KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
WATHELET
ippreżentati fis‑7 ta’ Frar 2018 ( 1 )
Kawża C‑685/16
EV
vs
Finanzamt Lippstadt
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Münster (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Münster, il-Ġermanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Moviment liberu tal-kapital – Tnaqqis fuq il-profitti taxxabbli – Trattament differenzjat ta’ dividendi li ġejjin minn sussidjarji bi tmexxija u b’sede f’pajjiż terz”
1.
Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, ippreżentat mill-Finanzgericht Münster (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Münster, il-Ġermanja), jikkonċerna l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital fid-dawl tal-liġi Ġermaniża dwar il-profitti tal-impriżi u b’mod partikolari ta’ ċerti dispożizzjonijiet tagħha dwar it-tnaqqis fuq il-profitti taxxabbli. Dan ġie ppreżentat fil-kuntest ta’ tilwima bejn kumpannija tal-produzzjoni ta’ partijiet tal-vetturi, kumpannija omm ta’ grupp dinji (iktar ’il quddiem il-“kumpannija EV”) u l-Finanzamt Lippstadt (Uffiċċju tat-Taxxa ta’ Lippstadt, Il-Ġermanja, (iktar ’il quddiem l-“uffiċċju tat-taxxa”) dwar id-deċiżjoni ta’ dan tal-aħħar relatata mal-iffissar tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi.
I. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
2.
L-Artikolu 56(1) KE (li sar l-Artikolu 63(1) TFUE) jipprovdi:
“Fil-kwadru tad-dispożizzjonijiet indikati f’dan il-Kapitolu, kull restrizzjoni fuq il-moviment tal-kapital bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi tkun projbita.”
3.
Skont l-Artikolu 57 KE (li sar l-Artikolu 64 TFUE):
“1. Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 56 ma jippreġudikawx l-applikazzjoni għall-pajjiżi terzi ta’ xi restrizzjonijiet li jkunu jeżistu fil‑31 ta’ Diċembru 1993 skond il-liġi nazzjonali jew il-liġi komunitarja dwar il-moviment tal-kapital lejn jew minn pajjiżi terzi li jinvolvi investiment dirett - inkluż ukoll investiment f’beni immobbli – l-istabbiliment, il-provvediment ta’ servizzi finanzjarji jew id-dħul ta’ titoli fi swieq kapitali. Rigward ir-restrizzjonijiet li jeżistu fil-liġi nazzjonali ta’ l-Estonja u ta’ l-Ungerija, id-data relevanti għandha tkun il‑31 ta’ Diċembru 1999.”
4.
L-Artikolu 58 KE (li sar l-Artikolu 65 TFUE) jipprovdi:
“1. Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 56 m’għandhomx jippreġudikaw id-dritt ta’ l-Istati Membri:
a)
li japplikaw id-disposizzjonijiet relevanti tal-liġi fiskali tagħhom li jagħmlu distinzjoni bejn persuni li jħallsu t-taxxa li mhumiex fl-istess sitwazzjoni rigward il-post ta’ residenza tagħhom jew rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit.
b)
li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jevitaw il-ksur tal-liġi u tar-regolamenti nazzjonali, partikolarment fil-qasam fiskali u fil-qasam tas-superviżjoni prudenzjali ta’ l-istituzzjonijiet finanzjarji, jew li jimponu proċeduri għal skopijiet ta’ informazzjoni amministrattiva jew ta’ statistika għad-dikjarazzjoni ta’ movimenti ta’ kapital, jew li jieħdu miżuri li jkunu ġustifikabbli minħabba fl-interess pubbliku jew is-sigurtà pubblika.
2. Id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom ikunu bla ħsara għall-applikabilità ta’ restrizzjoni fuq id-dritt ta’ stabbiliment li huma kompatibbli ma’ dan it-Trattat.
3. Il-miżuri u l-proċeduri msemmija fil-paragrafi 1 u 2 m’għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-moviment liberu ta’ kapital u ħlasijiet kif definit fl-Artikolu 56.”
B. Id-dritt Ġermaniż
5.
Il-Gewerbesteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Profitti tal-Impriżi, iktar ’il quddiem “GewStG”), fil-verżjoni tagħha fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali ( 2 ), tinkludi fost oħrajn id-dispożizzjonijiet li ġejjin:
“Artikolu 2 Suġġett għat-taxxa
1) 1Hija suġġetta għat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi kwalunkwe impriża industrijali jew kummerċjali li topera fil-Ġermanja. 2B’impriża industrijali jew kummerċjali wieħed jifhem impriża industrijali jew kummerċjali fis-sens tal-Einkommensteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, iktar ’il quddiem l-“EStG”). 3Impriża industrijali jew kummerċjali tiġi meqjusa li topera fil-Ġermanja meta jkollha stabbiliment permanenti fit-territorju Ġermaniż jew fuq bastiment kummerċjali rreġistrat f’reġistru Ġermaniż tal-bastimenti.
2) 1L-attività eżerċitata mill-kumpanniji b’kapital azzjonarju (b’mod partikolari l-kumpanniji Ewropej, il-kumpanniji pubbliċi ta’ responsabbiltà limitata, is-soċjetajiet in akkomandita b’azzjonijiet u l-kumpanniji b’responsabbiltà limitata), il-kumpanniji kooperattivi, inklużi l-kumpanniji kooperattivi Ewropej, kif ukoll il-fondi tal-assigurazzjoni u l-fondi tal-pensjonijiet mutwalisti huma dejjem assimilati kompletament ma’ impriża industrijali jew kummerċjali. 2Jekk kumpannija b’kapital azzjonarju tkun kumpannija organikament marbuta [Organgesellschaft] fis-sens tal-Artikoli 14, 17 jew 18 tal-Körperschaftsteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq id-Dħul tal-Kumpanniji, iktar ’il quddiem il-“KStG”), tiġi meqjusa li tikkostitwixxi stabbiliment permanenti tal-korp dominanti.
[…]
Artikolu 8 Reintegrazzjonijiet
L-ammonti li ġejjin, sakemm ikunu tnaqqsu matul iż-żmien tal-kalkolu tal-profitti, għandhom jiġu miżjuda lura mal-profitti li jirriżultaw minn attività industrijali jew kummerċjali (l-Artikolu 7):
[…]
5.
l-eċċess ta’ partijiet tal-profitti (dividendi) li ma ġiex ikkunsidrat skont il-punt 40 tal-Artikolu 3 tal-[EStG] jew l-Artikolu 8b(1) tal-[KStG] u d-dħul assimilat u r-remunerazzjonijiet li ġejjin minn ishma miżmuma f’kumpannija, f’assoċjazzjoni ta’ persuni jew f’korp patrimonjali fis-sens tal-[KStG], sakemm dawn ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stipulati fil-punti 2a jew 7 tal-Artikolu 9, wara li jitnaqqsu l-ispejjeż tal-impriżi li jkollhom rabta ekonomika ma’ dan id-dħul, ir-remunerazzjonijiet u s-servizzi, fejn dawn ma humiex ikkunsidrati skont l-Artikolu 3c(2) tal-[EStG] u l-Artikolu 8b(5) u (10) tal-[KStG]. 2Din id-dispożizzjoni ma għandhiex tapplika għad-distribuzzjonijiet tal-profitti, li jaqgħu taħt il-punt 41a) tal-Artikolu 3 tal-EStG;
[…]
Artikolu 9 Allowances/tnaqqis
Is-somma tal-profitt u r-reintegrazzjonijiet titnaqqas
[…]
2a.
mill-profitti li jirriżultaw minn ishma f’kumpannija b’kapital azzjonarju rregolata mid-dritt nazzjonali mhux eżentata mit-taxxa fis-sens tal-Artikolu 2(2), f’istituzzjoni finanzjarja jew f’fond tal-assigurazzjoni rregolati mid-dritt pubbliku, f’kooperattiva kummerċjali u ekonomika [Erwerbs- und Wirtschaftsgenossenschaft] jew f’kumpannija ta’ investiment [Unternehmensbeteiligungsgesellschaft] fis-sens tal-punt 23 tal-Artikolu 3, meta s-sehem miżmum fil-bidu tal-perijodu ta’ għoti jkun mill-inqas ugwali għal 15 % tal-kapital inizjali jew tal-kapital tal-ishma u li din il-parti mill-profitti tiġi rrikonoxxuta għall-kalkolu tal-profitt (l-Artikolu 7). 2Fl-assenza ta’ kapital inizjali jew ta’ kapital azzjonarju, hemm bżonn jittieħed is-sehem miżmum fl-assi, u għall-kooperattivi kummerċjali u ekonomiċi [Erwerbs- und Wirtschaftsgenossenschaften], is-sehem miżmum fl-ammont totali ta’ kontribuzzjonijiet. 3L-ispejjeż marbuta direttament mal-ishma mill-profitti jnaqqsu l-ammont tat-tnaqqis sa fejn il-prodotti tal-ishma korrispondenti jiġu kkunsidrati; f’dan il-kuntest, il-punt 1 tal-Artikolu 8, ma japplikax. 4L-ispejjeż tal-impriżi li ma jitnaqqsux skont l-Artikolu 8b(5) tal-[KStG] ma jikkostitwixxux profitti li jirriżultaw minn ishma fis-sens tal-ewwel sentenza. 5Għall-kumpanniji ta’ assigurazzjoni tal-ħajja u tas-saħħa, l-ewwel sentenza ma tapplikax għall-profitti li jirriżultaw minn ishma imputabbli lill-investimenti ta’ kapital; din id-dispożizzjoni tgħodd ukoll għall-fondi tal-pensjonijiet;
[…]
7.
mill-profitti li jirriżultaw minn ishma f’kumpannija b’kapital azzjonarju li għandha s-sede u l-korp ċentrali tal-ġestjoni u l-kontroll tagħha barra mit-territorju ta’ applikazzjoni ta’ din il-liġi, fil-kapital azzjonarju miżmum mill-impriża, mill-bidu tal-perijodu ta’ riferiment u b’mod kontinwu, mill-inqas 15 % (sussidjarja) u li ġej esklużivament, jew kważi esklużivament, mid-dħul gross ta’ attivitajiet li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1) tal-Außensteuergesetz [il-Liġi dwar it-tassazzjoni fil-każ ta’ relazzjonijiet barranin, iktar ’il quddiem l-“AStG”], kif ukoll ta’ profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpanniji fejn l-impriża iżżomm direttament mill-inqas kwart tal-kapital azzjonarju, meta dawn l-ishma jkunu preżenti b’mod kontinwu għal mill-inqas tnax‑il xahar qabel id-data tal-kontabbiltà sabiex jiġi ddeterminat il-profitt u sabiex l-impriża turi li
1. dawn il-kumpanniji għandhom il-korp ċentrali tal-ġestjoni u l-kontroll tagħhom u s-sede tagħhom fl-istess Stat bħal dak tas-sussidjarja u li d-dħul gross tagħhom ġej esklużivament jew kważi esklużivament minn attivitajiet li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1) tal-[AStG], jew
2. li s-sussidjarja iżżomm l-ishma marbuta ekonomikament mal-attivitajiet proprji tagħha li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1) u li l-kumpannija li fiha jinżamm is-sehem iġġib id-dħul gross tagħha esklużivament jew kważi esklużivament minn tali attivitajiet,
meta l-partijiet tal-profitti jkunu ġew rikonoxxuti fil-profitt (l-Artikolu 7); din id-dispożizzjoni tgħodd ukoll għall-profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpannija li tissodisfa l-kundizzjonijiet stipulati fl-Anness 2 tal-[EStG], li jirriproduċi l-Artikolu 2 tad-Direttiva tal-Kunsill 90/435/KEE tat‑23 ta’ Lulju 1990 dwar is-sistema komuni tat-tassazzjoni li tapplika fil-każ tal-kumpanniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri differenti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 147; ĠU 1997, L 266, p. 20 u ĠU 1997, L 16, p. 98), kif emendata l-aħħar bid-Direttiva tal-Kunsill 2006/98/KE tal‑20 ta’ Novembru 2007 (ĠU 2008, L 352M, p. 757), li la għandha t-tmexxija u lanqas is-sede fit-territorju nazzjonali u fejn l-impriża żżomm mill-inqas wieħed minn għaxra tal-kapital azzjonarju fil-bidu tal-perijodu ta’ riferiment. 2It-tielet sentenza tal-punt 2a tal-Artikolu 9 hija applikabbli b’analoġija. 3Ir-raba’ sentenza tal-punt 2a tal-Artikolu 9 hija applikabbli b’analoġija. 4Jekk impriża li żżomm indirettament, permezz ta’ sussidjarja, mill-inqas 15 % ta’ kumpannija b’kapital azzjonarju li għandha l-korp ċentrali tal-ġestjoni u l-kontroll tagħha u s-sede tagħha barra mit-territorju ta’ applikazzjoni ta’ din il-liġi (sottosussidjarja) tagħmel, matul sena finanzjarja, profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma fis-sussidjarja u jekk is-sottosussidjarja tiddistribwixxi xi profitti fis-sussidjarja matul din is-sena finanzjarja, tapplika l-istess regola, fuq talba tal-impriża, għall-parti tal-profitti rċevuti li tikkorrispondi għad-distribuzzjoni, mis-sottosussidjarja, tal-profitti dovuti lilha minħabba l-parteċipazzjoni indiretta tagħha. 5Jekk, matul is-sena finanzjarja kkonċernata, is-sussidjarja, minbarra il-partijiet tal-profitt tas-sottosussidjarja, tkun irċeviet dħul ieħor, ir-raba’ sentenza tkun applikabbli biss għall-parti tad-distribuzzjoni dovuta għas-sussidjarja li tikkorrispondi għall-proporzjon ta’ dawn il-partijiet tal-profitt fis-somma tal-profitti u ta’ dħul ieħor, fil-limiti tal-ammont ta’ dawn il-partijiet tal-profitti. 6L-applikazzjoni tar-raba’ sentenza tippreżumi li
1.
is-sottosussidjarja, matul is-sena finanzjarja li fiha tkun għamlet id-distribuzzjoni, kellha d-dħul gross tagħha esklużivament jew kważi esklużivament minn attivitajiet li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1), tal-[AStG] jew minn ishma li jaqgħu taħt l-ewwel sentenza tal-punt 1, u li
2.
is-sussidjarja tissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa mill-ewwel sentenza fir-rigward tas-sehem fil-kapital tas-sottosussidjarja.
7L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet preċedenti timplika li l-impriża għandha tipproduċi l-provi kollha, b’mod partikolari
1.
li hija turi, permezz tal-produzzjoni ta’ dokumenti rilevanti, li d-dħul gross tas-sussidjarja jirriżulta esklużivament jew kważi esklużivament minn attivitajiet li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1) tal-[AStG] jew minn ishma li jaqgħu taħt il-punti 1 u 2 tal-ewwel sentenza,
2.
li hija turi, permezz tal-produzzjoni ta’ dokumenti rilevanti, li d-dħul gross tas-sottosussidjarja jirriżulta esklużivament jew kważi esklużivament minn attivitajiet li jaqgħu taħt il-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1), tal-[AStG] jew minn ishma li jaqgħu taħt il-punt 1 tal-ewwel sentenza,
3.
li hija turi l-profitt distribwibbli tas-sussidjarja u tas-sottosussidjarja permezz tal-produzzjoni ta’ bilanċi u dikjarazzjonijiet tad-dħul; dawn id-dokumenti għandhom jiġu prodotti fuq talba flimkien maċ-ċertifikat preskritt jew użat normalment fl-Istat tat-tmexxija jew tas-sede u stabbilit minn korp ta’ kontroll uffiċjalment irrikonoxxut jew l-ekwivalenti tiegħu. 8Is-sentenzi mill-wieħed sas-sebgħa ma japplikawx, fir-rigward tal-kumpanniji ta’ assigurazzjoni tal-ħajja u tas-saħħa, għall-profitti li jirriżultaw minn ishma imputabbli lill-investimenti ta’ kapital; dan jgħodd ukoll għall-fondi tal-pensjonijiet; […]”
6.
Id-dispożizzjoni tal-punti 1 sa 6 tal-Artikolu 8(1) tal-AStG imsemmija fil-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG telenka l-attivitajiet li ġejjin:
1.
l-agrikoltura u l-forestrija;
2.
il-manifattura, it-trattament, l-ipproċessar jew l-immuntar ta’ oġġetti, l-attivitajiet ta’ produzzjoni tal-enerġija kif ukoll ta’ riċerka jew ta’ esplorazzjoni ta’ riżorsi naturali,
3.
l-operat ta’ istituzzjonijiet finanzjarji jew ta’ kumpanniji ta’ assigurazzjoni li jużaw istituzzjoni kummerċjali għall-operazzjonijiet tagħhom (b’ċerti eċċezzjonijiet),
4.
il-kummerċ (b’ċerti eċċezzjonijiet),
5.
is-servizzi (b’ċerti eċċezzjonijiet),
6.
il-kiri u l-lokazzjoni (b’ċerti eċċezzjonijiet).
7.
Barra minn hekk, fir-rigward tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi, id-dispożizzjonijiet li ġejjin tal-KStG huma rilevanti:
“Artikolu 8b Sehem f’kumpanniji u f’assoċjazzjonijiet oħra
1) 1Ir-remunerazzjonijiet irċevuti fis-sens tal-punti 1, 2, 9 u 10a) tal-Artikolu 20(1) tal-[EStG] ma jiġux ikkunsidrati għad-determinazzjoni tad-dħul. 2L-ewwel sentenza ma tapplikax għal dħul ieħor fis-sens tat-tieni sentenza tal-punt 1 tal-Artikolu 20(1) tal-[EStG] kif ukoll għad-dħul fis-sens tat-tieni proposta tal-punt 9 tal-Artikolu 20(1) u tat-tieni proposta tal-punt 10a) tal-Artikolu 20(1) tal-[EStG], lanqas sa fejn ma jitnaqqasx id-dħul tal-kumpannija li tipprovdi servizzi (it-tieni sentenza tal-Artikolu 8(3)). 3Jekk ir-remunerazzjonijiet fis-sens tal-ewwel sentenza huma eżentati mill-bażi għat-taxxa fuq il-kumpanniji skont ftehim dwar ħelsien minn taxxa doppja, it-tieni sentenza tapplika wkoll, minkejja d-dispożizzjonijiet tal-ftehim fir-rigward ta’ din l-eżenzjoni.
[…]
Artikolu 15 Kalkolu tad-dħul għal unità fiskali (“Organschaft”)
Għad-determinazzjoni tad-dħul ta’ unità fiskali, japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin, b’deroga mir-regoli ġenerali:
[…]
2. L-Artikolu 8b(1) sa (6) ta’ din il-liġi kif ukoll l-Artikolu 4(6) tal-Umwandlungssteuergesetz (il-Liġi dwar it-Tassazzjoni fuq ir-Ristrutturazzjoni ta’ Impriżi) ma japplikawx għall-kumpannija organikament marbuta (Organgesellschaft). […]”
8.
Sabiex wieħed jifhem l-Artikolu 8b tal-KStG, hemm bżonn li wieħed jirreferi wkoll għall-estratt tad-dispożizzjoni tal-punt 1 tal-Artikolu 20(1) tal-EStG kif riprodott hawn taħt:
“1.) Jagħmlu parti mid-dħul mill-kapital:
1.
il-partijiet tal-profitti (dividendi), rendimenti u remunerazzjonijiet oħra li ġejjin mill-ishma, mid-drittijiet ta’ tgawdija li jikkonferixxu d-dritt tas-sehem mill-profitt u mid-dħul tal-istralċ ta’ kumpannija b’kapital azzjonarju, mill-ishma ta’ azzjonarji miżmuma f’ċerti kumpanniji b’responsabbiltà limitata, f’ċerti kooperattivi kummerċjali u ekonomiċi (Erwerbs- und Wirtschaftsgenossenschaften) kif ukoll f’ċerti assoċjazzjonijiet ta’ estrazzjoni tal-minjieri li jgawdu d-drittijiet ta’ persuna ġuridika […];”
II. Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
9.
Il-kumpannija EV, soċjetà in akkomandita b’azzjonijiet irregolata mid-dritt Ġermaniż (KGaA) hija l-kumpannija omm ta’ grupp dinji. Is-sussidjarji tagħha, min-naħa tagħhom, iżommu xi ishma fil-kapital ta’ diversi kumpanniji oħra.
10.
Matul is-sena fiskali kontenzjuża 2008/2009, kienet teżisti unità fiskali fir-rigward tat-tassazzjoni fuq il-profitti bejn ir-rikorrenti, bħala korp dominanti, u l-kumpannija [R GmbH], li saret [“H International”], bħala kumpannija organikament marbuta. Ir-rikorrenti kienet iżżomm 100 % tal-kapital tal-kumpannija R.
11.
Il-kumpannija R, min-naħa tagħha, kienet iżżomm 100 % tal-kapital tal-kumpannija HAP Ltd., kumpannija b’kapital azzjonarju rregolata mid-dritt Awstraljan bis-sede tagħha fl-Awstralja.
12.
Fl-2009, HAP Ltd. kisbet l-ammont ta’ 556000 dollari Awstraljani (AUD) (madwar EUR 337584) mid-distribuzzjoni tal-profitti tas-sussidjarja Filippina tagħha [H Inc.].
13.
Fl-istess sena, HAP Ltd. iddistribwixxiet l-ammont ta’ AUD 45287000 (madwar EUR 27 496 685.49) lill-azzjonist tagħha, il-kumpannija R GmbH. L-ammont iddistribwit kien jinkludi, minbarra l-ammont imħallas mill-kumpannija H Inc., riport ’il quddiem (profitti riportati ’l quddiem matul diversi snin finanzjarji preċedenti).
14.
Fl-2012, il-Finanzamt Dortmund (Uffiċċju tat-Taxxa ta’ Dortmund, Il-Ġermanja), wettaq kontroll fiskali lill-kumpannija R GmbH fir-rigward tas-snin finanzjarji 2006 sa 2009 u kkonstata li d-dividendi miksuba mill-kumpannija R kienu eżentati mit-taxxa fir-rigward tar-rikorrenti skont l-Artikolu 8b(1) tal-Körperschaftsteuergesetz 2002 (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Kumpanniji tal-2002), b’5 % tad-dħul ikun reintegrat b’rata fissa fid-dħul tal-kumpannija skont l-Artikolu 8b(5), tal-istess liġi kif ukoll l-ispejjeż tal-impriżi li ma jitnaqqsux.
15.
L-Uffiċċju tat-Taxxa ta’ Dortmund kkunsidra li jkun xieraq li, konformement mal-punt 5 tal-Artikolu 8 tal-GewStG u wara t-tnaqqis tal-profitti ddistribwiti mill-kumpannija H Inc. lill-kumpannija HAP Ltd., jiġu reintegrati d-dividendi mħallsa mill-kumpannija HAP Ltd. lill-kumpannija R GmbH (b’rata ta’ 95 %, bħal dik prevista għat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi) fid-dħul tar-rikorrenti bħala l-korp dominanti, li jikkostitwixxi l-bażi taxxabbli tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi.
16.
Fit‑13 ta’ Novembru 2012, l-uffiċċju tat-taxxa adotta valutazzjoni tat-taxxa fejn stabbilixxa l-bażi għat-taxxa fuq il-kumpanniji għas-sena 2009 għal EUR 11417.
17.
L-ilment imressaq kontra din il-valutazzjoni tat-taxxa ġie miċħud bħala infondat mill-uffiċċju tat-taxxa, permezz ta’ deċiżjoni tat‑8 ta’ Novembru 2013.
18.
Għalhekk ir-rikorrenti ppreżentat rikors, fejn invokat li l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG għandu jiġi interpretat b’mod iktar flessibbli u l-punt 5 tal-Artikolu 8 kkombinat mal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG għandu jinftiehem b’mod iktar strett, jew li jkun hemm trattament diskriminatorju tad-dividendi b’sors barrani, li la jiġi ġġustifikat fid-dritt tal-Unjoni u lanqas fid-dritt kostituzzjonali.
19.
Wara r-rikors ippreżentat kontra din id-deċiżjoni dwar l-ammont tal-bażi għat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi, it-tilwima pendenti tirrigwarda biss it-telf operatorju riportabbli tar-rikorrenti, li l-uffiċċju tat-taxxa ċċifra għal EUR 2 366 004.40 fil-valutazzjoni tiegħu tas‑6 ta’ Ġunju 2016 u fejn ir-rikorrenti tikkunsidra l-ammont bħala EUR 29525077.
20.
Huwa f’dan il-kuntest li l-Finanzgericht Münster (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Münster) iddeċidiet li tissospendi l-kawża quddiemha u tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:
“Id-dispożizzjonijiet relatati mal-moviment liberu tal-kapital u tal-pagamenti, li jinsabu fl-Artikoli 63 et seq tat-[TFUE], għandhom jiġu interpretati bħala li jipprekludu r-regola tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-[GewStG] sa fejn din għandha bħala effett li torbot it-tnaqqis, imwettaq fil-kuntest tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi fir-rigward ta’ profitt u ta’ reintegrazzjonijiet, tal-profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpannija b’kapital azzjonarju li għandha t-tmexxija u s-sede tagħha barra mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ma’ kundizzjonijiet iktar iebsin milli għat-tnaqqis fuq il-profitti u fuq ir-reintegrazzjonijiet tal-profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpannija b’kapital azzjonarju rregolata mid-dritt nazzjonali, mhux eżentata mit-taxxa, jew fuq il-parti tal-profitti tal-impriża rregolata mid-dritt nazzjonali li tkun relatata ma’ stabbiliment permanenti li jinsab barra mit-territorju nazzjonali?”
III. Analiżi
A. Sunt tal-osservazzjonijiet tal-partijiet
21.
Xi osservazzjonijiet bil-miktub ġew sottomessi miż-żewġ partijiet prinċipali: il-kumpannija EV u l-uffiċċju tat-taxxa, kif ukoll il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni Ewropea. Il-partijiet kollha, minbarra l-imsemmi uffiċċju tat-taxxa, instemgħu waqt is-seduta tat‑30 ta’ Novembru 2017.
22.
Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tikkunsidra li d-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu tal-kapital u tal-pagamenti, li jinsabu fl-Artikoli 63 et seq. tat-TFUE ma jipprekludux dispożizzjoni bħall-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG.
23.
Skont dan il-gvern, dan il-każ ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 63 et seq. tat-TFUE, iżda għandu jiġi eżaminat fir-rigward tal-libertà ta’ stabbiliment, minħabba li din timplika l-eżistenza ta’ “influwenza ċerta” fuq il-kumpanniji billi tipprevedi s-sehem ta’ 15 %.
24.
Infatti, huwa possibbli li wieħed jitkellem dwar influwenza ċerta jew determinanti mill-mument fejn, jekk ir-regola inkwistjoni ma tipprevedix dispożizzjonijiet fil-qasam tal-kontroll jew tal-minoranzi li jimblokkaw, din teżiġi limitu ta’ sehem ogħla mil-limitu li, meta jintlaħaq, id-drittijiet mogħtija lill-azzjonisti minoritarji jibdew japplikaw.
25.
Madankollu, skont l-imsemmi gvern, l-Artikolu 49 TFUE ma jipproteġix is-sitwazzjonijiet, bħal dik f’dan il-każ, li jirrigwardaw il-ħolqien ta’ kumpannija ta’ Stat Membru f’pajjiż terz jew il-ħolqien ta’ kumpannija f’pajjiż terz fi Stat Membru ( 3 ).
26.
Għall-Gvern Ġermaniż, anki bis-suppożizzjoni li l-moviment liberu tal-kapital jitqies bħala applikabbli f’dan il-każ, id-dispożizzjoni prevista fil-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG ma tirrestrinġihx u ma toħloq l-ebda differenza fit-trattament iżda, għall-kuntrarju, tistabbilixxi ugwaljanza fit-trattament bejn id-dħul passiv li jirriżulta minn ishma f’kumpanniji barranin b’kapital azzjonarju stabbiliti fi ħdan l-Unjoni Ewropea u dħul passiv ieħor.
27.
Dan il-gvern isostni li l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG jippermetti li l-attivitajiet kummerċjali ta’ kumpanniji stabbiliti fil-pajjiżi terzi jwasslu għall-istess trattament tal-benefiċjarju nazzjonali tad-dividendi bħal fil-każ tal-ishma miżmuma f’kumpanniji stabbiliti fit-territorju nazzjonali, skont id-dispożizzjoni inkwistjoni.
28.
Li kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidra li l-każ inkwistjoni jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-libertà tal-moviment tal-kapital, il-Gvern Ġermaniż jikkunsidra li restrizzjoni eventwali għal din il-libertà ma tippreġudikax id-dritt tal-Unjoni, minħabba l-Artikolu 64(1) TFUE, li jippermetti lill-Istati Membri jżommu fis-seħħ xi restrizzjonijiet għal-libertà tal-moviment tal-kapital.
29.
Skont il-Gvern Ġermaniż, it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi, neċessarji għall-applikazzjoni tal-klawżola ta’ salvagwardja prevista fl-Artikolu 64 TFUE ġew issodisfatti: ir-restrizzjoni inkwistjoni kienet teżisti fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993; il-miżura nazzjonali inkwistjoni tirrigwarda l-attivitajiet eżerċitati f’pajjiżi terzi u, finalment, il-movimenti tal-kapital ikkonċernati huma marbuta ma’ waħda mill-operazzjonijiet stipulati fl-Artikolu 64(1) TFUE.
30.
Dan il-gvern jinnota li l-kunċett ta’ “investimenti diretti”, skont il-ġurisprudenza, jirrigwarda l-investimenti ta’ kwalunkwe natura li jwettqu persuni fiżiċi jew ġuridiċi u li jservu sabiex jinħolqu u jinżammu relazzjonijiet fit-tul u diretti bejn il-persuna li tipprovdi l-kapital u l-impriża li għaliha huwa intiż tali kapital, bil-għan li teżerċita attività ekonomika ( 4 ).
31.
Finalment, skont dan il-gvern, jekk ikollha tiġi stabbilita restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital, din għandha tiġi ġġustifikata.
32.
Il-Gvern Ġermaniż jikkunsidra li s-sitwazzjonijiet imsemmija fil-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG ma humiex oġġettivament paragunabbli mas-sitwazzjonijiet imsemmija fil-punt 2a tal-Artikolu 9 tal-GewStG. Sabiex juri dan, huwa jgħid li l-ishma f’xi kumpanniji nazzjonali jew barranin b’kapital azzjonarju miżmuma minn kumpannija nazzjonali, iwasslu għal dħul nazzjonali. Id-dividendi li jirriżultaw minn ishma fi proprjetajiet barranin bħala prinċipju ma humiex suġġetti għat-taxxa tal-input fuq il-profitti tal-impriżi. Min-naħa l-oħra, id-dividendi li jirriżultaw mill-ishma fil-kumpannija nazzjonali huma suġġetti għaliha. Dan jikkostitwixxi kriterju oġġettiv li jiġġustifika differenza fit-trattament.
33.
Fir-rigward tad-derogi l-oħra previsti għall-ġustifikazzjoni tar-restrizzjonijiet inkwistjoni, huwa jgħid li l-prevenzjoni ta’ skemi abbużivi hija rikonoxxuta mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala raġuni li tista’ tiġġustifika restrizzjoni. Ċertament, kwalunkwe preżunzjoni ġenerali ta’ frodi għandha tiġi eskluża u l-leġiżlatur għandu jagħti lill-persuna taxxabbli l-opportunità li tipproduċi prova li ma wettqet l-ebda abbuż. Din il-possibbiltà hija, pereżempju, prevista b’mod partikolari fl-Artikolu 8(2) tal-AStG f’każ ta’ attività ekonomika effettiva.
34.
Il-kumpannija EV issostni li, essenzjalment, f’dan il-każ hemm restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital sa fejn l-eżenzjoni tad-dividendi rċevuti minn kumpannija stabbilita fl-istess Stat Membru tkun suġġetta għal kundizzjonijiet ħafna inqas iebsa milli fil-każ fejn Stat terz ikun involut.
35.
L-ewwel nett, l-entitajiet li jirċievu dividendi mħallsa minn kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi jew li għandhom it-tmexxija effettiva tagħhom fi Stati terzi, huma suġġetti għas-sistema prevista fl-ewwel sentenza tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG, li abbażi tagħha l-eżenzjoni tad-dividendi rċevuti ma tistax tiġi applikata favur l-entità suġġetta għat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi, sakemm id-dħul gross tal-kumpannija distributriċi stabbilita fi Stat terz ma jirriżultax minn ċertu dħul “attiv”.
36.
It-tieni nett, l-ishma kellhom ikunu miżmuma b’mod kontinwu mill-bidu sat-tmiem tal-perijodu ta’ riferiment, filwaqt li għall-ishma f’kumpanniji residenti, iż-żamma għandha tkun stabbilita biss fil-bidu tal-perijodu inkwistjoni.
37.
It-tielet nett, l-eżenzjoni tad-dividendi li ġejjin minn kumpannija stabbilita fi Stat terz hija limitata għall-każijiet fejn ma jkunx hemm iktar minn tliet livelli fl-istruttura tal-grupp.
38.
Fir-rigward ta’ jekk ir-restrizzjoni għal-libertà fundamentali inkwistjoni tistax tiġi ġġustifikata, il-kumpannija EV ma tarax liema raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali jistgħu jiġġustifikaw it-trattament privileġġat ta’ dividendi li ġejjin minn kumpanniji stabbiliti fl-istess Stat Membru, fir-rigward ta’ dividendi mħallsa minn kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi.
39.
Barra minn hekk, il-klawżola ta’ standstill ma tkunx applikabbli u dan għal mill-inqas erba’ raġunijiet.
40.
L-ewwel nett, filwaqt li, skont il-kliem tal-Artikolu 64 TFUE, ir-restrizzjonijiet eventwali għall-movimenti tal-kapital lejn jew minn pajjiżi terzi għadhom jistgħu jiġu applikati minn Stat Membru jekk huma kienu jeżistu fil-leġiżlazzjoni tal‑31 ta’ Diċembru 1993, EV issostni li l-kuntest ġuridiku tat-tassazzjoni fuq id-dividendi ta’ kumpannija b’kapital azzjonarju stabbilita fil-Ġermanja kien sostanzjalment differenti fl‑2009 minn kif kien fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993, fejn il-leġiżlatur Ġermaniż mhux biss introduċa “proċedura ġdida” bl-użu ta’ denominazzjonijiet differenti, iżda wkoll b’differenzi kunsiderevoli f’ordni kunċettwali. Għalhekk, mill-perspettiva tal-effetti fuq il-possibbiltà li jiġi invokat l-Artikolu 64(1) TFUE (il-klawżola ta’ standstill), tali emenda tad-dritt applikabbli tista’ tiġi assimilata mal-introduzzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida bbażata fuq loġika ġdida, differenti minn dik tal-leġiżlazzjoni preċedenti sa fejn id-dispożizzjoni inkwistjoni kienet tirregola fatti kontenzjużi ta’ sitwazzjonijiet differenti ħafna minn dawk eżistenti fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993.
41.
It-tieni nett, wara l-emendi tas-sustanza tad-dispożizzjoni inkwistjoni, il-possibbiltajiet ta’ tnaqqis offruti lill-persuna taxxabbli tnaqqsu.
42.
It-tielet nett, ir-rata ta’ sehem ta’ 10 % imposta bil-liġi fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993, li jsir riferiment għaliha fid-dispożizzjoni inkwistjoni, saret 15 % (għalhekk żdiedet) bl-Unternehmenssteuerreformgesetzla (liġi fuq ir-riforma tat-taxxa tal-kumpanniji) tal‑14 ta’ Awwissu 2007 ( 5 ). Tali żieda ta’ 50 % fir-rata ta’ sehem għandha l-effett li tnaqqas b’mod sinjifikattiv il-portata tat-tnaqqis possibbli skont il-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG.
43.
Ir-raba’ nett, id-dispożizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġiet inkluża f’sistema ta’ tassazzjoni fuq id-dividendi li ġiet kompletament immodifikata.
44.
Il-Kummissjoni taqbel mal-qorti tar-rinviju, li l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG għandu jiġi analizzat fid-dawl tal-moviment liberu tal-kapital u jiġi kkunsidrat li huwa l-bażi, f’dan il-każ, tar-restrizzjoni għal din il-libertà tal-moviment. Hija tikkunsidra li l-paragun tar-regoli applikabbli għas-sussidjarji residenti jew barranin, fir-rigward tat-tnaqqis li għandu jsir fuq id-dħul ikkonċernat sabiex tiġi applikata t-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi (jiġifieri s-somma tal-profitti u r-reintegrazzjonijiet), turi l-inugwaljanza fit-trattament.
45.
Filwaqt li d-dividendi mħallsa mis-sussidjarji residenti jagħtu d-dritt għal tnaqqis mingħajr kundizzjoni fuq il-bażi taxxabbli skont il-punt 2a tal-Artikolu 9 tal-GewStG, il-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG jipprevedi diversi kundizzjonijiet supplimentari fir-rigward tad-distribuzzjonijiet minn kumpanniji li ma humiex residenti: il-profitti ddistribwiti għandhom jiġu partikolarment minn attività ekonomika “attiva”, li ma huwiex il-każ għal holding bħal HAP Ltd.; barra minn hekk, it-tmexxija u s-sede tas-“sottosussidjarji” għandhom ikunu fl-istess Stat tas-sussidjarja.
46.
Fir-rigward tal-applikabbiltà tal-“klawżola ta’ standstill” tal-Artikolu 57 KE (li sar l-Artikolu 64 TFUE), il-Kummissjoni tfakkar li d-dispożizzjoni inkwistjoni għandha “tinkludi investiment dirett”, kundizzjoni li diġà kienet nieqsa.
47.
Infatti, peress li l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG jipprevedi biss sehem ta’ 15 % (inizjalment ta’ 10 %), skont il-Kummissjoni dan ma jistax jiġi kkunsidrat bħala dispożizzjoni li tinkludi investimenti diretti.
48.
Fir-rigward ta’ jekk il-leġiżlazzjoni eżistenti tikkorrispondix, fis-sustanza tagħha, ma’ dik li kienet applikabbli fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993, skont il-Kummissjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà tat xi indikazzjonijiet ċari f’dan ir-rigward fil-ġurisprudenza tagħha, partikolarment fil-punt 41 tas-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2007, Holböck, (C‑157/05, EU:C:2007:297), fejn hija enfasizzat li leġiżlazzjoni li hija bbażata fuq loġika differenti minn dik tad-dritt preċedenti jew li tintroduċi proċeduri ġodda ma tistax tiġi mqabbla mal-leġiżlazzjoni inizjali.
49.
Il-Kummissjoni tgħid li d-dispożizzjoni inkwistjoni kienet is-suġġett ta’ diversi emendi mis-sena 1993, partikolarment fl‑1999 bl-introduzzjoni tas-sistema tat-tnaqqis ta’ 50 % fuq id-dħul. Dawn l-emendi jistgħu jiġu kkunsidrati bħala “bidla sħiħa tas-sistema”.
50.
Ma’ dan kollu żdiued il-fatt li l-limitu minimu tal-ishma meħtieġ għal tnaqqis ġie miżjud minn 10 % għal 15 %, b’tali mod li rrestrinġa l-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni. Il-Kummissjoni kkonkludiet li din ir-restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital ma tistax tiġi aċċettata abbażi tal-Artikolu 57 KE.
51.
Sabiex wieħed isir jaf jekk r-restrizzjoni eventwali inkwistjoni tistax tiġi ġġustifikata, il-Kummissjoni tgħid li l-fatt li l-għan tal-ġlieda kontra l-abbuż fiskali jew il-frodi fiskali jikkostitwixxi, jekk ikun il-każ, ġustifikazzjoni possibbli. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tat‑12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas, C‑196/04, EU:C:2006:544, punti 51 u 55, u l-ġurisprudenza ċċitata), miżura ta’ restrizzjoni tista’ tiġi ġġustifikata “meta hija ntiża speċifikatament għal skemi purament artifiċjali li għandhom l-għan li jaħarbu l-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru kkonċernat”.
52.
Hija tgħid li l-fatt taxxabbli tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG, madankollu ma fih l-ebda kriterju li jista’ jikkaratterizza skema purament artifiċjali jew il-preżenza ta’ elementi oħra li juru abbuż fiskali. Barra minn hekk, preżunzjoni ġenerali ta’ evitar jew ta’ evażjoni fiskali ma tistax tkun suffiċjenti sabiex tiġġustifika tali restrizzjoni ( 6 ).
53.
Biex nikkonkludi, il-Kummissjoni ma tirrikonoxxi l-ebda possibbiltà li d-dispożizzjoni tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG tista’ tiġi ġġustifikata permezz tal-prevenzjoni tal-prattiki fiskali abbużivi jew tal-evażjoni fiskali. Lanqas ma tara xi raġunijiet oħra li jistgħu jiġġustifikaw din id-dispożizzjoni.
B. Evalwazzjoni
1. Osservazzjonijiet preliminari
54.
Għalkemm id-dispożizzjonijiet applikabbli taż-żewġ trattati huma identiċi, qabelxejn hemm bżonn jiġi ppreċiżat li, għas-sena finanzjarja 2008/2009 li skadiet fil‑31 ta’ Mejju 2009, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat KE għadhom applikabbli għar-rikorrenti, peress li t-TFUE daħal fis-seħħ biss fix-xahar ta’ Diċembru 2009.
55.
Imbagħad, anki jekk id-domanda preliminari tagħmel riferiment għad-differenzi li tistabbilixxi il-liġi Ġermaniża fil-kundizzjonijiet li japplikaw għat-tnaqqis fuq il-profitti li jirriżultaw minn ishma skont jekk humiex miżmuma f’kumpannija b’kapital azzjonarju li għandha jew ma għandhiex t-tmexxija u s-sede tagħha barra mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja (li ma ssemmix l-Istati Membri u l-Istati terzi l-oħra), it-tilwima li ġiet adita biha l-qorti tar-rinviju tirrigwarda biss ishma f’kumpanniji b’kapital azzjonarju li għandhom it-tmexxija u s-sede tagħhom f’pajjiżi terzi tal-Unjoni Ewropea. Huwa abbażi ta’ dan l-element li se nfassal dawn il-konklużjonijiet, mingħajr riferiment għall-ishma miżmuma f’kumpanniji b’kapital azzjonarju li għandhom it-tmexxija u s-sede tagħhom fi Stati Membri oħra ( 7 ).
56.
Fl-aħħar nett, u għal mill-inqas tlieta fosthom, l-ebda parti ma kkontestat il-fatt li l-kundizzjonijiet, li għalihom hija suġġetta l-eżenzjoni tad-dividendi rċevuti minn kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi, huma iktar iebsa minn dawk li huma imposti fuq id-dividendi rċevuti minn kumpanniji residenti fil-Ġermanja.
57.
Din l-inugwaljanza fit-trattament hija, barra minn hekk, ir-raġuni għaliex, f’digriet iddettaljat ħafna u mmotivat tajjeb, ta’ mhux inqas minn 41 paġna, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji “serji” dwar il-kompatibbiltà tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG mad-dritt tal-Unjoni ( 8 ).
58.
Infakkar it-tliet differenzi li ma ġewx ikkontestati mill-partijiet: l-ewwel nett, għall-ishma minn kumpannija b’kapital azzjonarju rregolata mid-dritt nazzjonali, huwa biżżejjed, sabiex tinkiseb l-eżenzjoni, li fil-bidu tal-perijodu ta’ għoti, dawn ma jkunux inqas minn 15 % tal-kapital inizjali u li l-partijiet tal-profitti jkunu ġew irrikonoxxuti skont il-modalitajiet stabbiliti minn dan it-test; it-itnie nett. ir-rekwiżit li d-dħul gross tal-kumpannija distributriċi jirriżulta minn attivitajiet rurali, industrijali, kummerċjali jew ta’ servizz jew li tali dħul “attiv” u li ma huwiex “passiv” jeżisti biss jekk din il-kumpannija tkun stabbilita f’pajjiż terz; u t-tielet nett, l-eżenzjoni tad-dividendi hija limitata għall-każijiet fejn l-istruttura tal-grupp ma tinkludix iktar minn tliet livelli, meta l-kumpannija distributriċi tkun stabbilita f’pajjiż terz ( 9 ).
2. X’inhi l-libertà fundamentali applikabbli f’dan il-każ?
59.
Għall-kuntrarju ta’ dak li jsostni l-Gvern Ġermaniż ( 10 ), jiena naħseb (bħall-qorti tar-rinviju) li d-dispożizzjoni inkwistjoni ( 11 ) għandha tiġi analizzata fid-dawl tal-moviment liberu tal-kapital (l-Artikolu 56 KE) u mhux tal-libertà ta’ stabbiliment.
60.
Infatti, l-imsemmija dispożizzjoni bl-ebda mod ma timponi li sabiex tkun applikabbli, il-kumpannija li tirċievi d-dividendi għandu jkollha influwenza determinanti fuq il-kumpannija distributriċi. Ir-rata effettiva tas-sehem li l-kumpannija EV iżżomm fil-kumpannija stabbilita fl-Istat terz għalhekk ma hijiex deċiżiva minħabba li d-dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali kontenzjuża ma għandhiex l-għan li tapplika esklużivament fil-każijiet fejn il-kumpannija benefiċjarja teżerċita influwenza deċiżiva fuq il-kumpannija distributriċi.
61.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li f’kuntest li jirrigwarda t-trattament fiskali ta’ dividendi li joriġinaw minn Stat terz, l-eżami tal-għan ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali huwa biżżejjed sabiex jiġi evalwat jekk it-trattament fiskali ta’ tali dividendi jaqax taħt id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-moviment liberu tal-kapital ( 12 ).
62.
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-trattament fiskali ta’ dividendi, li ma tapplikax b’mod esklużiv għas-sitwazzjonijiet li fihom il-kumpannija omm teżerċita influwenza deċiżiva fuq il-kumpannija li tqassam id-dividendi, għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikolu 63 TFUE. Konsegwentement, kumpannija stabbilita fi Stat Membru tista’, indipendentement mill-kobor tas-sehem li hija għandha fil-kumpannija li tqassam id-dividendi stabbilita f’pajjiż terz, tinvoka din id-dispożizzjoni sabiex tikkontesta l-legalità ta’ tali leġiżlazzjoni ( 13 ).
63.
Dan huwa l-każ tal-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG li jirrigwarda l-profitti li jirriżultaw minn ishma f’sussidjarji li għandhom it-tmexxija u s-sede tagħhom barra mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u fejn l-impriża taxxabbli żżomm mill-inqas 15 % tal-kapital tal-ishma, mingħajr ma jsir riferiment għal xi rekwiżit ta’ influwenza deċiżiva fuq id-deċiżjonijiet tal-imsemmija sussidjarja.
64.
Fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-qorti kompetenti tikkunsidra li, fid-dawl tal-ispeċifiċitajiet tad-dritt nazzjonali, tali sehem minimu ma jikkonferixxi ebda influwenza ċerta fuq id-deċiżjonijiet ta’ kumpannija ( 14 ).
65.
Ma nemminx, madankollu, li huwa meħtieġ li wieħed jidħol ( 15 ) fid-dibattitu dwar jekk ir-rata ta’ 15 % ta’ sehem tikkonferixxix influwenza ċerta fuq id-deċiżjonijiet tal-kumpannija parteċipi jew le, lanqas li wieħed jikkunsidra r-rata tas-sehem li għandha R GmbH f’HAP Ltd., preċiżament minħabba li d-dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali kontenzjuża ma għandhiex l-għan li tapplika esklużivament fil-każijiet fejn il-kumpannija benefiċjarja teżerċita influwenza deċiżiva fuq id-deċiżjonijiet tal-kumpannija distributriċi.
66.
Kif qalet il-Kummissjoni, it-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi konkreti ta’ dan il-każ ma jistax iwassal sabiex il-moviment liberu tal-kapital li jinvolvi Stati terzi jiġi “eskluż” minħabba l-fatt li huwa aċċettat li fil-każ ta’ sehem sostanzjali, il-libertà ta’ stabbiliment tipprevali fuqu.
67.
Dan l-argument huwa kkonfermat mis-sentenza tal-11 ta’ Settembru 2014, Kronos International (C-47/12, EU:C:2014:2200), li tipprovdi li:
“37. Quddiem leġiżlazzjoni li l-iskop tagħha ma jippermettix li jiġi stabbilit jekk hija taqax b’mod predominanti taħt l-Artikolu 49 TFUE jew l-Artikolu 63 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li sakemm il-leġiżlazzjoni nazzjonali tirrigwarda dividendi li l-oriġini tagħhom jinsabu fi Stat Membru, hemm bżonn li jittieħdu inkunsiderazzjoni elementi fattwali tal-kawża inkwistjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk is-sitwazzjoni intiża mill-kawża prinċipali taqax taħt l-Artikolu 49 TFUE jew taħt l-Artikolu 63 TFUE [ ( 16 )].
38. Min-naħa l-oħra, f’dak li jikkonċerna t-trattament fiskali tad-dividendi li joriġinaw minn Stat terz, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-eżami tal-għan ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali huwa biżżejjed sabiex jiġi evalwat jekk it-trattament fiskali ta’ tali dividendi jaqax taħt id-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-moviment liberu tal-kapital, peress li leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-trattament fiskali tad-dividendi li joriġinaw minn pajjiż terz ma tistax taqa’ taħt l-Artikolu 49 TFUE [ ( 17 )].
39. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iddeċidiet li kumpannija residenti ta’ Stat Membru u li żżomm sehem f’kumpannija residenti ta’ pajjiż terz li jagħtiha influwenza ċerta fuq id-deċiżjonijiet ta’ din il-kumpannija residenti ta’ pajjiż terz u jippermettilha tiddetermina l-attivitajiet tagħha tista’ tibbaża ruħha fuq l-Artikolu 63 TFUE sabiex tikkontesta l-konformità ma’ din id-dispożizzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-imsemmi Stat Membru dwar it-trattament fiskali ta’ dividendi li joriġinaw mill-imsemmi pajjiż terz, li ma tapplikax esklużivament għas-sitwazzjonijiet li fihom il-kumpannija parent teżerċita influwenza deċiżiva fuq il-kumpannija li tqassam id-dividendi [ ( 18 )]”.
68.
Għalhekk, ir-risposta għad-domanda preliminari għandha tkun ibbażata biss fuq il-moviment liberu tal-kapital.
3. L-inugwaljanza fit-trattament (ara l-punti 57 u 58 hawn fuq) tikkostitwixxi restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital?
69.
Il-miżuri pprojbiti mill-Artikolu 56 KE, bħala restrizzjonijiet għall-moviment tal-kapital, jinkludu dawk li huma ta’ natura li tiddisswadi lil dawk li ma humiex residenti milli jinvestu fi Stat Membru jew li tiddisswadi lir-residenti fl-imsemmi Stat Membru milli jinvestu fi Stati Membri oħra ( 19 ). Dan huwa l-każ b’mod partikolari meta sitwazzjonijiet transfrontalieri jiġu ttrattati b’mod inqas tajjeb mis-sitwazzjonijiet nazzjonali, b’mod partikolari, billi jkunu suġġetti għal tassazzjoni ogħla ( 20 ) jew għal kundizzjonijiet iktar stretti biex jinkiseb vantaġġ fiskali.
70.
Billi nittrasponi dan kollu f’dan il-każ, nidentifika inugwaljanza fit-trattament u restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital.
71.
Infatti, mill-analiżi tiegħi fil-punti 56 sa 58 ta’ dawn il-konklużjonijiet (li taqbel ma’ dik tal-qorti tar-rinviju) jirriżulta li s-sistema tal-eżenzjoni tad-dħul li jirriżulta minn ishma f’kumpanniji b’kapital azzjonarju rregolati mid-dritt nazzjonali hija suġġetta għal kundizzjonijiet ħafna iktar sempliċi minn dawk imposti fuq id-dħul li jirriżulta minn ishma f’kumpanniji b’kapital azzjonarju stabbiliti f’pajjiżi terzi. Għalhekk, dawn l-aħħar ishma huma finalment inqas attraenti.
72.
Il-Gvern Ġermaniż jevoka l-ugwaljanza fit-trattament ta’ dividendi li ġejjin minn dħul passiv meta mqabbel man-natura tal-attivitajiet fir-rigward tal-profitti tal-impriżi. Huwa jikkunsidra li l-fatt li attività msejħa passiva, b’mod ġenerali l-ġestjoni tal-assi, ma hijiex suġġetta għat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi jiġġustifika għaliex id-dividendi li ġejjin minn attivitajiet industrijali jew kummerċjali biss jistgħu jitnaqqsu u mhux id-dħul li jirriżulta minn attivitajiet passivi.
73.
Dan l-argument ma jistax jiġi segwit minħabba li ma jħassarx il-fatt li din il-kundizzjoni tal-attivitajiet industrijali jew kummerċjali u li ma hijiex passiva hija imposta biss fuq dħul minn ishma f’kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi. Id-differenza rilevanti biex jiġi deċiż jekk hemmx restrizzjoni ma hijiex dik bejn attivitajiet passivi jew li ma humiex passivi, iżda dik li tagħmel din il-kundizzjoni bbażata fuq l-oriġini tad-dividendi.
74.
Fi kwalunkwe każ, l-argument tal-Gvern Ġermaniż jikkonċerna biss waħda mill-kundizzjonijiet li jikkostitwixxu l-inugwaljanza fit-trattament.
75.
Nikkonkludi minn dak li ntqal li l-iskema inkwistjoni twassal għal restrizzjoni għall-moviment liberu tal-kapital.
4. Il-“klawżola ta’ standstill” tal-Artikolu 57 KE (li sar l-Artikolu 64 TFUE) hija applikabbli?
76.
Żewġ kundizzjonijiet stabbiliti minn din id-dispożizzjoni jistħoqqilhom analiżi: l-ewwel waħda li l-movimenti tal-kapital li għalihom japplikaw ir-restrizzjonijiet inkwistjoni għandhom jinvolvu “investimenti diretti” u, it-tieni waħda, li r-restrizzjonijiet inkwistjoni kellhom ikunu eżistenti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali fil‑31 ta’ Diċembru 1993.
a) Il-kunċett ta’ “investimenti diretti”
77.
Sabiex tiddefinixxi l-moviment tal-kapital imsemmi fl-Artikoli 56 KE et seq. (li saru l-Artikoli 63 TFUE et seq.), li ma humiex iddefiniti fit-Trattat, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet riferiment għal ġurisprudenza stabbilita fl-Anness I tat-Taqsima I tad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE, tal‑24 ta’ Ġunju 1988, għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 67 tat-Trattat ( 21 ).
78.
L-istess jgħodd għall-kunċett ta’ “investimenti diretti”.
79.
Infatti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2007, Holböck, C‑157/05, EU:C:2007:297, li: “Għalkemm il-kunċett ta’ ‘investimenti diretti’, ma jingħatax definizzjoni fit-Trattat, madankollu dan kien is-suġġett ta’ definizzjoni fin-nomenklatura tal-movimenti ta’ kapitali inkluża fl-Anness I tad-Direttiva tal-Kunsill 88/361/KEE […]” (il-punt 33).
80.
Il-Qorti tal-Ġustizzja kompliet: “Hekk kif jirriżulta mil-lista ta’ ‘investimenti diretti’ inkluża fl-ewwel sezzjoni tan-nomenklatura msemmija u min-noti ta’ spjegazzjoni relatati, il-kunċett ta’ investimenti diretti jirrigwarda l-investimenti ta’ kull natura li jwettqu persuni fiżiċi jew ġuridiċi u li jservu sabiex jinħolqu u jinżammu relazzjonijiet fit-tul u diretti bejn il-persuna li tipprovdi l-kapital u l-impriża li lilhom jingħata tali kapital sabiex teżerċita attività ekonomika […]” (il-punt 34).
81.
Finalment, “[g]ħal dak li jirrigwarda l-ishma f’impriżi ġodda jew eżistenti, kif jikkonfermaw dawn in-noti ta’ spejagazzjoni, l-obbjettiv li jinħolqu jew li jinżammu rabtiet ekonomiċi fit-tul jippreżupponi li l-ishma li għandu l-azzjonist jagħtuh, kemm minħabba d-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-kumpanniji b’responsabbiltà limitata, kif ukoll b’mod ieħor, il-possibbiltà li jipparteċipa effettivament fit-tmexxija ta’ din il-kumpannija jew fil-kontroll tagħha […]” (il-punt 35 tal-imsemmija sentenza).
82.
Nenfasizza li ssir differenza ċara bejn il-parteċipazzjoni fil-kontroll (li tista’ tinvolvi kontroll kondiviż) u, min-naħa l-oħra, il-parteċipazzjoni effettiva fil-ġestjoni tal-kumpannija.
83.
Peress li l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG jipprevedi sehem minimu ta’ 15 % (inizjalment ta’ 10 %), naħseb li din id-dispożizzjoni tinvolvi investimenti diretti minħabba li dawn l-ishma, meta ma jagħtux l-opportunità għall-kontroll ta’ kumpannija, jagħtu ċertament l-opportunità għall-parteċipazzjoni b’mod effettiv fil-ġestjoni tagħha.
b) Assenza ta’ emenda tal-leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti fid-data tal-31 ta’ Diċembru 1993
84.
Sabiex jiġi vverifikat jekk din it-tieni kundizzjoni hijiex issodisfatta, huwa meħtieġ li wieħed jiffoka fuq l-identità tas-sustanza u l-loġika fost ċerti regoli tad-dritt nazzjonali qabel il‑31 ta’ Diċembru 1993 u dawk eżistenti wara din id-data ( 22 ), ta’ emendi sempliċi redazzjonali li huma irrilevanti sa fejn ma jaffettwawx il-loġika tal-kuntest ġuridiku ( 23 ).
85.
Il-ġurisprudenza tippreċiża li dispożizzjoni li temenda l-loġika li fuqha kienet ibbażata l-leġiżlazzjoni preċedenti u tistabbilixxi proċeduri ġodda ma tistax tiġi assimilata mad-dispożizzjonijiet eżistenti fid-data imposta mill-Artikolu 57 KE (li sar l-Artikolu 64 TFUE) ( 24 ).
86.
Nikkunsidra (bħall-kumpannija EV u l-Kummissjoni) li l-emendi għal-leġiżlazzjoni inkwistjoni mill‑31 ta’ Diċembru 1993 ma jippermettux li jiġi kkunsidrat li l-istat tad-dritt fl‑2009 (il-perijodu rilevanti hawnhekk) huwa identiku f’termini ta’ sustanza, ta’ proċeduri u ta’ loġika għal dak li kien prevalenti fid-data tal‑31 ta’ Diċembru 1993.
87.
Ċertament, huwa d-dmir “bħala regola, tal-qorti nazzjonali li tiddetermina l-kontenut tal-leġiżlazzjoni eżistenti fid-data stabbilita minn att Komunitarju, [iżda l]-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tipprovdi l-elementi ta’ interpretazzjoni tal-kunċett Komunitarju li jikkostitwixxi l-bażi għall-applikazzjoni ta’ sistema derogatorja Komunitarja għal leġiżlazzjoni nazzjonali “eżistenti” f’data speċifika” ( 25 ).
88.
F’dan ir-rigward, bħala riżultat tal-bidla radikali fis-sistema tat-tassazzjoni fuq id-dividendi fil-Ġermanja, b’mod partikolari t-tmiem tas-sistema ta’ imputazzjoni fil-kuntest tat-taxxa fuq il-kumpanniji u l-introduzzjoni tal-eżenzjoni tad-dividendi mill‑1 ta’ Jannar 2001, il-kuntest ġuridiku għat-tassazzjoni fuq id-dividendi għandu jiġi kkunsidrat bħala mibdul b’mod fundamentali.
89.
Dan jintwera permezz ta’ element sempliċi ħafna: il-limitu minimu tal-ishma meħtieġ għal tnaqqis, ġie miżjud minn 10 % għal 15 %, b’tali mod li ċkien il-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni u żdiedet ir-restrizzjoni.
90.
Inżid ngħid li l-konklużjoni tiegħi taqbel mal-opinjoni tal-qorti tar-rinviju li tgħid li l-bidliet mis-sena 1993 jirrappreżentaw “bidla sħiħa tas-sistema” ( 26 ).
5. Ir-restrizzjoni tista’ tiġi ġġustifikata f’dan il-każ?
91.
Il-ġustifikazzjoni tar-restrizzjonijiet li tinvolvi l-leġiżlazzjoni inkwistjoni tista’ tirriżulta mill-eżistenza ta’ sitwazzjonijiet li ma humiex oġġettivament komparabbli jew mir-raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali ( 27 ), sakemm ir-restrizzjoni tkun xierqa biex tiggarantixxi li jintlaħaq l-għan tagħha u li ma tmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex tilħqu.
a) Il-komparabbiltà
92.
Il-Gvern Ġermaniż isostni li s-sitwazzjonijiet imsemmija ma humiex komparabbli sa fejn id-dividendi li jirriżultaw minn ishma f’kumpannija stabbilita fi Stat terz ma humiex suġġetti għat-taxxa tal-input fuq il-profitti tal-impriżi, filwaqt li dawk li jirriżultaw minn kumpannija nazzjonali huma.
93.
In-nuqqas ta’ komparabbiltà ma jistax jirriżulta mill-fatt li, kif jindika dan il-gvern fil-punt 70 tal-osservazzjonijiet tiegħu, id-dividendi rċevuti jirrappreżentaw kemm dħul nazzjonali, kif ukoll dħul barrani.
94.
Il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma aċċettat dan ir-raġunament fil-ġurisprudenza abbundanti tagħha dwar id-“dividendi rċevuti” ( 28 ). Madankollu, ma huwiex kontestabbli l-fatt li d-distribuzzjoni ta’ dividendi minn kumpannija b’kapital azzjonarju bis-sede tagħha fil-Ġermanja u minn kumpannija li s-sede tagħha jinsab fi Stat terz hija komparabbli.
95.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tagħmel riferiment ukoll għall-kunċett tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi li, bħala taxxa muniċipali, għandha, bħala prinċipju, tirrigwarda l-attività kummerċjali fil-post tas-sede ( 29 ). Madankollu, sa fejn id-distribuzzjonijiet li ġejjin minn kumpanniji marbuta jistgħu jiġu inklużi fil-bażi għat-taxxa, ma hemmx raġuni sabiex issir distinzjoni bejn il-kumpanniji residenti u dawk li ma humiex residenti. Dan ir-raġunament japplika wkoll għall-għan eventwali li tiġi evitata t-tassazzjoni fuq il-katina tal-profitti (għan li finalment huwa l-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-punt 2a tal-Artikolu 9 tal-GewStG). F’dan ir-rigward, ma teżisti l-ebda differenza essenzjali bejn kumpanniji residenti u kumpanniji li ma humiex residenti.
b) Raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali
96.
Il-ġlieda kontra l-frodi jew l-abbuż hija l-unika raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali invokata mill-Gvern Ġermaniż.
97.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, sa mis-sentenza tas-16 ta’ Lulju 1998, ICI (C‑264/96, EU:C:1998:370), il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma aċċettat din il-ġustifikazzjoni għal-leġiżlazzjonijiet li l-iskop speċifiku tagħhom kien li jevitaw skemi purament artifiċjali użati biex jaħarbu l-leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali, fatt li ma jidhirx li jgħodd għal-leġiżlazzjoni inkwistjoni.
98.
Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja qatt ma aċċettat li dan it-tip ta’ leġiżlazzjoni jistabbilixxi preżunzjoni ġenerali u inkonfutabbli ta’ frodi, li tirriżulta mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża jekk l-għan tagħha kien verament li tiġġieled kontra l-frodi, l-evażjoni fiskali jew l-abbuż. Infatti, huwa impossibbli li jiġi kkunsidrat li neċessarjament hemm frodi jew abbuż minħabba li d-dħul jirriżulta minn attivitajiet “passivi” ( 30 ) jew minħabba li grupp ta’ kumpanniji għandhom struttura b’iktar minn tliet livelli.
99.
Barra minn hekk, il-fatt li l-“preżunzjoni ta’ abbuż” imsemmija fil-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG (jekk wieħed jassumi li hija pprovata) hija inkonfutabbli, jiġifieri lanqas ma tippermetti li l-persuna taxxabbli turi li hija ma wettqet l-ebda abbuż fil-każ partikolari.
100.
F’dan ir-rigward, il-Gvern Ġermaniż ma jistax jinvoka l-ġustifikazzjoni misluta min-neċessità li tiġi żgurata l-effikaċja tal-kontrolli fiskali li, ċertament, ġiet aċċettata b’kundizzjonijiet inqas iebsa fir-rigward tal-movimenti tal-kapital mal-pajjiżi terzi, iżda dan sakemm ma jeżisti l-ebda ftehim ta’ assistenza amministrattiva fil-qasam fiskali bejn l-Istat Membru u l-Istat terz inkwistjoni.
101.
F’dan il-każ, il-Gvern Ġermaniż ikkonferma waqt is-seduta li kienx se jikkontesta mill-ġdid l-eżistenza (evokata kemm mill-qorti tar-rinviju kif ukoll mill-Kummissjoni) ta’ tali ftehimiet, b’mod partikolari bejn ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Commonwealth tal-Awstralja, il-pajjiż tal-oriġini tad-dividendi. Barra minn hekk, bħala risposta għad-domanda tal-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta, il-Gvern Ġermaniż ikkonferma li ma kienx hemm diffikultajiet magħrufa fir-rigward tal-kondiviżjoni ta’ informazzjoni fiskali bejn ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Commonwealth tal-Awstralja.
102.
Fi kwalunkwe każ, jiena tal-fehma li, tkun xi tkun l-informazzjoni trażmessa, il-benefiċjarju tad-dividendi qatt ma jista’ jipproduċi prova li ma twettaqx abbuż.
IV. Konklużjoni
103.
Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-Finanzgericht Münster (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Münster, Il-Ġermanja) kif ġej:
L-Artikoli 56 et seq. tat-Trattat KE għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu dispożizzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, safejn din ikollha l-effett, għall-finijiet tal-istabbiliment tal-profitti u tar-reintegrazzjonijiet fil-kuntest tat-taxxa fuq il-profitti tal-impriżi, li torbot, it-tnaqqis tal-profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpannija b’kapital azzjonarju stabbilita f’pajjiż li ma jifformax parti mill-Unjoni Ewropea, ma’ kundizzjonijiet iktar iebsa minn dawk tat-tnaqqis, applikat għall-profitti u għar-reintegrazzjonijiet, tal-profitti li jirriżultaw minn ishma miżmuma f’kumpannija b’kapital azzjonarju residenti mhux eżentata mit-taxxa, mingħajr ma dawn il-kundizzjonijiet ikunu xierqa, neċessarji u proporzjonati sabiex jevitaw l-abbuż fiskali jew il-frodi fiskali.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
( 2 ) Gewerbesteuergesetz 2002, kif emendata bil-Liġi Fiskali Annwali tal-2008, tal‑20 ta’ Diċembru 2007 (BGBI. I 2007, p. 3150).
( 3 ) Ara s-sentenza tat‑13 ta’ Novembru 2012, Test Claimants in the FII Group Litigation, (C‑35/11, EU:C:2012:707, punti 96 et seq.)
( 4 ) Sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL, (C‑464/14, EU:C:2016:896, punt 75).
( 5 ) BGBl. I 2007, p. 1912.
( 6 ) Sentenzi tat‑28 ta’ Ottubru 2010, Établissements Rimbaud, C‑72/09, EU:C:2010:645, punt 34), u tad‑9 ta’ Novembru 2006, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑433/04, EU:C:2006:702, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 7 ) Jekk il-kundizzjonijiet ta’ tnaqqis fuq il-profitti, li huma suġġetti għalihom dawn l-ishma tal-aħħar, huma l-istess bħal dawk għall-ishma f’kumpanniji stabbiliti fi Stati terzi (li kien ġie kkontestat waqt is-seduta u ma ġiex ittrattat fil-proċedura bil-miktub), ir-risposti li se nipproponi għandhom jiġu invokati mutatis mutandis fir-rigward tar-restrizzjoni għall-moviment liberu u l-ġustifikazzjoni eventwali tagħha. Bażikament, l-Artikolu 57 KE ma japplikax għalihom u l-libertà tal-moviment inkwistjoni tista’ tkun il-libertà ta’ stabbiliment mingħajr ma dan jibdel bl-ebda mod is-soluzzjoni.
( 8 ) Għall-istess opinjoni jew l-istess konklużjoni, ara d-duttrina: Roser, F., f’Lenski E., u Steinberg W., Kommentar zum Gewerbesteuergesetz, paragrafu 9.7 punt 20a, Dr. Otto Schmidt, Cologne, 2016; Güroff, G., f’Glanegger, P., u Güroff, G., Gewerbesteuergesetz: Kommentar, paragrafu 9.7, punt 4, it-tmien edizzjoni, Beck, Munich, 2014; Blümich., u Gosch, D., Einkommensteuergesetz, Körperschaftsteuergesetz, Gewerbesteuergesetz, GewStG paragrafu 9, punt 297, Vahlen, Munich, 2016; Schnitter, G., f’Frotscher, G, u Drüen, K.D., Kommentar zum Körperschaft-, Gewerbe- und Umwandlungssteuergesetz, GewStG paragrafu 9, punt 201, Haufe, Fribourg, 2016; Ernst, M., Das gewerbesteuerliche Schachtelprivileg – Irrungen und Wirrungen in nationalen und grenzüberschreitenden Konstellationen, Die Unternehmensbesteuerung, 2010, p. 494, 499 u 501; Kraft, G., Hohage, U., Zur Notwendigkeit einer unionsrechtlichen Neujustierung des internationalen gewerbesteuerlichen Schachtelprivilegs, Finanz‑Rundschau Ertragsteuerrecht, Vol. 96, Numru 9, Mejju 2014, p. 419 u 420.
( 9 ) Il-Kummissjoni evokat ir-raba’ differenza, jiġifieri li t-tmexxija u s-sede tas-“sottosussidjarji” għandhom ikunu fl-istess Stat Membru bħal dak tas-sussidjarja. Kif se nuri, it-tliet differenzi li ma ġewx ikkontestati huma biżżejjed biex tiġi stabbilita restrizzjoni fuq il-moviment liberu tal-kapital.
( 10 ) Ara l-punti 23 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 11 ) Jiġifieri l-punt 7 tal-Artikolu 9 tal-GewStG.
( 12 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑10 ta’ April 2014, Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company, C‑190/12, EU:C:2014:249, punt 29); tal-10 ta’ Ġunju 2015, X AB (C‑686/13, EU:C:2015:375, punti 17 et seq., u l-ġurisprudenza ċċitata u tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL (C‑464/14, EU:C:2016:896, punti 34 u 35).
( 13 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑10 ta’ April 2014, Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company (C‑190/12, EU:C:2014:249, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 14 ) Fil-punt 3.b tad-deċiżjoni tar-rinviju (p. 23 et seq.), il-qorti tibda mill-prinċipju li skont id-dritt Ġermaniż, tali influwenza teżisti biss minn 25 % ’il fuq. Fl-opinjoni tiegħi, huwa ċar li ma hemmx bżonn li tingħata risposta għad-domanda dwar jekk dan huwiex effettivament il-każ.
( 15 ) Dak li xi kultant isir għal sitwazzjonijiet interni tal-Unjoni. Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-10 ta’ Ġunju 2015, X AB (C‑686/13, EU:C:2015:375, punti 22 et seq. u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 16 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi, f’dan is-sens, għas-sentenzi tat-13 ta’ Novembru 2012, Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑35/11, EU:C:2012:707, punti 93 u 94 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata); tat-28 ta’ Frar 2013, Beker u Beker (C‑168/11, EU:C:2013:117, punti 27 u 28), kif ukoll tat-13 ta’ Marzu 2014, Bouanich (C‑375/12, EU:C:2014:138, punt 30).
( 17 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi, f’dan is-sens, għas-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2012, Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑35/11, EU:C:2012:707, punti 96 u 97).
( 18 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi għas-sentenza tat-13 ta’ Novembru 2012, Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑35/11, EU:C:2012:707, punt 104).
( 19 ) Sentenza tal‑10 ta’ Frar 2011, Haribo Lakritzen Hans Riegel u Österreichische Salinen (C‑436/08 u C‑437/08, EU:C:2011:61, punt 50 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
( 20 ) Ara, partikolarment, is-sentenzi tas‑17 ta’ Ottubru 2013, Welte (C‑181/12, EU:C:2013:662, punt 25); tal‑4 ta’ Settembru 2014, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑211/13, EU:C:2014:2148, punti 28 et seq.); tat‑2 ta’ Ġunju 2016, Pensioenfonds Metaal en Techniek (C‑252/14, EU:C:2016:402, punt 28); u tat‑30 ta’ Ġunju 2016, Feilen (C‑123/15, EU:C:2016:496, punt 19).
( 21 ) ĠU 1998, L 178, p. 5. Ara s-sentenzi tas‑6 ta’ Ġunju 2000, Verkooijen (C‑35/98, EU:C:2000:294, punt 27); tal‑5 ta’ Marzu 2002, Reisch et, C‑515/99, C‑519/99 sa C‑524/99 u C‑526/99 sa C‑540/99 (EU:C:2002:135, punt 30); tal‑11 ta’ Settembru 2008, Arens-Sikken (C‑43/07, EU:C:2008:490, punt 30); tal‑11 ta’ Settembru 2008, Eckelkamp et (C‑11/07, EU:C:2008:489, punt 39), u tas‑17 ta’ Settembru 2009, Glaxo Wellcome (C‑182/08, EU:C:2009:559, punti 41 sa 44).
( 22 ) Sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2006, Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑446/04, EU:C:2006:774, punti 174 sa 196); tal‑24 ta’ Mejju 2007, Holböck (C‑157/05, EU:C:2007:297, punti 39 sa 45), tal‑5 ta’ Mejju 2011, Prunus u Polonium (C‑384/09, EU:C:2011:276, punti 27 sa 37), tal‑31 ta’ Mejju 2015, Wagner-Raith (C‑560/13, EU:C:2015:347, punt 41), u b’mod partikolari t-trattament fiskali inqas vantaġġuż ta’ dividendi ta’ oriġini barranija (sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL (C‑464/14, EU:C:2016:896, punti 81 et seq.). Ara wkoll is-sentenza tal‑24 ta’ Mejju 2007, Holböck (C‑157/05, EU:C:2007:297, punt 41), u tal‑11 ta’ Frar 2010, Fokus Invest (C‑541/08, EU:C:2010:74, punt 42).
( 23 ) Ara s-sentenza tal‑5 ta’ Mejju 2011, Prunus u Polonium (C‑384/09, EU:C:2011:276, punt 36).
( 24 ) Sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL (C‑464/14, EU:C:2016:896, punt 88 u l-ġurisprudenza ċċitata).
( 25 ) Sentenzi tal‑24 ta’ Mejju 2007, Holböck (C‑157/05, EU:C:2007:297, punt 40) u tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL (C‑464/14, EU:C:2016:896, punt 82).
( 26 ) Ara d-deċiżjoni tar-rinviju, Parti III.1.bb (p. 30 sa 32).
( 27 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑10 ta’ Mejju 2012, Santander Asset Management SGIIC et, C‑338/11 sa C‑347/11, EU:C:2012:286, punt 23 (u l-ġurisprudenza ċċitata) kif ukoll tat‑2 ta’ Ġunju 2016, Pensioenfonds Metaal en Techniek, C‑252/14, EU:C:2016:402, punt 47.
( 28 ) Sentenzi tal‑15 ta’ Lulju 2004, Lenz (C‑315/02 EU:C:2004:446); tas‑7 ta’ Settembru 2004, Manninen (C‑319/02, EU:C:2004:484); tat‑12 ta’ Diċembru 2006; Test Claimants in the FII Group Litigation (C‑446/04, EU:C:2006:774); tat‑23 ta’ April 2009, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja (C‑406/07, mhux ippubblikata, EU:C:2009:251), u tal‑10 ta’ April 2014, Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company (C‑190/12, EU:C:2014:249).
( 29 ) Ara l-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni, punt 42, li jagħmlu riferiment għad-deċiżjoni tar-rinviju.
( 30 ) Ara s-sentenzi tas‑26 ta’ Settembru 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑478/98, EU:C:2000:497, punt 45); tat‑12 ta’ Settembru 2006, Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas (C‑196/04, EU:C:2006:544, punt 50); tat‑28 ta’ Ottubru 2010, Établissements Rimbaud (C‑72/09, EU:C:2010:645, punt 34); tal‑5 ta’ Mejju 2011, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall (C‑267/09, EU:C:2011:273, punt 42), u tal‑24 ta’ Novembru 2016, SECIL, (C‑464/14, EU:C:2016:896, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll is-sentenzi tat‑12 ta’ Diċembru 2002, Lankhorst-Hohorst, C‑324/00 (EU:C:2002:749, punt 37); tal‑4 ta’ Marzu 2004, Il-Kummissjoni vs Franza (C‑334/02, EU:C:2004:129, punt 27); tal‑10 ta’ Frar 2011, Haribo Lakritzen Hans Riegel u Österreichische Salinen (C‑436/08 u C‑437/08, EU:C:2011:61, punti 69 et seq.); tas‑6 ta’ Ġunju 2013, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju (C‑383/10, EU:C:2013:364, punti 63 et seq.); tat‑22 ta’ Ottubru 2014, Blanco u Fabretti (C‑344/13 u C‑367/13, EU:C:2014:2311, punti 37 et seq.), u tat‑8 ta’ Marzu 2017, Euro Park Service (C‑14/16, EU:C:2017:177, punti 22 et seq.) (dwar direttiva).