ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δέκατο τμήμα)
της 22ας Φεβρουαρίου 2018 ( *1 )
«Προδικαστική παραπομπή – Κοινό Δασμολόγιο – Κατάταξη των εμπορευμάτων – Ευρωπαϊκό εναρμονισμένο πρότυπο EN 590:2013 – Διάκριση 2710 19 43 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας – Κρίσιμα κριτήρια για την κατάταξη ενός εμπορεύματος ως πετρελαίου εσωτερικής καύσεως»
Στην υπόθεση C-185/17,
με αντικείμενο αίτηση προδικαστικής αποφάσεως βάσει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, την οποία υπέβαλε το Administrativen sad – Varna (διοικητικό δικαστήριο Βάρνας, Βουλγαρία) με απόφαση της 30ής Μαρτίου 2017, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 10 Απριλίου 2017, στη δίκη
Mitnitsa Varna
κατά
«SAKSA» ООD,
παρισταμένης της:
Okrazhna prokuratura – Varna,
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο τμήμα),
συγκείμενο από τους E. Levits, πρόεδρο τμήματος, M. Berger (εισηγήτρια) και F. Biltgen, δικαστές,
γενικός εισαγγελέας: Y. Bot
γραμματέας: A. Calot Escobar
έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,
λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:
–
το Mitnitsa Varna, εκπροσωπούμενο από τον G. Kostov,
–
η «SAKSA» ООD, εκπροσωπούμενη από τον S. Zhelyazkova, адвокат,
–
η Βουλγαρική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τις E. Petranova και L. Zaharieva,
–
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τον A. Caeiros καθώς και από τις Y. G. Marinova και P. Mihaylova,
κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,
εκδίδει την ακόλουθη
Απόφαση
1
H αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία της σημειώσεως g του πίνακα 3 του εναρμονισμένου προτύπου EN 590, όπως είχε τον Σεπτέμβριο του 2013, που επιγράφεται «Καύσιμα αυτοκινήτων – Καύσιμα για πετρελαιοκινητήρες (πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως) – Απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών» (στο εξής: πρότυπο EN590:2013), καθώς και της συμπληρωματικής σημειώσεως 2 του κεφαλαίου 27, στοιχεία δʹ και εʹ, της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που παρατίθεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1), ως έχει κατόπιν της εκδόσεως του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014 (ΕΕ 2014, L 312, σ. 1) (στο εξής: ΣΟ).
2
Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Mitnitsa Varna (Τελωνείου Βάρνας, Βουλγαρία) και της SAKSA OOD, σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη ορυκτελαίου στη ΣΟ στη διασάφηση του οποίου προέβη η εταιρία αυτή.
Το νομικό πλαίσιο
Το δίκαιο της Ένωσης
Η ΣΟ
3
Η ΣΟ, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό 2658/87, στηρίζεται στο εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων, το οποίο καταρτίστηκε από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας, νυν Παγκόσμιο Οργανισμό Τελωνείων (ΠΟΤ), και θεσπίστηκε με τη Διεθνή Σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποιήσεως των εμπορευμάτων, η οποία συνήφθη στις Βρυξέλλες στις 14 Ιουνίου 1983. Η σύμβαση αυτή, μαζί με το τροποποιητικό πρωτόκολλο της 24ης Ιουνίου 1986, εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας με την απόφαση 87/369/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 7ης Απριλίου 1987 (ΕΕ 1987, L 198, σ. 1).
4
Οι γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της ΣΟ, οι οποίοι περιλαμβάνονται στο πρώτο μέρος, τίτλος Ι, Α, της ΣΟ, ορίζουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«Η κατάταξη των εμπορευμάτων στη συνδυασμένη ονοματολογία πραγματοποιείται σύμφωνα με τις παρακάτω αρχές:
1.
Το κείμενο των τίτλων των τμημάτων, των κεφαλαίων ή των υποκεφαλαίων θεωρείται ότι έχει μόνον ενδεικτική αξία, δεδομένου ότι η κατάταξη καθορίζεται νόμιμα σύμφωνα με το κείμενο των κλάσεων και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων και σύμφωνα με τους παρακάτω κανόνες, εφόσον αυτοί δεν είναι αντίθετοι προς το κείμενο των εν λόγω κλάσεων και σημειώσεων.
[…]»
5
Το δεύτερο μέρος της ΣΟ, που επιγράφεται «Πίνακας δασμών», περιλαμβάνει το τμήμα V, στο οποίο περιέχεται μεταξύ άλλων το κεφάλαιο 27, που επιγράφεται «Ορυκτά καύσιμα, ορυκτά λάδια και προϊόντα της απόσταξης αυτών· ασφαλτώδεις ύλες, κεριά ορυκτά».
6
Το κεφάλαιο 27 της ΣΟ περιλαμβάνει την κλάση 2710 η οποία περιγράφεται ως εξής:
«2710
Λάδια από πετρέλαιο ή από ασφαλτούχα ορυκτά, άλλα από τα ακατέργαστα λάδια […]».
7
Το εν λόγω κεφάλαιο 27 περιλαμβάνει και τις εξής διακρίσεις:
«2710 12
– – Ελαφρά λάδια και παρασκευάσματα:
[…]
[…]
2710 19
– – Άλλα:
– – – Μεσαία λάδια:
[…]
[…]
– – – – Που προορίζονται για άλλες χρήσεις:
– – – – – Φωτιστικό πετρέλαιο
2710 19 21
– – – – – – Ειδικό καύσιμο αεριωθουμένων
2710 19 25
– – – – – – Άλλα:
[…]
[…]
– – – Βαριά λάδια:
– – – – Πετρέλαιο εσωτερικής καύσης (gas oil):
[…]
[…]
– – – – – Που προορίζεται για άλλες χρήσεις:
2710 19 43
– – – – – – Περιεκτικότητας κατά βάρος σε θείο που δεν υπερβαίνει το 0,001 %»
8
Η συμπληρωματική σημείωση 2 του κεφαλαίου 27 της ΣΟ αναφέρει τα εξής:
«Για την εφαρμογή της κλάσης 2710, θεωρούνται ως:
[…]
γ)
“μεσαία λάδια” (διακρίσεις 2710 19 11 έως 2710 19 29) τα λάδια και παρασκευάσματα που αποστάζουν κατ’ όγκον, με τις απώλειες, λιγότερο του 90 % στους 210 βαθμούς Κελσίου και 65 % ή περισσότερο στους 250 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με την μέθοδο ISO 3405 (ισοδύναμη προς τη μέθοδο ASTM D 86)·
δ)
“βαριά λάδια” (διακρίσεις 2710 19 31 έως 2710 19 99 και 2710 20 11 έως 2710 20 90) τα λάδια και παρασκευάσματα που αποστάζουν κατ’ όγκον, με τις απώλειες, λιγότερο του 65 % στους 250 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τη μέθοδο ISO 3405 (ισοδύναμη προς τη μέθοδο ASTM D 86), ή για τα οποία το ποσοστό απόσταξης στους 250 βαθμούς Κελσίου δεν μπορεί να προσδιοριστεί με τη μέθοδο αυτή·
ε)
“πετρέλαιο εσωτερικής καύσης” (νάφθα-gas oil) (διακρίσεις 2710 19 31 έως 2710 19 48 και 2710 20 11 έως 2710 20 19) τα βαριά λάδια του προηγούμενου στοιχείου δ), που αποστάζουν κατ’ όγκον, με τις απώλειες, 85 % ή περισσότερο στους 350 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τη μέθοδο ISO 3405 (ισοδύναμη προς τη μέθοδο ASTM D 86)·
[…]».
Η οδηγία 98/70
9
Η οδηγία 98/70/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 1998, σχετικά με την ποιότητα των καυσίμων βενζίνης και ντίζελ και την τροποποίηση της οδηγίας 93/12/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ 1998, L 350, σ. 58), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/77/ΕΕ της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2014 (ΕΕ 2014, L 170, σ. 62) (στο εξής: οδηγία 98/70), ορίζει στο άρθρο 1, που επιγράφεται «Πεδίο εφαρμογής», τα εξής:
«Η παρούσα οδηγία καθορίζει, όσον αφορά τα οδικά οχήματα […]:
α)
τεχνικές προδιαγραφές για λόγους υγείας και περιβάλλοντος για τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στα οχήματα με κινητήρα επιβαλλόμενης ανάφλεξης και στα οχήματα με κινητήρες ανάφλεξης με συμπίεση, λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών απαιτήσεων των κινητήρων αυτών·
β)
στόχο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τον κύκλο ζωής.»
10
Το άρθρο 4 της οδηγίας αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Καύσιμο ντίζελ», ορίζει τα εξής:
«1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε το καύσιμο ντίζελ να μπορεί να διατίθεται στην αγορά στο έδαφός τους, μόνο αν πληροί τις προδιαγραφές που καθορίζονται στο παράρτημα II.
[…]»
11
Το παράρτημα II της εν λόγω οδηγίας διευκρινίζει τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές για το εμπόριο καυσίμων τύπου ντίζελ για οχήματα με κινητήρες αναφλέξεως με συμπίεση. Στη σημείωση 1 του παραρτήματος αυτού αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Οι μέθοδοι δοκιμών είναι εκείνες που καθορίζονται στο πρότυπο ΕΝ 590:2013. Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν τη μέθοδο ανάλυσης που καθορίζεται στο πρότυπο που αντικαθιστά το EN 590:2013, εφόσον μπορεί να αποδειχθεί ότι παρέχει τουλάχιστον την ίδια ορθότητα και τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο ακρίβειας με την αναλυτική μέθοδο που αντικαθιστά.»
Το πρότυπο EN590:2013
12
Το πρότυπο EN590:2013 καταρτίστηκε από την Τεχνική Επιτροπή CEN/TC 19 «Αέρια και υγρά καύσιμα κινητήρων και καύσιμα θερμάνσεως, λιπαντικά και συναφή προϊόντα από αργό πετρέλαιο και με βιολογική ή συνθετική προέλευση» και εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποιήσεως (CEN), στις 26 Ιουλίου 2013, κατ’ εντολήν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δοθείσα στις 13 Νοεμβρίου 2006 (M 394 – Εντολή προς τη CEN για την αναθεώρηση του προτύπου ΕΝ 590 προκειμένου η συγκέντρωση FAME και FAEE να ανέρχεται στο 10 % κατ’ όγκον).
13
Στο προοίμιο του προτύπου αυτού διευκρινίζονται τα εξής:
«Αυτό το ευρωπαϊκό Πρότυπο θα πρέπει να καταστεί εθνικό πρότυπο […], και όλα τα αντίθετα εθνικά πρότυπα να αποσυρθούν το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο 2014.
[…]
Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε κατ’ εντολήν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών προς τη CEN […]
Οι απαιτήσεις της [οδηγίας 98/70] […], περιλαμβανομένων των απαιτήσεων των Τροπολογιών […], έχουν ληφθεί υπόψη. […]»
14
Το σημείο 1 του εν λόγω προτύπου ορίζει τα εξής:
«Το παρόν ευρωπαϊκό Πρότυπο ορίζει τις απαιτήσεις και τις μεθόδους δοκιμών για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως (ντίζελ) που διατίθεται στην αγορά και παραδίδεται.»
15
Το σημείο 5.6.1 του προτύπου EN 590:2013 έχει ως εξής:
«Για τις απαιτήσεις που εξαρτώνται από τις κλιματολογικές συνθήκες, έχουν προβλεφθεί ορισμένες επιλογές προκειμένου να είναι εφικτός ο καθορισμός εποχιακών ιδιοτήτων σε εθνικό επίπεδο. Οι επιλογές αποτελούνται από έξι ιδιότητες όσον αφορά το σημείο αποφράξεως ψυχρού φίλτρου (TFL) για τα εύκρατα κλίματα και από πέντε διαφορετικές κλάσεις για τα αρκτικά κλίματα ή τα κλίματα με συνθήκες βαρέως χειμώνος. Οι απαιτήσεις που εξαρτώνται από τις κλιματολογικές συνθήκες παρατίθενται στον Πίνακα 2 (εύκρατα κλίματα) και τον Πίνακα 3 (αρκτικές συνθήκες ή συνθήκες βαρέως χειμώνος). Οσάκις υποβάλλεται σε δοκιμή συμφώνως προς τις μεθόδους δοκιμών που παρατίθενται στους Πίνακες 2 και 3, το πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως (ντίζελ) πρέπει να είναι σύμφωνο προς τα όρια που οι πίνακες αυτοί ορίζουν.»
16
Ο πίνακας 3 του προτύπου αυτού, που επιγράφεται «Απαιτήσεις και μέθοδοι δοκιμών σε σχέση με τις κλιματολογικές συνθήκες – Αρκτικά κλίματα ή κλίματα με συνθήκες βαρέως χειμώνος», έχει το εξής περιεχόμενο:
«Κυριότητα
Μονάδα
Όρια
Δοκιμαστική περίοδος […]
Κλάση 0
Κλάση 1:
Κλάση 2
Κλάση 3
Κλάση 4
[…]
Απόσταξη g), h)
EN ISO 3405 i)
EN ISO 3924
που ανακτάται στους 180 °C
% (V/V) max.
10,0
10,0
10,0
10,0
10,0
ανακτάται στους 340 °C
% (V/V) min.
95,0
95,0
95,0
95,0
95,0
[…]
g)
Ο ορισμός που δίδεται στο κοινό δασμολόγιο της ΕΕ ενδέχεται να μην εφαρμόζεται στις κλάσεις που ορίζονται για τα αρκτικά κλίματα ή για τα κλίματα με συνθήκες βαρέως χειμώνος.
[…]»
Το βουλγαρικό δίκαιο
Ο τελωνειακός κώδικας
17
Δυνάμει του άρθρου 234, παράγραφος 1, σημείο 1, του Zakon za mitnitsite (τελωνειακού κώδικα), όπως είχε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης, όποιος καταστρατηγεί ή αποπειράται να καταστρατηγήσει εν όλω ή εν μέρει την καταβολή των τελωνειακών οφειλών διαπράττει τελωνειακή απάτη.
18
Από το άρθρο 234, παράγραφος 3, σημείο 1, του κώδικα αυτού συνάγεται ότι, στην περίπτωση που αντικείμενο της τελωνειακής απάτης είναι προϊόντα για τα οποία οφείλεται ειδικός φόρος καταναλώσεως, επιβάλλεται στα νομικά πρόσωπα χρηματική ποινή από 150 % έως 250 % του ύψους των μη καταβληθέντων δασμών.
Το πρότυπο BDS EN 590:2014
19
Το πρότυπο EN 590:2013 μεταφέρθηκε στην έννομη τάξη της Βουλγαρίας από το Βουλγαρικό Ινστιτούτο Τυποποιήσεως με το πρότυπο BDS EN 590:2014.
Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα
20
Στις 10 Αυγούστου 2015, το δεξαμενόπλοιο Cosmo εισήλθε στον λιμένα της Βάρνας, φορτωμένο με πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως συνολικού μεικτού βάρους εν κενώ 4384630 kg. Η SAKSA νομιμοποιήθηκε ως παραλήπτρια του εμπορεύματος και το διασάφησε, περιγράφοντάς το ως «πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως 10PPM για αρκτικές κλιματολογικές συνθήκες, με περιεκτικότητα σε θειούχα έως 0,001 %, υδρογονοκατεργασμένο, της κλάσεως 4 του προτύπου EN 590, 1236742 kg βάρος εν κενώ, 1235100 kg βάρος στον αέρα, 1517660 λίτρα, πυκνότητα στους 15 βαθμούς Κελσίου 816,1 kg/m3, σε 24 βυτιοφόρα σιδηροδρομικά βαγόνια, βάσει της επισυναπτόμενης περιγραφής», στην τελωνειακή αρχή του λιμένος της Βάρνας στη δασμολογική διάκριση 2710 19 43 της ΣΟ, προκειμένου να τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία.
21
Με έγγραφο της 11ης Αυγούστου 2015, η τελωνειακή αρχή Βάρνας απέστειλε προς ανάλυση στο τοπικό τελωνειακό εργαστήριο του Ruse (Βουλγαρία) δύο δείγματα του διασαφηθέντος εμπορεύματος προκειμένου να προσδιορισθεί η φύση του και να καθορισθεί η δασμολογική του κατάταξη. Το εργαστήριο αυτό αποφάνθηκε ότι το αναλυθέν δείγμα αποτελείτο από αργό πετρέλαιο στο οποίο είχαν προστεθεί παραφίνη και ναφθενικοί υδρογονάνθρακες. Τα χαρακτηριστικά της αποστάξεως και άλλων συγκεκριμένων δεικτών κατέδειξαν ότι το αναλυθέν δείγμα πληρούσε τις απαιτήσεις για τα «μεσαία έλαια» της συμπληρωματικής σημειώσεως 2, στοιχείο γʹ, του κεφαλαίου 27 της ΣΟ. Βάσει των ληφθέντων αποτελεσμάτων, το δείγμα χαρακτηρίστηκε ως προϊόν από την επεξεργασία αργού πετρελαίου, και ειδικότερα κηροζίνης.
22
Δεδομένου ότι το επίμαχο εμπόρευμα δεν πωλήθηκε ως καύσιμο αεριωθουμένων, οι τελωνειακές αρχές θεώρησαν ότι έπρεπε να καταταγεί σε άλλον δασμολογικό κωδικό από αυτόν στον οποίο είχε διασαφηθεί στις 10 Αυγούστου 2015, ήτοι ότι έπρεπε να καταταγεί στη διάκριση 2710 19 25 της ΣΟ, υποκείμενο σε δασμό ύψους 4,7 % σε σχέση με τρίτες χώρες. Ως εκ τούτου, ο διευθυντής του Τελωνείου Βάρνας, με απόφαση της 3ης Νοεμβρίου 2015, διόρθωσε τη δασμολογική κατάταξη και επέβαλε την καταβολή συμπληρωματικών δασμών ύψους 53864,18 βουλγαρικών λέβα (BGN) (περίπου 27560 ευρώ) και φόρου προστιθέμενης αξίας ύψους 10772,83 BGN (περίπου 5500 ευρώ).
23
Επιπλέον, οι τελωνειακές αρχές έκριναν ότι στοιχειοθετείτο ποινική ευθύνη της SAKSA λόγω διοικητικής παραβάσεως, κατά την έννοια του άρθρου 234, παράγραφος 1, σημείο 1, του τελωνειακού κώδικα. Κατά συνέπεια, στις 18 Φεβρουαρίου 2016, ο διευθυντής του Τελωνείου Βάρνας επέβαλε στη SAKSA χρηματική ποινή ύψους 96955,52 BGN (περίπου 49600 ευρώ) βάσει του άρθρου 234, παράγραφος 3, σημείο 1, του τελωνειακού κώδικα, σε συνδυασμό με το άρθρο 234, παράγραφος 1, σημείο 1, του κώδικα αυτού.
24
Η SAKSA άσκησε προσφυγή κατά της ποινής αυτής ενώπιον του Varnenski Rayonen sad (περιφερειακού δικαστηρίου της Βάρνας, Βουλγαρία). Με απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2016, το δικαστήριο αυτό ακύρωσε την ποινή, αφού διαπίστωσε, βάσει χημικής πραγματογνωμοσύνης την οποία διέταξε κατόπιν σχετικού αιτήματος της SAKSA, ότι το επίμαχο ορυκτέλαιο ανταποκρινόταν στον ορισμό των καυσίμων για πετρελαιοκινητήρες, που προορίζεται για αρκτικά κλίματα ή για κλίματα με συνθήκες βαρέως χειμώνος, κλάση 4, των οποίων τα χαρακτηριστικά ορίζονται από το πρότυπο «EN 590:2014».
25
Οι τελωνειακές αρχές άσκησαν αίτηση αναιρέσεως κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Administrativen sad Varna (διοικητικού πρωτοδικείου Βάρνας, Βουλγαρία). Υποστηρίζουν ότι το πρότυπο EN590, που επικαλείται η SAKSA και το οποίο ορίζει τις απαιτήσεις και τις μεθόδους δοκιμών των καυσίμων για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως (ντίζελ) που διατίθεται στην αγορά, δεν ασκεί επιρροή ως προς τον καθορισμό της δασμολογικής κατατάξεως των καυσίμων.
26
Κατά το Administrativen sad Varna (διοικητικό πρωτοδικείο Βάρνας), παρίσταται ανάγκη ερμηνείας της σημειώσεως που περιέχεται στο πρότυπο EN 590 και κατά την οποία «[είναι] δυνατόν ο ορισμός του δασμολογίου της [Ευρωπαϊκής Ένωσης] για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως να μην εφαρμόζεται επί των κλάσεων που προορίζονται για χρήση σε αρκτικά κλίματα ή σε συνθήκες βαρέως χειμώνος». Συγκεκριμένα, κατά το δικαστήριο αυτό, ο ορισμός ο οποίος πρέπει να χρησιμοποιηθεί όσον αφορά το καύσιμο αυτό δεν προκύπτει κατά τρόπο σαφή από τη σημείωση αυτή και δεν παρέχει τη δυνατότητα οριοθετήσεως της συναφούς εξουσίας εκτιμήσεως της αρμόδιας τελωνειακής αρχής. Επιπλέον, δεν αναφέρεται η σχέση μεταξύ, αφενός, των απαιτήσεων και των μεθόδων ελέγχου του εν λόγω προτύπου και, αφετέρου, της δασμολογικής κατατάξεως των καυσίμων.
27
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Administrativen sad – Varna (διοικητικό πρωτοδικείο Βάρνας) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1)
Έχει ο κανόνας, που περιέχεται στην επεξηγηματική σημείωση του πίνακα 3 του προτύπου EN 590, νυν EN 590:2014, και ο οποίος ορίζει ότι “[είναι] δυνατόν ο ορισμός του δασμολογίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως να μην εφαρμόζεται επί των κλάσεων που προορίζονται για χρήση σε αρκτικά κλίματα ή σε συνθήκες βαρέως χειμώνος”, την έννοια ότι είναι δυνατό να μην ισχύουν για αυτό το είδος καυσίμου οι γενικοί κανόνες της επεξηγηματικής σημειώσεως 2 του κεφαλαίου 27, στοιχεία δʹ και εʹ, [της ΣΟ] για τη δασμολογική κατάταξη του εμπορεύματος;
2)
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα και για την περίπτωση που το προϊόν, για το οποίο γεννάται η τελωνειακή οφειλή, ανταποκρίνεται στον ορισμό “πετρέλαιο εσωτερικής καύσεως για χρήση σε αρκτικές συνθήκες ή σε συνθήκες βαρέως χειμώνος” βάσει του προτύπου EN 590, πρέπει αυτό να κατατάσσεται στη δασμολογική κλάση 2710 19 43 της ΣΟ ως “πετρέλαιο εσωτερικής καύσης” ή πρέπει να εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες της συμπληρωματικής σημειώσεως 2 του κεφαλαίου 27, στοιχεία δʹ και εʹ [της ΣΟ];
3)
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα: ποια είναι τα κριτήρια βάσει των οποίων πρέπει να κρίνεται πότε είναι εφαρμοστέος ο ορισμός για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης βάσει του Κοινού Δασμολογίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πότε πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις και οι μέθοδοι ελέγχου βάσει του προτύπου EN 590 για τη δασμολογική κατάταξη του προϊόντος;
4)
Επαρκούν οι μέθοδοι και οι δείκτες που αναφέρονται στη συμπληρωματική σημείωση 2 του κεφαλαίου 27, στοιχεία δʹ και εʹ, της [ΣΟ] για την έρευνα ούτως ώστε να χαρακτηρισθεί με πληρότητα και ακρίβεια ένα προϊόν ως “πετρέλαιο εσωτερικής καύσης” ή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των χημικών δεικτών που το χαρακτηρίζουν;»
Επί των προδικαστικών ερωτημάτων
28
Προκαταρκτικώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης από το άρθρο 267 ΣΛΕΕ διαδικασίας συνεργασίας μεταξύ των εθνικών δικαστηρίων και του Δικαστηρίου, στο Δικαστήριο εναπόκειται να δώσει στο εθνικό δικαστήριο χρήσιμη απάντηση η οποία να του παρέχει τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς της οποίας έχει επιληφθεί. Υπό το πρίσμα αυτό, το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να αναδιατυπώσει, εφόσον είναι αναγκαίο, τα ερωτήματα που του υποβάλλονται (απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2017, Aramex Nederland, C-145/16, EU:C:2017:130, σκέψη 19 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
29
Περαιτέρω, πρέπει να διευκρινισθεί ότι, μολονότι το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται στο πρότυπο «EN 590:2014», η ισχύουσα κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης έκδοση του προτύπου EN 590 είναι αυτή του μηνός Σεπτεμβρίου του 2013, που καθορίστηκε από την CEN ως το πρότυπο EN 590:2013 και το οποίο εξακολουθεί να ισχύει.
30
Με τα ερωτήματά του, τα οποία πρέπει να συνεξετασθούν, το αιτούν δικαστήριο ερωτά, κατ’ ουσίαν, εάν η ΣΟ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ένα ορυκτέλαιο, όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη, μπορεί να καταταγεί ως πετρέλαιο εσωτερικής καύσης στη διάκριση 2710 19 43 της ΣΟ, αν πληροί τις σχετικές με το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που προορίζεται για αρκτικά κλίματα ή για συνθήκες βαρέως χειμώνος απαιτήσεις του προτύπου EN 590:2013.
31
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει γενικά να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται στην οικεία κλάση της ΣΟ και στις σημειώσεις των τμημάτων ή των κεφαλαίων (απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 2017, Lutz, C-556/16, EU:C:2017:777, σκέψη 37 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Tα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και οι αντικειμενικές ιδιότητες των προϊόντων πρέπει να μπορούν να εξακριβώνονται κατά τη στιγμή του εκτελωνισμού (απόφαση της 26ης Μαΐου 2016, Latvijas propāna gāze, C-286/15, EU:C:2016:363, σκέψη 33 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
32
Εν προκειμένω, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η διάκριση 2710 19 43 της ΣΟ, της οποίας το κείμενο αφορά το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης περιεκτικότητας κατά βάρος σε θείο που δεν υπερβαίνει το 0,001 %, αποτελεί μέρος της διακρίσεως 2710 της ΣΟ, που αφορά το αργό πετρέλαιο και το πετρέλαιο από ασφαλτούχα ορυκτά, εξαιρουμένων των ακατέργαστων λαδιών. Για την εφαρμογή της διακρίσεως αυτής, η συμπληρωματική σημείωση 2 του κεφαλαίου 27 της ΣΟ ορίζει, στο στοιχείο εʹ, την έννοια του «πετρελαίου εσωτερικής καύσης».
33
Συναφώς, από το κείμενο του στοιχείου εʹ, σε συνδυασμό με το στοιχείο δʹ, της συμπληρωματικής αυτής σημειώσεως, προκύπτει ότι θεωρούνται ως «πετρέλαιο εσωτερικής καύσης», μεταξύ άλλων, τα λάδια και τα παρασκευάσματα που αποστάζουν κατ’ όγκον, με τις απώλειες, λιγότερο του 65 % στους 250° βαθμούς Κελσίου και 85 % ή περισσότερο στους 350° βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τη μέθοδο ISO 3405.
34
Ως εκ τούτου, από το ίδιο το κείμενο των σημείων αυτών προκύπτει ότι, για τον σκοπό της δασμολογικής κατατάξεως ενός εμπορεύματος ως πετρελαίου εσωτερικής καύσης, κρίσιμο είναι, στο πλαίσιο της διακρίσεως 2710 της ΣΟ, μόνον το επίπεδο αποστάξεως στις αναφερόμενες θερμοκρασίες, σύμφωνα με τη μέθοδο ISO 3405.
35
Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι, εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων της κύριας δίκης ότι το επίμαχο ορυκτέλαιο αποστάζει, σύμφωνα με τη μέθοδο ISO 3405, περισσότερο από 65 % στους 250° βαθμούς Κελσίου, αυτό δεν εμπίπτει στον ορισμό του «πετρελαίου εσωτερικής καύσης», συμφώνως προς τη συμπληρωματική σημείωση 2, στοιχείο εʹ, του κεφαλαίου 27 της ΣΟ, και δεν μπορεί να καταταγεί στις σχετικές με τα προϊόντα που εμπίπτουν στον ορισμό αυτόν διακρίσεις.
36
Εξάλλου, μολονότι η SAKSA υποστηρίζει ότι το επίμαχο προϊόν πωλήθηκε, μετά την εισαγωγή του, ως πετρέλαιο εσωτερικής καύσης (ντίζελ), πρέπει να υπομνησθεί ότι ο προορισμός του προϊόντος αποτελεί λυσιτελές κριτήριο μόνο στην περίπτωση που η κατάταξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αποκλειστικά με βάση τα αντικειμενικά χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες του προϊόντος (απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2017, Aramex Nederland, C-145/16, EU:C:2017:130, σκέψη 23 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Όμως, τούτο δεν συμβαίνει εν προκειμένω, δεδομένου ότι ακριβώς από τα χαρακτηριστικά αποστάξεως του προϊόντος αυτού προκύπτει ότι δεν εμπίπτει, για την εφαρμογή της διακρίσεως 2710 της ΣΟ, στον ορισμό του πετρελαίου εσωτερικής καύσης, κατά την έννοια αυτής της συμπληρωματικής σημειώσεως 2, στοιχείο εʹ.
37
Το γεγονός ότι η SAKSA παρέπεμψε στη σημείωση g του πίνακα 3 του προτύπου EN 590:2013, κατά την οποία ο ορισμός του «πετρελαίου εσωτερικής καύσης» που δίδεται στην ΣΟ «[είναι] δυνατόν […] να μην εφαρμόζεται επί των κλάσεων που προορίζονται για χρήση σε αρκτικά κλίματα ή σε συνθήκες βαρέως χειμώνος», δεν ασκεί επιρροή συναφώς.
38
Πράγματι, το πρότυπο EN590:2013 εγκρίθηκε όχι από όργανο της Ένωσης, αλλά από τη CEN, έναν οργανισμό ιδιωτικού δικαίου.
39
Βεβαίως, από τη νομολογία του Δικαστηρίου συνάγεται ότι ένα εναρμονισμένο πρότυπο, που έχει αποτελέσει αντικείμενο επεξεργασίας από οργανισμό ιδιωτικού δικαίου, μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί τμήμα του δικαίου της Ένωσης όταν το πρότυπο αυτό σχεδιάστηκε με πρωτοβουλία και υπό τη διεύθυνση, καθώς και υπό τον έλεγχο της Επιτροπής, και ότι παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα κατόπιν δημοσιεύσεως των στοιχείων του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, απόφαση της 27ης Οκτωβρίου 2016, James Elliott Construction, C-613/14, EU:C:2016:821, σκέψεις 40, 43 και 44).
40
Εξάλλου, είναι αληθές ότι το πρότυπο EN 590:2013 αποτέλεσε αντικείμενο επεξεργασίας από τη CEN βάσει της εντολής M 394, την οποία έδωσε η Επιτροπή στις 13 Νοεμβρίου 2006. Περαιτέρω, αφού η CEN καθόρισε το πρότυπο αυτό, η Επιτροπή επικαιροποίησε, με την οδηγία 2014/77, την παραπομπή στο πρότυπο αυτό στη σημείωση 1 του παραρτήματος II της οδηγίας 98/70.
41
Ωστόσο, αρκεί η διαπίστωση ότι η παραπομπή στο πρότυπο EN 590:2013 κατ’ εφαρμογήν της σημειώσεως 1 αυτού του παραρτήματος II αφορά μόνον τις μεθόδους δοκιμών που αναφέρονται στο πρότυπο αυτό.
42
Δεδομένου ότι η σημείωση g του πίνακα 3 του προτύπου EN 590:2013 δεν παρέχει κάποια μέθοδο δοκιμής, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί τμήμα του δικαίου της Ένωσης και δεν ασκεί επιρροή ως προς τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων.
43
Βάσει των προεκτεθέντων, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η ΣΟ έχει την έννοια ότι ένα ορυκτέλαιο όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη δεν μπορεί, λόγω των χαρακτηριστικών του αποστάξεως, να καταταγεί ως πετρέλαιο εσωτερικής καύσης στη διάκριση 2710 19 43 της ΣΟ, ακόμη και όταν το λάδι αυτό πληροί τις απαιτήσεις του προτύπου EN 590:2013 τις σχετικές με το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που προορίζεται για αρκτικά κλίματα ή για συνθήκες βαρέως χειμώνος.
Επί των δικαστικών εξόδων
44
Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.
Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφαίνεται:
Η Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 1101/2014 της Επιτροπής, της 16ης Οκτωβρίου 2014, έχει την έννοια ότι ένα ορυκτέλαιο όπως το επίμαχο στην κύρια δίκη δεν μπορεί, λόγω των χαρακτηριστικών του αποστάξεως, να καταταγεί ως πετρέλαιο εσωτερικής καύσης στη διάκριση 2710 19 43 της ονοματολογίας αυτής, ακόμη και όταν το λάδι αυτό πληροί τις απαιτήσεις του εναρμονισμένου προτύπου EN 590, όπως έχει στην από Σεπτεμβρίου 2013 έκδοσή του, τις σχετικές με το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που προορίζεται για αρκτικά κλίματα ή για συνθήκες βαρέως χειμώνος.
(υπογραφές)
( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η βουλγαρική.