SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
20 ta’ Lulju 2017 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Dritt tal-kumpanniji – Direttiva 2004/25/KE – Offerti pubbliċi ta’ xiri – It-tieni sub-paragrafu tal-Artikolu 5(4) – Possibbiltà ta’ tibdil fil-prezz tal-offerta f’ċirkustanzi u skont kriterji ddeterminati b’mod ċar – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-possibbiltà għall-awtorità superviżorja li żżid il-prezz ta’ offerta pubblika ta’ xiri f’każ ta’ kollużjoni bejn l-offerent jew il-persuni li jaħdmu flimkien miegħu u wieħed jew iktar mill-bejjiegħa”
Fil-Kawża C‑206/16,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Consiglio di Stato (kunsill tal-istat, l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tal-10 ta’ Novembru 2015, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-13 ta’ April 2016, fil-proċedura
Marco Tronchetti Provera SpA
Antares European Fund Limited,
Antares European Fund II Limited,
Antares European Fund LP,
Luca Orsini Baroni,
UniCredit SpA,
Camfin SpA
vs
Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (Consob),
fil-preżenza ta’:
Camfin SpA,
Generali Assicurazioni Generali SpA,
Antares European Fund Limited,
Antares European Fund II Limited,
Antares European Fund LP,
Luca Orsini Baroni,
Marco Tronchetti Provera & C. SpA,
UniCredit SpA,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn L. Bay Larsen, President tal-Awla, M. Vilaras (Relatur), J. Malenovský, M. Safjan u D. Šváby, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: N. Wahl,
Reġistratur: R. Schiano, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-1 ta’ Frar 2017,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
–
għal Camfin SpA, minn A. Zoppini, G. M. Roberti u I. Perego, avvocati,
–
għall-Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (Consob), minn G. Randisi, S. Lopatriello, S. Providenti u A. Atripaldi, avukati,
–
għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn P. Gentili u S. Fiorentino, avvocati dello Stato,
–
għall-Kummissjoni Ewropea, minn V. Di Bucci u H. Støvlbæk, bħala aġenti,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-15 ta’ Marzu 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2004/25/KE tal-21 ta’ April 2004, fuq offerti ta’ xiri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 2, p. 20).
2
Din it-talba qed tiġi ppreżentata fil-kuntest ta’ erba’ kawżi bejn diversi kumpanniji kummerċjali Taljani u l-Commissione Nazionale per le Società e la Borsa (Consob) (kummissjoni nazzjonali għall-kumpanniji u l-borża, l-Italja), dwar il-legalità ta’ deċiżjoni ta’ din tal-aħħar li tibdel ’il fuq il-prezz ta’ offerta pubblika ta’ xiri (iktar ’il quddiem l-OPA).
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
3
Skont il-premessi 1 sa 3 u 9 tad-Direttiva 2004/25:
“(1)
Skond Artikolu [50](2)(g), tat-[Trattat FUE], li [fl-Unjoni Ewropea], hija neċessarja l-kordinazzjoni ta’ ċerti salvagwardji li, għall-protezzjoni ta’ l-interessi tal-membri u oħrajn, l-Istati Membri jirrikjedu mill-kumpanniji mħarsa bil-liġi ta’ xi Stat Membru, li s-sigurtajiet tiegħu ikunu aċċettati f’suq regolat ta’ Stat Membru, bil-ħsieb li jagħmlu dawn is-salvagwardji l-istess madwar il-Komunità.
(2)
Hija neċessarja l-protezzjoni ta’ l-interessi tad-detenturi tas-sigurtajiet tal-kumpanniji li huma mħarsa mil-liġi ta’ Stat Membru meta dawn il-kumpanniji jkunu suġġetti għall-offerti ta’ xiri jew għat-tibdil fil-kontroll u ta’ mill-inqas ftit mis-sigurtajiet tagħhom ikunu aċċettati għall-kummerċ fis-suq regolat ta’ xi Stat Membru.
(3)
Hija neċessarja li madwar [l-Unjoni], tinħoloq stampa ċara u trasparenti rigward materji legali li jkollhom jiġu solvuti f’każi ta’ offerti ta’ xiri u biex tiġi evitata d-distorsjoni fil-metodi ta’ ristrutturar korporattiv [fl-Unjoni] permezz ta’ differenzi arbitrarji fil-kulturi tat-tmexxija u tal-ġestjoni.
[…]
(9)
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jipproteġu lid-detenturi tas-sigurtajiet, b’mod partikolari dawk b’assi f’minoranza, meta jinkiseb il-kontroll tal-kumpanniji tagħhom. L-Istati Membri għandhom jassiguraw din il-protezzjoni billi jobbligaw lill-persuna li tkun kisbet il-kontroll ta’ xi kumpannija biex tagħmel offerta lid-detenturi kollha tas-sigurtajiet tal-kumpannija għall-assi kollha tagħhom bi prezz raġonevoli skond id-definizzjoni komuni. L-Istati Membri għandhom ikunu liberi biex jistabbilixxu strumenti oħra għall-protezzjoni ta’ l-interessi tad-detenturi tas-sigurtajiet, bħal ma huma l-obbligu li ssir offerta parzjali fejn dak li jagħmel l-offerta ma jakkwistax il-kontroll tal-kumpannija u l-obbligu li tiġi żvelata l-offerta fl-istess żmien meta jittieħed il-kontroll tal-kumpannija.”
4
L-Artikolu 3 ta’ din id-direttiva, intitolat “Prinċipji ġenerali”, jipprevedi:
“1. Għall-iskop li tiġi implimentata din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-prinċipji li ġejjin jiġu mħarsa:
a)
id-detenturi kollha tas-sigurtajiet tal-kumpannija li qed tirċievi l-offerta ta’ l-istess klassi għandhom jiġu trattati b’mod ugwali; aktar minn hekk jekk persuna tikseb il-kontroll ta’ kumpannija, id-detenturi l-oħra tas-sigurtajiet għadhom jiġu protetti;
b)
lid-detenturi tas-sigurtajiet tal-kumpannija li qed tirċievi l-offerta għandu jkollhom żmien u informazzjoni biżżejjed biex ikunu kapaċi jieħdu deċiżjoni li tkun informata tajjeb fuq l-offerta; fejn jagħtu pariri lid-detenturi tas-sigurtajiet, il-bord tal-kumpannija li qed tirċievi l-offerta għandu jagħti l-opinjonijiet tiegħu fuq l-effetti ta’ l-implimentazzjoni ta’ l-offerta fuq ix-xogħol, il-kondizzjonijiet tax-xogħol u l-postijiet ta’ negozju tal-kumpannija;
ċ)
il-bord tal-kumpannija li qed tirċievi l-offerta għandu jaħdem fl-interessi tal-kumpannija fl-intier tagħha u m’għandux iċaħħad lid-detenturi tas-sigurtajiet tal-kumpannija milli jkollhom l-opportunità jiddeċiedu fuq il-merti ta’ din l-offerta;
d)
m’għandhomx jinħolqu swieq foloz fis-sigurtajiet tal-kumpanija li qed tirċievi l-offerta, tal-kumpanija li qed tagħmel l-offerta jew ta’ kwalunkwe kumpanija milquta mill-offerta fejn żieda jew roħs tal-prezzijiet tas-sigurtajiet isiru foloz u l-funzjonijiet normali tas-swieq jiġu mfixkla;
e)
min qed jagħmel l-offerta għandu jiddikjara l-offerta tiegħu biss wara li jkun aċċertat li hu jkun jista’ jaderixxi bis-sħiħ kwalunkwe konsiderazzjoni ta’ flus kontanti, jekk din tiġi offruta, u wara li jittieħdu l-miżuri kollha raġonevoli biex tiġi aċċertata l-implimentazzjoni ta’ kull tip ieħor ta’ konsiderazzjoni;
f)
kumpanija li qed tirċievi l-offerta m’għandiex tiġi mfixkla minn offerta fit-twettieq tax-xogħolijiet tagħha għal żmien itwal milli jkun raġonevoli.
2. Bl-iskop li tiġi aċċertata l-konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-paragrafu 1, l-Istati Membri:
a)
għandhom jassiguraw li l-ħtiġiet minimi kif stabbiliti f’din id-Direttiva jiġu osservati;
b)
jistgħu jistabbilixxu kondizzjonijiet addizzjonali u disposizzjonijiet aktar stretti minn dawk ta’ din id-Direttiva għall-kontroll ta’ l-offerti.”
5
L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2004/25 intitolat “Il-protezzjoni ta’ l-azzjonisti f’minoranza, l-offerta obbligatorja u l-prezz raġonevoli”, jipprovdi fil-paragrafi 1, u 4 tiegħu:
“1. Fejn persuna naturali jew legali, bħala riżultat ta’ l-akkwist tagħha jew ta’ l-akkwist tal-persuni li qed jaħdmu magħha, iżżomm sigurtajiet tal-kumpannija kif imsemmija fl-Artikolu 1(1) li, b’żieda ma’ l-assi eżistenti ta’ dawk is-sigurtajiet tagħha u l-assi ta’ dawk is-sigurtajiet tal-persuni li qed jaħdmu magħha, b’mod dirett jew indirett, jagħtuha l-persentaġġ speċifiku tad-drittijiet tal-vot f’dik il-kumpannija, li jagħtuha l-kontroll ta’ dik il-kumpannija, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li persuni bħal dawn ikunu meħtieġa jagħmlu offerta bħala mezz ta’ protezzjoni għall-azzjonisti f’minoranza ta’ dik il-kumpannija. Offerta bħal din għandha tiġi indirizzata fl-aktar opportunità kmieni lid-detenturi kollha ta’ dawk is-sigurtajiet għall-assi kollha tagħhom bi prezz raġonevoli kif stabbilit fil-paragrafu 4.
2. Fejn il-kontroll ikun inkiseb wara offerta volontarja magħmula skond din id-Direttiva lid-detenturi tas-sigurtajiet għall-assi kollha tagħhom, l-obbligu stabbilit fil-paragrafu 1 biex tinħareġ offerta m’għandux jibqa’ jgħodd.
3. Il-persentaġġ tad-drittijiet tal-vot li jagħti kontroll għall-għanijiet tal-paragrafu 1 u l-metodu tal-kalkolazzjoni tiegħu għandu jiġi stabbilit permezz tar-regoli ta’ l-Istat Membru fejn il-kumpannija jkollha l-uffiċċju tagħha irreġistrat.
4. L-għola prezz imħallas għall-istess sigurtajiet minn min qed jagħmel l-offerta, jew mill-persuni li qed jaħdmu flimkien magħha, f’perjodu li għandu jiġi stabbilit mill-Istati Membri, ta’ mhux inqas minn sitt xhur u mhux aktar minn 12-il xahar qabel ma l-offerta msemmija fil-paragrafu 1 tibda titqies bħala l-prezz raġonevoli. Jekk, wara li l-offerta tkun saret pubblika u qabel ma l-offerta tingħalaq għall-aċċettazzjoni, dak li qed jagħmel l-offerta jew kwalunkwe persuna li taħdem flimkien miegħu jixtru sigurtajiet bi prezz għola mill-prezz ta’ l-offerta, dak li qed jagħmel l-offerta għandu jgħolli l-offerta tiegħu biex ma tkunx anqas mill-għola prezz imħallas għas-sigurtajiet miksuba b’dan il-mod.
Jekk jiġu rispettati l-prinċipji ġenerali stabbiliti fl-Artikolu 3(1), l-Istati Membri jistgħu jawtorizzaw lill-awtoritajiet superviżorji tagħhom biex jemendaw il-prezz imsemmi fl-ewwel subparagrafu fiċ-ċirkostanzi u skond il-kriterji li huma determinati b’mod ċar. Għal dak il-għan, huma jistgħu jagħmlu lista taċ-ċirkostanzi li fihom l-għola prezz jista’ jiġi rranġat ’il fuq jew ’l isfel, per eżempju fejn l-għola prezz ikun stabbilit permezz ta’ ftehim bejn dak li jbiegħ u dak li jixtri, fejn il-prezzijiet tas-suq tas-sigurtajiet imsemmija jiġu manipulati, fejn il-prezzijiet tas-suq in ġenerali jew ċerti prezzijiet tas-suq ikunu partikolarment milquta minn ċirkostanzi eċċezzjonali jew biex tiġi mgħejjuna ditta li tkun f’diffikultà. Huma jistgħu jiddeterminaw ukoll il-kriterji li jiġu applikati f’dawn il-każi, per eżempju il-medja tal-valur tas-suq f’perjodu partikolari, il-valur maqsum ta’ kumpannija jew kriterji oħra ta’ valutazzjoni li ġeneralment jintużaw fl-analiżi finanzjarja.
Kull deċiżjoni ta’ awtorità superviżorja għall-irranġar tal-prezz raġonevoli għandha tiġi verifikata u mressqa għall-pubbliku.”
Id-dritt nazzjonali
6
L-Artikolu 106 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 58 - Testo unico delle disposizioni in materia di intermediazione finanziaria, ai sensi degli articoli 8 e 21 della legge 6 febbraio 1996, n. 52 (Digriet Leġiżlattiv Nru 58 - li jikkonsolida d-dispożizzjonijiet kollha fil-qasam tal-intermedjazzjoni finanzjarja skont it-tifsira tal-Artikoli 8 u 21 tal-Liġi Nru 52 tas-6 ta’ Frar 1996), tal-24 ta’ Frar 1998 (Suppliment Ordinarju għall-GURI Nru 71 tas-26 ta’ Marzu 1998), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem it-“TUF”), intitolat “Offerta pubblika ta’ xiri tal-azzjonijiet kollha”, jipprevedi:
“1. Kull persuna li, wara xiri, jkollha sehem ikbar minn tletin fil-mija, tniedi offerta pubblika ta’ xiri indirizzata lejn id-detenturi ta’ sigurtajiet fir-rigward tat-titoli kollha tagħhom aċċettati għan-negozju f’suq irregolat.
2. Għal kull waħda mill-kategoriji ta’ sigurtajiet, l-offerta mnedija f’terminu ta’ għoxrin jum għal prezz li jkun mhux inqas għall-prezz l-iktar għoli mħallas mill-offerent u l-persuni li jaħdmu flimkien miegħu, matul it-tnax-il xahar preċedenti għall-komunikazzjoni prevista fl-Artikolu 102, [l-ewwel paragrafu], għall-finijiet tax-xiri ta’ sigurtajiet tal-istess kategorija. Jekk ebda xiri bi ħlas ta’ sigurtajiet tal-istess kategorija ma jseħħ matul il-perijodu indikat, l-offerta titnieda għal din il-kategorija ta’ sigurtajiet, bi prezz li ma huwiex inqas għar-rata medja bbilanċjata tas-suq matul l-aħħar tnax-il xahar jew tal-perijodu inqas disponibbli.
[…]
3. Il-Consob għandha tirregola permezz ta’ ordni każijiet fejn:
a)
is-sehem imsemmi [fl-ewwel paragrafu] jinkiseb permezz tax-xiri tal-ishma fil-kumpanniji li l-kapital tagħhom huwa fil-maġġoranza tiegħu kkostitwit minn sigurtajiet maħruġa minn kumpannija oħra, konformement mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 105(1);
b)
l-obbligu tal-offerta jirriżulta minn xiri għola minn 5 % minn dawk li jżommu diġà s-sehem imsemmi fil-paragrafu (1), mingħajr iż-żamma tal-maġġoranza tad-drittijiet ta’ vot fl-assemblea ordinarja;
ċ)
l-offerta, wara l-adozzjoni ta’ deċiżjoni motivata tal-Consob, titnieda b’prezz inqas għall-prezz l-iktar għoli diġà mħallas, billi tistabilixxi l-kriterji għad-determinazzjoni tal-imsemmi prezz u bil-kundizzjoni li tiġi sodisfatta waħda minn dawn is-sitwazzjonijiet segwenti:
1)
il-prezzijiet tas-suq kienu ġew influwenzati minn avvenimenti straordinarji, jew meta jkun hemm raġunijiet tajba li jagħtu wieħed x’jaħseb li kienu suġġetti għal manipulazzjoni;
2)
l-ogħla prezz imħallas mill-offerent jew il-persuni li qed jaħdmu flimkien miegħu matul il-perijodu msemmi fil-paragrafu 2 jikkorrispondi għall-prezz ta’ operazzjonijiet ta’ xiri/bejgħ fuq is-sigurtajiet li jkunu s-suġġett tal-offerta, imwettqa għall-kundizzjonijiet tas-suq u fil-kuntest tal-operat ordinarju tan-negozju karatteristiku tiegħu jew jikkorrispondi għall-prezz tal-operazzjonijiet ta’ xiri/bejgħ li kienu jibbenefikaw minn waħda mill-eżenzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 5;
d)
l-offerta, wara l-adozzjoni ta’ deċiżjoni motivata tal-Consob, titnieda bi prezz ikbar mill-ogħla wieħed imħallas, sakemm dan ikun meħtieġ sabiex jiġu protetti l-investituri u mill-inqas waħda miċ-ċirkustanzi li ġejjin tkun sodisfatta:
1)
l-offerent u l-persuni li jaħdmu flimkien miegħu ikunu stabbilew prezz bil-għan tax-xiri ta’ sigurtajiet f’ammont għola għal dak imħallas għax-xiri ta’ sigurtajiet tal-istess kategorija;
2)
kien hemm kollużjoni bejn l-offerent jew il-persuni li qed jaħdmu flimkien miegħu u bejjiegħ wieħed jew iktar;
3)
[…]
4)
meta jkun hemm lok ta’ suspett li l-prezzijiet tas-suq kienu suġġetti għal manipulazzjoni.
3-a. Inkunsiderazzjoni tal-karatteristiċi tal-istrumenti finanzjarji maħruġa, il-Consob, tista’ tistabilixxi, permezz ta’ regoli, iċ-ċirkustanzi li fihom l-obbligu ta’ offerta jirriżulta minn xiri li jinvolvi ż-żamma konġunta ta’ sigurtajiet u ta’ strumenti finanzjarji li jagħtu dritt ta’ vot fuq it-temi msemmija fl-Artikolu 105, sa fejn ikun possibbli li tingħata setgħa sħiħa ta’ vot ekwivalenti għal dik li għandu kull min għandu s-sehem indikat fil-paragrafu 1.
3-b. Il-miżuri previsti (ċ) u (d) tal-paragrafu 3 huma ppubblikati skont il-modalitajiet indikati fir-regolament imsemmi fir-raba’ subparagrafu ta l-Artikolu 103(f).
[…]”
7
Permezz ta’ Deċiżjoni tal-14 ta’ Mejju 1999, Consob adottat ir-Regolamento di attuazione del decreto legislativo 24 febbraio 1998, n. 58, concernente la disciplina degli emittenti (Ordni ta’ Implementazzjoni tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 58 tal-24 ta’ Frar 1998 li jistabbilixxi regoli applikabbli għal min jirċievi l-offerta), li ġiet emendata diversi drabi sussegwentement (iktar ‘il quddiem ir-“regoli applikabbli għal min jirċievi l-offerta”). L-Artikolu 47g tagħha (“Żieda fil-prezz f’każ ta’ kollużjoni”) jipprevedi:
“Il-prezz tal-offerta għandu jiġi aġġustat ‘il fuq mill-Consob, skont l-Artikolu 106(3)(d)(2), tad-[Digriet Leġiżlattiv Nru 58/1998], fejn il-kollużjoni stabbilita bejn l-offerent u l-persuni li jaħdmu flimkien miegħu u bejjiegħ wieħed jew iktar minn wieħed tagħti lok għall-ħlas ta’ ammont ikbar minn dak iddikjarat mill-offerent. F’dak il-każ il-prezz tal-offerta għandu jkun ekwivalenti għal dak li huwa stabbilit.”
Il-kawżi prinċipali u d-domanda preliminari
8
Marco Tronchetti Provera & C. SpA (iktar ’il quddiem “MTP”) stabbilixxa permezz ta’ kumpanniji intermedjarji, Lauro Sessantuno SpA (iktar ’il quddiem “Lauro 61”) bil-għan li jikseb il-maġġoranza tal-azzjonijiet ta’ Camfin SpA, holding tal-ishma li ma twettaqx direttament ebda attività industrijali, iżda tibbaża r-riżultati tagħha mill-impriżi li tagħhom għandha l-kapital. Fost dawn l-impriżi tidher Pirelli & C. SpA (iktar ‘il quddiem “Pirelli”), li tagħha Camfin żammet sa 26.19 % tal-ishma.
9
Fil-5 ta’ Ġunju 2013, Lauro 61 ikkomunikat lis-suq OPA għall-azzjonijiet ordinarji kollha f’Camfin bi prezz ta’ EUR 0.80 għal kull azzjoni, fir-rigward tal-prezz l-iktar għoli matul l-aħħar tnax-il xahar konformement mal-Artikolu 106(2) tat-TUF. L-OPA sar obbligatorju minħabba ż-żamma minn Lauro 61 ta’ sehem ta’ 60.99 % tal-kapital azzjonarju ta’ Camfin, wara x-xiri ta’ diversi ishma diretti ta’ azzjonisti oħra ta’ Camfin, fosthom Malacalza Investimenti Srl (iktar ’il quddiem “MCI”).
10
B’mod parallel għall-OPA, Lauro 61 informat lis-suq bix-xoljiment tal-ftehim eżistenti bejn MTP u MCI f’dak li jirrigwarda b’mod partikolari Camfin. Min-naħa tagħha, MCI ikkomunikat lis-suq li biegħet l-azzjonijiet tagħha f’din l-aħħar kumpannija u li wettqet operazzjoni distinta, jiġifieri x-xiri ta’ sehem ta’ 6.98 % tal-kapital azzjonarju ta’ Pirelli ma’ żewġ kumpanniji, li, ma’ Camfin u azzjonisti oħra importanti tagħha, huma firmatarji ta’ ftehim lock-up (iktar ’il quddiem il-“ftehim Pirelli”), peress li ċ-ċedenti kienu awtorizzati mill-ftehim sabiex jirrilaxxaw l-azzjonijiet ibblokkati kollha jew parti minnhom.
11
Fil-11 ta’ Ottubru 2013, l-OPA twettqet b’suċċess, billi Lauro 61 saret proprjetarja tal-kapital azzjonarju kollu ta’ Camfin.
12
Fil-frattemp, fit-12 ta’ Settembru 2013, il-Consob, mitluba mill-azzjonisti minoritarji ta’ Camfin, nediet proċedura ta’ żieda fil-prezz, abbażi b’mod partikolari tal-punt 2 tal-Artikolu 106(3)(d), tat-TUF u abbażi tal-Artikolu 47g tar-regoli applikabbli għal min jirċievi l-offerta.
13
Permezz tad-Deċiżjoni Nru 18662 tal-25 ta’ Settembru 2013 il-Consob ikkunsidrat li kien jeżisti, minn naħa, Lauro 61 u persuni oħra li kienu jaħdmu flimkien magħha, u, lill-oħra, MCI, kollużjoni li permezz tagħha MCI biegħet lil Lauro 61 azzjonijiet ta’ Camfin bil-prezz ta’ EUR 0.80 kull azzjoni u, korrispettivament, xtrat azzjonijiet ta’ Pirelli ma’ firmatarji tal-ftehim Pirelli bil-prezz ta’ EUR 7.80 kull azzjoni, prezz inqas għal dak li kien jirriżulta mill-valur tas-suq ta’ EUR 8 kull azzjoni. Fid-dawl tal-vantaġġ hekk miksub minn MCI, il-Consob ikkunsidrat li l-prezz ta’ azzjoni waħda ta’ Camfin għandha titla’ għal EUR 0.83 (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Nru 18662”).
14
It-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (qorti amministrattiva reġjonali ta’ Lazio, l-Italja) ġiet adita b’diversi rikorsi intiżi għall-annullament tad-Deċiżjoni Nru 18662. Fil-kuntest ta’ ċerti rikorsi, ġie sostnut li l-punt 2 tal-Artikolu 106(3)(d) tal-TUF u l-Artikolu 47g tar-regolament għal min jirċievi l-offerta ma kinux applikabbli, minħabba li kienu kuntrarji għall-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25.
15
It-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (qorti amministrattiva reġjonali ta’ Lazio) ċaħad dawn ir-rikorsi. Skont din il-qorti, il-konstatazzjoni tal-eżistenza ta’ ftehim ta’ kollużjoni tikkostitwixxi biss il-kundizzjoni ta’ fatt sabiex il-Consob teżerċita is-setgħa tagħha ta’ tibdil tal-prezz, li l-finalità tagħha hija esklużivament sabiex tistabilixxi sitwazzjoni ta’ ekwità li tipproteġi lill-azzjonisti minoritarji ta’ Camfin, billi tippermettilhom li jiksbu l-istess vantaġġ li jkun inkiseb mid-detentur ta’ sehem ta’ kontroll sinjifikattiv. Hija qieset ukoll li l-kundizzjonijiet sabiex issir domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja ma ġewx issodisfatti, peress li l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni ma toħloq l-ebda dubju fuq ir-risposta li għandha tingħata.
16
Fir-rigward tal-fondatezza tad-Deċiżjoni Nru 18662, din il-qorti kkunsidrat li ma huwiex neċessarju li l-Consob turi li l-aġir tal-partijiet kien volontarjament intiż li jevita l-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-OPA, iżda biss li huwa oġġettivament xieraq li jkun hemm dan l-effett minħabba l-għoti lil MCI ta’ korrispettiv iktar sinjifikattiv minn dak iddikjarat għall-finijiet tal-OPA, jiġifieri ix-xiri ta’ azzjonijiet ta’ Pirelli b’prezz imnaqqas. Fl-analiżi globali tal-interessi differenti tal-operaturi involuti, hija kkunsidrat li l-ftehim ma’ MCI kien jikkostitwixxi għan segwit mill-firmatarji tal-ftehim Pirelli li jwettqu l-operazzjoni ta’ xiri ta’ Camfin, iżda wkoll mill-firmatarji l-oħra kollha tal-ftehim, li kienu persuni oġġettivament ikkonċernati mill-konklużjoni ta’ ftehim globali bejn MTP u MCI.
17
Il-kumpanniji li ġew miċħuda fl-ewwel istanza appellaw mis-sentenzi li kienu jikkonċernawhom quddiem il-Consiglio di Stato (kunsill tal-istat, l-Italja).
18
Il-qorti tar-rinviju tfakkar l-ewwel nett ir-ratio legis tad-dispożizzjonijiet dwar id-determinazzjoni tal-prezz tal-OPA obbligatorju u tesponi l-kunsiderazzjonijiet prinċipali tas-sentenzi tal-ewwel istanza. Sussegwentement, hija tippreżenta s-sustanza tal-argumenti tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, skont liema l-eżistenza ta’ element volontarju tal-kollużjoni tal-parteċipanti fiha tagħti lill-awtorità superviżorja setgħa diskrezzjonali illimitata fl-evalwazzjoni tal-aġir tal-offerent u tal-bejjiegħ, kif ukoll tat-terzi li joperaw fis-suq. Skonthom, tali setgħa diskrezzjonali huwa inkompatibbli mar-rekwiżit ta’ sigurtà fid-definizzjoni ex ante tal-aġir rilevanti għall-finijiet taż-żieda tal-prezz tal-OPA.
19
Il-qorti tar-rinviju tirrileva li jeżistu, fost l-oqsma differenti tad-dritt Taljan, dispożizzjonijiet li jikklassifikaw ċertu aġir ta’ kollużjoni u li fihom dan il-kunċett għandu s-sens ta’ “ftehim klandestin u frawdolenti għad-detriment ta’ terzi, u li jevita d-dispożizzjonijiet statutorji obbligatorji”, li jippreżupponi l-eżistenza ta’ element volontarju intenzjonali tal-parteċipanti kollha fil-ftehim. Issa, jekk wieħed japplika dan il-kunċett, kif inhu, fil-qasam legali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, l-aggravji tal-appell ikollhom jintlaqgħu, peress li l-kumpanniji li ċedew l-ishma tagħhom f’Pirelli lil MCI huma estranji għal kull ftehim klandestin u frawdolenti.
20
Madankollu, il-qorti tar-rinviju rrilevat l-ispeċifiċità tal-qasam ġuridiku inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tinsab fin-natura regolatorja u mhux ripressiva tas-setgħa ta’ tibdil mogħtija lill-Consob u li tista’ tostakola traspożizzjoni pura u sempliċi, f’dan il-qasam ġuridiku, tat-tifsira tal-kunċett ta’ “kollużjoni” kif jeżisti fl-oqsma l-oħra tad-dritt Taljan. Hija tenfasizza wkoll li, fid-dritt tal-kompetizzjoni u tal-leġiżlazzjoni konnessa mas-swieq, il-kunċett ta’ “ftehim projbit” jista’ wkoll jiġi dedott mill-aġir apparentement awtonomu tal-operaturi fil-każ fejn dan l-aġir jwassal oġġettivament għall-effett projbit mil-liġi. Minn dan jirriżulta li, kif iddeċieda t-Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (qorti amministrattiva reġjonali ta’ Lazio), sabiex tiġi kkonstatata l-kollużjoni, ma huwiex neċessarju li l-awtorità turi li l-aġir tal-partijiet kellu bħala għan li jevita l-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-OPA.
21
Bħall-partijiet fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, madankollu, dwar il-punt jekk minħabba in-natura mhux speċifikata tiegħu, il-kunċett ta’ “kollużjoni”, kif sostnuta fit-TUF u r-regoli applikabbli għal min jirċievi l-offerta, huwiex f’kontradizzjoni mal-prinċipju ta’ ċertezza tal-kundizzjonijiet tas-setgħa ta’ tibdil tal-prezz tal-OPA mill-awtoritajiet nazzjonali, prevista fis-subparagrafu 2 tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25. Hija tinnota li l-operaturi tas-suq ta’ kumpannija elenkata ma jistgħux iwettqu evalwazzjoni minn qabel tal-aġir li għandu jiġi adottat qabel l-OPA, fatt li għandu bħala konsegwenza li l-aġir newtru u leċitu abbażi ta’ ta’ evalwazzjoni ex ante jista’ jiġi kklassifikat ex post, abbażi ta’ klassifikazzjoni mill-ġdid ibbażata esklużivament fuq l-effetti oġġettivi ta’ sitwazzjoni iktar kumplessa, mhux magħrufa mill-operaturi u mill-persuni involuti, ta’ aġir kollużorju li jiġġustifika żieda tal-prezz tal-OPA.
22
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:
“Leġizlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 106(3)(d), punt (2) tad-Digriet Leġiżlattiv tal-24 ta’ Frar 1998, Nru 58 (liġi kkonsolidata tad-dispożizzjonijiet fil-qasam ta’ intermedjazzjoni finanzjarja, fis-sens tal-Artikoli 8 u 21 tal-Liġi tas-6 ta’ Frar 1996, Nru 52) u l-emendi suċċessivi, u bħall-Artikolu 47g tad-deċiżjoni tal-Commissione Nazionale per le Società e la Borsa – Consob Nru. 11971, tal-14 ta’ Mejju 1999 (Regolament ta’ Applikazzjoni tad-Digriet Leġiżlattiv tal-24 ta’ Frar 1998, Nru 58, dwar ir-regolamentazzjoni tal-emittenti) u l-emendi suċċessivi, sa fejn dawn id-dispożizzjonijiet jippermettu lill-Consob iżżid il-prezz tal-offerta pubblika ta’ xiri, previst fl-Artikolu 106 imsemmi hawn fuq, meta tkun issodisfatta l-kundizzjoni li tgħid li ‘kien hemm kollużjoni bejn l-offerent u l-persuni li jaġixxu bi ftehim ma’ dan tal-aħħar u bejjiegħ wieħed jew iktar’, mingħajr ma tippreċiża l-aġir speċifiku li jikkostitwixxi dan il-kunċett ta’ kollużjoni, u għaldaqstant mingħajr ma tiddetermina b’mod ċar iċ-ċirkustanzi u l-kriterji li fil-preżenza tagħhom il-Consob hija awtorizzata żżid il-prezz tal-offerta pubblika ta’ xiri, tipprekludi l-applikazzjoni korretta tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-21 ta’ April 2004, fuq offerti ta’ xiri, fid-dawl tal-prinċipji ġenerali previsti mill-Artikolu 3(1) tal-istess direttiva, kif ukoll l-applikazzjoni korretta tal-prinċipji ġenerali tad-dritt Ewropew ta’ ċertezza legali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, ta’ proporzjonalità, ta’ raġonevolezza, ta’ trasparenza u ta’ nondiskriminazzjoni?”
Fuq id-domanda preliminari
23
Permezz tal-mistoqsija preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25, għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti lill-awtorità ta’ sorveljanza nazzjonali li żżid il-prezz tal-OPA f’każ ta’ kollużjoni, mingħajr ma tispeċifika l-aġir speċifiku li jikkaratterizza dan il-kunċett.
24
Kif jirriżulta mill-premessi 1 sa 3 u 9 tagħha, id-Direttiva 2004/25 għandha bħala għan li tipproteġi l-interessi tad-detenturi ta’ sigurtajiet ta’ kumpanniji li l-kontroll tagħhom ikun ittieħed minn persuna fiżika jew ġuridika u hija intiża, f’din il-perspettiva, li tiżgura ċ-ċarezza u t-trasparenza tar-regoli fil-qasam tal-OPA.
25
Għaldaqstant, konformement mal-Artikolu 1(1) tagħha, din id-direttiva tipprevedi miżuri ta’ koordinazzjoni tad-drittijiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-OPA ta’ sigurtajiet koperti bid-dritt ta’ wieħed minn dawn l-Istati, meta dawn is-sigurtajiet kollha jew parti minnhom ikunu aċċettati għall-kummerċ fis-suq irregolat.
26
L-Artikolu 3(1) tal-imsemmija direttiva tistabilixxi, billi tikklassifikahom bħala prinċipji ġenerali, il-prinċipji gwida li għandhom jiġu osservati fl-applikazzjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Ottubru 2009, Audiolux et, C-101/08, EU:C:2009:626, punt 51). Fost dawn il-prinċipji jidher dak il-prinċipju li, meta persuna tikseb il-kontroll ta’ kumpannija, id-detenturi tas-sigurtajiet l-oħra għandhom ikunu protetti.
27
Bil-għan li tiġi żgurata l-osservanza għall-imsemmija prinċipji, l-Artikolu 3(2)(a) u (b), tad-Direttiva 2004/25 jipprevedi li l-Istati Membri, minn naħa, jissorveljaw li r-rekwiżiti minimi stabbiliti minn din id-direttiva jiġu osservati u, min-naħa l-oħra, ikunu jistgħu jipprevedu kundizzjonijiet addizzjonali u dispożizzjonijiet iktar stretti minn dawk li huma previsti mill-imsemmija direttiva għall-irregolar tal-offerti.
28
Taħt it-titolu “Il-protezzjoni tal-azzjonisti f’minoranza, l-offerta obbligatorja u l-prezz raġonevoli”, l-Artikolu 5 ta’ din l-istess direttiva jipprevedi, li bil-għan li jipproteġi l-interessi tad-detenturi tas-sigurtajiet ta’ kumpanniji, huma imposti essenzjalment żewġ regoli fuq l-Istati Membri u oħra li jistgħu jagħżlu li japplikaw.
29
L-ewwel nett, l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2004/25 jistabbilixxi l-prinċipju tal-offerta obbligatorja ta’ xiri ta’ sehem ta’ kumpannija partikolari. Huwa jipprevedi li fejn persuna naturali jew legali, bħala riżultat tal-akkwist tagħha jew tal-akkwist minn persuni li qed jaħdmu magħha, iżżomm sigurtajiet tal-kumpannija li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, li b’żieda mal-ishma kollha tagħha u tal-persuni li qed jaħdmu flimkien magħha, iżommu diġà, b’mod dirett jew indirett, jagħtuha l-persentaġġ speċifiku tad-drittijiet tal-vot f’dik il-kumpannija, li jagħtuha l-kontroll ta’ dik il-kumpannija, l-Istati Membri għandhom jassiguraw li persuni bħal dawn ikunu meħtieġa jagħmlu offerta bħala mezz ta’ protezzjoni għall-azzjonisti f’minoranza ta’ dik il-kumpannija, din l-offerta għandha tkopri l-ishma kollha ta’ dawn l-azzjonisti prezz raġonevoli kif iddefinit fl-Artikolu 5(4) tal-imsemmija direttiva.
30
Wara, bil-għan ukoll li tiġi żgurata l-protezzjoni tal-azzjonisti minoritarji tal-kumpannija koperta mill-OPA, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 jikkunsidra, prinċipalment, bħala li huwa l-prezz raġonevoli il-prezz l-iktar għoli mħallas għall-istess sigurtajiet mill-offerent, jew mill-persuni li jaħdmu flimkien miegħu, matul perijodu determinat mill-Istati Membri, ta’ sitt xhur minimu sa tnax-il xahar massimu qabel l-offerta msemmija fl-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva.
31
Fl-aħħar nett, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 jipprevedi li, salv li jiġu osservati l-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 3(1), l-Istati Membri jistgħu jawtorizzaw lill-awtoritajiet superviżorji tagħhom imsemmija fl-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, sabiex ibiddlu l-prezz raġonevoli fiċ-ċirkustanzi u skont kriterji determinati. Għal dan il-għan, l-Istati Membri jistgħu, minn naħa, jikkompilaw lista ta’ ċirkustanzi li fihom dan il-prezz raġonevoli jista’ jiġi mibdul, ’il fuq jew ’l isfel, u, minn naħa l-oħra, jiddefinixxu l-kriterji li għandhom jintużaw f’dawn il-każijiet, billi jispeċifikaw li dawn iċ-ċirkustanzi u l-kriterji għandhom ikunu ddeterminati b’mod ċar. Eżempji ta’ dawn iċ-ċirkustanzi u ta’ dawn il-kriterji jissemmew fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tal-imsemmija direttiva.
32
Minn dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li, meta Stat Membru jkun iddeċieda li jawtorizza l-awtorità superviżorja sabiex tbiddel il-prezz raġonevoli, iddefinit fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25, bil-għan li jistabbilixxi l-prezz li bih għandha sseħħ l-OPA, din is-setgħa ta’ tibdil għandha tiġi eżerċitata fl-osservanza tal-prinċipji gwida msemmija fl-Artikoli 3(1) ta’ din id-direttiva.
33
F’dan ir-rigward, meta jiġu stabbiliti, konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tal-imsemmija direttiva, iċ-ċirkustanzi determinati li fihom l-imsemmija setgħa ta’ tibdil tista’ tiġi eżerċitata, l-Istat Membru għandu jieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-interessi tad-detenturi ta’ sigurtajiet tal-kumpannija li l-kontroll tagħha jkun ġie meħud minn persuna fiżika jew ġuridika, kif stabbilit fl-imsemmi Artikolu 3(1).
34
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandha tingħata r-risposta għad-domanda preliminari.
35
Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-portata tal-kwistjoni hija doppja. Minn naħa, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-punt ta’ jekk kunċett legali astratt li ma jirreferixxix għal aġir preċiżament identifikat jikkostitwixxix ċirkustanza determinata b’mod ċar fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25. Min-naħa l-oħra, hija tistaqsi dwar il-punt ta’ jekk iċ-ċirkustanza li dan l-istess kunċett ikopri tifsira differenti f’oqsma oħra tad-dritt nazzjonali mill-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistax ikollu effett fuq ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel kwistjoni.
36
F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali żżomm il-“Kollużjoni bejn l-offerent u l-persuni li jaħdmu flimkien miegħu u bejjiegħ wieħed jew iktar minn wieħed” bħala waħda miċ-ċirkustanzi determinati li fihom l-awtorità superviżorja tista’ tbiddel ’il fuq fil-prezz raġonevoli ta’ OPA.
37
Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 jagħti lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali sabiex jiġu ddefiniti ċ-ċirkustanzi li fihom l-awtoritajiet superviżorji tagħhom jistgħu jbiddlu l-prezz raġonevoli, bil-kundizzjoni, madankollu, li dawn iċ-ċirkustanzi jiġu ddeterminati b’mod ċar.
38
Din id-dispożizzjoni tindika li l-Istati Membri jistgħu jikkompilaw lista ta’ dawn iċ-ċirkustanzi u ssemmi, għal dan il-għan, diversi eżempji li jirreferu għal formulazzjonijiet ġenerali sabiex juru ċ-ċirkustanzi li jistgħu jiġġustifikaw bidla ’il fuq jew ’l isfel tal-prezz raġonevoli, bħalma huma ftehim bejn ix-xerrej u l-bejjiegħ, avvenimenti eċċezzjonali jew manipulazzjoni tal-prezz tas-sigurtajiet inkwistjoni.
39
F’dan il-kuntest, kif ġie rrilevat, essenzjalment, mill-Avukat Ġenerali fil-punti 52 u 53 tal-konklużjonijiet tiegħu, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 ma jistax jiġi interpretat bħala li jipprekludi li Stat Membru jirrikorri, fil-leġiżlazzjoni li jadotta sabiex jittrasponi din id-dispożizzjoni, għal kunċett legali astratt, bħalma hu, f’dan il-każ, it-terminu “kollużjoni”, bħala ċirkustanza determinata b’mod ċar fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.
40
Barra minn hekk, per se, ir-riferiment għal kunċett legali astratt ma jistax ifisser li r-regola nazzjonali li tinkludiha fiha hija daqstant ambigwa li tipprekludi li l-Istat Membru li jkun adottaha ma jkunx jista’ jqajjem b’ċertezza suffiċjenti dubji eventwali fuq il-portata u s-sens tal-imsemmija regola (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-14 ta’ April 2005, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, C-110/03, EU:C:2005:223, punt 31).
41
Ċertament, kemm l-osservanza tal-prinċipju ta’ ċertezza legali, kif ukoll il-ħtieġa li tiġi żgurata l‑applikazzjoni sħiħa tad-direttiva, fid-dritt u mhux biss fil-fatt, jeżiġu li l-Istat Membri kollha jirriproduċu r-rekwiżiti tad-direttiva inkwistjoni f’qafas legali ċar, preċiż u trasparenti li jipprevedi dispożizzjonijiet vinkolanti fil-qasam ikkonċernat minn din id-direttiva (sentenzi tas-16 ta’ Novembru 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Greċja, C-214/98, EU:C:2000:624, punt 23, u tal-14 ta’ Jannar 2010, Il-Kummissjoni vs Ir-Repubblika Ċeka, C-343/08, EU:C:2010:14, punt 40).
42
Madankollu, dawn ir-rekwiżiti ma jistgħux jinftiehmu bħala li jimponu li standard li juża l-kunċett ġuridiku astratt isemmi l-ipoteżijiet konkreti differenti li fihom dan il-kunċett jista’ jiġi applikat, sa fejn dawn l-ipoteżijiet ma jistgħux jiġu determinati minn qabel mil-leġiżlatur.
43
Għaldaqstant, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 ma jistax jiġi interpretat bħala li jimponi li Stat Membru, li, fil-leġiżlazzjoni li jadotta sabiex jittrasponi din id-dispożizzjoni, jipprevedi, bħal fil-kawża prinċipali, il-“kollużjoni bejn l-offerent u l-persuni li jaħdmu flimkien miegħu u bejjiegħ wieħed jew iktar minn wieħed” bħala li hija waħda miċ-ċirkustanzi determinati b’mod ċar fis-sens li l-imsemmija dispożizzjoni, li tispeċifika l-aġir speċifiku li jikkaratterizza tali kollużjoni.
44
Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-punt ta’ jekk it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) ta’ din id-direttiva jipprekludi li Stat Membru jirreferi, sabiex jiddefinixxi waħda miċ-ċirkustanzi li fihom il-prezz raġonevoli jista’ jinbidel, għall-kunċett ta’ “kollużjoni”, li jkopri, fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tifsira differenti minn dik li ġiet mogħtija lilu f’oqsma oħra tad-dritt nazzjonali.
45
Sa fejn din id-dispożizzjoni ssegwi l-għan ta’ protezzjoni tad-detenturi tas-sigurtajiet tal-kumpannija suġġetta għal OPA, u b’mod partikolari, l-azzjonisti minoritarji, stabbilit bid-Direttiva 2004/25 u rrilevat fil-punti 24 sa 33 ta’ din is-sentenza, meta Stat Membru jirreferi għal kunċett bħalma huwa dak ta’ kollużjoni sabiex jiddefinixxi waħda miċ-ċirkustanzi li fihom il-prezz raġonevoli jista’ jinbidel, iċ-ċirkustanza li dan il-kunċett ikopri sens differenti f’oqsma oħra tad-dritt nazzjonali ma jipprekludix li, meta użat fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-OPA, huwa jkun jista’ jiġi kkunsidrat bħala li jissodisfa r-rekwiżiti tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) ta’ din id-direttiva.
46
Minħabba f’hekk, sabiex jiġi sodisfatt ir-rekwiżit ta’ ċertezza legali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-interpretazzjoni li tingħata lil dan il-kunċett fil-qasam tal-OPA jista’ jiġi dedott b’mod suffiċjentement ċar, preċiż u prevedibbli mil-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, permezz ta’ metodi ta’ interpretazzjoni rikonoxxuti mid-dritt intern.
47
Hi l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk dan huwiex il-każ fir-rigward tal-kunċett ta’ “kollużjoni” fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali.
48
Mill-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti jirriżulta li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tad-Direttiva 2004/25 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti lill-awtorità superviżorja nazzjonali, li żżid il-prezz ta’ OPA f’każ ta’ kollużjoni mingħajr ma tispeċifika l-aġir speċifiku li jikkaratterizza dan il-kunċett, sakemm l-interpretazzjoni tal-imsemmi kunċett tista’ tiġi dedotta b’mod suffiċjentement ċar, preċiż prevedibbli minn din il-leġiżlazzjoni, permezz ta’ metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti mid-dritt intern.
Fuq l-ispejjeż
49
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
L-Artikolu 5(4) tad-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, Nru 2004/25/KE, tal-21 ta’ April 2004, fuq offerti ta’ xiri, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tippermetti lill-awtorità superviżorja nazzjonali, li żżid il-prezz ta’ OPA f’każ ta’ kollużjoni mingħajr ma tispeċifika l-aġir speċifiku li jikkaratterizza dan il-kunċett, sakemm l-interpretazzjoni tal-imsemmi kunċett tista’ tiġi dedotta b’mod suffiċjentement ċar, preċiż prevedibbli minn din il-leġiżlazzjoni, permezz ta’ metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti mid-dritt intern.
Firem
( *1 ) Lingwa tal-kawża: it-Taljan.