KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
KOKOTT
ippreżentati fil‑31 ta’ Mejju 2018 ( 1 )
Kawża C‑245/17
Pedro Viejobueno Ibáñez,
Emilia de la Vara González
vs
Consejería de Educación de Castilla-La Mancha
(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Castilla-La Mancha, Spanja))
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika soċjali – Xogħol għal żmien determinat – Ftehim qafas bejn CES, UNICE u CEEP fuq ix-xogħol għal żmien determinat – Prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni – Membri tal-persunal temporanju u uffiċjali permanenti fi ħdan it-tifsira tad-dritt Spanjol – Għalliema impjegati bħala membri tal-persunal temporanju – Terminazzjoni qabel iż-żmien meta jintemm il-perijodu ta’ tagħlim – Trattament differenti b’paragun ma’ ħaddiema għal żmien indeterminat paragunabbli – Raġuni oġġettiva għat-trattament differenti”
I. Introduzzjoni
1.
Fid-dawl tas-sitwazzjoni baġitarja li għadha diffiċli f’ħafna Stati Membri, l-amministrazzjoni pubblika wkoll ikollha tnaqqas l-ispejjeż tagħha. Sabiex jirreaġixxu għal dawn l-isfidi, l-għalliema għad-dispożizzjoni tad-dipartimenti tal-edukazzjoni fl-Istati Membri qegħdin jiġu kklassifikati bħala uffiċjali jew bħala impjegati b’mod permanenti inqas spiss u qegħdin jiġu impjegati għal żmien determinat b’mod iktar frekwenti. Xi Stati Membri diġà qegħdin jimpjegaw parti mill-għalliema esklużivament għall-perijodu li fih isir it-tagħlim u mhux għas-sena skolastika sħiħa ( 2 ).
2.
Fi Spanja, il-Liġi dwar il-Membri tal-Persunal għas-Servizz Pubbliku tipprevedi l-possibbiltà li, meta jkunu jeżistu raġunijiet ta’ neċessità u urġenza, jiġu rreklutati hekk imsejħin membri tal-persunal temporanju ( 3 ) minflok uffiċjali permanenti. Abbażi ta’ dan fi Spanja sa issa mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni ġew impjegati membri tal-persunal temporanju għall-perijodu ta’ sena skolastika sħiħa f’każ ta’ nuqqas ta’ għalliema.
3.
P. Viejobueno Ibáñez u E. de la Vara González, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ukoll kienu ġew maħtura fuq din il-bażi għall-perijodu tas-sena skolastika 2011/2012 mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni tal-komunità awtonoma ta’ Castilla-La Mancha. Madankollu, ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim jiġifieri meta bdew il-vaganzi tas-sajf, l-awtorità tal-iskola sostniet li n-neċessità u l-urġenza tal-impjieg tagħhom issa ma kinux għadhom jissussistu, u l-impjieg tat-tnejn li huma ġie tterminat b’effett immedjat.
4.
F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet adita bil-kwistjoni dwar jekk l-awtorità tal-iskola kompetenti hijiex qed tiddiskrimina kontra l-membri tal-persunal temporanju għal żmien determinat b’paragun mal-uffiċjali permanenti li huma impjegati għal żmien indeterminat, meta din ittemm qabel iż-żmien l-impjieg tagħhom hekk kif jispiċċa l-perijodu ta’ tagħlim. B’rabta ma’ dan tqum ukoll il-kwistjoni dwar jekk il-membri tal-persunal temporanju humiex żvantaġġati inkwantu tali minħabba ma jkunux għadhom jistgħu jużaw il-jiem ta’ leave tagħhom fil-forma ta’ jiem effettivi ta’ mistrieħ minħabba t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom meta jibdew il-vaganzi tas-sajf, iżda jingħataw biss kumpens finanzjarju proporzjonalment imnaqqas.
5.
Il-membri tal-persunal temporanju skont id-dritt Spanjol diġà kien is-suġġett ta’ diversi deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 4 ). Din il-proċedura mill-ġdid ser tagħti l-possibbiltà lill-Qorti tal-Ġustizzja li tkompli tikkonkretizza l-effetti tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni ta’ ħaddiema għal żmien determinat fuq din il-kategorija ta’ persunal għas-servizz pubbliku.
II. Il-kuntest ġuridiku
A. Id-dritt tal-Unjoni
6.
Id-dritt tal-Unjoni applikabbli għal din il-kawża huwa d-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE tat‑28 ta’ Ġunju 1999 dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u miċ-CEEP ( 5 ) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 1999/70”). Kif jindika l-Artikolu 1 tagħha, l-imsemmija direttiva hija intiża li timplimenta l-Ftehim qafas dwar xogħol għal żmien determinat (iktar ’il quddiem ukoll il-“Ftehim qafas”) li ġie konkluż fit‑18 ta’ Marzu 1999 bejn tliet organizzazzjonijiet interprofessjonali ġenerali (CES, UNICE u CEEP) u li jinsab anness mad-direttiva.
7.
Il-Ftehim qafas, inter alia, għandu l-għan li jtejjeb “il-kwalità ta’ xogħol ta’ terminu fiss billi [jiżgura] l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni […]” ( 6 ). Dan huwa bbażat fuq il-konstatazzjoni “li l-kuntratti għal żmien indefinit huma, u jibqgħu ikunu, il-forma ġenerali ta’ relazzjoni ta’impjieg bejn min jimpjega u l-ħaddiema” ( 7 ). Madankollu, fl-istess waqt, il-Ftehim qafas jirrikonoxxi li l-kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat “huma fattur ta’ l-impjieg f’ ċerti setturi, xogħlijiet u attivitajiet li jistgħu ikunu addattati kemm għal min jimpjega kif ukoll għall-ħaddiema” ( 8 ).
8.
Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim qafas, il-klawżola 2(1) tiegħu tispeċifika:
“Dan il-ftehim japplika għal ħaddiema għal terminu fiss li għandhom kuntratt ta’ impjieg jew relazzjoni ta’ impjieg kif definit fil-liġi, fil-ftehim kollettiv jew fil-prattika f’ kull Stat Membru.”
9.
Il-klawżola 3 tal-Ftehim qafas tinkludi d-“[d]efinizzjonijiet” li ġejjin:
“1.
Għall-iskop ta’ dan il-ftehim il-kliem ‘ħaddiem għal terminu fiss’ ifisru persuna li jkollha kuntratt jew relazzjoni ta’ l-impjieg dirett bejn min jimpjiega u ħaddiem meta l-aħħar tal-kuntratt jew tar-relazzjoni ta’ l-impjieg hu ddeterminat b’kondizzjonijiet oġġettivi bħal li jilħaq data speċifika, ilesti xogħol speċifiku, jew it-twettiq ta’ każ speċifiku.
2.
Għall-iskop ta’ dan il-ftehim, il-kliem ‘ħaddiem kumparabbli permanenti’ ifissru ħaddiem b’kuntratt jew relazzjoni ta’ impjieg għal żmien indefinit, fl-istess stabbiliment, irreklutati fl-istess xogħol jew xogħol/impjieg simili, wara li tingħata attenzjoni xierqa lill-kwalifiki/kapaċitajiet. […]”
10.
Il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas tinsab taħt it-titolu “Il-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni” u tipprovdi dan li ġej:
“Fejn għandhom x’jaqsmu l-kondizzjonijiet ta’ l-impjieg, ħaddiema għal terminu fiss m’għandhomx jiġu trattati b’mod inqas favorevoli minn ħaddiem kumparabbli permanenti biss minħabba li għandhom kuntratt jew relazzjoni għal terminu fiss sakemm trattament differenti ma jkunx ġustifikat fuq bażi oġġettiva.”
11.
Għandu jsir riferiment ukoll għall-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol ( 9 ) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva 2003/88”), li jinkludi d-dispożizzjoni li ġejja taħt it-titolu “Leave annwali”:
“1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa ħalli jassiguraw li kull ħaddiem ikun intitolat għal-leave annwali bil-ħlas ta’ mill-anqas erba’ ġimgħat b’konformità mal-kondizzjonijiet għall-intitolament għal, u l-għoti ta’, leave bħal dan stabbilit bil-leġislazzjoni nazzjonali u/jew bil-prattika.
2. Il-perjodu minimu ta’ leave annwali bil-ħlas ma jistax ikun mibdul b’pagament ta’ benefiċċji bħala kumpens, apparti minn meta r-relazzjoni ta’ l-impieg tkun ġiet itterminata.”
B. Id-dritt nazzjonali
12.
Il-Liġi Spanjola 7/2007 ( 10 ) (iktar ’il quddiem l-“EBEP”) tirregola l-istatus tal-persunal għas-servizz pubbliku fl-amministrazzjoni statali ġenerali tar-Renju ta’ Spanja u tal-komunitajiet awtonomi tal-pajjiż.
13.
Kif speċifikat fl-Artikolu 8 tal-EBEP hemm erba’ kategoriji ta’ persunal għas-servizz pubbliku: l-uffiċjali permanenti, il-membri tal-persunal temporanju, il-membri tal-persunal bil-kuntratt li jistgħu jiġu impjegati għal żmien determinat kif ukoll għal żmien indeterminat, u l-persunal awżiljarju.
14.
L-Artikolu 10 tal-EBEP jistabbilixxi:
“(1) Membri tal-persunal temporanju huma persuni li, għal raġunijiet ta’ neċessità u urġenza ġġustifikati espressament, jinħatru f’din il-kwalità sabiex jeżerċitaw funzjonijiet li suppost iwettquhom l-uffiċjali permanenti, f’każ li jseħħu s-sitwazzjonijiet li ġejjin:
a)
l-eżistenza ta’ pożizzjonijiet vakanti li ma jistgħux jiġu okkupati minn uffiċjali permanenti.
b)
is-sostituzzjoni temporanja tal-uffiċjali permanenti.
c)
it-twettiq ta’ programmi ta’ natura temporanja.
d)
l-eċċess jew il-kumulu ta’ xogħol, matul perijodu massimu ta’ sitt xhur, fuq perijodu ta’ tnax-il xahar.
[…]
(3) ir-relazzjoni tax-xogħol ta’ membri tal-persunal temporanju tintemm jekk ma tkunx għadha tissussisti r-raġuni għall-ħatra tagħhom, minbarra r-raġunijiet stabbiliti fl-Artikolu 63.
[…]
(5) Ir-regoli ġenerali li japplikaw għall-uffiċjali permanenti japplikaw għall-membri tal-persunal temporanju sa fejn huma adegwati għan-natura tal-istatus tagħhom.”
15.
L-Artikolu 63 tal-EBEP jirregola r-raġunijiet għat-telf tal-istatus ta’ uffiċjal.
16.
Il-Liġi 4/2011 tal‑10 ta’ Marzu 2011 dwar is-Servizz Pubbliku fil-Komunità Awtonoma ta’ Castilla-La Mancha ( 11 ) (iktar ’il quddiem il-“Liġi 4/2011”) essenzjalment qiegħda tadotta d-definizzjoni ta’ “membru tal-persunal temporanju” inkluża fl-Artikolu 10(1) tal-EBEP, filwaqt li espressament iżżid li dan għandu jaqdi “temporanjament” il-kompiti ta’ uffiċjal permanenti.
17.
L-Artikolu 9(1)(b) tal-Liġi 4/2011 jipprovdi li:
“1.
Ir-relazzjoni tax-xogħol ta’ membri tal-persunal temporanju tintemm minħabba r-raġunijiet li ġejjin:
[…]
b)
ma jibqgħux jissussistu r-raġunijiet tal-ħtieġa u tal-urġenza li fuqhom kienet tibbaża l-ħatra.
[…]”
18.
Il-ftehim tal‑10 ta’ Marzu 1994 konkluż bejn id-Direttorat Ġenerali tal-Persunal tal-Ministeru Spanjol għall-Edukazzjoni u x-Xjenza u s-sindakat ANPE ( 12 ), li japplika wkoll fil-komunità awtonoma ta’ Castilla-La Mancha, jipprevedi li membri tal-persunal temporanju li fit‑30 ta’ Ġunju ta’ sena partikolari jkunu ilhom jaħdmu mill-inqas ħames xhur u nofs mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni għandhom jibqgħu jaqdu l-kompiti tagħhom sal-bidu tas-sena skolastika l-ġdida u għalhekk għandhom jibqgħu jitħallsu matul ix-xhur tas-sajf.
19.
Id-dispożizzjoni addizzjonali 13 tal-Liġi 5/2012 tat‑12 ta’ Lulju 2012 dwar il-finanzi ġenerali tal-Gvern tal-Komunità ta’ Castilla-La Mancha għas-sena 2012 ( 13 ) tipprevedi li, fil-każ tat-terminazzjoni tal-impjieg tagħhom, il-ħaddiema għal żmien determinat għandhom jingħataw kumpens għal 22 jum ta’ leave li ma jkunux ħadu jekk fid-data tat-terminazzjoni jkunu ħadmu diġà 12‑il xahar. Fil-każ tal-ħatra fil-bidu tas-sena skolastika f’Settembru u ta’ terminazzjoni fi tmiem il-perijodu ta’ tagħlim f’Ġunju, dawn jitħallsu kumpens għall-jiem ta’ leave proporzjonalment korrispondenti.
20.
Skont l-Artikolu 50(1) tal-EBEP, id-dritt tal-uffiċjali permanenti għal leave annwali mħallas ikopri 22 jum tax-xogħol.
III. Il-fatti, il-proċedura fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
21.
P. Viejobueno Ibáñez u E. de la Vara González, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kienu impjegati bħala hekk imsejħin membri tal-persunal temporanju mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni tal-komunità awtonoma ta’ Castilla-La Mancha.
22.
B’deċiżjoni tad-Dirección General de Recursos Humanos y Programación Educativa (id-Direttorat Ġenerali tar-Riżorsi Umani u l-Programmi Edukattivi) kompetenti tal-Ministeru Spanjol għall-Edukazzjoni, il-Kultura u l-Isport tat‑13 ta’ Settembru 2011, iż-żewġ rikorrenti ġew assenjati pożizzjoni vakanti bħala għalliem tas-sekondarja u għalliema vokazzjonali fil-provinċji ta’ Toledo u ta’ Cuenca għas-sena skolastika 2011/2012. Skont l-informazzjoni tal-qorti tar-rinviju, is-sena skolastika 2011/2012 kienet tibda fil‑15 ta’ Settembru 2011 u tispiċċa fl‑14 ta’ Settembru 2012.
23.
Fid‑29 ta’ Ġunju 2012, l-aħħar jum tal-perijodu ta’ tagħlim qabel il-vaganzi tas-sajf, il-koordinaturi tal-edukazzjoni fil-provinċji ta’ Toledo u ta’ Cuenca ordnaw it-terminazzjoni tar-rikorrenti, b’effett minn dakinhar stess.
24.
Ir-rikorrenti inizjalment ippreżentaw oppożizzjoni u mbagħad rikors kontra din id-deċiżjoni, inter alia bit-talba li d-deċiżjoni tiġi annullata u li jiġi kkonstatat li r-rikorrenti għandhom dritt għal impjieg sal‑14 ta’ Settembru 2012 fil-pożizzjonijiet tax-xogħol allokati lilhom.
25.
Ir-rikors ġie miċħud fl-ewwel istanza. Bħala motivazzjoni, il-Juzgado de lo Contencioso-administrativo no2 Toledo ( 14 ) spjegat li ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim ma kinux għadhom jissussistu ir-raġunijiet tan-neċessità u l-urġenza li jiġġustifikaw il-ħatra tal-membri tal-persunal temporanju, fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 10(3) tal-EBEP u l-Artikolu 9 tal-Liġi 4/2011. Skont il-ġurisprudenza tal-qrati Spanjoli, il-membri tal-persunal temporanju ma għandhomx dritt li jiġu impjegati sa data speċifika fil-post tax-xogħol tagħhom, minħabba n-natura tal-impjieg tagħhom. Dan huwa saħansitra validu jekk fil-ħatra tagħhom tkun ġiet stabbilita data speċifika tat-terminazzjoni. Imma fil-każ tar-rikorrenti xorta waħda ma kinitx ġiet indikata data speċifika fl-att tar-reklutaġġ tagħhom, iżda sempliċement il-perijodu tas-sena skolastika 2011/2012.
26.
Ir-rikorrenti ressqu appelli kontra din id-deċiżjoni quddiem it-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Castilla-La Mancha, Spanja). Dawn qegħdin isostnu partikolarment li t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom malli ntemm il-perijodu ta’ tagħlim tikser il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, minħabba l-assenza ta’ ġustifikazzjoni oġġettiva għat-trattament differenti b’paragun ma’ għalliema li jkunu uffiċjali. Sostnew li trattament differenti jeżisti wkoll peress li minħabba t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom ġew imfixkla milli jagħmlu użu effettiv mil-leave annwali tagħhom u minflok ġew finanzjarjament ikkumpensati. Madankollu, skont id-Direttiva 2003/88, kumpens finanzjarju għal jiem ta’ leave għandu jkun eċċezzjoni.
27.
F’dan il-kuntest, it-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Castilla-La Mancha) issospendiet il-proċedura tagħha u b’digriet tad‑19 ta’ April 2017, li wasal għand il-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Mejju 2017, ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi segwenti għat-teħid ta’ deċiżjoni preliminari:
1)
It-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim tas-sena skolastika jista’ jitqies bħala raġuni oġġettiva li tiġġustifika trattament differenti tal-għalliema impjegati bħala aġenti temporanji msemmija iktar ’il fuq meta mqabbla ma’ għalliema uffiċjali?
2)
Il-fatt li l-għalliema impjegati bħala aġenti temporanji li l-impjieg tagħhom jiġi tterminat fi tmiem is-sena skolastika [il-perijodu ta’ tagħlim] ma jistgħux jibbenefikaw mill-jiem ta’ leave tagħhom fil-forma ta’ jiem effettivi ta’ mistrieħ, iżda jiġu biss ikkumpensati finanzjarjament għal dawn tal-aħħar, huwa kompatibbli mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni tal-għalliema impjegati bħala aġenti temporanji?
3)
Regola astratta bħad-dispożizzjoni addizzjonali tlettax tal-Liġi Nru 5/2012, tat‑12 ta’ Lulju 2012, dwar il-finanzi ġenerali tal-gvern tal-komunità ta’ Castilla la Mancha għas-sena 2012 (Ley 5/2012, de 12 de julio, de Presupuestos Generales de la Junta de Comunidades de Castilla la Mancha para 2012), li, fost affarijiet oħra, għal raġunijiet ta’ ekonomija baġitarja u ta’ osservanza tal-objettivi tad-defiċit, tissospendi l-applikazzjoni tal-ftehim, tal‑10 ta’ Marzu 1994, konkluż bejn il-ministeru tal-edukazzjoni u tax-xjenzi u s-sindikat ANPE (Acuerdo de 10 de marzo de 1994, suscrito entre el Ministerio de Educación y Ciencia y el Sindicato ANPE), ippubblikat b’deċiżjoni tal‑15 ta’ Marzu 1994 tad-direttorat ġenerali tal-persunal (Dirección General de Personal y Servicios) ([bulettin uffiċċjali tal-ministeru tal-edukazzjoni u tax-xjenzi] tat‑28 ta’ Marzu 1994), fir-rigward tal-[kumpens finanzjarju] għal-leave ta’ Lulju u ta’ Awwissu għas-sostituzzjonijiet ta’ iktar minn ħames xhur u nofs kif ukoll għall-kopertura tal-postijiet vakanti, u timponi kumpens favur l-għalliema mhux universitrarji impjegati bħala aġenti temporanji ekwivalenti għal 22 jum ta’ xogħol jekk dawn ikun ġew impjegati għal sena skolastika sħiħa jew għal numru ta’ jiem korrispondenti għall-perijodu li dawn ikunu ħadmu jekk dan tal-aħħar ikun inqas minn sena skolastika sħiħa, hija kompatibbli mal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni ta’ dawn l-aġenti, li jaqgħu taħt il-kunċett ta’ ħaddiema għal żmien determinat?
28.
Fil-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Consejería de Educación ta’ Castilla-La Mancha (iktar ’il quddiem il-“Consejería”), il-Gvern Spanjol u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. L-istess partijiet, kif ukoll P. Viejobueno Ibáñez, kienu rrappreżentati fis-seduta tal‑11 ta’ April 2018.
IV. L-analiżi ġuridika
29.
It-tliet domandi preliminari kollha kemm huma jirrigwardaw il-kwistjoni ta’ liġi dwar kif il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni ta’ ħaddiema għal żmien determinat jaffettwa s-sitwazzjoni tal-hekk imsejħin membri tal-persunal temporanju mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni, li jkunu nħatru għas-sena skolastika sħiħa iżda li l-impjieg tagħhom ikun ġie tterminat ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim, jiġifieri fl-aħħar ta’ Ġunju.
30.
L-ewwel domanda tirrigwarda l-ġustifikazzjoni tat-terminazzjoni qabel iż-żmien ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim, filwaqt li bit-tieni u bit-tielet domanda qegħdin jiġu indirizzati l-konsegwenzi għad-dritt tal-leave fir-rigward tal-membri tal-persunal temporanju. Għal din ir-raġuni ser inkun qed nittratta l-ewwel domanda separatament mit-tieni u t-tielet domanda.
A. Fuq il-leġittimità tat-terminazzjoni ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim (l-ewwel domanda preliminari)
31.
Bl-ewwel domanda l-qorti tar-rinviju essenzjalment tixtieq tkun taf jekk il-prassi Spanjola, fejn membri tal-persunal temporanju jkollhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom itterminata qabel iż-żmien ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim, wara li dawn ikunu ġew irreklutati għal sena skolastika sħiħa minħabba raġunijiet ta’ neċessità u ta’ urġenza, hijiex kompatibbli mal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas. F’dan ir-rigward il-qorti tar-rinviju tqajjem dubji dwar jekk it-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim jistax jikkostitwixxi raġuni oġġettiva għat-trattament differenti tal-membri tal-persunal temporanju b’paragun ma’ għalliema li jkunu uffiċjali.
1. Fuq l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda preliminari
32.
Ir-Renju ta’ Spanja huwa tal-fehma li l-ewwel domanda preliminari hija inammissibbli peress li skontu l-qorti tar-rinviju essenzjalment qiegħda tistaqsi jekk it-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim jistax jitqies bħala li r-raġuni għall-impjieg tal-membri tal-persunal temporanju fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 10(3) tal-EBEP ma għadhiex tissussisti. Għalhekk il-qorti tar-rinviju qiegħda titlob l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali, xi ħaġa li tinsab barra l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja.
33.
Insostenn tal-oġġezzjoni tiegħu, il-Gvern Spanjol jargumenta li prinċipalment id-dritt tal-Unjoni ma jikkontestax il-possibbiltà li anki kuntratti għal żmien determinat jintemmu qabel jintlaħaq it-tmiem previst tagħhom. Isostni wkoll li ma huwiex ikkontestat li l-fatt li r-raġunijiet ta’ neċessità u urġenza, li jiġġustifikaw l-impjieg, ma għadhomx jissussistu, jista’ jikkostitwixxi raġuni għal terminazzjoni qabel iż-żmien. Għalhekk l-uniku għan tad-domanda huwa li tiċċara jekk skont id-dritt nazzjonali t-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim jistax jitqies bħala li n-neċessità u l-urġenza ma għadhomx jissussistu.
34.
Din l-oġġezzjoni ma tistax tintlaqa’. Huwa minnu li skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex l-obbligu li tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt intern ( 15 ). Madankollu, id-domanda tal-qorti tar-rinviju tirreferi b’mod espliċitu għall-interpretazzjoni tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas. Anki jekk id-dritt tal-Unjoni per se ma jeskludix it-terminazzjoni qabel iż-żmien ta’ kuntratti għal żmien determinat, f’dan ir-rigward xorta waħda jrid jiġi ġġustifikat, abbażi ta’ raġunijiet oġġettivi, kull trattament differenti ta’ ħaddiema għal żmien determinat b’paragun ma’ ħaddiema għal żmien indeterminat ( 16 ). Id-dritt nazzjonali għandu jiġi interpretat fid-dawl ta’ dan il-prinċipju. Fil-proċedura għal deċiżjoni preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ u għandha tipprovdi informazzjoni rilevanti f’dan ir-rigward ( 17 ).
35.
Għaldaqstant, l-ewwel domanda preliminari hija ammissibbli.
2. Fuq ir-risposta għad-domanda preliminari
36.
Sussegwentement, għandu jitfakkar li l-Ftehim qafas għandu lok li japplika wkoll għall-kuntratti u għal relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien determinat konklużi mal-awtoritajiet jew entitajiet oħra tas-settur pubbliku ( 18 ). Konsegwentement, skont id-dritt Spanjol, il-membri tal-persunal temporanju wkoll għandhom jitqiesu bħala ħaddiema fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 3(1) tal-Ftehim qafas.
37.
L-impjieg tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali kien għal żmien determinat. Huwa minnu li fis-seduta ġie ċċarat li ċ-ċertifikati tal-impjieg tagħhom ma jindikawx data finali speċifika. Madankollu, il-partijiet kollha dehru tal-fehma li l-impjieg tal-membri tal-persunal temporanju kellu jintemm mhux iktar tard mill‑14 ta’ Settembru 2012. Fid-deċiżjoni tar-rinviju din id-data hija speċifikata wkoll bħala d-data li fiha tintemm is-sena skolastika 2011/2012 ( 19 ).
a) Ftuħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni
38.
Skont il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, ħaddiema għal żmien determinat ma għandhomx jiġu ttrattati b’mod inqas favorevoli, fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-impjieg tagħhom, minn ħaddiema għal żmien indeterminat paragunabbli biss minħabba li għandhom kuntratt ta’ xogħol għal żmien determinat. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, din id-dispożizzjoni hija inkundizzjonata u suffiċjentement preċiża inkwantu tali tista’ tiġi invokata direttament minn individwi quddiem il-qrati nazzjonali ( 20 ).
39.
Madankollu, il-Gvern Spanjol għandu dubji dwar kemm fil-każ preżenti jeżisti trattament differenti fir-rigward tal-“kundizzjonijiet tal-impjieg”. It-trattament differenti pjuttost huwa dovut għall-fatt li l-kuntratti tal-membri tal-persunal temporanju huma għal żmien determinat filwaqt li dawk tal-uffiċjali permanenti huma għal żmien indeterminat. Madankollu, it-tmiem previst ta’ kuntratt għal żmien determinat bħala tali ma jistax jeżiġi ġustifikazzjoni. Dan għaliex, fih innifsu, l-użu ta’ kuntratti għal żmien determinat proprju ma huwiex eskluż mill-Ftehim qafas. Għal din ir-raġuni l-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni ma għandhiex tapplika mill-bidu nett.
40.
Insostenn tal-oġġezzjoni tagħhom, il-Gvern Spanjol u l-Consejería fis-seduta essenzjalment argumentaw li (fi kwalunkwe każ) l-impjieg kien ristrett sa tmiem il-perijodu ta’ tagħlim, jiġifieri sal-aħħar ta’ Ġunju 2012: ir-riferiment għas-“sena skolastika 2011/2012” fiċ-ċertifikat tal-impjieg kellu jinftiehem b’tali mod li mill-bidu nett kien imfisser biss il-perijodu sa tmiem il-perijodu ta’ tagħlim. Jew inkella l-impjieg fil-verità kien limitat sa kemm ma jibqgħux jissussistu r-raġunijiet tan-neċessità u l-urġenza, li ġara meta ntemm il-perijodu ta’ tagħlim, u sa mhux iktar tard mill-bidu tas-sena skolastika l-ġdida.
41.
Għalhekk huwa determinanti jekk u sa fejn l-impjieg tal-membri tal-persunal temporanju fil-kawża prinċipali kien suġġett għal żmien determinat sa tmiem il-perijodu ta’ tagħlim.
42.
Il-kunċett ta’ “żmien determinat” fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 3(1) tal-Ftehim qafas għandu jiġi interpretat b’mod awtonomu skont id-dritt tal-Unjoni ( 21 ). Skont it-test tad-dispożizzjoni, il-fattur determinanti f’dan ir-rigward huwa li t-tmiem tar-relazzjoni ta’ xogħol jiġi ddeterminat b’kundizzjonijiet oġġettivi bħall-fatt li tintlaħaq data speċifika jew l-okkorrenza ta’ avveniment speċifiku.
43.
Fir-rigward tad-diffikultajiet eżistenti fil-każ preżenti sabiex jiġi ddeterminat b’mod ċar meta ma jkunux jissussistu n-“neċessità u l-urġenza”, din il-possibbiltà ta’ żmien determinat tqajjem dubji dwar kemm it-tmiem huwa qabelxejn iddeterminat minn kundizzjoni oġġettiva u l-okkorrenza ta’ avveniment speċifiku. Infatti, fis-seduta r-rappreżentant tal-Consejería kkonferma li proprju ma huwiex possibbli li jiġi ddeterminat bil-quddiem dak l-avveniment li fil-każ konkret għandu jwassal għat-terminazzjoni tal-impjieg. Għall-kuntrarju, jeżistu ċirkustanzi differenti li jistgħu jwasslu biex ir-raġuni tal-impjieg ma tkunx għadha tissussisti.
44.
Madankollu, iż-żmien determinat fi kwalunkwe każ huwa kkaratterizzat mill-fatt li r-relazzjoni tal-impjieg dejjem tintemm awtomatikament mal-okkorrenza tal-avveniment stabbilit ( 22 ). Minħabba l-għadd ta’ ċirkustanzi li jistgħu jwasslu biex in-neċessità u l-urġenza ma jkunux għadhom jissussistu, l-awtorità tal-iskola dejjem trid tieħu deċiżjoni individwali dwar it-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol. L-għajbien tan-“neċessità u l-urġenza”, għalhekk, sempliċement jikkostitwixxi raġuni speċjali għat-terminazzjoni, iżda l-ebda avveniment suġġett għal żmien determinat fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 3(1) tal-Ftehim qafas.
45.
F’dak li jirrigwarda l-possibbiltà ta’ żmien determinat sa ma jintemm il-perijodu ta’ tagħlim abbażi tas-sempliċi riferiment għas-“sena skolastika 2011/2012”, huwa esklużivament f’idejn il-qorti tar-rinviju li teżamina jekk kienx tassew imfisser biss il-perijodu ta’ tagħlim. F’każ li jiġi kkonstatat li l-impjieg kellu jintemm fit‑30 ta’ Ġunju 2012 mill-bidu nett, tkun tissussisti sitwazzjoni simili għal dik fil-kawżi Grupo Norte Facility u Montero Mateos. Kif diġà spjegajt fil-konklużjonijiet tiegħi fiż-żewġ kawżi msemmija, it-tmiem previst ta’ impjieg għal żmien determinat fih innifsu ma jikkostitwixxix diskriminazzjoni fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas ( 23 ).
46.
Id-deċiżjoni tar-rinviju, li hija l-unika bażi għad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 24 ), madankollu, tindika li s-sena skolastika 2011/2012 kienet tibda fil‑15 ta’ Settembru 2011 u tispiċċa fl‑14 ta’ Settembru 2012. Kif ġie kkonfermat fis-seduta mill-partijiet kollha, skont il-prassi eżistenti l-membri tal-persunal temporanju dejjem ġew impjegati għat-tul ta’ dan il-perijodu.
47.
Allura, abbażi ta’ dawn il-fatti ma hijiex ikkonċernata terminazzjoni prevista tar-relazzjoni ta’ xogħol għal żmien determinat iżda terminazzjoni qabel iż-żmien ( 25 ). Għalkemm, skont il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, bħala prinċipju ma hijiex eskluża terminazzjoni qabel iż-żmien, din trid tkun nondiskriminatorja ( 26 ).
48.
Huwa għal din ir-raġuni li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà ċċarat li interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “kundizzjonijiet tal-impjieg”, stabbilit fil-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, li ma tkoprix il-kundizzjonijiet ta’ xoljiment jew ta’ tkeċċija, twassal sabiex tnaqqas, għad-detriment tal-għan imfittex mill-imsemmija dispożizzjoni, il-portata tal-protezzjoni mogħtija lill-ħaddiema għal żmien determinat kontra d-diskriminazzjonijiet ( 27 ). Partikolarment, il-Qorti tal-Ġustizzja affermat l-eżistenza ta’ kundizzjoni tal-impjieg fir-rigward tal-perijodu ta’ notifika applikabbli ( 28 ). Għalhekk, l-istess irid japplika għar-raġunijiet ta’ xoljiment jew ta’ tkeċċija rilevanti hawnhekk.
49.
Għaldaqstant tapplika l-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni.
b) Il-paragunabbiltà ta’ membri tal-persunal temporanju u uffiċjali permanenti
50.
Konsegwentement, il-problema ċentrali li jonqos tiġi diskussa hija jekk l-għalliema li jkunu uffiċjali jistgħux jiġu kkunsidrati bħala “ħaddiem għal żmien indeterminat komparabbli” fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas. Dan għaliex, kif diġà jirriżulta mill-formulazzjoni tad-dispożizzjoni, id-dritt tal-Unjoni jipprojbixxi d-diskriminazzjoni ta’ ħaddiema għal żmien determinat meta pparagunati ma’ ħaddiema għal żmien indeterminat paragunabbli biss, iżda ma jipprovdi l-ebda ugwaljanza fit-trattament bejn ħaddiema għal żmien determinat u ħaddiema għal żmien indeterminat li ma humiex paragunabbli ma’ xulxin. Għaldaqstant, it-terminazzjoni ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim tista’ tikkostitwixxi biss diskriminazzjoni kontra ħaddiema temporanji fil-każ ta’ sitwazzjonijiet ta’ natura paragunabbli.
51.
Min-naħa l-oħra, kif ġie enfasizzat fis-seduta, huwa irrilevanti t-trattament differenti potenzjali bejn gruppi differenti ta’ ħaddiema għal żmien determinat ( 29 ). Għaldaqstant, is-suġġett tal-eżami ma jistax ikun jekk il-membri tal-persunal temporanju issa humiex qegħdin jiġu ttrattati b’mod differenti minħabba l-prassi emendata fl‑2012 b’paragun mal-membri tal-persunal temporanju li kienu jaħdmu mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni qabel is-sena skolastika 2011/2012 u li normalment kienu jżommu l-impjieg tagħhom sa ma tispiċċa s-sena skolastika f’Settembru.
52.
Madankollu, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali proprju qegħdin isostnu li ġew ittrattati b’mod differenti b’paragun ma’ uffiċjali permanenti, peress li r-relazzjoni ta’ impjieg tagħhom fil-preżent la tintemm ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim u lanqas ma tiġi sospiża għall-perijodu tal-vaganzi tas-sajf, filwaqt li l-membri tal-persunal temporanju jkollhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom itterminata malli jibdew il-vaganzi tas-sajf. Konsegwentement, il-kriterju determinanti huwa jekk il-membri tal-persunal temporanju u l-uffiċjali permanenti jinsabux f’sitwazzjoni paragunabbli.
53.
Id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “ħaddiem għal żmien indeterminat komparabbli” fil-klawżola 3(2) tal-Ftehim qafas hija l-punt tat-tluq tal-kunsiderazzjonijiet dwar in-natura paragunabbli bejn għalliema impjegati għal żmien determinat u ħaddiema għal żmien indeterminat, li għandhom isiru mill-qorti tar-rinviju ( 30 ). Skont il-ġurisprudenza, fid-dawl ta’ numru ta’ fatturi, bħan-natura tax-xogħol, il-kundizzjonijiet tat-taħriġ u l-kundizzjonijiet tax-xogħol għandu jiġi eżaminat jekk il-ħaddiema jagħmlux l-istess xogħol jew xogħol simili ( 31 ).
54.
Skont l-informazzjoni fid-digriet tar-rinviju, f’dan il-każ hemm ħafna li jissuġġerixxi li, fid-dawl tal-ħidma li għandhom iwettqu konkretament, partikolarment in-natura tax-xogħol tagħhom, il-kundizzjonijiet tat-taħriġ u l-kundizzjonijiet tax-xogħol, l-għalliema impjegati għal żmien determinat jinsabu fl-istess sitwazzjoni ta’ għalliema li jkunu uffiċjali. Skont id-dritt nazzjonali, il-membri tal-persunal temporanju huma partikolarment allokati lil dawk il-pożizzjonijiet li temporanjament ma jistgħux jiġu okkupati b’uffiċjali permanenti. Għalhekk jidher li l-membri tal-persunal temporanju qegħdin iwettqu l-istess natura ta’ xogħol taħt l-istess kundizzjonijiet, peress li kull darba qegħdin jissostitwixxu uffiċjal permanenti. Barra minn hekk huma meħtieġa wkoll l-istess taħriġ għall-eżerċizzju tal-professjoni tat-tagħlim kif ukoll is-suċċess fi proċedura tal-għażla.
55.
Madankollu, minn dawn il-kunsiderazzjonijiet ġenerali ma jsegwix li b’kollox il-membri tal-persunal temporanju u l-uffiċjali permanenti jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli minn kull aspett. Għall-kuntrarju, il-punt deċiżiv huwa li ż-żewġ kategoriji ta’ impjegati jinsabu wkoll u proprju f’sitwazzjoni paragunabbli fir-rigward tad-dispożizzjoni kontenzjuża, f’dan il-każ jiġifieri t-terminazzjoni qabel iż-żmien tar-relazzjoni ta’ xogħol fil-bidu tal-vaganzi tas-sajf ( 32 ).
56.
Fil-fatt huwa partikolarment minħabba t-terminazzjoni tal-impjieg qabel il-vaganzi tas-sajf li l-membri tal-persunal temporanju jistgħu ma jkunux paragunabbli mal-uffiċjali permanenti, peress li l-istatus tagħhom biss jipprevedi l-possibbiltà ta’ terminazzjoni qabel iż-żmien filwaqt li, minn ismu stess, l-impjieg tal-uffiċjali permanenti huwa wieħed indeterminat. Skont l-informazzjoni tagħha stess, kienet din iċ-ċirkustanza li fuqha bbażat il-qorti tar-rinviju fil-passat sabiex issostni l-leġittimità tat-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol ta’ membri tal-persunal temporanju ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim.
57.
Madankollu, l-eżistenza ta’ diskriminazzjoni ma tistax sempliċement tiġi miċħuda b’riferiment għal leġiżlazzjoni nazzjonali li proprju tistabbilixxi t-trattament different li huwa kontenzjuż ( 33 ). Barra minn hekk huwa raġunament ċirkolari li fil-każ ineżami l-paragunabbiltà taż-żewġ gruppi tiġi miċħuda b’riferiment għall-permanenza tal-impjieg tal-uffiċjali permanenti, jekk proprju qiegħda tiġi kkontestata l-legalità tat-terminazzjoni qabel iż-żmien tar-relazzjoni ta’ xogħol ta’ għalliema impjegati għal żmien determinat. Inkella, fir-rigward tat-terminazzjoni, il-paragunabbiltà ta’ ħaddiema temporanji u uffiċjali permanenti dejjem tkun eskluża, u ma tkunx taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim qafas. Madankollu, dan ikun imur kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li espliċitament tapplika l-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni, stabbilita fil-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, għal kundizzjonijiet ta’ terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol ( 34 ).
58.
Huma biss tali żvantaġġi li huma marbutin b’mod inerenti maż-żmien determinat li jirriflettu d-differenza (ammissibbli) bejn ħaddiema għal żmien determinat u dawk permanenti u għalhekk ma jirrappreżentawx diskriminazzjoni. Dan għaliex fir-rigward ta’ tali żvantaġġi l-ħaddiema temporanji u dawk permanenti ma humiex paragunabbli. Madankollu, għandha ssir distinzjoni bejn l-iżvantaġġi inerenti għaż-żmien determinat u żvantaġġi addizzjonali. Fil-każ preżenti t-terminazzjoni qabel iż-żmien ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim tolqot biss lill-membri tal-persunal temporanju għal żmien determinat. Din il-possibbiltà fid-dritt Spanjol ta’ terminazzjoni qabel iż-żmien bl-ebda mod ma hija ċirkustanza li prinċipalment hija inerenti għaż-żmien determinat ta’ impjieg, iżda hija trattament sfavorevoli addizzjonali tal-membri tal-persunal temporanju b’paragun mal-uffiċjali permanenti.
59.
Għall-inqas, għall-perijodu li jikkorrispondi għat-tul mistenni tiegħu, l-impjieg temporanju ma huwiex, bħala prinċipju, marbut ma’ iktar inċertezza fir-rigward tal-manteniment tiegħu. Konsegwentement, il-komparabbiltà mas-sitwazzjoni tal-uffiċjali permanenti hija partikolarment diġà eskluża għal din ir-raġuni. Għall-kuntrarju, kif diġà kelli l-opportunità nispjega f’konklużjonijiet oħra ( 35 ), l-eżistenza tar-relazzjoni ta’ xogħol ta’ ħaddiem għal żmien determinat ma timmeritax inqas protezzjoni, matul il-perijodu tal-kuntratt tiegħu, mill-eżistenza tar-relazzjoni ta’ xogħol ta’ uffiċjal permanenti. Huwa minnu li fil-każ preżenti d-dritt nazzjonali jipprevedi li l-membri tal-persunal temporanju jista’ jintemmilhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom qabel iż-żmien jekk ma jibqgħux jissussistu n-neċessità u l-urġenza. Madankollu, fid-dawl tat-tmiem annwali tal-perijodu ta’ tagħlim malli jibdew il-vaganzi tas-sajf, il-partijiet ikkonċernati proprju ma kellhomx għalfejn jistennew li din iċ-ċirkustanza ser tiġi kklassifikata mill-amministrazzjoni bħala waqfien tal-imsemmija neċessità u urġenza. Il-Kummissjoni wkoll enfasizzat bis-saħħa dan il-punt fis-seduta. Inkella r-relazzjoni ta’ impjieg mill-bidu nett setgħet tiġi limitata sa tmiem il-perijodu ta’ tagħlim.
60.
Konsegwentement, f’dak li jirrigwarda t-tkomplija tar-relazzjoni ta’ impjieg għall-perijodu sħiħ tas-sena skolastika 2011/2012, il-membri tal-persunal temporanju u l-uffiċjali permanenti jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas. Għall-inqas abbażi tal-prassi preċedenti, la l-uffiċjali permanenti u lanqas il-membri tal-persunal temporanju ma kellhom għalfejn jistennew, dment li l-affarijiet jimxu b’mod normali, li ser jintemmilhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom qabel tmiem is-sena skolastika. Kif il-Kummissjoni tenfasizza bir-raġun, il-qorti tar-rinviju, li fl-aħħar mill-aħħar waħedha hija kompetenti għal din il-konstatazzjoni, milli jidher ukoll tassumi paragunabbiltà tas-sitwazzjoni tal-membri tal-persunal temporanju u tal-uffiċjali permanenti.
61.
Konsegwentement, it-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tar-rikorrenti ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim 2011/2012 tikkostitwixxi trattament differenti, fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, li għandu jiġi ġġustifikat.
c) Il-ġustifikazzjoni tad-differenza fit-trattament
62.
Għaldaqstant, finalment jonqos li jiġi eżaminat jekk din id-differenza fit-trattament tistax tiġi ġġustifikata abbażi ta’ raġunijiet oġġettivi.
63.
Permezz tar-riferiment għal raġunijiet oġġettivi, kif inkluż inter alia fil-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas, l-imsieħba soċjali Ewropej, u fl-aħħar mill-aħħar anki l-leġiżlatur tal-Unjoni, qegħdin jesprimu l-kunċett fundamentali li relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien determinat ma jistgħux jintużaw minn persuni li jimpjegaw sabiex il-ħaddiema inkwistjoni ma jkollhomx aċċess għal drittijiet li huma rrikonoxxuti lill-ħaddiema għal żmien indeterminat paragunabbli ( 36 ).
64.
Fi kliem sempliċi, il-ġurisprudenza dwar il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas ( 37 ) tirrikonoxxi, bħala raġunijiet oġġettivi għal trattament differenti bejn ħaddiema għal żmien determinat u ħaddiema għal żmien indeterminat paragunabbli, kemm il-kompiti li għandhom jitwettqu mill-ħaddiema kif ukoll l-għanijiet soċjopolitiċi leġittimi tal-Istat Membru inkwistjoni. Barra minn hekk, anki jekk ikunu jissussistu raġunijiet oġġettivi, it-trattament differenti huwa ġustifikabbli biss jekk jorbot ma’ ċirkustanzi konkreti ddefiniti b’mod preċiż u sakemm jitħares il-prinċipju ta’ proporzjonalità.
65.
Skont dawn il-kriterji, it-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim ma jistax jikkostitwixxi raġuni oġġettiva għat-trattament sfavorevoli tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali.
66.
L-ewwel nett, in-natura tar-relazzjoni ta’ impjieg tal-membri tal-persunal temporanju ma tistax tiġġustifika t-trattament differenti tagħhom b’paragun ma’ għalliema li jkunu uffiċjali. Skont ġurisprudenza stabbilita, il-karattru temporanju tal-impjieg ma jistax ikun l-unika ġustifikazzjoni għal diskriminazzjoni ( 38 ).
67.
Huwa minnu li l-Gvern Spanjol u l-Consejería jenfasizzaw li minħabba l-istatus tagħhom il-membri tal-persunal temporanju jridu jistennew terminazzjoni qabel iż-żmien, peress li din hija prevista jekk ma tibqax tissussisti r-raġuni tal-impjieg. Madankollu ma kienx konkretament prevedibbli li t-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim ser jiġi kklassifikat bħala li r-raġuni tal-impjieg ma għadhiex tissussisti. L-andament ta’ sena skolastika huwa kkaratterizzat minn perijodi ta’ tagħlim differenti u perijodi mingħajr lezzjonijiet: it-tmiem tal-perijodu ta’ tagħlim f’Ġunju kien ċert mill-bidu nett u saħansitra x’aktarx diġà kellu data speċifika. Jidhirli li huwa kontradittorju li dan il-proċess normali u kompletament prevedibbli jitqies bħala li r-raġuni tal-impjieg ma għadux jissussisti mingħajr ma jiżdiedu ċirkustanzi oħra. F’dak il-każ, l-impjieg mill-bidu nett kien ikollu jiġi limitat sal-bidu tal-vaganzi tas-sajf peress li konsegwentement mill-bidu nett ma kienet teżisti l-ebda raġuni għal impjieg fil-perijodu mingħajr lezzjonijiet.
68.
Huwa mistenni li japplika mod ieħor jekk ikun hemm okkorrenza ta’ avveniment mhux prevedibbli, bħal pereżempju l-ftuħ ta’ skola privata fiż-żona ta’ qbid tal-istituzzjoni inkwistjoni u tnaqqis fil-bżonn ta’ għalliema minħabba t-tluq tal-istudenti, jew inkella l-irkupru sorprendenti ta’ kollega li jkun ilu bil-leave tal-mard għal żmien twil.
69.
It-tieni nett, il-bżonn imnaqqas jew mhux iktar eżistenti ta’ għalliema ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim jikkonċerna l-uffiċjali permanenti u l-membri tal-persunal temporanju bl-istess mod. Dan għaliex f’dak li jirrigwarda l-professjoni tat-tagħlim bħala tali, il-kompiti li huma ttrasferiti lill-membri tal-persunal temporanju jikkorrispondu ma’ dawk tal-uffiċjali permanenti ( 39 ). Skont l-informazzjoni tal-qorti tar-rinviju, anki fir-rigward tal-uffiċjali permanenti ma jeżistix l-obbligu ta’ attendenza matul il-vaganzi, u lanqas ma jridu jkunu disponibbli b’mod konkret għall-awtorità tal-iskola b’xi mod ieħor.
70.
Huwa minnu li fil-vaganzi tas-sajf l-uffiċjali permanenti possibbilment jaf ikollhom iwettqu preparamenti għas-sena skolastika li jmiss, xi ħaġa li l-membri tal-persunal temporanju ikollhom iwettqu biss jekk jinħatru għal sena skolastika oħra. Madankollu, iż-żewġ gruppi ta’ għalliema jridu jużaw il-waqfa tas-sajf għat-taħriġ ulterjuri tagħhom. Il-membri tal-persunal temporanju jistgħu jintużaw ukoll, l-istess bħall-uffiċjali permanenti, biex jieħdu ħsieb l-eżamijiet reparatorji. Fis-seduta ġie kkonfermat f’dan ir-rigward li l-organizzazzjoni tal-eżamijiet bl-ebda mod ma hija rriżervata għall-uffiċjali permanenti, iżda li din pjuttost tista’ titwettaq ukoll minn membri tal-persunal temporanju, partikolarment fil-perijodi qosra matul is-sena skolastika li fihom ma jsirux lezzjonijiet. Konsegwentement, trattament differenti ma jistax jiġi ġġustifikat bin-natura tal-kompiti aditi lill-ħaddiema żvantaġġati.
71.
It-tielet nett, it-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tal-għalliema impjegati għal żmien determinat ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim ma tistax tiġi ġġustifikata bis-sempliċi fatt li t-tkomplija prevista tal-impjieg tagħhom matul is-sajf tkun ta’ piż wisq kbir fuq il-finanzi pubbliċi.
72.
Mid-deċiżjoni tar-rinviju joħroġ li qabel is-sena skolastika 2011/2012 dawk il-membri tal-persunal temporanju maħtura għall-perijodu ta’ sena skolastika sħiħa kienu jibqgħu impjegati wkoll matul il-vaganzi tas-sajf. Madankollu, din il-prassi nbidlet fil-bidu tas-sena 2012 bil-għan li jiġu ffrankati fondi mill-baġit, u għal dan l-iskop ġiet adottata l-Liġi 5/2012 dwar il-Baġit, li tipprovdi għat-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol ta’ membri tal-persunal temporanju ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim u għar-remunerazzjoni proporzjonali ta’ jiem ta’ leave mhux meħuda. Għalhekk, fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, l-iffrankar ta’ fondi mill-baġit jikkostitwixxi l-għan veru tal-prassi mibdula. Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, kunsiderazzjonijiet purament baġitarji ma jistgħux fihom infushom iservu bħala ġustifikazzjoni għal diskriminazzjoni ( 40 ).
73.
Barra minn hekk ma huwiex evidenti għalfejn proprju għandhom ikunu l-membri tal-persunal temporanju li jikkontribwixxu lejn il-mira ta’ ffrankar bit-terminazzjoni qabel iż-żmien tal-impjieg tagħhom. Għalkemm id-deċiżjoni dwar l-użu ta’ fondi mill-baġit hija f’idejn l-Istati Membri, din id-deċiżjoni trid tiġi eżerċitata b’mod ħieles minn kull diskriminazzjoni ( 41 ).
74.
Ir-raba’ nett, anki jekk wieħed irid jirrikonoxxi l-iffrankar meħtieġ mil-lat baġitarju bħala għan leġittimu taħt ċerti ċirkustanzi, l-ilħuq ta’ dan l-għan fi kwalunkwe każ huwa sproporzjonat f’dan il-każ.
75.
Infatti, fl-eżami tal-proporzjonalità, speċjalment fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni tal-Ftehim qafas, il-ġurisprudenza titlob li t-trattament differenti jkun jista’ jiġi ġġustifikat permezz ta’ rabta ma’ kriterji oġġettivi u trasparenti ( 42 ).
76.
Madankollu, il-prassi Spanjola ma hijiex trasparenti minn żewġ aspetti: l-ewwel nett, it-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tal-membri tal-persunal temporanju fil-bidu tal-vaganzi tas-sajf tippreġudika l-ftehim kollettiv tal‑1994 li fuq il-validità tiegħu setgħu jistrieħu l-impjegati. Dan jipprevedi li l-membri tal-persunal temporanju għandhom iżommu l-pożizzjoni tax-xogħol tagħhom matul is-sajf jekk fit‑30 ta’ Ġunju jkunu ilhom jaħdmu mill-inqas ħames xhur u nofs mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni. Min-naħa l-oħra, il-Liġi 5/2012 għandha l-għan li tevita l-ftehim kollettiv, billi l-membri tal-persunal temporanju jiġu kkumpensati biss għal massimu ta’ 22 jum ta’ leave fil-każ tat-terminazzjoni tagħhom, minflok ma jibqgħu jirċievu s-salarju tagħhom fil-perijodu mingħajr lezzjonijiet.
77.
It-tieni nett, skont l-informazzjoni tal-qorti tar-rinviju, il-prassi tat-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim ma hijiex eżerċitata b’mod uniformi. Mhux l-impjieg tal-membri tal-persunal temporanju kollha jiġu tterminati fi tmiem il-perijodu ta’ tagħlim. Għalhekk, minflok ma torbot ma’ kriterji oġġettivi u trasparenti, l-awtorità tal-iskola fil-każ individwali tista’ tiddeċiedi b’mod arbitrarju jekk membru tal-persunal temporanju jintemmlux ir-relazzjoni tax-xogħol tiegħu jew le.
78.
Minħabba r-raġunijiet kollha li semmejt, ma jistax jiġi ġġustifikat it-trattament differenti ta’ membri tal-persunal temporanju, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, u għalliema li jkunu uffiċjali fir-rigward tat-tkomplija matul il-vaganzi tas-sajf tar-relazzjoni ta’ impjieg eżistenti għall-perijodu ta’ sena skolastika speċifika.
79.
Għalhekk, bħala risposta għall-ewwel domanda, il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi prattika nazzjonali bħal dik kontenzjuża fil-kawża prinċipali, fejn għalliema maħtura għal sena skolastika sħiħa bħala membri tal-persunal temporanju fi ħdan it-tifsira tad-dritt Spanjol jintemmilhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom immedjatament malli jintemm il-perijodu ta’ tagħlim, filwaqt li r-relazzjoni ta’ impjieg ta’ ħaddiema għal żmien indeterminat, li f’dan ir-rigward huma paragunabbli, tkompli wkoll wara li jintemm il-perijodu ta’ tagħlim u lanqas ma tiġi sospiża.
B. Fuq il-kumpens għal-leave (it-tieni u t-tielet domanda preliminari)
80.
Peress li fil-fehma tiegħi l-ewwel domanda preliminari għandha tingħata risposta fin-negattiv, ir-risposta għat-tieni u t-tielet domanda preliminari hija superfluwi.
81.
Għaldaqstant, sussidjarjament biss nirrimarka dan li ġej fir-rigward tat-tieni domanda: il-fatt li l-membri tal-persunal temporanju ma jkunux għadhom jistgħu jieħdu l-leave previst minħabba t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom qabel il-vaganzi tas-sajf sempliċement huwa konsegwenza neċessarja tat-terminazzjoni li, fil-fehma tiegħi, hija illegali. Madankollu, dan ma jikkostitwixxix diskriminazzjoni separata. Jekk ir-relazzjoni tax-xogħol ta’ uffiċjal permanenti jiġi tterminat ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim, pereżempju peress li tkun teżisti waħda mir-raġunijiet għat-telf tal-istatus ta’ uffiċjal skont l-Artikolu 63 tal-EBEP, dan ukoll ma jkunx jista’ jieħu leave fix-xhur tas-sajf, iżda jiġi kkumpensat għad-dritt tiegħu ta’ leave kif speċifikat fl-Artikolu 50(1) tal-EBEP. Għalhekk diġà ma jeżistix trattament sfavorevoli tal-membri tal-persunal temporanju.
82.
Barra minn hekk, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/88 jipprevedi li d-dritt għal-leave għandu jiġi rrimborżat fil-każ tat-terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ impjieg.
83.
F’dak li jirrigwarda t-tielet domanda, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tixtieq tkun taf jekk il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni inkluż fil-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrevoka ftehim kollettiv konkluż preċedentement, li jipprovdi li għalliema impjegati bħala membri tal-persunal temporanju, li fit‑30 ta’ Ġunju jkunu ilhom jaħdmu għal mill-inqas ħames xhur u nofs mad-Dipartiment tal-Edukazzjoni, għandhom jibqgħu jaqdu l-kompiti tagħhom sakemm tintemm is-sena skolastika f’Settembru, u għalhekk jibqgħu jitħallsu f’Lulju u Awwissu.
84.
Huwa minnu li l-Liġi 5/2012, minflok, tipprevedi li l-għalliema mkeċċija ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim jiġu kkumpensati finanzjarjament pro rata temporis għad-dritt tal-leave “mitluf” minħabba t-terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ xogħol. Madankollu, b’mod korrispondenti għar-regola fl-Artikolu 50(1) tal-EBEP applikabbli wkoll għall-uffiċjali permanenti, il-portata sħiħa tad-dritt għal-leave hija ristretta għal 22 jum ( 43 ). Jidher li r-rikorrenti jemmnu li d-diskriminazzjoni timmanifesta ruħha fil-fatt li l-uffiċjali permanenti effettivament qegħdin jitħallsu għal iktar jiem bla xogħol f’Lulju u Awwissu, jiġifieri madwar id-doppju. Għalhekk, bħala konklużjoni, dawn qegħdin jisħqu li l-membri tal-persunal temporanju tilfu parti kbira mil-leave mħallas li huma intitolati għalih f’Lulju u Awwissu.
85.
Madankollu, fil-verità din id-domanda wkoll sempliċement tikkonċerna konsegwenza neċessarja tat-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tal-membri tal-persunal temporanju ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim. Jekk mill-perspettiva tad-dritt tal-Unjoni t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tal-ħaddiema kkonċernati hija illegali, id-domanda dwar jekk dawn jistgħux jiġu kkumpensati finanzjarjament għal 22 jum ta’ leave mhux meħud minflok jibqgħu jitħallsu l-paga tagħhom sa Settembru ma tibqax tissussisti.
86.
Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikklassifika t-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tal-għalliema inkwistjoni ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim bħala mhux diskriminatorja għandu jiġi nnotat li kif jidher mill-Artikolu 50(1) tal-EBEP l-uffiċjali permanenti wkoll ikunu jistgħu jiġu kkumpensati finanzjarjament biss għal 22 jum ta’ leave fil-każ tat-terminazzjoni tar-relazzjoni tax-xogħol tagħhom ma’ tmiem il-perijodu ta’ tagħlim. Konsegwentement, din iċ-ċirkustanza wkoll ma tikkostitwixxix trattament sfavorevoli tal-membri tal-persunal temporanju. Il-fatt li s-sitwazzjoni possibbilment tkun iktar vantaġġuża jekk għalliem sempliċement jibqa’ jitħallas matul ix-xhur tas-sajf huwa dovut għall-partikolaritajiet tal-professjoni tat-tagħlim, li hija kkaratterizzata minn alternazzjoni ta’ perijodi mingħajr lezzjonijiet u perijodi ta’ lezzjonijiet. Madankollu, il-perijodi mingħajr lezzjonijiet matul sena skolastika ma jistgħux fil-pront jitqiesu ekwivalenti fl-intier tagħhom għal jiem ta’ leave ( 44 ).
V. Konklużjoni
87.
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta segwenti għat-talba għal deċiżjoni preliminari magħmula mit-Tribunal Superior de Justicia de Castilla-La Mancha (il-Qorti Superjuri tal-Ġustizzja ta’ Castilla-La Mancha, Spanja):
Il-klawżola 4(1) tal-Ftehim qafas dwar xogħol għal żmien determinat, li jinsab anness mad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u miċ-CEEP, għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi prattika nazzjonali bħal dik kontenzjuża fil-kawża prinċipali, fejn għalliema maħtura għal sena skolastika sħiħa bħala membri tal-persunal temporanju fi ħdan it-tifsira tad-dritt Spanjol jintemmilhom ir-relazzjoni tax-xogħol tagħhom immedjatament malli jintemm il-perijodu ta’ tagħlim, filwaqt li r-relazzjoni ta’ impjieg ta’ ħaddiema għal żmien indeterminat, li f’dan ir-rigward huma paragunabbli, tkompli wkoll wara li jintemm il-perijodu ta’ tagħlim u lanqas ma tiġi sospiża.
( 1 ) Lingwa oriġinali: il‑Ġermaniż.
( 2 ) Pereżempju f’uħud mil-Länder fil-Ġermanja, fil-Belġju u fir-Renju Unit.
( 3 ) Bl-Ispanjol ‘funcionarios interinos’.
( 4 ) Sentenzi tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819), tat‑8 ta’ Settembru 2011, Rosado Santana (C‑177/10, EU:C:2011:557), tad‑9 ta’ Lulju 2015, Regojo Dans (C‑177/14, EU:C:2015:450), u tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Vega González (C‑158/16, EU:C:2017:1014), kif ukoll id-digrieti tad‑9 ta’ Frar 2012, Lorenzo Martínez (C‑556/11, mhux ippubblikat, EU:C:2012:67), u tal‑21 ta’ Settembru 2016, Álvarez Santirso (C‑631/15, EU:C:2016:725).
( 5 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 368.
( 6 ) Premessa 14 tad-Direttiva 1999/70.
( 7 ) It-tieni paragrafu tal-preambolu tal-Ftehim qafas; ara wkoll il-punt 6 tal-premessi ġenerali tiegħu.
( 8 ) Punt 8 tal-premessi ġenerali tal-Ftehim qafas; ara wkoll it-tieni paragrafu tal-preambolu tiegħu.
( 9 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 381.
( 10 ) Ley 7/2007 del Estatuto básico del empleado público, EBEP (il-Liġi 7/2007, dwar ir-regolament bażiku relatat mal-membri tal-persunal fis-servizz pubbliku), BOE Nru 89 tat‑13 ta’ April 2007).
( 11 ) Ley 4/2011, de 10 de marzo, del Empleo Público de Castilla-La Mancha (il-Liġi dwar is-servizz pubbliku ta’ Castilla-La Mancha), BOE Nru 104 tat‑2 ta’ Mejju 2011.
( 12 ) Ara d-deċiżjoni tad-Direttorat Ġenerali tal-Persunal u tas-Servizzi tal-Ministeru għall-Edukazzjoni u x-Xjenza tal‑15 ta’ Marzu 1994, bulettin uffiċjali tal-Ministeru għall-Edukazzjoni u x-Xjenza tat‑28 ta’ Marzu 1994.
( 13 ) Ley 5/2012, de 12 de julio, de Presupuestos Generales de la Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha para 2012 (il-Liġi dwar il-Baġit Ġenerali tal-Kunsill tal-Komunitajiet ta’ Castilla-La Mancha), BOE Nru 273 tat‑13 ta’ Novembru 2012.
( 14 ) Il-Qorti Amministrattiva Provinċjali Nru 2 ta’ Toledo, Spanja.
( 15 ) Ara, inter alia, is-sentenzi tal‑11 ta’ Marzu 2010, Attanasio Group (C‑384/08, EU:C:2010:133, punt 16) u tas‑26 ta’ Novembru 2014, Mascolo et (C‑22/13, C‑61/13 sa C‑63/13 u C‑418/13, EU:C:2014:2401, punt 81).
( 16 ) Pereżempju fil-kawża Nierodzik il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li mhux ix-xoljiment qabel iż-żmien tal-kuntratt għal żmien determinat bħala tali, iżda sempliċement il-perijodu ta’ notifika mqassar mingħajr raġuni jikkostitwixxi diskriminazzjoni kontra ħaddiema għal żmien determinat b’paragun ma’ ħaddiema għal żmien indeterminat; ara s-sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 35).
( 17 ) L-isforzi tal-Qorti tal-Ġustizzja biex tipprovdi informazzjoni rilevanti lill-qrati nazzjonali dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni huma konformi mal-ġurisprudenza stabbilita; ara, inter alia, is-sentenzi tal‑31 ta’ Jannar 2008, Centro Europa 7 (C‑380/05, EU:C:2008:59, punti 49 sa 51); tal‑11 ta’ Marzu 2010, Attanasio Group (C‑384/08, EU:C:2010:133, punti 17 u 19); tat‑13 ta’ Lulju 2017, Kleinsteuber (C‑354/16, EU:C:2017:539, punt 61) u tas‑26 ta’ Lulju 2017, Europa Way u Persidera (C‑560/15, EU:C:2017:593, punti 35 u 36).
( 18 ) Sentenzi tal‑4 ta’ Lulju 2006, Adeneler et (C‑212/04, EU:C:2006:443, punti 54 sa 57), tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 25), tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punti 38 sa 40) u tas‑26 ta’ Novembru 2014, Mascolo et (C‑22/13, C‑61/13 sa C‑63/13 u C‑418/13, EU:C:2014:2401, punt 67).
( 19 ) Min-naħa l-oħra, jekk fil-kuntest tal-eżami tagħha l-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li l-impjieg tal-membri tal-persunal temporanju sempliċement seta’ jintemm fi kwalunkwe waqt u li dan ma kellux jintemm awtomatikament mhux iktar tard mill‑14 ta’ Settembru 2012, dan il-każ ma jkunx għadu jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Ftehim qafas. Infatti, is-sempliċi possibbiltà li kuntratt jiġi tterminat fi kwalunkwe waqt ma tikkostitwixxix żmien determinat fi ħdan it-tifsira tal-klawżola 3(1) tal-Ftehim qafas.
( 20 ) Sentenzi tal‑15 ta’ April 2008, Impact (C‑268/06, EU:C:2008:223, punt 68) u tat‑12 ta’ Diċembru 2013, Carratù (C‑361/12, EU:C:2013:830, punt 28).
( 21 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Vernaza Ayovi (C‑96/17, EU:C:2018:43, punt 43).
( 22 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Vernaza Ayovi (C‑96/17, EU:C:2018:43, punti 43 sa 45).
( 23 ) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Grupo Norte Facility (C‑574/16, EU:C:2017:1022, punt 58) u Montero Mateos (C‑677/16, EU:C:2017:1021, punt 53).
( 24 ) Ara s-sentenzi tal‑14 ta’ Ottubru 2010, van Delft et (C‑345/09, EU:C:2010:610, punt 114), tas‑6 ta’ Ottubru 2015, Târșia (C‑69/14, EU:C:2015:662, punt 13) u tal‑5 ta’ Diċembru 2017, M.A.S. u M.B. (C‑42/17, EU:C:2017:936, punt 24).
( 25 ) Dwar din id-distinzjoni ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Grupo Norte Facility (C‑574/16, EU:C:2017:1022, punt 59) u Montero Mateos (C‑677/16, EU:C:2017:1021, punt 54).
( 26 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-punt 34 iktar ’il fuq ta’ dawn il-konklużjonijiet kif ukoll in-nota ta’ qiegħ il-paġna 16.
( 27 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punti 27 u 29) u tal‑14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 30).
( 28 ) Sentenza tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 29).
( 29 ) Digriet tal‑11 ta’ Novembru 2010, Vino (C‑20/10, EU:C:2010:677, punt 57). Dwar dan il-punt ara wkoll il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Grupo Norte Facility (C‑574/16, EU:C:2017:1022, punt 45) u Montero Mateos (C‑677/16, EU:C:2017:1021, punt 40).
( 30 ) Sentenzi tat‑18 ta’ Ottubru 2012, Valenza et (C‑302/11 sa C‑305/11, EU:C:2012:646, punt 43), tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 32) u tal‑14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 42).
( 31 ) Sentenzi tat‑8 ta’ Settembru 2011, Rosado Santana (C‑177/10, EU:C:2011:557, punt 66) u tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 31) kif ukoll id-digrieti tal‑21 ta’ Settembru 2016, Álvarez Santirso (C‑631/15, EU:C:2016:725, punt 44) u tad‑9 ta’ Frar 2017, Rodrigo Sanz (C‑443/16, EU:C:2017:109, punt 38); ara, fl-istess rigward, is-sentenza tal‑31 ta’ Mejju 1995, Royal Copenhagen (C‑400/93, EU:C:1995:155, punt 33).
( 32 ) F’dan is-sens ukoll id-digriet tad‑9 ta’ Frar 2012, Lorenzo Martínez (C‑556/11, mhux ippubblikat, EU:C:2012:67, punt 44). Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawżi Montero Mateos (C‑677/16, EU:C:2017:1021, punt 44), Grupo Norte Facility (C‑574/16, EU:C:2017:1022, punt 49) u Vernaza Ayovi (C‑96/17, EU:C:2018:43, punt 71), kif ukoll b’mod ġenerali dwar il-prinċipju ta’ trattament ugwali, is-sentenza tas‑16 ta’ Diċembru 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine et (C‑127/07, EU:C:2008:728, punt 25).
( 33 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 57), tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punt 54) u tal‑14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 46).
( 34 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-punt 48 ta’ dawn il-konklużjonijiet kif ukoll in-nota ta’ qiegħ il-paġna 27.
( 35 ) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Vernaza Ayovi (C‑96/17, EU:C:2018:43, punt 73).
( 36 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 37), tat‑12 ta’ Diċembru 2013, Carratù (C‑361/12, EU:C:2013:830, punt 41) u tat‑13 ta’ Marzu 2014, Nierodzik (C‑38/13, EU:C:2014:152, punt 23).
( 37 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punti 53 u 58), tat‑22 ta’ April 2010, Zentralbetriebsrat der Landeskrankenhäuser Tirols (C‑486/08, EU:C:2010:215, punt 42), tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punt 55), tat‑18 ta’ Ottubru 2012, Valenza et (C‑302/11 sa C‑305/11, EU:C:2012:646, punt 51) u tal‑14 ta’ Settembru 2016, de Diego Porras (C‑596/14, EU:C:2016:683, punt 45).
( 38 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 57), tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punt 56), u tat‑8 ta’ Settembru 2011, Rosado Santana (C‑177/10, EU:C:2011:557, punt 74).
( 39 ) Ara l-punt 54 ta’ dawn il-konklużjonijiet.
( 40 ) Sentenzi tal‑24 ta’ Frar 1994, Roks et (C‑343/92, EU:C:1994:71, punt 35 kif ukoll, b’mod supplimentari, il-punti 36 u 37), tal‑20 ta’ Marzu 2003, Kutz-Bauer (C‑187/00, EU:C:2003:168, punt 59 kif ukoll, b’mod supplimentari, il-punti 60 u 61) u tas‑26 ta’ Novembru 2014, Mascolo et (C‑22/13, C‑61/13 sa C‑63/13 u C‑418/13, EU:C:2014:2401, punt 110).
( 41 ) F’dan is-sens, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fis-sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses (C‑64/16, EU:C:2018:117, punt 48), li t-tnaqqis tas-salarji tal-imħallfin ma jiksirx id-dritt tal-Unjoni peress li dan kien parti minn programm mifrux ta’ ffrankar fis-servizz pubbliku.
( 42 ) Sentenzi tat‑13 ta’ Settembru 2007, Del Cerro Alonso (C‑307/05, EU:C:2007:509, punt 58), tat‑22 ta’ Diċembru 2010, Gavieiro Gavieiro u Iglesias Torres (C‑444/09 u C‑456/09, EU:C:2010:819, punt 55), u tat‑8 ta’ Settembru 2011, Rosado Santana (C‑177/10, EU:C:2011:557, punt 77).
( 43 ) Madankollu huma biss dawk il-membri tal-persunal temporanju li jkunu diġà ħadmu tnax‑il xahar li jiġu kkumpensati finanzjarjament għat‑22 jum sħaħ. Membri tal-persunal temporanju li ma jkunux ġew impjegati qabel il-bidu tas-sena skolastika jirċievu biss remunerazzjoni proporzjonali korrispondenti għat-tul ta’ żmien maħdum.
( 44 ) Ara l-punt 70 ta’ dawn il-konklużjonijiet.