SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)
25 ta’ Lulju 2018 ( *1 )
“Appell – Kompetizzjoni – Artikolu 102 TFUE – Abbuż minn pożizzjoni dominanti – Swieq Pollakki bl-ingrossa tal-aċċess fiss għall-broadband – Rifjut ta’ għoti ta’ aċċess għan-netwerk u ta’ provvista ta’ prodotti bl-ingrossa – Regolament (KE) Nru 1/2003 – Artikolu 7(1) – Artikolu 23(2)(a) – Interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ ksur li ntemm – Kalkolu tal-multa – Linji gwida tal-2006 għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 – Gravità – Ċirkustanzi attenwanti – Investimenti mwettqa mill-impriża responsabbli għall-ksur – Stħarriġ tal-legalità – Stħarriġ sħiħ minn qorti – Sostituzzjoni tal-motivi”
Fil-Kawża C-123/16 P,
li għandha bħala suġġett appell skont l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, imressaq fis-27 ta’ Frar 2016
Orange Polska SA, stabbilita f’Warszawa (Il-Polonja), irrappreżentata minn S. Hautbourg, avukat, minn P. Paśnik u M. Modzelewska de Raad, adwokaci, minn A. Howard, barrister, kif ukoll minn D. Beard, QC,
rikorrenti,
il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn J. Szczodrowski, L. Malferrari u É. Gippini Fournier, bħala aġenti,
konvenuta fl-ewwel istanza,
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji, stabbilita f’Warszawa, irrappreżentata minn P. Litwiński, adwokat,
European Competitive Telecommunications Association AISBL (ECTA), li kienet European Competitive Telecommunications Association, stabbilita fi Brussell (il-Belġju), irrappreżentata minn G. I. Moir u J. MacKenzie, solicitors,
intervenjenti fl-ewwel istanza,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),
komposta minn M. Ilešič, President tal-Awla, A. Rosas, C. Toader, A. Prechal u E. Jarašiūnas (Relatur), Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Wathelet,
Reġistratur: L. Carrasco Marco, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-22 ta’ Novembru 2017,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-21 ta’ Frar 2018,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
Permezz tal-appell tagħha, Orange Polska SA (iktar ’il quddiem “Orange”) titlob prinċipalment, l-annullament tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-17 ta’ Diċembru 2015, Orange Polska vs Il-Kummissjoni (T-486/11, iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”, EU:T:2015:1002), li permezz tagħha din ċaħdet ir-rikors tagħha intiż, prinċipalment, għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2011) 4378 finali, tat-22 ta’ Ġunju 2011, marbuta ma’ proċedura ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 102 TFUE (Każ COMP/39.525 – Telekomunikacja Polska) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), kif ukoll l-annullament ta’ din id-deċiżjoni.
Il-kuntest ġuridiku
Ir-Regolament (KE) Nru 1/2003
2
Il-premessa 11 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU 2003 L 1, p. 1), tiddikjara:
“Biex tiżgura li d-disposizzjonijiet tat-Trattat huma applikati, il-Kumissjoni [Ewropea] għandha tkun kapaċi tindirizza deċiżjonijiet għall-impriża jew assoċjazzjoni ta’ impriża għall-għan li ġġib waqfa tal-ksur ta’ l-Artikoli [101 u 102 TFUE] tat-Trattat. B’prevista li jkun hemm interess leġittimu billi issir hekk, il-Kumissjoni għandha tkun kapaċi li tadotta deċiżjonijiet li jsibu li l-ksur sar fil-passat anki jekk din ma timponix multa. […]”
3
L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament, li jinsab fil-Kapitolu II ta’ dan tal-aħħar, intitolat “Poteri”, jipprovdi li, “[g]ħal għan li jiġu applikati l-Artikoli [101 u 102 TFUE] tat-Trattat, il-Kummissjoni għandha ikollha s-setgħa prevista min dan ir-Regolament”.
4
Fil-Kapitolu III ta’ dan ir-regolament, li jikkonċerna “[d]eċiżjonijiet tal-Kummissjoni”, l-Artikolu 7 ta’ dan tal-aħħar, intitolat “Is-sejba u t-temm tal-ksur”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:
“Fejn il-Kummissjoni, taggixxi fuq ilment jew fuq l-inizjattiva proprja tagħha, issib li hemm ksur ta’ l-Artikolu [101 jew tal-Artikolu 102 TFUE] tat-Trattat, tista’ b’deċiżjoni tirrikjedi l-impriża u l-assoċjazzjoni tal-impriża konċernata li itemm dan il-ksur. Għal dan il-għan, tista’ timponi fuqhom kwalunkwe rimedju komportamentali jew strutturali […]Jekk il-Kummissjoni għandha interessi legitimi li tagħmel hekk, hi tista issib li kien hemm xi ksur li sar fil-passat.”
5
L-Artikolu 16 tal-imsemmi regolament, li jinsab fil-Kapitolu IV ta’ dan tal-aħħar, marbut mal-kooperazzjoni, jispeċifika b’mod partikolari, fil-paragrafu 1 tiegħu, li, “[m]eta il-qrati nazzjonali jideċiedu fuq […] prattiċi taħt l-Artikolu [101 jew 102 TFUE] li huma diġa suġġetti għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, huma ma jieħdux id-deċiżjonijiet li jmorru kontra id-deċiżjoni adottata mil-Kummissjoni”.
6
Il-Kapitolu VI tar-Regolament Nru 1/2003 jirrigwarda s-sanzjonijiet. F’dan il-kapitolu, l-Artikolu 23 ta’ dan tal-aħħar, intitolat “Pieni”, jipprovdi:
“[…]
2. Il-Kummissjoni tista’ b’deċiżjoni timponi multi fuq l-impriża u l-assoċjazzjoni tal-impriża meta, jew b’intenżjoni jew b’negligenza:
a)
jiksru l-Artikolu [101 jew 102 TFUE] tat-Trattat […]
[…]”
7
Fil-Kapitolu VII tal-imsemmi regolament, intitolat “Preskrizzjoni”, hemm inkluż l-Artikolu 25 ta’ dan tal-aħħar, li jirrigwarda l-“[p]reskrizzjoni għall-imposizzjoni tal-pieni”. Dan l-artikolu jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:
“1. Il-poteri konferuti fuq il-Kummissjoni mil-Artikolu 23 u 24 ħa jkun suġġett għal perjodi ta’ preskrizzjoni li ġejjin:
a)
tlett snin fil-każ ta’ ksur ta’ disposizzjonijiet li jikkonċernaw it-talba ta’ informazzjoni jew il-kondotta ta’ spezzjonijiet;
b)
ħames snin fil-każ ta’ kwalunkwe ksur ieħor.
2. It-terminu ta’ preskrizzjoni jibda jiddekorri mill-ġurnata li fiha sar il-ksur. Madankollu, fil-każ li l-ksur ikun kontinwu jew ripetut, il-ħin jibda jiddekorri mill-ġurnata ta’ meta il-ksur intemm.”
8
Fost id-dispożizzjonijiet ġenerali tar-Regolament Nru 1/2003, l-Artikolu 31 ta’ dan tal-aħħar jipprovdi li:
“Il-Qorti tal-Ġustizzja ħa jkollha ġurisdizzjoni bla limitu għar-reviżjoni tad-deċiżjonijiet fejn il-Kummissjoni waħħlet multa jew perjodu ta’ pagamenti tal-pieni. Hi tista’ tħassar, tnaqqas jew jżid il-multa jew il-perjodu ta’ pagamenti tal-pieni imposti.”
Id-Direttiva 2014/104/UE
9
Id-Direttiva 2014/104/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Novembru 2014 dwar ċerti regoli li jirregolaw l-azzjoni għad-danni skont il-liġi nazzjonali għall-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar il-kompetizzjoni tal-Istati Membri u tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2014, L 349, p. 1), fl-Artikolu 10 tipprovdi:
“1. L-Istati Membri għandhom, ‘konformità ma’ dan l-Artikolu, jistabbilixxu r-regoli applikabbli għall-perijodi ta’ preskrizzjoni għat-tressiq tal-azzjonijiet għad-danni. […]
[…]
4. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li perijodu ta’ preskrizzjoni jiġi sospiż jew, skont il-liġi nazzjonali, interrot jekk awtorità tal-kompetizzjoni tieħu azzjoni għall-fini tal-investigazzjoni jew il-proċedimenti tagħha fir-rigward ta’ ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni li miegħu tkun relatata l-azzjoni għad-danni. Is-sospensjoni għandha tintemm l-aktar kmieni sena wara li d-deċiżjoni tal-ksur tkun saret finali jew wara li l-proċedimenti jkunu ntemmu mod ieħor.”
10
L-Artikolu 18(3) ta’ din id-direttiva jipprovdi:
“Awtorità tal-kompetizzjoni tista’ tikkunsidra li l-kumpens li jitħallas b’riżultat ta’ riżolviment kunsenswali u qabel id-deċiżjoni tagħha li timponi piena jkun fattur ta’ mitigazzjoni.”
Linji gwida għall-kalkolu tal-multi (2006)
11
Il-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti b’applikazzjoni tal-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2, iktar ’il quddiem il-“linji gwida tal-2006”), fil-parti tagħhom li tikkonċerna d-determinazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa, jispeċifikaw:
“19. L-ammont bażiku tal-multa huwa relatat ma’ proporzjon tal-valur tal-bejgħ iddeterminat skont il-grad tal-gravità tal-ksur, immultiplikat bin-numru ta’ snin tal-ksur.
20. L-evalwazzjoni tal-gravità għandha ssir każ b’każ għal kull tip ta’ ksur, fid-dawl taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni.
21. Bħala regola ġenerali, il-proporzjon tal-valur tal-bejgħ meħud inkunsiderazzjoni għandu jiġi ffissat għal livell li jista’ jmur sa 30 %.
22. Sabiex tiddeċiedi jekk il-proporzjon tal-valur tal-bejgħ li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni f’każ partikolari għandux ikun ’l isfel jew ’il fuq f’din l-iskala, il-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni ċertu numru ta’ fatturi, bħan-natura tal-ksur, is-sehem mis-suq aggregat tal-partijiet kollha kkonċernati, l-estensjoni ġeografika tal-ksur, u l-implementazzjoni jew le tal-ksur.
[…]”[traduzzjoni mhux uffiċjali]
12
Il-punt 29 ta’ dawk il-linji gwida, li jirrigwarda ċ-ċirkustanzi attenwanti, jindika li “[l]-ammont bażiku tal-multa jista’ jitnaqqas meta l-Kummissjoni tikkonstatata l-eżistenza ta’ ċirkustanzi attenwanti” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u jipprovdi lista ta’ eżempji.
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni inkwistjoni
13
Il-fatti li wasslu għall-kawża u d-deċiżjoni kontenzjuża, kif jirriżultaw mill-punti 1 sa 34 tas-sentenza appellata, jistgħu jiġu esposti fil-qosor kif ġej.
14
Orange hija s-suċċessur legali ta’ Telekomunikacja Polska SA (iktar ’il quddiem, ukoll “Orange”), impriża tat-telekomunikazzjonijiet ikkostitwita fil-Polonja fl-1991 wara l-privatizzazzjoni ta’ monopolju antik tal-Istat.
15
Wara spezzjoni li saret fit-23 sas-26 ta’ Settembru 2008, il-Kummissjoni, fis-26 ta’ Frar 2010, adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li Orange irrispondiet għaliha fit-2 ta’ Ġunju 2010.
16
Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni identifikat tliet swieq ta’ prodotti kkonċernati, jiġifieri: is-suq bl-ingrossa tal-aċċess għall-broadband, imsejjaħ ukoll “suq bl-ingrossa tal-aċċess bil-metodu BSA [bit-stream access (aċċess għall-broadband)]”, is-suq bl-ingrossa tal-aċċess fiżiku għall-infrastrutturi ta’ netwerk f’pożizzjoni determinata, imsejjaħ ukoll “suq bl-ingrossa tal-aċċess bil-metodu LLU [local-loop unbundling (aċċess disassoċċjat mil-linja lokali)]”, u s-suq tal-konsumatur tal-massa, jiġifieri s-suq tal-prodotti tal-broadband standard offruti f’pożizzjoni ddeterminata mill-operaturi tat-telekomunikazzjonijiet lill-utenti finali proprji tagħhom. Is-suq ġeografiku rilevanti huwa ddefinit bħala t-territorju Pollakk kollu.
17
Barra minn hekk, il-Kummissjoni rrilevat, minn naħa, li, fid-data tal-fatti inkwistjoni, l-operatur magħżul mill-awtorità regolatorja nazzjonali (iktar ’il quddiem l-“ARN”) bħala operatur b’saħħtu fis-suq tal-provvista tan-netwerks telefoniċi pubbliċi fissi, f’dan il-każ Orange, kien obbligat li jagħti lil dawk li jkunu għadhom kif daħlu fis-suq, imsejħa “operaturi alternattivi”, l-aċċess disassoċjat mil-linja lokali tiegħu u għar-riżorsi konnessi taħt kundizzjonijiet trasparenti, ekwi, nondiskriminatorji u tal-inqas favorevoli daqs il-kundizzjonijiet iddeterminati fl-offerta ta’ riferiment, proposta mill-operatur magħżul u adottata wara proċedura li ssir quddiemha. Il-Kummissjoni esponiet ukoll li, sa mis-sena 2005, l-ARN Pollakka interveniet diversi drabi sabiex tirrimedja n-nuqqasijiet ta’ Orange fir-rigward tal-obbligi regolatorji tagħha, inkluż billi imponiet fuqha multi.
18
Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni rrilevat li, fit-22 ta’ Ottubru 2009, Orange kienet iffirmat mal-President tal-Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE) (il-President tal-Uffiċċju tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi), l-ARN Pollakka viġenti, ftehim li bih Orange b’mod volontarju intrabtet, b’mod partikolari, li tosserva l-obbligi regolatorji tagħha, li tikkonkludi mal-operaturi alternattivi ftehimiet li jirrigwardaw l-aċċess f’kundizzjonijiet konformi mal-offerti ta’ riferiment rilevanti u li tinvesti fl-immodernizzar tan-netwerk tagħha tal-broadband (iktar ’il quddiem il-“ftheim mal-UKE”).
19
Fir-rigward tal-ksur inkwistjoni, il-Kummissjoni kkonstatat li Orange kellha pożizzjoni dominanti fis-swieq tal-prodotti identifikati fil-punt 16 tas-sentenza odjerna.
20
Il-Kummissjoni qieset li Orange kienet abbużat mill-pożizzjoni dominanti tagħha f’dawn iż-żewġt’iswieq bl-ingrossa, bil-għan li tipproteġi l-pożizzjoni tagħha f’dan is-suq tal-konsumaturi, billi implimentat strateġija maħsuba sabiex tillimita l-kompetizzjoni fl-istadji kollha tal-proċess ta’ aċċess għan-netwerk tagħha. Din l-istrateġija kienet tikkonsisti fil-proponiment lill-operaturi alternattivi ta’ kundizzjonijiet mhux raġjonevoli fi ftehim li jikkonċernaw l-aċċess għall-broadband u l-aċċess disassoċjat mil-linja lokali, fl-ittradjar tal-proċess ta’ negozjati tal-ftehimiet li jikkonċernaw l-aċċess għal dawn l-istess prodotti, fil-limitazzjoni tal-aċċess għan-netwerk tagħha u għal-linji ta’ abbonati kif ukoll fir-rifjut tal-provvista ta’ informazzjoni indispensabbli għall-operaturi alternattivi sabiex jadottaw deċiżjonijiet fil-qasam tal-aċċess.
21
Fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni kkonkludiet li billi rrifjutat li tagħti lill-operaturi alternattivi aċċess għall-prodotti bl-ingrossa tagħha tal-broadband, Orange kienet wettqet ksur uniku u kontinwat tal-Artikolu 102 TFUE, li kien beda fit-3 ta’ Awwissu 2005, data li fiha kienu bdew l-ewwel negozjati bejn Orange u operatur alternattiv dwar l-aċċess għan-netwerk ta’ Orange abbażi tal-offerta ta’ riferiment dwar l-aċċess disassoċjat mil-linja lokali, u li kien dam mill-inqas sat-22 ta’ Ottubru 2009, data li fiha kien iffirmat il-ftehim mal-UKE.
22
Il-Kummissjoni ssanzjonat lil Orange billi imponiet fuqha, fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża, multa ta’ EUR 127554194, ikkalkulata skont il-linji gwida tal-2006. Waqt dan il-kalkolu, hija ddeterminat l-ammont bażiku ta’ din il-multa billi kkalkulat proporzjon ta’ 10 % tal-valur medju tal-bejgħ imwettaq minn Orange fis-swieq ikkonċernati u billi applikat, sabiex ikun rifless it-tul tal-ksur, fattur multiplikanti ta’ 4.16. Minkejja li ddeċidiet li ma taġġustax dan l-ammont invista taċ-ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti, hija madankollu naqset minn dan tal-aħħar il-multi li kienu ġew imposti mill-UKE fuq Orange għall-ksur tal-obbligi regolatorji tagħha.
Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata
23
Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-2 ta’ Settembru 2011, Orange ippreżentat rikors intiż, prinċipalment, għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża u, sussidjarjament, għall-annullament jew għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta fuqha permezz ta’ din id-deċiżjoni.
24
Permezz ta’ digriet tas-7 ta’ Novembru 2012, il-President tal-Ewwel Awla tal-Qorti Ġenerali laqa’ t-talba mressqa minn Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji (PIIT) (l-Awla Pollakka tat-Teknoloġija tal-Informatika u tat-Telekomunikazzjonijiet) sabiex tiġi awtorizzata tintervjeni insostenn tal-konklużjonijiet ta’ Orange.
25
Permezz ta’ digriet tat-3 ta’ Settembu 2013, il-President tal-Ewwel Awla tal-Qorti Ġenerali laqa’ t-talba mressqa mill-European Competitive Telecommunications Association (iktar ’il quddiem l-“ECTA”), li fil-frattemp saret assoċjazzjoni internazzjonali mingħajr skop ta’ lukru, ippreżentata sabiex tiġi awtorizzata tintervjeni insostenn tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni.
26
Insostenn tar-rikors tagħha, Orange invokat ħames motivi. L-ewwel motiv ġie ppreżentat insostenn tat-talbiet tagħha intiżi għall-annullament integru tad-deċiżjoni kontenzjuża, it-tieni u t-tielet motiv kienu jsostnu t-talbiet tagħha intiżi għall-annullament tal-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża u r-raba’ u l-ħames motiv kienu jsostnu t-talbiet tagħha intiżi sabiex tiġi rriformata l-multa imposta f’dan l-Artikolu 2. Ġaladarba qieset li dawn iż-żewġ l-aħħar imsemmija motivi kienu intiżi li jiġi ssanzjonat żball ta’ liġi u kienu ta’ natura, jekk tiġi stabbilita l-fondatezza tagħhom, li jwasslu għall-annullament parzjali tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali kklassifikathom mill-ġdid bħala li jaqgħu taħt l-istħarriġ tal-legalità mill-qorti tal-Unjoni, u mhux taħt il-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha. Billi, fil-kuntest tal-istħarriġ tagħha tal-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża, hija ċaħdet il-ħames motivi bħala infondati u billi, għaldaqstant, qieset li l-ebda element ieħor ma kien jiġġustifika li jiġi rriformat l-ammont tal-multa, il-Qorti Ġenerali ċaħdet dan ir-rikors fl-intier tiegħu.
It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
27
Orange titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata;
–
tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża fl-intier tagħha;
–
sussidjarjament, tannulla l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża fl-intier tiegħu, jew,
–
iktar sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta mid-deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li dan huwa adatt, jew,
–
iktar sussidjarjament, tirrinvijja d-deċiżjoni dwar il-multa lill-Kummissjoni, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
28
Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lil Orange għall-ispejjeż.
29
Il-PIIT jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:
–
tannulla s-sentenza appellata,
–
tannulla l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata;
–
sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta mid-deċiżjoni kontenzjuża, sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li dan huwa adatt, jew
–
iktar sussidjarjament, tirrinvijja d-deċiżjoni dwar il-multa lill-Kummissjoni, u
–
tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-kawża, inklużi l-ispejjeż sostnuti mill-PIIT quddiem il-Qorti Ġenerali.
30
L-ECTA essenzjalment titlob iċ-ċaħda tal-appell u l-kundanna ta’ Orange għall-ispejjeż tal-Kummissjoni u tal-ECTA.
31
Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Marzu 2017, il-proċedura ġiet sospiża fil-kawża odjerna, b’applikazzjoni tal-Artikolu 55(1)(b) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, sal-għoti tas-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il-Kummissjoni (C-413/14 P, EU:C:2017:632).
Fuq l-appell
32
Insostenn tal-appell tagħha, Orange tinvoka tliet aggravji.
Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żball ta’ liġi dawr l-obbligu tal-Kummissjoni li turi l-eżistenza ta’ interess leġittimu fl-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tikkonstata ksur imwettaq fil-passat
L-argumenti tal-partijiet
33
Orange tosserva li l-ksur inkwistjoni intemm iktar minn sitt xhur qabel in-notifika tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u tmintax-il xhar qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża. Għaldaqstant dan kien ksur imwettaq fil-passat u b’hekk il-Kummissjoni kienet obbligata li tiġġustifika interess leġittimu li tikkonstatah, konformement mal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, li hija naqset li tagħmel.
34
F’dan ir-rigward, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qieset li, skont din id-dispożizzjoni, il-Kummissjoni hija obbligata tistabbilixxi l-eżistenza ta’ interess leġittimu fl-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tikkonstata ksur meta dan il-ksur ikun intemm u l-Kummissjoni ma tkun imponiet l-ebda multa. Madankollu, fil-punt 77 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali llimitat il-portata ta’ dan l-obbligu għall-każ uniku li fih is-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi jkun preskritt. B’dan, hija wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni.
35
Qabel xejn, din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi dedotta mill-kliem inekwivoku tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003. Kemm il-premessa 11 tar-Regolament Nru 1/2003 kif ukoll ix-xogħol preparatorju ta’ dan ir-regolament u l-prassi amministrattiva tal-Kummissjoni jikkonfermaw li l-obbligu tagħha li turi l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ ksur imwettaq fil-passat teżisti irrispettivament mill-impożizzjoni ta’ multa. Barra minn hekk, huwa biss dan l-Artikolu 7(1) li jagħti lill-Kummissjoni s-setgħa li tikkonstata ksur tal-Artikoli 101 jew 102 TFUE.
36
Għalhekk, xejn ma jiġġustifika li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 1/2003 jiġu suġġetti għas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi. L-Artikolu 23(2) ta’ dan ir-regolament jagħmel riferiment għal istanzi ta’ ksur li neċessarjament ikun diġà ġew ikkonstatati u din id-dispożizzjoni ma għandha l-ebda effett fuq iċ-ċirkustanzi li fihom ksur jista’ jiġi kkonstatat skont dan l-Artikolu 7. Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata mill-fatt li s-setgħa tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur ma hija suġġetta għal ebda terminu ta’ preskrizzjoni u li din hija kkonferita lilha minn parti tar-Regolament Nru 1/2003 li hija distinta minn dik li tagħtiha s-setgħa li timponi multi. Lanqas ma jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-impossibbiltà tal-impożizzjoni ta’ multa tikkostitwixxi kundizzjoni preliminari għall-obbligu li jintwera interess leġittimu.
37
Fl-aħħar, Orange tirrileva li, minn naħa, b’applikazzjoni tal-Artikolu 16 tar-Regolament Nru 1/2003, il-konstatazzjoni, mill-Kummissjoni, ta’ ksur imwettaq fil-passat tistabbilixxi, fil-kuntest ta’ kawżi għad-danni, ir-responsabbiltà tal-impriża kkonċernata. Min-naħa l-oħra, tali konstatazzjoni, anki fl-assenza ta’ impożizzjoni ta’ multa, tista’ tippreġudika lil din l-impriża minħabba l-effett ta’ sospensjoni tagħha tat-termini ta’ preskrizzjoni applikabbli għall-kawżi għad-danni, previst fl-Artikolu 10(4) tad-Direttiva 2014/104. Dawn l-elementi jiġġustifikaw il-fatt li l-Kummissjoni hija obbligata li tesponi, f’kull deċiżjoni li tikkonstata ksur imwettaq fil-passat, li jkun twaqqaf b’mod volontarju mill-impriża, il-motivi li jistabbilixxu l-interess leġittimu tagħha li tinvestiga tali ksur.
38
Barra minn hekk, l-ewwel aggravju tal-appell, sa fejn dan jikkonċerna l-punti 74 sa 80 tas-sentenza appellata, u mhux biss il-punt 77 ta’ din tal-aħħar, ma huwiex ineffettiv, kif issostni b’mod żbaljat il-Kummissjoni.
39
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju ma huwiex fondat. Dan l-aggravju huwa fi kwalunkwe każ ineffettiv, sa fejn jikkonċerna biss il-punt 77 tas-sentenza appellata, filwaqt li l-motivazzjoni mressqa fil-punt 76 ta’ din tal-aħħar hija suffiċjenti sabiex isservi bħala bażi għat-talbiet ifformulati fil-punti 78 u 79 ta’ din tal-aħħar. L-argument invokat minn Orange fir-replika, li dan l-ewwel aggravju kien jikkonċerna fil-verità l-punti 74 sa 80 tas-sentenza appellata jew, tal-inqas, il-punti 74 sa 76 u 80 ta’ din tal-aħħar huwa inammissibbli, b’applikazzjoni tal-Artikolu 169(2) tar-Regoli tal-Proċedura, peress li dawn il-punti ma ġewx identifikati fl-appell.
40
L-ECTA ssostni li l-imsemmi aggravju ma huwiex fondat peress li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi, irrispettivament minn jekk ikunx intemm jew le l-ksur, tirriżulta mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Din id-dispożizzjoni, minbarra l-obbligu li tingħata prova tal-intenzjoni jew tan-negliġenza, ma tissuġġetta din is-setgħa għal ebda kundizzjoni. Konsegwentement, kien b’mod żbaljat li Orange invokat l-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
41
Preliminarjament, il-Kummissjoni tikkontesta n-natura effettiva tal-ewwel aggravju, peress li huwa dirett biss kontra l-punt 77 tas-sentenza appellata, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li huma biss il-punti 76 u 77 tas-sentenza appellata li huma msemmija espliċitament fir-rikors tal-appell u li, ċertament, huwa biss il-punt 77 li jidher li huwa kkritikat espressament.
42
Madankollu, mill-argumentazzjoni ppreżentata minn Orange f’dan ir-rikors, jirriżulta b’mod ċar li din l-impriża tikkontesta l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 mwettqa mill-Qorti Ġenerali, li skontha din id-dispożizzjoni ma kinitx tobbliga lill-Kummissjoni tistabbilixxi, fid-deċiżjoni kontenzjuża, l-eżistenza ta’ interess leġittimu li tikkonstata l-ksur inkwistjoni, minkejja li dan kien diġà intemm meta ġiet adottata din id-deċiżjoni, peress li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multa ma kinitx preskritta. Issa, huwa manifest li din l-interpretazzjoni tirriżulta biss minn qari flimkien ta’ dawn il-punti 76 u 77, b’tali mod li r-rikors jikkonċerna b’mod ċar dawn iż-żewġ punti.
43
Barra minn hekk, l-imsemmija punti jikkostitwixxu l-motivi essenzjali li jsejsu l-konklużjonijiet esposti mill-Qorti Ġenerali fil-punti 78 sa 80 tas-sentenza appellata, peress li l-punti 74 u 75 ta’ din is-sentenza – l-uniċi punti oħra li ta’ din tal-aħħar li jesponu r-raġunament tal-Qorti Ġenerali dwar l-ewwel motiv li ġie ppreżentat quddiemha – sempliċiment ifakkru l-kliem, rispettivament, tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 u ta’ estratt mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta tar-Regolament tal-Kunsill dwar l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni previsti fl-Artikoli 81 u 82 [KE] u li jemenda r-Regolamenti (KEE) Nru 1017/68, (KEE) Nru 2988/74, (KEE) Nru 4056/86 u (KEE) Nru 3975/87 [COM(2000) 582 finali] [traduzzjoni mhux uffiċjali] (“Regolament ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 81 u 82 [KE]”]) (ĠU 2000, C 365 E, p. 284, iktar ’il quddiem il-“proposta li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1/2003”). Għaldaqstant ma kienx utli, għall-finijiet tal-ewwel aggravju, li jissemmew espressament dawn il-punti 74 u 75, peress li l-eżattezza taċ-ċitazzjonijiet magħmula fihom ma hijiex ikkontestata.
44
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kontestazzjoni tal-punti 76 u 77 tas-sentenza appellata tikkonċerna neċessarjament il-konklużjonijiet li jinsabu fil-punti 78 sa 80 ta’ din tal-aħħar. Konsegwentement, dan l-ewwel aggravju ma jistax jiġi miċħud bħala ineffettiv peress li jikkonċerna biss il-punt 77 ta’ dik is-sentenza.
45
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkontesta l-ammissibbiltà tal-argumentazzjoni ppreżentata minn Orange fir-replika tagħha sa fejn din tal-aħħar issostni tardivament li l-ewwel aggravju jikkonċerna r-raġunament kollu tal-Qorti Ġenerali li wassal għaċ-ċaħda tal-ewwel motiv li ġie ppreżentat quddiemha, jeħtieġ li jiġi rrilevat li, kif ġie kkonstatat fil-punti 42 sa 44 tas-sentenza odjerna, ir-rikors tal-appell jidentifika bil-preċiżjoni rikjesta l-punti tal-motivi tas-sentenza appellata li huma kkontestati fil-kuntest ta’ dan l-ewwel aggravju. Għaldaqstant, din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà hija infondata fil-fatt u għaldaqstant għandha tiġi miċħuda.
46
Fir-rigward tal-mertu, jeħtieġ li jitfakkar li l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, fl-ewwel sentenza tiegħu, jipprovdi li jekk il-Kummissjoni, filwaqt li taġixxi ex officio jew inkella fuq ilment, tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, hija tista’, permezz ta’ deċiżjoni, tobbliga lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet ta’ impriżi kkonċernati li jtemmu l-ksur. Barra minn hekk, din l-istess dispożizzjoni tipprovdi, fl-aħħar sentenza tagħha, li, meta l-Kummissjoni jkollha interess leġittimu, hija tista’ tikkonstata li twettaq ksur fil-passat.
47
Kif jirriżulta mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1/2003, li l-parti rilevanti minnha ġiet iċċitata mill-Qorti Ġenerali fil-punt 75 tas-sentenza appellata, l-aħħar sentenza ta’ dan l-Artikolu 7(1) li tikkorrispondi għal dik inkluża f’dik il-proposta, tirrifletti l-insenjamenti naxxenti mis-sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni (7/82, EU:C:1983:52).
48
F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet esprimiet ruħha dwar il-portata tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel regolament ta’ applikazzjoni tal-Artikoli [81 u 82 KE] [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ĠU 1962, 13, p. 204), b’mod partikolari tal-Artikolu 3 ta’ dan tal-aħħar, li, fil-paragrafu 1 tiegħu – li l-kliem tiegħu ġie essenzjalment riprodott fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 –, kien jipprovdi unikament li, “[j]ekk il-Kummissjoni, filwaqt li taġixxi ex officio jew inkella fuq ilment, tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu [81 jew 82 KE], hija tista’, permezz ta’ deċiżjoni, tobbliga lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet ta’ impriżi kkonċernati li jtemmu l-ksur ikkonstatat”. [traduzzjoni mhux uffiċjali] Kif jirriżulta mill-punt 18 tal-imsemmija sentenza, ir-rikorrenti fil-kawża li tat lok għal din tal-aħħar, li fiha l-Kummissjoni ma kinitx imponiet multa, sostniet b’mod partikolari li dan l-Artikolu 3 ma kienx jagħti lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta deċiżjoni initiza unikament li tikkonstata ksur imwettaq fil-passat.
49
F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 17 għandhom jiġu interpretati fil-kuntest tar-regoli tal-kompetizzjoni previsti mit-Trattat KEE u li dan ir-regolament kellu l-għan li jiżgura l-osservanza ta’ dawn ir-regoli mill-impriżi u li jawtorizza lill-Kummissjoni tobbliga lill-impriżi jtemmu l-ksur ikkonstatat kif ukoll li timponi multi f’każ ta’ ksur. Hija ddeċidiet li s-setgħa li tieħu deċiżjonijiet għal dan l-għan timplika neċessarjament dik li tikkonstata l-ksur inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni, 7/82, EU:C:1983:52, punti 18, 22 u 23).
50
Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li, fil-verità, il-kwistjoni rilevanti fil-kawża li kienet adita biha ma kinitx dik dwar jekk il-Kummissjoni kellhiex il-kompetenza tikkonstata, permezz ta’ deċiżjoni, ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, iżda dik dwar jekk il-Kummissjoni kellhiex, f’din il-kawża, minkejja li ma kienet ġiet imposta ebda multa, interess leġittimu li tadotta deċiżjoni li tikkonstata ksur li kien intemm mill-impriża kkonċernata (sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni, 7/82, EU:C:1983:52, punt 24). Hija kkonstatat li, fl-imsemmija kawża, il-Kummissjoni kienet stabbilixxiet dan l-interess b’mod suffiċjenti fid-deċiżjoni inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni, 7/82, EU:C:1983:52, punti 25 sa 28).
51
Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, kien mingħajr ma wettqet ebda żball ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, setgħet tiddeduċi, minn naħa, mill-kliem tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 u, min-naħa l-oħra, mill-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta li wasslet għall-adozzjoni tar-Regolament Nru 1/2003, “li hija l-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ ksur meta dan il-ksur ikun intemm u l-Kummissjoni ma timponi l-ebda multa.”
52
Sussegwentement, fil-punt 77 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-konklużjoni li hija esponiet f’dan il-punt 76 kienet “konformi mal-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali […] li, essenzjalment, tirrikonoxxi l-eżistenza ta’ rabta bejn, minn naħa, l-obbligu impost fuq il-Kummissjoni li turi interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ ksur u, min-naħa l-oħra, il-preskrizzjoni tas-setgħa tagħha li timponi multi”, filwaqt li fakkret f’dan ir-rigward li hija kienet “[i]ddeċidiet li l-preskrizzjoni tas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi ma tistax taffettwa s-setgħa impliċita tagħha li tikkonstata l-ksur”, iżda li “[m]adankollu, l-eżerċizzju ta’ din is-setgħa impliċita li tiġi adottata deċiżjoni li tikkonstata ksur wara li jiskadi l-perijodu ta’ preskrizzjoni hija suġġetta għall-kundizzjoni li l-Kummissjoni tipprova l-eżistenza ta’ interess leġittimu biex tipproċedi għal tali konstatazzjoni”, filwaqt li tagħmel riferiment f’dan ir-rigward għal żewġ sentenzi preċedenti tagħha stess.
53
Min dan kollu, il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, minn naħa, fil-punt 78 tas-sentenza appellata, li “l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, difiża [minn Orange], li l-Kummissjoni għandha turi l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ ksur imwettaq fil-passat, minkejja l-fatt li din tissanzjona dan il-ksur b’multa, hija żbaljata”, u konsegwentement, ċaħdet l-ewwel argument li ġie ppreżentat quddiemha, ibbażat fuq ksur, mill-Kummissjoni, tal-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuqha, fir-rigward tal-eżistenza ta’ tali interess leġittimu.
54
Minn il-Qorti Ġenerali ddeduċiet, min-naħa l-oħra, fil-punt 79 tas-sentenza appellata, li, “sa fejn, f’dan il-każ, huwa stabbilit li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi ma kinitx preskritta u li l-Kummissjoni ddeċidiet li timponi multa fuq [Orange], huwa b’mod żbaljat li [Orange] tallega li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi, safejn hija ma wrietx, fid-deċiżjoni [kontenzjuża], l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni tal-ksur mwettaq fil-passat”. Konsegwentement, hija ċaħdet ukoll it-tieni argument li ġie ppreżenatat quddiemha fil-kuntest tal-ewwel motiv invokat quddiemha, kif ukoll, fil-punt 80 ta’ dik is-sentenza, dan l-ewwel motiv fl-intier tiegħu u l-kapijiet tat-talbiet ta’ Orange intiżi għall-annullament integru tad-deċiżjoni kontenzjuża.
55
Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, Orange essenzjalment issostni li, fil-punt 77 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali introduċiet limitazzjoni, barra minn hekk żbaljata, għall-konstatazzjoni mwettqa fil-punt 76 ta’ dik is-sentenza, fis-sens li minn dan il-punt 77 jirriżulta li huwa biss fil-każ li jiġu ssodisfatti b’mod kumulattiv iż-żewġ kundizzjoniijet stabbiliti f’dan il-punt 76 li l-Kummissjoni tkun obbligata tistabbilixxi l-eżistenza ta’ interess leġittimu sabiex tikkonstata ksur, filwaqt li tali interpretazzjoni ma tistax tiġi dedotta mill-kliem tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003. Barra minn hekk, il-kunsiderazzjonijiet esposti mill-Qorti Ġenerali fil-punt 77 tas-sentenza appellata ma humiex suffiċjenti sabiex fuqhom tiġi msejsa ċ-ċaħda tal-motiv li bih din l-impriża kienet issostni li mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 jirriżulta li, meta l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur imwettaq fil-passat, hija għandha tistabbilixxi l-eżistenza ta’ interess leġittimu sabiex tagħmel dan, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk, permezz tad-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni imponietx multa jew le.
56
Din il-kritika tas-sentenza appellata għandha tiġi miċħuda. Fil-fatt, bil-kunsiderazzjonijiet esposti minnha fil-punt 77 ta’ dik is-sentenza, il-Qorti Ġenerali ma llimitatx il-portata tal-konklużjoni li kienet waslet għaliha fil-punt 76 ta’ din tal-aħħar, peress li diġà jidher ċar mill-punt 76 li l-applikabbiltà tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 tippreżumi li jkunu ġew issodisfatti ż-żewġ kundizzjonijiet kumulatttivi stabbiliti fl-imsemmi punt 76, iżda sempliċiment spjegat u ċċarat li din il-konklużjoni kienet ukoll konformi mal-ġurisprudenza proprja tagħha marbuta mal-obbligu, tal-Kummissjoni, li tistabbilixxi l-eżistena ta’ interess leġittimu sabiex tikkonstata ksur meta jkun skada t-terminu tal-preskrizzjoni għall-impożizzjoni ta’ multa.
57
Dawn il-kunsiderazzjonijiet, sa fejn jagħmlu riferiment, essenzjalment, għas-setgħa impliċita tal-Kummissjoni sabiex tikkonstata l-ksur, naxxenti mis-setgħa impliċita tagħha li timponi multi, kienu barra minn hekk suffiċjenti sabiex jiġi miċħud il-motiv ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni tista’, permezz ta’ deċiżjoni timponi multi fuq l-impriża u l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi meta, jew b’intenzjoni jew b’negliġenza jiksru d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE. Issa, kif tfakkar fil-punt 49 tas-sentenza odjerna, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi f’każ ta’ ksur u li tadotta deċiżjonijiet għal dan l-għan timplika neċessarjament dik li tikkonstata l-ksur inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni, 7/82, EU:C:1983:52, punt 23). Hija ddeċidiet ukoll li s-setgħa tal-Kummissjoni li timponi sanzjonijiet skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 17, li miegħu jikkorrispondi, essenzjalment, l-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003, ma hija bl-ebda mod affettwata mill-fatt li l-aġir li jikkostitwixxi ksur ikun intemm (sentenza tal-15 ta’ Lulju 1970, ACF Chemiefarma vs Il-Kummissjoni, 41/69, EU:C:1970:71, punt 175).
58
Minnn dak li ntqal jirriżulta li l-eżerċizzju, mill-Kummissjoni, tas-setgħa tagħha li timponi multa jikkonferixxilha s-setgħa impliċita li tikkonstata l-ksur mingħajr ma tkun obbligata li tiġġustifika interess leġittimu sabiex tagħmel din il-konstatazzjoni, anki jekk il-ksur ikun twettaq fil-passat.
59
Jista’ jiġi rrilevat ukoll li, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, jekk il-Kummissjoni tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, hija tista’ tobbliga permezz ta’ deċiżjoni lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta’ impriżi kkonċernati sabiex itemmu l-ksur ikkonstatat. L-eżerċizzju mill-Kummissjoni, tas-setgħa tagħha li torda t-tmiem tal-ksur konformement ma’ din id-dispożizzjoni, liema setgħa barra minn hekk ġiet eżerċitata mill-Kummissjoni fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kontenzjuża sa fejn dan it-tmiem ma jkunx diġà seħħ u li ma huwiex ikkontestat minn Orange, għaldaqstant neċessarjament jimplika s-setgħa li tikkonstata dan il-ksur u, għalhekk, lanqas ma jobbliga lill-Kummissjoni tistabbilixxi l-eżistenza ta’ interess leġittimu sabiex tagħmel dan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Marzu 1983, GVL vs Il-Kummissjoni, 7/82, EU:C:1983:52, punti 22 sa 24).
60
B’hekk, peress li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni imponiet multa fuq Orange għal ksur li wettqet tal-Artikolu 102 TFUE, li huwa stabbilit li din is-setgħa ma kinitx preskritta u li l-Kummissjoni ordnat, fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kontenzjuża, it-tmiem tal-ksur, dment li dan ma jkunx diġà ntemm, il-Kummissjoni kienet fondata, kif iddeċidiet essenzjalment il-Qorti Ġenerali fil-punti 79 u 80 tas-sentenza appellata, kemm skont l-Artikolu 7(1) kif ukoll skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, liema żewġ dispożizzjonijiet issemmew fid-deċiżjoni kontenzjuża, li tikkonstata l-ksur inkwistjoni mingħajr ma ġġustifikat b’mod speċifiku, fid-deċiżjoni kontenzjuża, l-eżistenza ta’ interess leġittimu fil-konstatazzjoni ta’ dan il-ksur.
61
Għaldaqstant, l-argument ta’ Orange espost fil-punti 34 sa 36 ta’ din is-sentenza ma jistax jintlaqa’.
62
Fl-aħħar, sa fejn, bl-argumentazzjoni tagħha esposta fil-punt 37 tas-sentenza odjerna, Orange issostni li, b’kont meħud tal-konsegwenzi marbuta ma’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, ikun neċessarju, fi kwalunkwe każ, li din l-istituzzjoni tiġi obbligata tiġġustifika f’tali deċiżjoni l-eżistenza ta’ interess leġittimu sabiex issir din il-konstatazzjoni, hemm lok li jiġi rrilevat li tali informazzjoni ġenerali ma tistax tkun biżżejjed sabiex tintwera n-natura żbaljata tal-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-punti 76 sa 80 tas-sentenza appellata.
63
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-ewwel aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi u ta’ evalwazzjoni fl-evalwazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-impatt tal-ksur għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa
L-argumenti tal-partijiet
64
Orange issostni li l-Qorti Ġenerali żnaturat id-deċiżjoni kontenzjuża billi qieset li, waqt l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa, il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-effetti reali u lanqas l-effetti probabbli tal-ksur u billi konsegwentement irrifjutat li teżamina l-argumentazzjoni tagħha li skontha l-Kummissjoni ma kinitx ipproduċiet indizji konkreti, kredibbli u suffiċjenti ta’ dawnl-effetti reali u/jew probabbli.
65
B’hekk, l-ewwel żball tal-Qorti Ġenerali kien jikkonsisti f’dan l-iżnaturament. Minn naħa, kien jirriżulta minn din l-aħħar sentenza tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dawn l-effetti reali sabiex tikkalkola l-ammont tal-multa, dak li hija stess ikkonfermat quddiem il-Qorti Ġenerali billi rrikonoxxiet li l-formulazzjoni ta’ din il-premessa, sa fejn tirrigwarda l-effetti reali tal-ksur, kienet tikkostitwixxi “żball materjali”. Madankollu, fil-punt 169 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkonfermat li l-imsemmija premessa setgħet tinqara’ biss bħala li tagħmel riferiment, b’mod ġenerali u astratt, għan-natura tal-ksur, bi ksur tas-sinjifikat ċar tal-kliem użat f’din il-premessa, li kienet tikkonċerna b’mod speċifiku l-effetti fuq il-kompetizzjoni li ġew prodotti minħabba l-aġir konkret ta’ Orange fis-suq, fatt li jikkonferma l-użu ta’ verb ikkonġugat fil-passat. Barra minn hekk, fil-punt 182 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali għamlet riferiment għal avvenimenti li ġew realment prodotti, billi rriferiet b’mod partikolari għall-premessa 902.
66
Minn naħa, u fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali żnaturat id-deċiżjoni kontenzjuża billi qieset li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni l-effetti probabbli tal-ksur. Fil-fatt, fil-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni tal-inqas, ħadet l-imsemmija effetti inkunsiderazzjoni sabiex tikkalkula l-multa, fatt li ġie ammess minnha fl-atti prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali. Madankollu din tal-aħħar ikkunsidrat b’mod żbaljat li l-fatt li tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur ma jimplikax li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti probabbli tiegħu. Issa l-effetti probabbli, bħall-effetti reali, tal-aġir huma indikaturi essenzjali tan-natura tal-ksur u, konsegwentement, tal-gravità tiegħu, li ma tistax tiġi evalwata fl-astratt. Għalhekk, il-Qorti Ġenerali kienet obbligata teżamina jekk il-konstatazzjoni tal-effetti probabbli tiegħu kinitx iġġustifikata jew le.
67
Peress li l-Qorti Ġenerali ma eżaminatx korrettament id-deċiżjoni kontenzjuża, l-analiżi tagħha tal-proporzjonalità tal-multa kien wieħed distort. Fil-fatt, multa ma tistax titqies bħala proporzjonata jekk l-elementi li jiddeterminaw l-ammont tagħha, deskritti fid-deċiżjoni inkwistjoni, ma jiġux eżaminati korrettement.
68
It-tieni żball tal-Qorti Ġenerali kien jikkonsisti fi żball ta’ liġi u fi ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, peress li naqset milli tevalwa jekk l-effetti tal-ksur meħuda inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa kinux ġew stabbiliti korrettement mill-Kummissjoni. Skont Orange, minn naħa, billi din tal-aħħar kienet, għall-kuntrarju ta’ dak li qieset il-Qorti Ġenerali billi żnaturat id-deċiżjoni kontenzjuża, fondata fuq l-effetti reali tal-ksur għall-kalkolu tal-multa, il-Qorti Ġenerali kellha tivverifika kellha tivverifika jekk id-deċiżjoni kontenzjuża kienx fiha indizji konkreti, kredibbli u suffiċjenti ta’ dawk l-effetti, minflok tiċħad essenzjalment bħala ineffettiva, fil-punti 171 sa 173 tas-sentenza appellata, l-argumentazzjoni li din l-impriża kienet ippreżentat f’dan ir-rigward.
69
Min-naħa l-oħra, u fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat astjeniet milli teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju li hija obbligata twettaq fir-rigward tal-prova tal-effetti probabbli tal-ksur meħuda inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa. F’dan ir-rigward, Orange ipproduċiet quddiem il-Qorti Ġenerali elementi li juru li l-approċċ tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir tagħha u l-effetti probabbli allegati fiq-swieq kien żbaljat. Dawn l-elementi, marbuta mad-dħul tas-servizzi tal-broadband fil-Polonja, konnessi mal-użu mill-Kummissjoni, ta’ preżunzjonijiet u metodoloġiji żbaljati dwar l-impatt tat-telefons mobbli fuq id-dħul tas-servizzi tal-broadband fil-Polonja, mal-introduzzjoni tardiva ta’ offerta ta’ riferiment mill-ARN Pollakka u mar-rittmu tal-iżvilupp tas-servizzi tal-broadband, ma ttiħdux inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali.
70
Barra minn hekk, Orange issostni li mis-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il-Kummissjoni (C-413/14 P, EU:C:2017:632), jirriżulta li, jekk, fid-deċiżjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti, il-Kummissjoni wettqet analiżi tal-kapaċità ta’ esklużjoni tal-aġir inwkistjoni jew tal-kapaċità tiegħu li jippreġudika l-kompetizzjoni u lill-konsumaturi, il-Qorti Ġenerali hija obbligata teżamina l-argumenti u l-provi kollha tar-rikorrent maħsuba sabiex ipoġġu f’dubju l-fondatezza ta’ din l-analiżi. Dan l-insenjament, marbut mal-evalwazzjoni tal-kapaċità ta’ aġir partikolari li jirrestrinġi l-kompetizzjoni, għandu jiġi applikat b’analoġija għall-evalwazzjoni tan-natura u tal-gravità ta’ ksur għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa, peress li n-natura u l-gravità ta’ ksur tiddependi ħafna fuq il-kapaċità tal-esklużjoni tal-aġir ikkunsidrat.
71
Il-Kummissjoni ssostni li t-tieni aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu. Dan huwa inammissbbli sa fejn Orange tfittex li tikseb mingħand il-Qorti tal-Ġustizzja evalwazzjoni ġdida tal-fatti, lanqas ma jissodisfa l-kriterji stabbiliti mill-ġurisprudenza marbuta mal-iżnaturament u huwa fi kwalunkwe każ infondat kif ukoll ineffettiv. Is-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il-Kummissjoni (C‑413/14 P, EU:C:2017:632), ma hijiex rielvanti għal kawża odjerna.
72
Il-PIIT issostni, bħal Orange, li jirriżulta mid-deċiżjoni kontenzjuża li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-effetti reali tal-aġir ta’ din l-impriża u li din l-istituzzjoni, tal-inqas, effettivament wettqet analiżi tal-effetti probabbli tiegħu. Barra minn hekk, il-kunsiderazzjonijiet marbuta mal-effetti esposti fid-deċiżjoni kontenzjuża, b’mod iktar partikolari dwar l-eżistenza tal-effetti sinjifikattivi ta’ għeluq u ta’ preġudizzju importanti għall-konsumaturi Pollakki ta’ servizzi tal-broadband, fir-rigward tal-pressjoni kompetittiva tal-fornituri tas-servizzi tal-broadband u fir-rigward tal-analiżi tas-suq tal-broadband Pollakk, huma żbaljati jew ivvizzjati minn kontradizzjonijiet, u dan kif jirriżulta mill-provi prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali. Dawn l-iżbalji wasslu għal distorzjoni tal-analiżi tal-gravità tal-ksur imwettaq mill-Kummissjoni.
73
L-ECTA, bl-istess mod bħall-Kummissjoni, issostni li l-Qorti Ġenerali, billi kkonkludiet favur l-assenza ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti reali jew probabbli tal-ksur għall-finijiet tal-istabbiliment tal-ammont bażiku tal-multa imposta fuq Orange, ma żnaturatx id-deċiżjoni kontenzjuża. Għaldaqstant, ikun inutli li tiġi ttrattata l-kwistjoni dwar jekk kien b’mod żbaljat li l-Qorti Ġenerali naqset milli tevalwa jekk id-deċiżjoni kontenzjuża kinitx tinkludi indizji konkreti, kredibbli u suffiċjenti dwar l-eżistenza ta’ tali effetti. Is-sentenza tas-6 ta’ Settembru 2017, Intel vs Il-Kummissjoni (C-413/14 P, EU:C:2017:632), ma kienet tinkludi l-ebda element rilevanti għall-analiżi tat-tieni aggravju.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
74
Jeħtieġ li jiġi rrilevat li, permezz tal-ewwel parti tat-tieni aggravju, Orange tfittex li tistabbilixxi l-premessa li fuqha hija bbażata t-tieni parti ta’ dan tal-aħħar, jiġifieri dik li skontha kien abbażi ta’ żnaturament tal-aħħar sentenza tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża, imwettaq fil-punt 169 tas-sentenza appellata, li l-Qorti Ġenerali setgħet tqis li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tagħha tal-gravità tal-ksur inkwistjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa, la l-effetti reali u lanqas l-effetti proabbli ta’ din tal-aħħar.
75
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, żnaturament għandu jidher b’mod manifest mill-atti tal-proċess, mingħajr ma jkun meħtieġ li ssir evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi (sentenzi tas-6 ta’ April 2006, General Motors vs Il-Kummissjoni, C-551/03 P, EU:C:2006:229, punt 54, u tad-19 ta’ April 2012, Tomra Systems et vs Il-Kummissjoni, C-549/10 P, EU:C:2012:221, punt 27).
76
Fil-każ odjern, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punt 169 tas-sentenza appellata, li “l-motivazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni fil-premessi 899 sa 906 tad-deċiżjoni [kontenzjuża] ma tħalli lok għal ebda dubju dwar l-elementi li fuqhom il-Kummissjoni bbażata l-evalwazzjoni tagħha tal-gravità tal-ksur u li huma s-segwenti: in-natura tal-ksur, il-portata ġeografika tiegħu, il-partijiet tas-suq ikkonċernati miżmuma minn [Orange] u l-implementazzjoni tal-ksur minn din tal-aħħar”, li, “[g]ħall-kuntrarju ta’ dak li jsostnu [Orange] u l-PIIT, il-Kummissjoni ma ddikjaratx fil-premessa 902 tad-deċiżjoni [kontenzjuża], u bl-ebda mod ma jista’ jiġi dedott minn din il-premessa, moqrija fid-dawl tal-motivazzjoni kollha marbuta mal-gravità tal-ksur, li hija kienet ħadet inkunsiderazzjoni l-effetti reali tal-ksur fuq is-suq u fuq il-konsumaturi meta ddeterminat, skont din il-gravità, il-proporzjon tal-valur tal-bejgħ li kellu jiġi kkunsidrat għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont bażiku tal-multa” u li, “[b’]mod iktar partikolari, is-sentenza msemmija [minn Orange] ma tista’ tinqara bl-ebda mod ieħor ħlief bħala li tirreferi, b’mod ġenerali u astratt, għan-natura tal-ksur u għall-fatt li dan tal-aħħar, sa fejn kien intenzjonat u kellu l-għan li jelimina l-kompetizzjoni fis-suq tal-operaturi jew li jittardja l-evoluzzjoni ta’ dan is-suq, kellu l-kapaċità li jeffettwa b’mod negattiv il-kompetizzjoni u l-konsumaturi”.
77
F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali rrilevat ukoll, fil-punt 170 tas-sentenza appellata, li, b’differenza mill-konstatazzjonijiet imwettqa fl-ewwel u fit-tieni sentenza ta’ din il-premessa 902, l-aħħar sentenza ta’ din tal-aħħar “ma tagħmel l-ebda riferiment għall-[parti] tad-deċiżjoni [kontenzjuża], li [fiha l-]Kummissjoni tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha dwar l-effetti probabbli tal-ksur”. Minn dan hija ddeduċiet, fil-punt 171 ta’ din is-sentenza, li “l-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, l-effetti reali tal-ksur imwettaq minn [Orange] fuq is-swieq ikkonċernati, u lanqas tal-effetti probabbli ta’ dan il-ksur”.
78
Il-Qorti Ġenerali bbażat din l-interpretazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża fuq il-konstatazzjonijiet li hija wettqet fil-punti 166 sa 168 tas-sentenza appellata, marbuta mal-kontenut ta’ premessi oħra rilevanti ta’ din id-deċiżjoni. B’hekk, fil-punt 166 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, qabel xejn irrilevat “l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur imwettqa mill-Kummissjoni fil-premessi 899 sa 908 tad-deċiżjoni [kontenzjuża] hija diviża f’erba’ partijiet, tliet parametri huma marbuta man-natura tal-ksur, mal-partijiet tas-suq u mal-portata ġeografika tal-ksur, ir-raba’ waħda hija sinteżi”, u li, f’dan is-sintenżi, fil-premessa 906 ta’ din id-deċiżjoni, “il-Kummissjoni indikat li, meta ddeterminat il-proporzjon tal-valur tal-bejgħ li għandu jiġi kkunsidrat għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont bażiku tal-multa, hija kienet ħadet inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, in-natura tal-ksur, il-portata ġeografika tiegħu, il-partijiet tas-suq, kif ukoll il-fatt li dan il-ksur kien ġie implementat”.
79
Fil-punt 167 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, sussegwentement irrilevat li “t-test ikkontestat [minn Orange] tinsab fil-premessa 902 tad-deċiżjoni [kontenzjuża], li tifforma parti mill-parti ddedikata għall-evalwazzjoni tan-natura tal-ksur”, li, f’din il-parti tal-imsemmija deċiżjoni, “il-Kummissjoni indikat […] li abbuż minn pożizzjoni dominanti fil-forma ta’ rifjut li jiġi pprovdut servizz, allegat fil-konfront ta’ [Orange], kien ġie kkundannat diversi drabi kemm [mill-Kummissjoni], kif ukoll mill-qrati tal-Unjoni”, billi tagħmel riferiment f’dan ir-rigward għall-premessa 899 ta’ din id-deċiżjoni, li “[il-Kummissjoni] indikat li s-swieq tal-prodotti inkwistjoni kienu ta’ importanza ekonomika kbira u li dawn kellhom rwol essenzjali fil-kostruzzjoni tas-soċjetà tal-informazzjoni, peress li l-konnessjoni bil-broadband hija fattur li jikkondizzjona l-provvista ta’ diversi servizzi numeriċi lill-utenti finali”, filwaqt li għamlet riferiment f’dan ir-rigward għall-premessa 900 tal-imsemmija deċiżjoni, u li “[i]l-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni wkoll il-fatt li [Orange] kienet l-unika proprjetarju tan-netwerk nazzjonali tat-telekomunikazzjonijiet u li, minħabba dan, l-[operaturi alternattivi] li [kienu] jixtiequ jipprovdu servizzi abbażi tat-teknoloġija DSL kienu totalment dipendenti fuqha”, filwaqt li għamlet riferiment f’dan ir-rigward għall-premessa 901 tal-imsemmija deċiżjoni.
80
Fil-punt 168 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali, fl-aħħar irrilevat li, “fil-premessa 902 [tad-deċiżjoni kontenzjuża], il-Kummissjoni indikat [li] “[b]l-istess mod, kif deskritt fil-[punt] VIII.1, l-aġir ta’ [Orange] huwa wieħed fost il-komportamenti abbużivi li għandhom l-għan li jeliminaw il-kompetizzjoni fis-suq tal-operaturi jew, tal-inqas, li jittardjaw id-dħul mill-ġdid ta’ operaturi ġodda kew l-evoluzzjoni ta’ dan is-suq”, li “[b]arra minn hekk, kif ġie indikat fil-premessa 892 [tad-deċiżjoni kontenzjuża], [Orange] kienet konxja mill-fatt li l-aġir tagħha kien illegali” u li “[d]an għandu impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni u l-konsumaturi, li jissubbixxu żieda fil-prezz, tnaqqis fl-għażla u n-numru ta’ prodotti innovattivi”.
81
Għaldaqstant, huwa abbażi ta’ qari tal-premessi kollha tad-deċiżjoni kontenzjuża ddedikati għan-natura tal-ksur li l-Qorti Ġenerali bbażat, fil-punt 169 tas-sentenza appellata, il-kunsiderazzjoni tagħha –ikkontestata minn Orange fil-kuntest tal-ewwel parti tat-tieni aggravju peress li din twassal għal żnaturament tad-deċiżjoni kontenzjuża – li skontha l-aħħar sentenza tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża “ma tista’ tinqara bl-ebda mod ieħor ħlief bħala li tirreferi, b’mod ġenerali u astratt, għan-natura tal-ksur u għall-fatt li dan tal-aħħar, sa fejn kien intenzjonat u kellu l-għan li jelimina l-kompetizzjoni fis-suq tal-operaturi jew li jittardja l-evoluzzjoni ta’ dan is-suq, kellu l-kapaċità li jeffettwa b’mod negattiv il-kompetizzjoni u l-konsumaturi”, u sussegwentement, il-konklużjoni tagħha, esposta fil-punt 171 ta’ din is-sentenza, li skontha din id-deċiżjoni ma kinitx tagħmel riferiment la għall-effetti reali tal-ksur fis-swieq ikkonċernati u lanqas għall-effetti probabbli tiegħu.
82
Issa, fl-ewwel lok, iċ-ċitazzjoni tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża li saret mill-Qorti Ġenerali fil-punt 168 tas-sentenza appellata hija korretta. Fit-tieni lok, Orange ma tallegax li l-Qorti Ġenerali żnaturat il-premessi 899 sa 901 jew il-premessa 906 ta’ din id-deċiżjoni. Fit-tielet lok, l-elementi rrilevati f’dawn il-premessi jistgħu indubbjament iservu ta bażi għall-interpretazzjoni tal-imsemmija l-aħħar sentenza mogħtija fl-imsemmi 169, iktar u iktar meta kien ġie kkonstatat, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-punti 124 sa 136 u 146 tas-sentenza appellata, li l-ksur inkwistjoni kien ġie implimentat minn Orange, li, skont il-punt 22 tal-linji gwida tal-2006, l-implimentazzjoni ta’ dan il-ksur kienet, bl-istess mod bħan-natura ta’ dan tal-aħħar, marbuta mal-parti mis-suq tal-partijiet ikkonċernati u mal-portata ġeografika tiegħu, elementi rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-gravità tiegħu u li, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 166 tas-sentenza appellata, il-Kummissjoni kienet indikat speċifikament, fil-premessa 906 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li, fil-każ odjern, kienet ħadet inkunsiderazzjoni, sabiex tiddetermina l-gravità tal-ksur inkwistjoni, il-fatt li dan tal-aħħar kien ġie implimentat, fatt li barra minn dan, ma huwiex ikkontestat minn Orange.
83
F’dawn iċ-ċirkustanzi, kien mingħajr ma tiżnatura d-deċiżjoni kontenzjuża li l-Qorti Ġenerali, wara qari tal-premessi rilevanti kollha ta’ din id-deċiżjoni, setgħet tqis, essenzjalment, fil-punt 169 tas-sentenza appellata, li l-aħħar sentenza tal-premessa 902 ta’ din tal-aħħar kienet tikkostitwixxi biss riferiment ġenerali għan-natura tal-ksur imwettaq f’dan il-każ minn Orange, li kien jikkonsisti f’aġir li n-natura abbużiva tiegħu kienet diġà ġiet stabbilita u li kien ġie implimentat intenzjonalment minn din tal-aħħar, b’konoxxenza sħiħa tan-natura illegali tiegħu.
84
F’dan ir-rigward, Orange ma tista’ tislet l-ebda argument utli mill-fatt li t-tieni parti ta’ din is-sentenza kienet redatta fil-passat, fatt li kien juri li l-Kummissjoni għamlet riferiment għal effetti li ġew realment prodotti. Dwar dan, huwa suffiċjenti li jiġi rrilevat, li hija l-verżjoni Pollakka biss tad-deċiżjoni kontenzjuża li hija awtentika u li din hija redatta fil-preżent.
85
Lanqas ma jista’ jinsilet argument utli mill-fatt li l-Kummissjoni, fl-atti tagħha ppreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, irrikonoxxiet li l-imsemmija sentenza kienet tagħmel riferiment għall-effetti reali jew probabbli tal-ksur, filwaqt li kkonfermat li dan kien żball tal-pinna. Fil-fatt, anki jekk jiġi preżunt li dawn l-atti kellhom il-kontenut attribwit lilhom minn Orange, huwa suffiċjenti li jitfakkar, minn naħa, li mill-kliem stess tal-Artikolu 263 TFUE jirriżulta li l-istħarriġ tal-legalità previst f’din id-dispożizzjoni ma jistax jiġi estiż għall-kontenut tal-atti ppreżentati mill-konvenuta quddiem il-qorti tal-Unjoni inkarigata li teżerċitah u, min-naħa l-oħra, li appell jikkonċerna biss is-sentenza appellata (sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Ensidesa vs Il-Kummissjoni, C-198/99 P, EU:C:2003:530, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata).
86
Il-punt 182 tas-sentenza appellata lanqas ma jista’ jiġi invokat inostenn tal-pożizzjoni difiża minn Orange. Fil-fatt, f’dan il-punt, il-Qorti Ġenerali rrilevat li “mill-premessi 899 sa 902, 904 u 905 tad-deċiżjoni [kontenzjuża] li l-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni dawn l-elementi fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur”, filwaqt li dawn l-“elementi” ġew identifikati fil-punti 178 sa 181 tas-sentenza appellata bħala li jikkonsistu, rispettivament, fil-fatt li “[Orange]” għandha pożizzjoni dominanti li toriġina minn ex monopolju legali, kemm fis-suq tal-operaturi tal-aċċess għall-broadband bil-metodi LLU u BSA, fejn hija kienet l-unika fornitur, kif ukoll fis-suq tal-konsumaturi”, il-fatt li “l-ksur imwettaq minn [Orange], li l-eżistenza tiegħu ma hijiex ikkontestata bħala tali, kien jikkonsisti fi ksur multiplu, flagranti, persistenti u intenzjonat tal-kwadru regolatorju”, il-fatt li “[kien ġie] stabbilit li [Orange] kienet konxja min-natura illegali tal-aġir tagħha, kemm fil-livell regolatorju […] kif ukoll fil-livell tad-dritt tal-kompetizzjoni, fejn il-prattiki tagħha kienu maħsuba li jimpedixxu jew li jittardjaw id-dħul ta’ operaturi ġodda fis-swieq tal-prodotti kkonċernati”, u l-fatt li “s-swieq tal-prodotti milquta mill-prattiki abbużivi ta’ [Orange], li […] ikopru t-territorju kollu ta’ wieħed mill-ikbar Stati Membri tal-Unjoni, huma swieq ta’ importanza kbira kemm mill-perspettiva ekonomika kif ukoll mill-perspettiva soċjali peress li l-aċċess għall-internet bil-broadband jikkostitwixxi l-element essenzjali għall-iżvilupp tas-soċjetà tal-informazzjoni”.
87
Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali fakkret, f’dan l-istess punt 182, il-kontenut tal-premessi 899 sa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li kien diġà ssemma fil-punt 167 u 168 ta’ din is-sentenza, f’termini kważi identiċi għal dawk użati f’dawn il-punti, kif ukoll il-kontenut tal-premessi 904 u 905 tad-deċiżjoni kontenzjuża, marbuta mal-pożizzjoni dominanti miżmuma minn Orange u mal-entità tas-suq ġeografiku kkonċernat, meta dawn iż-żewġ konstatazzjonijiet ma kienu inklużi f’ebda lment min-naħa ta’ Orange fil-kuntest tal-appell odjern.
88
B’hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni Orange abbażi ta’ interpretazzjoni żbaljata tal-punt 182 tas-sentenza appellata, bl-ebda mod ma jirriżulta minn dan il-punt li l-Qorti Ġenerali tat lill-aħħar sentenza tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża portata differenti minn dik li kienet diġà tatha fil-punt 169 ta’ din is-sentenza.
89
Mill-elementi preċedenti jirriżulta li kien mingħajr ma tibbaża ruħha fuq żnaturament tad-deċiżjoni kontenzjuża li l-Qorti Ġenerali setgħet tqis, fil-punt 171 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni ma kinitx ħadet inkunsiderazzjoni, fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għall-finijiet tal-kalkolu tal-multa, l-effetti reali tal-ksur imwettaq minn Orange fuq is-swieq ikkonċernati, u lanqas l-effett probabbli ta’ dan tal-aħħar. Konsegwentement, kien b’mod ġust li l-Qorti Ġenerali, minn naħa, f’dan il-punt, iddeċidiet li, peress li ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-effetti reali tal-ksur fl-evalwazzjoni tal-gravità ta’ dan tal-aħħar, il-Kummissjoni ma wrietx il-ksur u, sussegwentement, fil-punt 172, ċaħdet bħala infondat l-argument ta’ Orange ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża fir-rigward tal-wiri tal-effetti reali tal-ksur. Huwa wkoll b’mod ġust li l-Qorti Ġenerali, minn naħa l-oħra, fil-punit 173 u 174 tas-sentenza appellata, ċaħdet bħala ineffettivi argumenti ta’ Orange u tal-PIIT intiżi li juru l-iżbalji mwettqa mill-Kummissjoni fl-evalwazzjoni tal-effetti probabbli tal-ksur, peress li l-Kummissjoni lanqas ma ħadet inkunsiderazzjoni lil dawn tal-aħħar fl-evalwazzjoni tal-gravità ta’ dan tal-aħħar.
90
Għaldaqstant, l-ewwel parti tat-tieni aggravju, intiża li tistabbilixxi li l-Qorti Ġenerali żnaturat l-aħħar sentenza tal-premessa 902 tad-deċiżjoni kontenzjuża, għandha, konsegwentement tiġi miċħuda fl-intier tagħha bħala infondata.
91
Fir-rigward tat-tieni parti ta’ dan l-aggravju, għandu jiġi kkonstatat li din hija bbażata totalment fuq il-premessa li l-iżnaturament allegat fil-kuntest tal-ewwel parti tal-imsemmi motiv huwa stabbilit. Issa, kif ġie kkonstatat fil-punti 76 sa 90 tas-sentenza odjerna, dan ma huwiex il-każ. Għaldaqstant, din it-tieni parti, li hija bbażata fuq premessa żbaljata, għandha wkoll tiġi miċħuda fl-intier tagħha bħala infondata, bħalma għandu jiġi miċħud ukoll, jekk jiġi preżunt li huwa ammissibbli, l-argument tal-PIIT espost fil-punt 72 tas-sentenza odjerna.
92
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni aggravju għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu.
Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi u ta’ evalwazzjoni marbuta mal-assenza ta’ teħid inkunsiderazzjoni, bħala ċirkustanza attewanti, tal-investimenti magħmula minn Orange
L-argumenti tal-partijiet
93
Orange issostni li, billi ċaħdet l-argument tagħha li l-Kummissjoni kellha tikklassifika bħala ċirkustanza attenwanti l-investimenti li hija għamlet wara l-konklużjoni tal-ftehim mal-UKE sabiex ittejjeb in-netwerk fiss tal-broadband fil-Polonja iktar ’il quddiem l-“investimenti inkwisjoni”), il-Qorti Ġenerali żnaturat il-provi ui wettqet diversi żbalji ta’ liġi u żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni, li kull wieħed minnhom kellu jwassal għal tnaqqis tal-multa imposta.
94
Fl-ewwel lok, fil-punt 195 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kien imissha rrikonoxxiet li elementi indifferenti għan-natura tal-ksur jistgħu jiġu kklassifikati bħala ċirkustanzi attenwanti u, fil-punt 208 ta’ din is-sentenza, kien imissha rrikonoxxiet li ma kienx hekk lok, sabiex jiġi ddeterminat jekk ċerti ċirkustanzi jistgħux jiġu kklassifikati bħala attenwanti, fis-sens tal-punt 29 tal-linji gwida tal-2006, jiġifieri jekk dawn tal-aħħar kinux bidlu n-natura tal-ksur. Għaldaqstant hija kien imissha ċaħdet il-motivazzjoni esposta mill-Kummissjoni fil-premessa 915 tad-deċiżjoni kontenzjuża. Madankollu, fil-punti 192 sa 209 tal-imsemmija sentenza, il-Qorti Ġenerali ddevjat mill-motivazzjoni adottata f’din tal-aħħar sabiex ma tikklassifikax dawn l-investimenti bħala ċirkustanza attenwanti u ssostitwixxiet ir-raġunament tagħha stess, minkejja li kienet indikat li kienet sempliċiment sejra tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża u ma kellhiex l-intenzjoni li teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha. Billi għamlet hekk, hija kisret ir-regola li tistipula li, fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità previst fl-Artikolu 263 TFUE, hija ma tistax tissostitwixxi l-motivazzjoni tagħha għal dik tal-awtur tal-att ikkontestat.
95
It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali kienet wettqet żball ta’ liġi u/jew żball manifest ta’ evalwazzjoni billi ddeċidiet li l-investimenti inkwistjoni ma setgħux jiġu kklassifikati bħala miżura riparatriċi. Minn naħa, għall-kuntrarju ta’ dak li ġie deċiż fil-punti 199 sa 201 tas-sentenza appellata, jista’ jiġi dedott mis-sentenza tat-30 ta’ April 2009, Nintendo u Nintendo of Europe vs Il-Kummissjoni (T-13/03, EU:T:2009:131), kif ukoll minn deċiżjonijiet ta’ awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li l-kunċett ta’ kumpens jista’ jirreferi għal effetti benefiċi in natura pjuttost milli finanzjarji, anki jekk ikunu indiretti. L-Artikolu 18(3) tad-Direttiva 2014/104 jikkonferma u anki jinkoraġġixxi t-teħid inkunsiderazzjoni ta’ tali miżuri fil-mument tal-kalkolu tal-multi. Min-naħa l-oħra, f’dan il-każ, kien impossibbli li jiġu kkwantifikati u allokati bi preċiżjoni u effettività kumpensi diretti. Għalhekk, kieku Orange ma wettqitx unilateralment l-investimenti inkwistjoni, li tagħhom l-UKE u l-operaturi alternattivi kienu rrikonoxxew l-importanza u l-effetti benefiċi, ftit persuni kienu jiksbu kumpens. F’dan ir-rigward, fil-punti 204 sa 206 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat b’mod żbaljat li l-effetti benefiċi hemm imsemmija jirriżultaw mill-ftehim mal-UKE u mhux minn dawk l-investimenti.
96
It-tielet nett, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi u żnaturat l-elementi tal-proċess billi fil-punt 202 tas-sentenza appellata kkunsidrat li l-investimenti kienu mmotivati mill-volontà ta’ Orange li tevita s-separazzjoni funzjonali prevista mill-UKE. Ma jinstab l-ebda argument fl-atti jew fid-deċiżjoni kontenzjuża li jikkonċentra r-raġunijiet li wasslu lil Orange sabiex tikkonkludi ftehim mal-UKE, u l-Qorti Ġenerali ma kinitx fondata, fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża, li tissostitwixxi r-raġunament tal-Kummissjoni b’dak tagħha mingħajr ma twettaq sostituzzjoni tal-motivi irregolari u ksur tal-ekwità u tad-drittijiet tad-difiża. Barra minn hekk, dawn l-investimenti kienu volontarji, kif irrikonoxxiet il-Kummissjoni stess fil-punt 140 tad-deċiżjoni kontenzjuża u kif kien jirriżulta wkoll mill-atti prodotti quddiem il-Qorti Ġenerali.
97
Ir-raba’ nett, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat b’mod żbaljat, fil-punt 203 tas-sentenza appellata, li l-investimenti inkwistjoni kienu biss “element normali tal-ħajja kummerċjali”. Din id-dikjarazzjoni tikkontradixxi l-konstatazzjoni magħmula fil-punt 202 ta’ din is-sentenza, peress li l-istess investimenti ma jistgħux ikunu kemm ir-riżultat ta’ theddida ta’ intervent regolatorju kif ukoll element tal-ħajja kummerċjali normali. Il-punt 204 ta’ din is-sentenza kien jiżnatura wkoll il-provi peress li, billi jenfasizza avvenimenti li ġraw matul il-perijodu ta’ ksur, kien jagħti l-impressjoni li, peress li l-miżuri regolatorji ma ħalqux ir-riżultai mixtieqa, l-investimenti ulterjuri ma kellhom l-ebda effett benefiku. Fi kwalunkwe każ, dawn l-investimenti ma sarux bil-perspettiva ta’ rendiment, peress li wħud ma kinux ekonomikament vijabbli, iżda sabiex jiġi kkumpensat id-dannu sostnut mill-vittmi minħabba l-aġir li jikkostitwixxi ksur.
98
Barra minn hekk, il-kategorija ta’ ċirkustanzi attenwanti ma hijiex waħda magħluqa. Barra minn hekk, l-assenza ta’ preċedenti ġudizzjarju ma tikkostitwixxix ostaklu għar-rikonoxximent tal-eżistenza ta’ tali ċirkustanza. F’dan il-każ, ċirkustanzi eċċezzjonali kienu jiġġustifikaw li l-investimenti inkwistjoni jiġi rrikonoxxuti bħala li jikkostitwixxu ċirkustanza attenwanti, b’mod partikolari meta jitqies il-mument li dawn saru fih u l-entità tagħhom.
99
It-tielet aggravju ma jikkostitwixxix talba għal eżami mill-ġdid tal-motiv ippreżentat fl-ewwel istanza, iżda jpoġġi f’dubju l-analiżi mwettaq mill-Qorti Ġenerali, liema analiżi pprovda l-bażi expost gar-rifjut tal-Kummissjoni, billi ssostitwixxa l-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża b’motivi ġodda li ma kinux issemmew f’dik id-deċiżjoni u li huma barra min dan, żbaljati.
100
Il-Kummissjoni ssostni li dan l-aggravju huwa ineffettiv peress li r-raġunament ikkontestat tal-Qorti Ġenerali tinsab fis-sentenza appellata għall-kompletezza, b’risposta għall-argument ippreżentat quddiemha. L-elementi kollha eżaminati mill-Qorti Ġenerali kif ukoll ir-raġunijiet kollha mogħtija sabiex l-investimenti inkwistjoni ma jiġux ikklassifikati bħala ċirkustanza attenwanti rriżultaw min-noti li kienu ġew ippreżentati lilha u mid-deċiżjoni kontenzjuża. Barra minn hekk, billi ddeċidiet li ma tbiddilx il-multa, il-Qorti Ġenerali eżerċitat il-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, kif talbitha tagħmel Orange.
101
Fi kwalunkwe każ, l-imsemmi aggravju huwa inammissibbli, peress li Orange talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja twettaq eżami ġdid tal-fatti, jew anki infondat, peress li Orange ma wrietx li, skont il-qafas ġuridiku applikabbli, il-Qorti Ġenerali kienet obbligata tqis l-investimenti inkwistjoni bħala miżura riparatriċi.
102
Il-PIIT issostni, bħal fil-każ ta’ Orange, li l-investimenti inkwistjoni huma ta’ natura korrettiva, kif dan jirriżulta mill-punti ta’ fatt esposti fl-osservazzjonijiet ippreżentati mill-PIIT quddiem il-Qorti Ġenerali. Konsegwentement, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta naqset milli teħodhom inkunsiderazzjoni inkwantu ċirkustanza attenwanti. Minbarra dan, hija kienet wettqet żball fl-evalwazzjoni tagħha tal-provi prodotti mill-PIIT u żnaturat il-kontenut tagħhom, b’mod partikolari billi ddikjarat, fil-punt 204 tas-sentenza appellata, li t-teżi mressqa mill-PIIT fin-nota tagħha kienet ikkontestata mid-dokumenti annessi magħha. Hija kkunsidrat ukoll b’mod żbaljat, fil-punt 206 tas-sentenza appellata, li l-effetti benefiċi għall-OA u għall-utenti finali kellhom jiġu attribwiti esklużivament lill-ftehim mal-UKE u mhux lill-imsemmija investimenti.
103
L-ECTA ssostni, bħall-Kummissjoni, li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud. Hija żżid li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx sostituzzjoni tal-motivi.
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
104
Fl-ewwel lok, sa fejn, permezz tat-tielet aggravju, Orange issostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi ssostitwixxiet il-motivazzjoni tagħha għal dik esposta mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża sabiex tiċħad il-klassifikazzjoni tal-investimenti inkwistjoni bħala ċirkustanza attenwanti, fis-sens tal-punt 29 tal-linji gwida tal-2006, bi ksir tal-limiti applikabbli għall-istħarriġ tal-legalità tagħha, jeħtieġ li jitfakkar li s-sistema ta’ stħarriġ ġudizzjarju tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni marbuta mal-proċeduri ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE tikkonsisti fi stħarriġ tal-legalità tal-atti tal-istituzzjonijiet stabbilit fl-Artikolu 263 TFUE, liema stħarriġ jista’ jiġi kkompletat, b’ applikazzjoni tal-Artikolu 261 TFUE u fuq talba tar-rikorrenti, permezz tal-eżerċizzju mill-Qorti Ġenerali ta’ ġurisdizzjoni sħiħa fir-rigward tas-sanzjonijiet imposti f’dan il-qasam mill-Kummissjoni (sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il-Kummissjoni, C-603/13 P, EU:C:2016:38, punt 71 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
105
Il-portata tal-istħarriġ tal-legalità previst fl-Artikolu 263 TFUE testendi għall-elementi kollha tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-proċeduri ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE li l-Qorti Ġenerali tiżgura stħarriġ fid-dettall tagħhom, fid-dritt kemm fil-fatt, fid-dawl tal-motivi mqajma mir-rikorrenti u b’teħid inkunsiderazzjoni tal-provi kollha prodotti minn dawn tal-aħħar. Madankollu, fil-kuntest ta’ dan l-istħarriġ, il-qrati tal-Unjoni, fi kwalunkwe każ, ma jistgħux jissostitwixxu l-motivazzjoni tal-awtur tal-att ikkontestat b’tagħhom stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-10 ta’ April 2014, Areva et vs Il-Kummissjoni, C-247/11 P u C-253/11 P, EU:C:2014:257, punt 56, kif ukoll tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il-Kummissjoni, C-603/13 P, EU:C:2016:38, punti 72 u 73 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
106
Għall-kuntrarju, ġaladarba teżerċita il-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha prevista fl-Artikolu 261 TFUE u fl-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Qorti tal-Unjoni tkun awtorizzata, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ tal-legalità tas-sanzjoni, tissostitwixxi l-evalwazzjoni proprja tagħha, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta’ din is-sanzjoni, għal dik tal-tal-Kummissjoni, awtriċi tal-att li fih ġie inizjalment stabbilit l-ammont ta’ din is-sanzjoni. Konsegwentement, il-qorti tal-Unjoni tista’ tbiddel l-att ikkontestat, anki fl-assenza ta’ annullament, sabiex tikkanċella, tnaqqas jew iżżid il-multa imposta, b’dan illi tali ġurisdizzjoni tiġi eżerċitata b’kont meħud taċ-ċirkustanzi fattwali kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P sa C-252/99 P u C-254/99 P, EU:C:2002:582, punt 692; tat-8 ta’ Frar 2007, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, C-3/06 P, EU:C:2007:88, punt 61, kif ukoll tat-3 ta’ Settembru 2009, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, C-534/07 P, EU:C:2009:505, punt 86).
107
Fil-kawża odjerna, qabel xejn jeħtieġ li jitwarrab kull argument li Orange tipprova tislet mill-punt 195 tas-sentenza appellata, peress li, kif jirriżulta mill-kliem tiegħu stess, dan il-punt sempliċiment jesponi l-argument li kien ġie ppreżentat minn Orange quddiem il-Qorti Ġenerali, li skontu l-Kummissjoni kienet wettqet żball ta’ liġi billi rrifjutat li tqis l-investimenti inkwistjoni bħala ċirkustanza attenwanti minħabba li dawn ma kinux ibiddlu n-natura tal-ksur.
108
Madankollu, jeħtieġ li jiġi kkonstatat li, ċertament, fil-punt 208 tal-imsemmija sentenza, il-Qorti Ġenerali, kif irrilevat Orange, qieset li kien irrilevanti jekk dawn setgħux jiġu kklassifikati bħala ċirkustanzi attenwanti sempliċiment l-elementi li jibdlu n-natura tal-ksur jew inkella wkoll dawk l-elementi li ma għandhomx din il-kwalità, filwaqt li ddeċidiet, f’dan il-punt 208 kif ukoll fil-punt 209 tal-istess sentenza, li r-rifjut li Orange tingħata l-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti għall-investimenti mwettqa skont il-ftehim mal-UKE ma setax jitqies bħala ksur tal-punt 29 tal-linji gwida tal-2006 u lanqas bħala ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. F’dan ir-rigward, hija bbażat ruħha fuq il-kunsiderazzjonijiet li hija esponiet fil-punti 196 sa 207 tal-imsemmija sentenza.
109
F’dawn il-punti, il-Qorti Ġenerali ċċitat ċerti partijiet mill-ftehim mal-UKE u minnhom hija ddeduċiet li l-investimenti mwettqa minn Orange ma setgħux jitqiesu bħala miżuri riparatriċi paragunabbli ma’ dawk li kienu ġew rikonoxxuti mill-Kummissjoni fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ April 2009, Nintendo u Nintendo of Europe vs Il-Kummissjoni (T-13/03, EU:T:2009:131), u lanqas ma’ oħrajn li kienu ġew evalwati b’mod favorevoli mill-awtorità tal-kompetizzjoni tar-Renju Unit. Hija rrilevat ukoll li l-impenji ddefiniti fil-ftehim mal-UKE kienu mmotivati mill-volontà ta’ Orange li tevita separazzjoni funzjonali u qieset li dawn l-investimenti kienu jikkostitwixxu element normali tal-ħajja kummerċjali, peress li dawn kienu ta’ benefiċċju qabel xejn għal Orange stess. Barra minn hekk, hija warrbet l-argumenti ppreżentati mill-PIIT, filwaqt li rrilevat li d-dokumenti ssottomessi minn din tal-aħħar kienu jistabbilixxu li l-effetti benefiċi għall-operaturi alternattivi u l-konsumaturi finali naxxenti mil-ftehim mal-UKE u l-investimenti previsti minnu kellhom jiġu attribwiti lil tali ftehim bħala tali, u mhux lill-investimenti inkwistjoni b’mod partikolari, u rrilevati li l-Kummissjoni kienet ħadet inkunsiderazzjoni t-titjib tas-sitwazzjoni fis-suq ikkonċernat, naxxenti mit-tibdil tal-aġir ta’ Orange li immaterjalizza wara l-iffirmar ta’ dan il-ftehim, peress li l-Kummissjoni qieset id-data ta’ dan l-iffirmar bħala d-data tat-tmiem tal-ksur.
110
Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li l-kritiki fformulati minn Orange quddiem il-Qorti Ġenerali, esposti fil-punti 192 sa 194 tas-sentenza appellata u li twarrbu mill-Qorti Ġenerali fl-imsemmija punti 196 sa 207, ma jikkonċernawx l-żviluppi tad-deċiżjoni kontenzjuża marbuta mar-rifjut tal-Kummissjoni li tieħu inkunsiderazzjoni ċirkustanzi attenwanti, iżda huma intiżi li jiksbu mill-Qorti Ġenerali li hija teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha u li hija tnaqqas il-multa imposta mill-Kummissjoni, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 106 tas-sentenza odjerna, bil-ħsieb li tittieħed inkunsiderazzjoni l-miżura kumpensatorja kkostitwita mill-investimenti inkwistjoni, u dan kif jirriżulta b’mod espress mill-punti 63 u 64 tas-sentenza appellata kif ukoll mir-rikors tal-ewwel istanza.
111
B’hekk, minkejja li kien b’mod żbaljat li l-Qorti Ġenerali, kif jirriżulta essenzjalment mill-punti 63 sa 68 u mill-istruttura tas-sentenza appellata, wettqet dawn l-evalwazzjonijiet fil-kuntest tal-istħarriġ tagħha tal-legalità tad-deċiżjoni kontenzjuża, hemm lok li jiġi kkonstatat li, permezz tal-motivi esposti fil-punti 196 sa 207 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali effettivament wieġbet għall-argument li ġie ppreżentat quddiemha minn Orange, li tiegħu ingħatat sinteżi fil-punti 192 sa 194 tas-sentenza appellata, bil-ħsieb li tinkiseb riforma tal-multa imposta fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kontenzjuża.
112
Peress li Orange ippreżentat dan l-argument espressament bil-ħsieb li tikseb tali tibdil u l-kunsiderazzjonijiet inkwistjoni kienu verament marbuta rapportant mal-evalwazzjoni waħdenija tal-multa imposta mill-Kummissjoni, konformement mal-limiti applikabbli għall-Qorti Ġenerali meta din teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-21 ta’ Jannar 2016, Galp Energía España et vs Il-Kummissjoni, C-603/13 P, EU:C:2016:38, punti 76 u 77), il-Qorti Ġenerali, fil-kawża odjerna kienet fondata tiżviluppa l-motivazzjoni esposta fil-punti 196 sa 207 tas-sentenza appellata abbażi tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha.
113
Għaldaqstant, konformement mal-ġurisprudenza mfakkar fil-punt 106 tas-sentenza odjerna, il-Qorti Ġenerali kienet, fuq din il-bażi, awtorizzata tissostitwixxi l-motivazzjoni tal-Kummissjoni bil-motivazzjoni proprja tagħha.
114
Konsegwentement, it-tielet aggravju, li bih Orange tilmenta li l-Qorti Ġenerali eċċediet il-limiti tal-istħarriġ tal-legalità, għandu jiġi miċħud, peress li l-iżball identifikat fil-punt 111 tas-sentenza odjerna ma kienx ta’ natura li jwassal għall-annullament tas-sentenza appellata (ara, b’analoġija, is-sentenza tat-12 ta’ Novembru 1996, Ojha vs Il-Kummissjoni, C-294/95 P, EU:C:1996:434, punt 52).
115
Fit-tieni lok, sa fejn, bl-argument espost fil-punti 95 sa 98 u 102 tas-sentenza odjerna, Orange u l-PIIT jikkontestaw il-fondatezza tal-evalwazzjonijiet imwettqa mill-Qorti Ġenerali fil-punti 196 sa 207 tas-sentenza appellata, hemm lok li jitfakkar li ma huwiex il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta din tiddeċiedi kwistjonijiet legali fil-kuntest ta’ appell, li tissostitwixxi, għal raġunijiet ta’ ekwità, bl-evalwazzjoni tagħha, dik l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tkun iddeċidiet, bl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, dwar l-ammont tal-multi imposti fuq impriżi minħabba l-ksur, minn dawn tal-aħħar, tad-dritt tal-Unjoni u li huwa biss sa fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tqis li l-livell tas-sanzjoni mhux biss ma huwiex xieraq, iżda wkoll eċċessiv, tant li huwa sproporzjonat, li jkun hemm lok li jiġi kkonstatat żball ta’ liġi mwettaq mill-Qorti Ġenerali, minħabba n-natura mhux xierqa tal-ammont ta’ multa (sentenzi tat-22 ta’ Novembru 2012, E.ON Energie vs Il-Kummissjoni, C-89/11 P, EU:C:2012:738, punti 125 u 126 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tas-27 ta’ April 2017, FSL et vs Il-Kummissjoni, C‑469/15 P, EU:C:2017:308, punti 77 u 78 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li dan ma huwiex il-każ. Għaldaqstant, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.
116
Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li t-tielet aggravju għandu jiġi miċħud kollu kemm hu.
117
Barra minn hekk, safejn, permezz tal-kapijiet tat-talbiet tagħhom, Orange u l-PIIT jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja, sussidjarjament, li tnaqqas il-mutla imposta permezz tad-deċiżjoni kontenzjuża sal-punt meqjus xieraq mill-Qorti tal-Ġustizzja, huwa suffiċjenti li jiġi rrilevat li dawn it-talbiet huma bbażati neċessarjament fuq l-istess motivi bħat-talbiet prinċipali tagħhom u sussegwentement għandhom ukoll jinċaħdu għall-motivi esposti fil-kawża odjerna (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-1 ta’ Ġunju 1978, Mulcahy vs Il-Kummissjoni, 110/77, EU:C:1978:118, punt 30).
118
Fl-aħħar, sa fejn, permezz tal-kapijiet tat-talbiet tagħhom iktar sussidjarji, Orange u l-PIIT jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja li tibgħat lura d-deċiżjoni marbuta mal-multa quddiem il-Kummissjoni u li tordna lill-Kummissjoni tadotta deċiżjoni ġdida marbuta mal-multa, huwa suffiċjenti li jitfakkar li, fil-kuntest ta’ appell, il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex kompetenti li tagħti ordnijiet lill-istituzzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-8 ta’ Lulju 1999, DSM vs Il-Kummissjoni, C-5/93 P, EU:C:1999:364, punti 34 sa 37, u tat-22 ta’ Jannar 2004, Mattila vs Il-Kunsill u l-Kummissjoni, C-353/01 P, EU:C:2004:42, punti 15 u 16), b’tali mod li dawn il-kapijiet tat-talbiet għandhom jitwarrbu bħala inammissibbli.
119
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha jirriżulta li l-appell għandu jiġi miċħud fl-intier tiegħu bħala parzjalment inammissibbli, parzjalment ineffettiv, u parzjalment infondat.
Fuq l-ispejjeż
120
Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ikun infondat jew meta l-appell ikun fondat u l-Qorti tal-Ġustizzja taqta’ l-kawża definittivament hija stess, hija għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.
121
Skont l-Artikolu 138(1) tal-istess Regoli, applikabbli għall-proċedura ta’ appell skont l-Artikolu 184(1), il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż jekk dawn ikunu ġew mitluba.
122
Peress li Orange tilfet fl-aggravji tagħha, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati kemm l-ispejjeż tagħha kif ukoll dawk tal-Kummissjoni, skont it-talbiet tal-Kummissjoni.
123
Skont l-Artikolu 184(4) tar-Regoli tal-Proċedura, meta intervenjent fl-ewwel istanza ma jkunx ippreżenta l-appell huwa stess, dan l-intervenjent jista’ jiġi kkundannat għall-ispejjeż tal-proċedura fl-appell biss jekk ikun ipparteċipa fil-fażi bil-miktub jew orali tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Meta tali intervenjent jipparteċipa fil-proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi li l-intervenjent għandu jbati l-ispejjeż tiegħu.
124
Peress li l-PIIT ipparteċipat fil-fażi bil-miktub tal-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u l-ECTA pparteċipat fil-fażi bil-miktub u fil-fażi orali ta’ din il-proċedura, hemm lok li jiġi deċiż, fiċ-ċirkustanzi tal-każ, li kull waħda mill-partijiet intervenjenti fl-ewwel istanza għandha tbati l-ispejjeż tagħha.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
1)
L-appell huwa miċħud.
2)
Orange Polska SA hija kkundannata għall-ispejjeż tagħha kif ukoll għal dawk esposti mill-Kummissjoni Ewropea.
3)
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji u l-European Competitive Telecommunications Association AISBL (ECTA) għandhom ibatu l-ispejjeż proprji tagħhom.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
Full & Egal Universal Law Academy