitqiegħdu għall-konsum, għandu jitqies li dan l-ammont għandu jwassal għall-esklużjoni, mil-livell ta’ tassazzjoni rikjest mid-Direttiva, tat-taxxi nazzjonali li ma għandhomx natura verament mhux fiskali fid-dawl tal-istruttura u tal-iskop speċifiku tagħhom, kif interpretat mir-risposta mogħtija għad-domanda preċedenti?
5)
It-terminu “tariffi” użat fl-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 huwa kunċett awtonomu tad-dritt Ewropew li għandu jiġi interpretat f’sens usa’, bħala li jinkludi u huwa sinonimu tal-kunċett ta’ taxxa ġenerali?
6)
Jekk ir-risposta għad-domanda preċedenti tkun affermattiva, it-tariffi li għandhom jitħallsu mill-konsumaturi msemmija fl-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 jistgħu jinkludu biss it-taxxi jew impożizzjonijiet fiskali maħsuba sabiex jikkumpensaw, jekk ikun il-każ, id-danni kkawżati mill-effett [tal-installazzjonijiet eoliċi] fuq l-ambjent u li jippruvaw jagħmlu tajjeb, bl-ammont irċevut, għad-danni marbuta ma’ tali preġudizzju jew effett negattiv, bl-esklużjoni tat-taxxi jew tal-benefiċċji li, sa fejn ikunu imposti fuq enerġija li ma tniġġisx, għandhom skop essenzjalment baġitarju jew ta’ ġenerazzjoni ta’ dħul?
19.
L-operaturi tal-enerġija eolika Elecdey Carcelén S.A., Energías Eólicas de Cuenca S.A., Iberenova Promociones S.A. u Iberdrola Renovables Castilla la Mancha S.A. kif ukoll il-Comunidad Autónoma de Castilla-La Mancha bħala l-partijiet fil-kawża prinċipali kif ukoll ir-Renju ta’ Spanja u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u attendew is-seduta tad-29 ta’ Marzu 2017.
IV. Analiżi legali
20.
L-imposta inkwistjoni tinġabar kull tliet xhur għal kull turbina eolika, filwaqt li l-ammont tat-taxxa jiddependi mid-daqs tal-park eoliku inkwistjoni u mill-prestazzjoni tat-turbini eoliċi. L-għan tat-talba għal deċiżjoni preliminari huwa li jiġi kkjarifikat jekk din l-imposta hijiex kompatibbli mal-iskemi ta’ sostenn għal enerġiji rinnovabbli skont id-Direttiva 2009/28 (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti A) jew mal-iskemi dwar ċerti tariffi previsti fiha (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti B). Barra minn hekk, il-qorti nazzjonali tistaqsi dwar il-kompatibbiltà mad-Direttiva 2008/118 dwar id-dazji tas-sisa (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti C) u mad-Direttiva 2003/96 dwar it-taxxa fuq l-enerġija (ara, f’dan ir-rigward, il-Parti D).
A. Fuq l-ewwel u t-tieni domanda – skema ta’ sostenn
21.
Permezz tal-ewwel żewġ domandi, il-qorti nazzjonali tixtieq tkun taf jekk l-Artikolu 2(k) tad-Direttiva 2009/28 jipprekludix it-tariffa eolika inkwistjoni.
22.
L-Artikolu 2(k) tad-Direttiva 2009/28 jiddefinixxi l-kunċett ta’ “skema ta’ sostenn”. Id-definizzjoni tinkludi eżenzjonijiet jew tnaqqis mit-taxxi kif ukoll ir-rimbors tat-taxxa.
23.
Madankollu, definizzjoni fiha nnifisha ma tistax tipprekludi l-ġbir ta’ taxxa nazzjonali. Il-fattur importanti huwa r-regoli li jirreferu għal din id-definizzjoni.
24.
Għalhekk, fl-ewwel lok għandu jsir riferiment għall-Artikolu 3(3)(a) tad-Direttiva 2009/28. Dan jipprovdi li l-Istati Membri jistgħu japplikaw skemi ta’ sostenn sabiex jilħqu s-sehem ta’ enerġija rinnovabbli previst fl-Artikolu 3(1) u (2) kif ukoll fl-Anness I. Madankollu, il-possibbiltà ta’ applikazzjoni tal-iskemi ta’ sostenn ma tfissirx li taxxi fuq turbini eoliċi huma illegali.
25.
L-imposta inkwistjoni lanqas ma hija prekluża mill-possibbiltà ta’ skemi ta’ sostenn ta’ ġbir kollettiv jew ta’ koordinazzjoni ta’ Stati Membri differenti skont l-Artikolu 11 tad-Direttiva 2009/28. Huwa minnu li l-preżunzjoni ta’ Elecdey Carcelen li din l-imposta timmina l-potenzjal ta’ tali ġbir flimkien bil-għan ta’ “trasferiment statistiku” tal-enerġija rinnovabbli skont l-Artikolu 6 hija plawżibbli. Madankollu, l-imsemmija direttiva ma tobbligax lill-Istati Membri joħolqu dan il-potenzjal, u lanqas ma teżisti indikazzjoni li tali ġbir kollettiv kien diġà ġie miftiehem u li ser jiġi affettwat minħabba t-taxxa.
26.
Bl-istess mod, lanqas id-dispożizzjonijiet l-oħra tad-Direttiva 2009/28 li jagħmlu riferiment għall-iskemi ta’ sostenn, ma jistgħu jipprekludu taxxa fuq it-turbini eoliċi. Dawn jirreferu għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għall-użu tal-iskemi ta’ sostenn (Artikolu 13(2)), għar-regolamenti u kodiċijiet tal-bini sabiex jiżdied l-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fis-settur tal-bini (Artikolu 13(4)), għar-relazzjoni tal-garanziji tal-oriġini għall-iskemi ta’ sostenn (Artikolu 15) u għall-obbligi ta’ rappurtar (Artikoli 22 u 23).
27.
Madankollu, it-talba għal deċiżjoni preliminari toħloq ukoll rabta mal-obbligu prinċipali tad-Direttiva 2009/28, jiġifieri s-sehem minimu tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum globali kif stabbilit fl-Artikolu 3(1) u (2). Fil-fatt, nixtieq nindirizza dan il-punt sabiex tingħata risposta utli lill-qorti tar-rinviju ( 7 ).
28.
Skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2009/28, kull Stat Membru għandu jiżgura li s-sehem tiegħu tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross ta’ enerġija fl-2020 jikkorrispondi mill-inqas għall-mira globali stabbilita fl-anness. L-Artikolu 3(2) jeżiġi li l-Istati Membri jintroduċu miżuri sabiex jiżguraw b’mod effikaċi li s-sehem ta’ enerġija mis-sorsi rinnovabbli jilħaq jew jeċċedi t-trajettorja indikattiva li hija wkoll stabbilita fl-anness.
29.
Għalhekk, id-Direttiva 2009/28 tistabbilixxi s-sehem tal-enerġija rinnovabbli li l-Istati Membri jridu jilħqu kemm fis-sena 2020 kif ukoll waqt il-perijodu tranżitorju sa dakinhar. Huwa minnu li hemm ix-xewqa għal ishma ogħla, iżda għall-inqas id-Direttiva ma teżiġix dan.
30.
Għaldaqstant, l-osservanza tal-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2009/28 tiggarantixxi li matul il-perijodu tranżitorju u sa ma jiskadi ż-żmien sabiex jintlaħaq is-sehem tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli previst għas-sena 2020, l-Istati Membri diġà jibdew jadottaw il-miżuri neċessarji sabiex tintlaħaq din il-mira. Għalhekk, ma huwiex neċessarju li, flimkien ma’ din id-dispożizzjoni, isir rikors għall-projbizzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali tali li jistgħu jikkompromettu b’mod serju l-kisba ta-riżultat previst minn direttiva, li tirriżulta mill-prinċipju ta’ lealtà mal-Unjoni ( 8 ).
31.
L-imposta inkwistjoni pjuttost tkun tikser l-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2009/28, jekk dan ikun ifisser li Spanja ma tilħaqx is-sehem tal-enerġija rinnovabbli meħtieġ mid-Direttiva.
32.
Madankollu, huwa dubjuż kemm ikun effettivament possibbli li tiġi pprovduta l-evidenza li taxxa speċifika ta’ reġjun tipprekludi lill-Istat Membru fl-intier tiegħu milli jilħaq il-miri stabbiliti, peress li ġeneralment japplikaw taxxi oħra wkoll u, barra minn hekk, jista’ jkun hemm ostakoli ekonomiċi jew tekniċi oħra fir-rigward taż-żieda tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Madankollu, fil-każ ineżami din il-kwistjoni ma għandhiex għalfejn tingħata risposta definittiva.
33.
Skont l-argumenti esposti fis-seduta, partikolarment mill-Kummissjoni, u skont iċ-ċifri l-iktar reċenti tal-Eurostat ( 9 ) li rreferew għalihom il-partijiet kollha fil-proċedura, fil-każ ta’ Spanja, pereżempju għad-differenza tal-Pajjiżi l-Baxxi jew ta’ Franza għalissa, ma jidhirx li hemm u lanqas ma huwa mistenni li jkun hemm ksur tar-regoli tad-Direttiva 2009/28. Għall-kuntrarju, sa u inkluż l-2015, Spanja kontinwament kellha sehem tal-enerġija rinnovabbli ogħla minn dak meħtieġ fid-Direttiva. Fis-sena 2015, is-sehem li kien previst għas-snin 2017 u 2018, b’medja ta’ 16 %, kien saħansitra diġà nqabeż.
34.
Kunsiderazzjonijiet oħra dwar l-effetti tat-taxxa inkwistjoni jkunu neċessarji biss jekk, abbażi ta’ ċifri iktar reċenti jew ta’ċifri aħjar, il-qorti nazzjonali tasal għall-konklużjoni li t-tendenza identifikabbli fiċ-ċifri tal-Eurostat ma hijiex ser tissokta. Madankollu, peress li fil-proċedura preżenti ma tressqu l-ebda argumenti konvinċenti għal dan, ma huwiex neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tkompli tevalwa din is-sitwazzjoni potenzjali fil-mument preżenti.
35.
Għaldaqstant, hija ħasra li l-Komunità Awtonoma ta’ Castilla la Mancha tapplika taxxi li jagħmlu l-użu tal-enerġiji rinnovabbli meħtieġ skont id-Direttiva 2009/28 inqas attraenti u, barra minn hekk, jimminaw ukoll, minn tal-inqas parzjalment, il-promozzjoni tal-enerġija eolika mill-Istat. Madankollu, sakemm l-Istat Membru xorta waħda jissodisfa globalment l-obbligi tiegħu taħt id-dritt tal-Unjoni, dan ma jikkostitwixxix ksur tal-iskemi ta’ sostenn tad-Direttiva jew tas-sehem preskritt tal-enerġiji rinnovabbli, iżda l-iktar l-iktar huwa problema tad-dritt nazzjonali.
36.
Għalhekk, l-Artikolu 2(k) u l-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2009/28 ma jipprekludux imposta li tinġabar kull tliet xhur fuq impjanti eoliċi, sakemm din it-taxxa ma tostakolax lill-Istati Membri milli jilħqu l-ishma minimi tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum globali kif stabbilit fid-Direttiva.
B. Fuq il-ħames u s-sitt domanda – Tariffi għal impjanti eoliċi
37.
Permezz tal-ħames u tas-sitt domanda, li wkoll għandhom jingħataw risposta flimkien, il-qorti nazzjonali tixtieq tikkjarifika jekk l-imposta inkwistjoni hijiex prekluża mir-regoli dwar it-tariffi fl-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28.
38.
Skont l-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28, l-Istati Membri għandhom, partikolarment, jadottaw miżuri xierqa sabiex jiżguraw li t-tariffi amministrattivi, li jridu jħallsu l-konsumaturi, pjanifikaturi, periti, bennejja, u installaturi u fornituri ta’ tagħmir u sistemi, huma trasparenti u relatati mal-kost.
39.
Il-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni hija l-ewwel sentenza tal-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 2009/28, imfassla f’termini iktar wiesgħa. Din tipprovdi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li kull regola nazzjonali li tikkonċerna l-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, ta’ ċertifikazzjoni u ta’ liċenzjar li huma applikati għal impjanti u trażmissjoni assoċjata u infrastrutturi tan-netwerk tad-distribuzzjoni għall-produzzjoni tal-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u għall-proċess ta’ trasformazzjoni tal-bijomassa f’bijokarburanti jew prodotti tal-enerġija oħra, għandha tkun proporzjonata u meħtieġa.
40.
Kuntrarjament għall-fehma tal-Komunità Awtonoma Castilla la Mancha, il-kunċett ta’ “tariffi amministrattivi” ma għandux jiġi ddefinit skont id-dritt nazzjonali, iżda huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni peress li ma hemm ebda riferiment manifest għad-dritt nazzjonali ( 10 ).
41.
Madankollu, prima facie, l-imposta inkwistjoni ma taqax taħt l-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28. Din la hija tariffa amministrattiva li għandha titħallas mill-konsumaturi, pjanifikaturi, periti, bennejja u installaturi u fornituri ta’ tagħmir u sistemi, u lanqas ma hija dovuti fi proċeduri ta’ awtorizzazzjoni, ta’ ċertifikazzjoni u ta’ liċenzjar għat-turbini eoliċi. Din l-imposta tinġabar għall-operat tat-turbini nfushom. Għaldaqstant, f’dan il-punt, l-evalwazzjoni ta’ din il-kwistjoni tista’ tiġi konkluża.
42.
Madankollu, Iberenova Promociones u Iberdrola Renovables Castilla la Mancha, partikolarment, huma tal-fehma, li tidher ukoll fit-talba għal deċiżjoni preliminari, li l-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 għandu impatt kunsiderevolment ikbar minn dak implikat fit-test tiegħu. Huma jibbażaw l-argument tagħhom fuq il-ġurisprudenza dwar l-Artikolu 11 tad-Direttiva 97/13/KE ( 11 ) u sussegwentement l-Artikoli 12 kif ukoll 13 tad-Direttiva 2002/20/KE ( 12 ), li jikkonċernaw awtorizzazzjonijiet fil-qasam tal-komunikazzjoni elettronika.
43.
Dawn id-dispożizzjonijiet jirregolaw il-portata ammissibbli tat-tariffi amministrattivi imposti fuq impriżi attivi fis-settur tat-telekomunikazzjoni jew tan-netwerks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi abbażi ta’ awtorizzazzjonijiet irregolati mid-dritt tal-Unjoni. Dawn it-tariffi jservu sabiex ikopru ċerti spejjeż amministrattivi u għandhom jiġu imposti b’mod oġġettiv, proporzjonat u trasparenti.
44.
Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat l-iskemi inkwistjoni fis-sens li l-Istati Membri ma jistgħux jimponu tariffi jew spejjeż oħra fuq il-provvista ta’ netwerks u ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi għajr dawk li huma previsti mid-direttiva inkwistjoni ( 13 ).
45.
Prima facie, jidher komprensibbli li l-operaturi ta’ impjanti eoliċi jittrasponu din il-ġurisprudenza għall-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 u jikkontestaw l-imposta inkwistjoni fuq din il-bażi.
46.
Argument li jimmilita favur dan huwa, b’mod partikolari, l-għan ġenerali tad-Direttiva 2009/28 u tal-politika ambjentali tal-Unjoni li jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima permezz tat-tnaqqis tar-rilaxx ta’ gassijiet b’effett serra. Huwa konformi ma’ din il-mira li jkun hemm tnaqqis tal-ostakoli għall-użu ta’ enerġija rinnovabbli.
47.
Filwaqt li l-qafas regolamentari għall-komunikazzjoni elettronika fil-prinċipju jfittex, fil-prinċipju, il-liberalizzazzjoni sħiħa tas-servizzi u tal-infrastrutturi tat-telekomunikazzjonijiet ( 14 ), l-għanijiet tad-Direttiva 2009/28 huma ħafna inqas ambizzjużi. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma wettaqx armonizzazzjoni eżawrjenti tal-iskemi nazzjonali ta’ għajnuna għall-produzzjoni ta’ enerġija rinnovabbli ( 15 ). L-għan ewlieni immedjat tad-Direttiva 2009/28 huwa s-sehem preskritt tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum globali, filwaqt li l-Istati Membri jkollhom għad-dispożizzjoni tagħhom marġni wiesa’ fir-rigward tal-għażla tal-miżuri sabiex dan is-sehem jintlaħaq fi żmien xieraq. Dan l-għan limitat iqajjem dubji dwar kemm l-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 jinkludi projbizzjoni komprensiva ta’ imposti onerużi fuq enerġiji rinnovabbli.
48.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement ikkjarifikat il-ġurisprudenza tagħha dwar l-ostakoli fil-qasam tal-komunikazzjoni elettronika. Hija speċifikat li mhux kull tassazzjoni addizzjonali fuq is-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet taqa’ taħt il-projbizzjoni ta’ taxxi oħra. Il-fatt li jagħti lok għat-taxxa għandu jkun marbut mal-proċedura tal-awtorizzazzjoni rregolata fid-Direttiva 2002/20 ( 16 ). Ma kienx hemm tali rabta, pereżempju, fil-każ ta’ taxxa lokali fuq piluni tat-telefonija mobbli ( 17 ).
49.
Dan japplika a fortiori għall-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28. Din id-dispożizzjoni ma għandhiex tiġi interpretata ferm lil hinn mit-test tagħha bħala projbizzjoni ġenerali ta’ kwalunkwe impożizzjoni fiskali fuq l-enerġiji rinnovabbli.
50.
Konsegwentement, l-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 ma jipprekludix imposta li tinġabar kull tliet xhur fuq l-operat ta’ impjanti eoliċi.
C. Fuq it-tielet domanda – relazzjoni mad-dazju tas-sisa
51.
It-tielet domanda hija intiża li jiġi kkjarifikat jekk l-applikazzjoni tal-imposta inkwistjoni hijiex kompatibbli mal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118. Il-qorti nazzjonali għamlet din id-domanda fil-każ li r-risposta għat-tieni domanda, kif fil-fatt issuġġerixxejt, tkun negattiva u t-tassazzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli tkun ammissibbli għall-finijiet tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118. Konsegwentement, l-ewwel nett għandu jiġi kkjarifikat jekk l-imposta taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni tal-aħħar.
52.
L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118 jistabbilixxi li, taħt ċerti kundizzjonijiet, l-Istati Membri jistgħu jimponu taxxi indiretti oħra fuq prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa għal finijiet speċifiċi.
53.
Ir-rekwiżiti applikabbli kollha jippreżupponu li l-imposta inkwistjoni fuq l-impjanti eoliċi tikkostitwixxi taxxa indiretta fuq prodotti suġġetti għad-dazju tas-sisa.
54.
Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li l-kunċett ta’ “taxxi indiretti oħrajn”, fis-sens tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118, jirreferi għal taxxi indiretti imposti fuq il-konsum tal-prodotti elenkati fl-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, minbarra d-“dazji tas-sisa”, fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni, u li huma imposti għal finijiet speċifiċi ( 18 ).
55.
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2008/118 isemmi prodotti tal-enerġija u l-elettriku koperti mid-Direttiva 2003/96 (punt a), alkoħol u xorb alkoħoliku koperti mid-Direttivi 92/83/KEE u 92/84/KEE (punt b) kif ukoll prodotti tat-tabakk koperti mid-Direttivi 95/59/KE, 92/79/KEE u 92/80/KEE (punt ċ).
56.
Taxxa imposta fuq it-turbini eoliċi ma taqa’ direttament f’ebda waħda minn dawn il-kategoriji. Din tkun koperta biss jekk tittieħed inkunsiderazzjoni bħala taxxa indiretta fuq l-elettriku ġġenerat mil-impjanti suġġetti għat-taxxa.
57.
F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li tali taxxa indiretta jrid ikollha rabta diretta u inseparabbli mal-konsum tal-elettriku ( 19 ).
58.
Il-Qorti tal-Ġustizzja ma rrikonoxxietx tali rabta fir-rigward ta’ taxxi fuq l-elementi kombustibbli użati f’impjanti nukleari ( 20 ) jew l-enerġija termali tagħhom ( 21 ) peress li ma kienx hemm rabta suffiċjenti bejn il-fatt taxxabbli inkwistjoni u l-konsum tal-elettriku ġġenerat.
59.
Dan jgħodd ukoll għat-taxxa imposta fuq turbini eoliċi li għandha tiġi eżaminata hawnhekk. Fil-fatt, il-kalkolu tagħha ma jiddependix mill-elettriku li jipproduċu t-turbini jew mill-kapaċità teoretika tagħhom. L-ammont tagħha jvarja skont id-daqs tal-park eoliku li tappartjeni għalih it-turbina u fil-każ ta’ parks eoliċi partikolarment kbar jiddependi wkoll minn jekk ikunux ikkonċernati turbini b’kapaċità partikolarment għolja ( 22 ). Fil-każ tal-aħħar, it-turbini b’kapaċità ogħla huma saħansitra ntaxxati inqas minn turbini b’kapaċità iktar baxxa.
60.
Barra minn hekk, il-partijiet jiddiskutu jekk l-imposta inkwistjoni tistax tiġi ttrasferita lejn il-konsumatur. Huwa minnu li, fil-każ tat-taxxa fuq l-elementi kombustibbli, il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat ruħha fuq l-argument li t-taxxa ma tistax tiġi ttrasferita kompletament ( 23 ). Madankollu, fil-każ ineżami, tapplika minn tal-inqas raġuni waħda sostnuta mill-Qorti tal-Ġustizzja, peress li l-imposta fuq it-turbini eoliċi, li ma hijiex dipendenti fuq il-ġenerazzjoni tal-elettriku, ma tistax tiġi ttrasferita b’mod preċiż għall-prezz tal-elettriku prodott. Barra minn hekk, huwa eskluż a fortiori li din tiġi ffatturata lill-konsumatur finali fil-forma ta’ tariffa addizzjonali trasparenti. Fil-fatt, ma jistax jiġi ddeterminat liema sehem mill-elettriku kkonsmat mill-konsumatur ġie prodott mit-turbini eoliċi suġġetti għat-taxxa. Għaldaqstant, kwalunkwe possibbiltà li t-taxxa tiġi ttrasferita ekonomikament fuq il-konsumatur, ma tistax twassal sabiex it-taxxa imposta tittieħed inkunsiderazzjoni bħala taxxa indiretta fis-sens tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118.
61.
Għalhekk, l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118 ma jipprekludix taxxa li tinġabar kull tliet xhur fuq l-operat ta’ impjanti eoliċi, iżda li ma hijiex marbuta direttament u inseparabbilment mal-konsum tal-elettriku ġġenerat.
D. Fuq ir-raba’ domanda – relazzjoni mat-taxxi fuq l-enerġija
62.
Bir-raba’ domanda tagħha, il-qorti nazzjonali tixtieq issir taf jekk l-imposta inkwistjoni tagħmilx parti, konformement mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2003/96, mit-taxxi totali imposti bħala taxxi indiretti (bl-eċċezzjoni tat-taxxa fuq il-valur miżjud) ikkalkolati direttament jew indirettament fuq il-kwantità ta’ prodotti ta’ enerġija u elettriku meta dawn ikunu rilaxxati għall-konsum. L-ammont ikkalkolat b’dan il-mod irid mill-inqas jikkorrispondi għal-livell minimu ta’ tassazzjoni li ġie stabbilit fl-imsemmija direttiva.
63.
Ma huwiex immedjatament evidenti kemm din id-domanda tista’ tkun sinjifikattiva sabiex tittieħed deċiżjoni fil-kawża prinċipali. Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjutaha bħala ipotetika u għaldaqstant inammissibbli.
64.
Madankollu, mill-motivazzjoni ta’ din id-domanda jirriżulta li l-qorti nazzjonali għandha dubji dwar kemm l-imposta inkwistjoni hija kompatibbli mal-għan tad-Direttiva 2003/96 li huwa l-funzjonament korrett tas-suq intern.
65.
Din id-domanda hija rilevanti sabiex tittieħed deċiżjoni fil-kawża prinċipali, minn tal-inqas fil-prinċipju. Madankollu, hija tonqos milli tirrikonoxxi l-kontenut regolamentari tad-Direttiva 2003/96. Fil-fatt, din ma tirregolax b’mod komprensiv it-taxxi u l-imposti li jistgħu jirriżultaw fil-kuntest tal-ġenerazzjoni tal-elettriku, iżda tistabbilixxi biss ammont minimu ta’ tassazzjoni fuq il-konsum tal-elettriku. Madankollu, b’ebda mod ma tipprekludi imposti ogħla fuq il-ġenerazzjoni tal-elettriku.
66.
Lanqas il-fatt li l-ewwel inċiż tal-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2003/96, imsemmi mill-qorti nazzjonali, jippermetti eżenzjoni tal-elettriku ġġenerat mill-enerġija eolika, ma jwassal għal eżitu differenti. Fil-fatt, din l-għażla la tobbliga lill-Istati Membri jagħtu din l-eżenzjoni u lanqas tipprekludi taxxi fuq il-ġenerazzjoni tal-elettriku mill-enerġija eolika permezz ta’ imposti speċifiċi.
67.
Fir-rigward tal-ilment ta’ Energías Eólicas de Cuenca li l-imposta inkwistjoni tikser id-Direttiva 2003/96 peress li, minbarra t-tnaqqis tat-taxxa awtorizzat espressament, ma tippermettix differenzazzjoni reġjonali fit-tassazzjoni tal-enerġija, għandu jiġi nnotat li din il-kwistjoni ma hijiex is-suġġett tat-talba għal deċiżjoni preliminari.
68.
Madankollu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tixtieq tindirizza din il-kwistjoni sabiex tagħti risposta utli għad-deċiżjoni tal-kawża prinċipali, dan l-argument xorta ma huwiex ammissibbli peress li l-imposta ma hijiex taxxa fis-sens tad-Direttiva 2003/96.
69.
Skont l-Artikolu 1 tad-Direttiva 2003/96, il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din tal-aħħar huwa limitat għat-tassazzjoni ta’ prodotti ta’ enerġija u elettriku, kif iddefiniti fl-Artikolu 2(1) u (2) tal-imsemmija direttiva ( 24 ). L-iktar l-iktar it-taxxa inkwistjoni tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni bħala tassazzjoni indiretta fuq l-elettriku prodott mit-turbini eoliċi inkwistjoni.
70.
Madankollu, tali taxxa teżiġi rabta bejn il-fatt taxxabbli u l-ġenerazzjoni effettiva tal-elettriku ( 25 ). Ma jkunx hemm tali rabta, pereżempju, fil-każ ta’ taxxa fuq il-kapaċità termali massima awtorizzata għal reattur nukleari li ma tiħux inkunsiderazzjoni l-kwantità ta’ elettriku effettivament iġġenerat ( 26 ).
71.
Din ir-rabta bejn l-imposta inkwistjoni u l-ammont ta’ elettriku ġġenerat fit-turbini eoliċi inkwistjoni hija saħansitra ta’ natura iktar dgħajfa. Filwaqt li l-kapaċità termali massima ta’ reattur nukleari tagħti l-possibbiltà li jiġi dedott kemm jista’ jiġi ġġenerat elettriku, l-ammont tal-imposta inkwistjoni jiddependi partikolarment mid-daqs tal-park eoliku li fih huma installati t-turbini eoliċi. Huwa biss fil-każ ta’ parks eoliċi li għandhom iktar minn 15-il turbina li hemm distinzjoni dwar jekk il-kapaċità installata tat-turbini tikkonsistix f’iktar jew inqas minn megawatt bħala medja. Madankollu, din id-differenzazzjoni ma twassalx għal rata tat-taxxa ogħla li tikkorrispondi mal-ġenerazzjoni tal-elettriku, iżda tnaqqas il-livell ta’ tassazzjoni fil-każ ta’ turbini b’kapaċità ogħla.
72.
Għalhekk, l-imposta inkwistjoni ma tikkostitwixxix taxxa fis-sens tad-Direttiva 2003/96, u l-projbizzjoni possibbli ta’ differenzazzjoni ta’ tassazzjoni reġjonali ma hijiex applikabbli.
73.
Konsegwentement, id-Direttiva 2003/96 ma tipprekludix l-imposta inkwistjoni.
V. Konklużjoni
74.
Għaldaqstant, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:
1)
L-Artikolu 2(k) u l-Artikolu 3(1) u (2) tad-Direttiva 2009/28/KE dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, ma jipprekludux imposta li tinġabar kull tliet xhur fuq impjanti eoliċi, sakemm din l-imposta ma tostakolax lill-Istati Membri milli jilħqu l-ishma minimi tal-enerġija rinnovabbli kif stabbilit fid-Direttiva.
2)
L-Artikolu 13(1)(e) tad-Direttiva 2009/28 kif ukoll l-Artikolu 4 u l-Artikolu 15 tad-Direttiva 2003/96/KE li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku, ma jipprekludux imposta li tinġabar kull tliet xhur fuq l-operat ta’ impjanti eoliċi.
3)
L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2008/118/KE dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa, ma jipprekludix imposta fuq l-operat ta’ impjanti eoliċi li tinġabar kull tliet xhur, iżda li ma hijiex marbuta direttament u inseparabbilment mal-konsum tal-elettriku ġġenerat.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.
( 2 ) Sentenzi tal-21 ta’ Lulju 2011, Azienda Agro-Zootecnica Franchini u Eolica di Altamura (C‑2/10, EU:C:2011:502), u tal-14 ta’ Jannar 2016, Il-Kummissjoni vs Il-Bulgarija (Kaliakra, C‑141/14, EU:C:2016:8).
( 3 ) Sentenzi tad-19 ta’ Diċembru 2013, Vent De Colère! et (C‑262/12, EU:C:2013:851), u tal-1 ta’ Lulju 2014, Ålands Vindkraft (C‑573/12, EU:C:2014:2037).
( 4 ) Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-23 ta’ April 2009, dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU 2009 L 140, p. 16).
( 5 ) Direttiva tal-Kunsill, tas-16 ta’ Diċembru 2008, dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU 2009 L 9, p. 12) fil-verżjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2010/12/UE tas-16 ta’ Frar 2010 (ĠU 2010 L 50, p. 1).
( 6 ) Direttiva tal-Kunsill, tas-27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 9, Vol. 1, p. 405) fil-verżjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/75/KE tad-29 ta’ April 2004 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 9, Vol. 2, p. 21).
( 7 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi tal-11 ta’ Frar 2015, Marktgemeinde Straßwalchen et (C‑531/13, EU:C:2015:79, punt 37), tat-13 ta’ Ottubru 2016, M. u S. (C‑303/15, EU:C:2016:771, punt 16), kif ukoll tal-1 ta’ Frar 2017, Município de Palmela (C‑144/16, EU:C:2017:76, punt 20).
( 8 ) Ara pereżempju s-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 1997, Inter-Environnement Wallonie (C‑129/96, EU:C:1997:628, punt 45), tas-26 ta’ Mejju 2011, Stichting Natuur en Milieu et (C-165/09 sa C‑167/09, EU:C:2011:348, punti 78 u 79), kif ukoll tal-11 ta’ Settembru 2012, Nomarchiaki Aftodioikisi Aitoloakarnanias et (C‑43/10, EU:C:2012:560, punti 57 u 58).
( 9 ) Ara l-istqarrija għall-istampa tal-Eurostat 43/2017 tal-14 ta’ Marzu 2017 u ċ-ċifri korrispondenti fit-tabella “Eurostat SHARES 2015” (iż-żewġ dokumenti aċċessibbli fuq ).
( 10 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi tad-9 ta’ Novembru 2016, Wathelet (C‑149/15, EU:C:2016:840, punt 29), u tat-2 ta’ Marzu 2017, J. D. (C‑4/16, EU:C:2017:153, punt 24).
( 11 ) Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-10 ta’ April 1997, dwar qafas komuni għall-awtorizzazzjonijiet ġenerali u għal-liċenzji individwali fis-settur tas-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet (ĠU 1997 L 117, p. 15).
( 12 ) Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-7 ta’ Marzu 2002, dwar l-awtorizzazzjoni ta’ networks u servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi (Direttiva ta’ Awtorizzazzjoni) (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, p. 337).
( 13 ) Sentenzi tat-18 ta’ Settembru 2003, Albacom u Infostrada (C‑292/01 u C‑293/01, EU:C:2003:480, punt 42), tat-18 ta’ Lulju 2013, Vodafone Omnitel et (C‑228/12 sa C‑232/12 u C‑254/12 sa C‑258/12, EU:C:2013:495, punt 36), kif ukoll tas-17 ta’ Diċembru 2015, Proximus (C‑517/13, EU:C:2015:820, punt 27).
( 14 ) Sentenzi tat-18 ta’ Settembru 2003, Albacom u Infostrada (C‑292/01 u C‑293/01, EU:C:2003:480, punti 35 u 37), tad-19 ta’ Settembru 2006, i-21 Germany u Arcor (C‑392/04 u C‑422/04, EU:C:2006:586, punt 70), kif ukoll tal-21 ta’ Lulju 2011, Telefónica de España (C‑284/10, EU:C:2011:513, punt 18).
( 15 ) Sentenza tal-1 ta’ Lulju 2014, Ålands Vindkraft (C‑573/12, EU:C:2014:2037, punti 59 sa 63).
( 16 ) Sentenzi tal-4 ta’ Settembru 2014, Provincie Antwerpen (C‑256/13 u C‑264/13, EU:C:2014:2149, punt 36), u tas-6 ta’ Ottubru 2015, Base Company (C‑346/13, EU:C:2015:649, punt 17) u tas-17 ta’ Diċembru 2015, Proximus (C‑517/13, EU:C:2015:820, punt 28); ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tas-17 ta’ Settembru 2015, Fratelli De Pra u SAIV (C‑416/14, EU:C:2015:617, punt 41), tas-27 ta’ Ġunju 2013, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑485/11, mhux ippubblikata, EU:C:2013:427, punti 30, 31 u 34), u tas-27 ta’ Ġunju 2013, Vodafone Malta u Mobisle Communications (C‑71/12, EU:C:2013:431, punti 24 u 25).
( 17 ) Sentenzi tas-6 ta’ Ottubru 2015, Base Company (C‑346/13, EU:C:2015:649, punti 22 u 23) u tas-17 ta’ Diċembru 2015, Proximus (C‑517/13, EU:C:2015:820, punti 32 et seq.).
( 18 ) Sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2015, Kernkraftwerke Lippe-Ems (C‑5/14, EU:C:2015:354, punt 59).
( 19 ) Sentenzi tal-4 ta’ Ġunju 2015, Kernkraftwerke Lippe-Ems (C‑5/14, EU:C:2015:354, punt 61), u tal-1 ta’ Ottubru 2015, OKG (C‑606/13, EU:C:2015:636, punt 35) kif ukoll is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 1999, Braathens (C‑346/97, EU:C:1999:291, punt 23).
( 20 ) Sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2015, Kernkraftwerke Lippe-Ems (C‑5/14, EU:C:2015:354, punti 62 u 63).
( 21 ) Sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2015, OKG (C‑606/13, EU:C:2015:636, punt 35).
( 22 ) Ara l-punt 15 iktar ’il fuq.
( 23 ) Sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2015, Kernkraftwerke Lippe-Ems (C‑5/14, EU:C:2015:354, punt 64).
( 24 ) Sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2015, OKG (C‑606/13, EU:C:2015:636, punt 24).
( 25 ) Sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2015, OKG (C‑606/13, EU:C:2015:636, punti 32 u 33).
( 26 ) Sentenza tal-1 ta’ Ottubru 2015, OKG (C‑606/13, EU:C:2015:636, punti 31 u 32).