10.4.2017
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 112/16
Αίτηση προδικαστικής αποφάσεως την οποία υπέβαλε το Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (Ουγγαρία) στις 3 Ιανουαρίου 2017 — Sporting Odds Limited κατά Nemzeti Adó- és Vámhivatal Központi Irányítása
(Υπόθεση C-3/17)
(2017/C 112/25)
Γλώσσα διαδικασίας: η ουγγρική
Αιτούν δικαστήριο
Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság
Διάδικοι στην υπόθεση της κύριας δίκης
Προσφεύγουσα: Sporting Odds Limited
Καθής: Nemzeti Adó- és Vámhivatal Központi Irányítása
Προδικαστικά ερωτήματα
1)
Πρέπει το άρθρο 56 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και η απαίτηση να υλοποιείται κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό ο περιορισμός από τα κράτη μέλη των δραστηριοτήτων τυχηρών παιγνίων –νόμιμος σκοπός τον οποίο το κράτος μέλος δικαιολογεί κυρίως επικαλούμενο την καταπολέμηση της παθολογικής εξαρτήσεως από τα τυχηρά παίγνια και την προστασία των καταναλωτών– να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι το εθνικό κρατικό μονοπώλιο στον τομέα των αθλητικών και των ιπποδρομιακών στοιχημάτων, στο διαδίκτυο και εκτός διαδικτύου, αντίκειται στους εν λόγω κανόνες εάν, κατά τα λοιπά, στο κράτος μέλος, μετά την αναδιοργάνωση της αγοράς που αυτό πραγματοποίησε, οι ιδιώτες πάροχοι υπηρεσιών μπορούν πάντως ως παραχωρησιούχοι να διοργανώνουν στα καζίνο με φυσική εγκατάσταση άλλα τυχηρά παίγνια (παίγνια καζίνο, χαρτοπαίγνια, παιγνιομηχανήματα με κερματοδέκτη, διαδικτυακά παίγνια καζίνο, διαδικτυακά χαρτοπαίγνια), στο διαδίκτυο και εκτός διαδικτύου, τα οποία ενέχουν σημαντικό κίνδυνο εξαρτήσεως;
2)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και η απαίτηση να υλοποιείται κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό ο περιορισμός από τα κράτη μέλη των δραστηριοτήτων τυχηρών παιγνίων να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι παραβιάζεται το εν λόγω άρθρο και δεν τηρείται η εν λόγω απαίτηση εάν διαπιστώνεται ότι η αναδιοργάνωση της δομής της αγοράς, η οποία δικαιολογείται με βάση την καταπολέμηση της παθολογικής εξαρτήσεως από τα τυχηρά παίγνια και τον νόμιμο σκοπό της προστασίας των καταναλωτών, έχει ως πραγματικό αποτέλεσμα ή ως εκδήλωση, μετά την αναδιοργάνωση της αγοράς που πραγματοποίησε το κράτος μέλος, τη συνεχή αύξηση του αριθμού των καζίνο, του ετήσιου φόρου επί των τυχηρών παιγνίων των καζίνο, της προβλέψεως του κρατικού προϋπολογισμού περί εσόδων από τα τέλη για την παραχώρηση της εκμεταλλεύσεως καζίνο, των μαρκών παιγνίου που αγοράζουν οι παίκτες και του χρηματικού ποσού που απαιτείται για να αποκτηθεί δικαίωμα χρησιμοποιήσεως των παιγνιομηχανημάτων με κερματοδέκτη;
3)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και η απαίτηση να υλοποιείται κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό ο περιορισμός από τα κράτη μέλη των δραστηριοτήτων τυχηρών παιγνίων να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι παραβιάζεται το εν λόγω άρθρο και δεν τηρείται η εν λόγω απαίτηση εάν διαπιστώνεται ότι η εγκαθίδρυση εθνικού κρατικού μονοπωλίου και η διοργάνωση, βάσει σχετικής άδειας, τυχηρών παιγνίων από ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών, που αιτιολογούνται κυρίως με βάση την καταπολέμηση της παθολογικής εξαρτήσεως από τα τυχηρά παίγνια και τον νόμιμο σκοπό της προστασίας των καταναλωτών, έχουν επιπλέον τον στόχο οικονομικής πολιτικής να εξασφαλισθούν υψηλότερα καθαρά έσοδα από τα παίγνια και να επιτευχθεί εξαιρετικά υψηλό επίπεδο εσόδων από την αγορά των καζίνο στο βραχύτερο δυνατό χρονικό διάστημα με σκοπό τη χρηματοδότηση άλλων εξόδων του προϋπολογισμού και κρατικών δημόσιων υπηρεσιών;
4)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και η απαίτηση να υλοποιείται κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό ο περιορισμός από τα κράτη μέλη των δραστηριοτήτων τυχηρών παιγνίων να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι παραβιάζεται το εν λόγω άρθρο και δεν τηρείται η εν λόγω απαίτηση, καθώς και ότι δημιουργείται αδικαιολόγητη διαφοροποίηση μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών, εάν διαπιστώνεται ότι το κράτος μέλος, επικαλούμενο τον ίδιο λόγο δημόσιας τάξεως, επιφυλάσσει στο εθνικό κρατικό μονοπώλιο ορισμένες υπηρεσίες διαδικτυακών τυχηρών παιγνίων, ενώ επιτρέπει την πρόσβαση σε άλλες υπηρεσίες τυχηρών παιγνίων αναθέτοντας ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό συμβάσεων παραχωρήσεως;
5)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ και η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι αντίκειται σε αυτά το γεγονός ότι μόνο οι πάροχοι υπηρεσιών που διαθέτουν καζίνο με φυσική εγκατάσταση (βάσει συμβάσεως παραχωρήσεως) στο ουγγρικό έδαφος μπορούν να εξασφαλίσουν άδεια για την παροχή διαδικτυακών παιγνίων καζίνο, λόγος για τον οποίο οι πάροχοι υπηρεσιών οι οποίοι δεν διαθέτουν καζίνο με φυσική εγκατάσταση στο ουγγρικό έδαφος (περιλαμβανομένων των παρόχων υπηρεσιών που διαθέτουν καζίνο με φυσική εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος) δεν μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην άδεια για την παροχή διαδικτυακών παιγνίων καζίνο;
6)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ και η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι αντίκειται σε αυτά το γεγονός ότι το κράτος μέλος εγγυάται θεωρητικά, μέσω της ενδεχόμενης προσκλήσεως υποβολής προσφορών για την ανάθεση συμβάσεων παραχωρήσεως για την εκμετάλλευση καζίνο με φυσική εγκατάσταση και μέσω της δυνατότητας που παρέχει σε φορείς που έχουν την ιδιότητα του φορέα εκμεταλλεύσεως τυχηρών παιγνίων αποδεδειγμένης αξιοπιστίας να υποβάλουν προσφορά για την εξασφάλιση της άδειας εκμεταλλεύσεως καζίνο με φυσική εγκατάσταση, τη δυνατότητα κάθε παρόχου υπηρεσιών που πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις –περιλαμβανομένου του παρόχου υπηρεσιών που είναι εγκαταστημένος σε άλλο κράτος μέλος– να εξασφαλίσει την παραχώρηση για την εκμετάλλευση καζίνο με φυσική εγκατάσταση και, αφού αποκτήσει την παραχώρηση, την άδεια λειτουργίας διαδικτυακού καζίνο, αλλά, στην πραγματικότητα, το εν λόγω κράτος μέλος δεν προκηρύσσει κανένα δημόσιο και διαφανή διαγωνισμό για την ανάθεση συμβάσεων παραχωρήσεως ούτε ο πάροχος υπηρεσιών έχει, στην πράξη, τη δυνατότητα να υποβάλει σχετική προσφορά, και, παρά ταύτα, οι αρχές του κράτους μέλους διαπιστώνουν ότι ο πάροχος υπηρεσιών ενήργησε παρανόμως διότι παρείχε την υπηρεσία χωρίς άδεια και του επιβάλλουν κύρωση διοικητικού χαρακτήρα;
7)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και η απαίτηση να είναι η διαδικασία χορηγήσεως άδειας διαφανής, αντικειμενική και δημόσια να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι αντίκειται σε αυτά το γεγονός ότι το κράτος μέλος προβλέπει σύστημα αναθέσεως συμβάσεων παραχωρήσεως ως προς συγκεκριμένες υπηρεσίες τυχηρών παιγνίων, αλλά ταυτόχρονα το όργανο που αποφασίζει σχετικά με τις παραχωρήσεις μπορεί, αντί να προκηρύξει διαγωνισμό για την ανάθεση των συμβάσεων παραχωρήσεως, να συνάπτει συμβάσεις παραχωρήσεως με συγκεκριμένα πρόσωπα τα οποία χαρακτηρίζονται ως φορείς εκμεταλλεύσεως τυχηρών παιγνίων αποδεδειγμένης αξιοπιστίας και να μην παρέχει σε όλους τους παρόχους υπηρεσιών, μέσω της προκηρύξεως ενιαίου διαγωνισμού, τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό υπό τους ίδιους όρους;
8)
Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο έβδομο ερώτημα και εφόσον είναι δυνατή η θέσπιση περισσότερων διαδικασιών στο οικείο κράτος μέλος για την ανάθεση της ίδιας συμβάσεως παραχωρήσεως, οφείλει το κράτος μέλος να εγγυάται, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 56 ΣΛΕΕ, την ισοδυναμία των εν λόγω διαδικασιών χάριν της πρακτικής αποτελεσματικότητας της νομοθεσίας της Ένωσης για τις θεμελιώδεις ελευθερίες, λαμβανομένων υπόψη της απαιτήσεως να είναι η διαδικασία χορηγήσεως άδειας διαφανής, αντικειμενική και δημόσια και της απαιτήσεως ίσης μεταχειρίσεως;
9)
Ασκεί επιρροή στην απάντηση που πρέπει να δοθεί στο έκτο, στο έβδομο και στο όγδοο ερώτημα το γεγονός ότι σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν διασφαλίζεται δικαστικός έλεγχος ή άλλη πραγματική προσφυγή κατά της αποφάσεως περί αναθέσεως της συμβάσεως παραχωρήσεως;
10)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, η αρχή της καλόπιστης συνεργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΣΕΕ) και η αρχή της θεσμικής και δικονομικής αυτοτέλειας των κρατών μελών, σε συνδυασμό με τα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (στο εξής: Χάρτης), καθώς και με το δικαίωμα στην ύπαρξη αποτελεσματικών μηχανισμών δικαστικού ελέγχου και το δικαίωμα της υπερασπίσεως που κατοχυρώνουν οι εν λόγω διατάξεις, να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι, όταν εξετάζει τις απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα του περιορισμού που επιβάλλει το οικείο κράτος μέλος, το εθνικό δικαστήριο που εκδικάζει την παρούσα υπόθεση μπορεί να διατάξει και να διενεργήσει αυτεπαγγέλτως την εξέταση και τη διεξαγωγή των αποδείξεων ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία το εθνικό δικονομικό δίκαιο του κράτους μέλους δεν προβλέπει νομοθετικώς την εν λόγω δυνατότητα;
11)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, σε συσχετισμό με τα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη, καθώς και με το δικαίωμα στην ύπαρξη αποτελεσματικών μηχανισμών δικαστικού ελέγχου και το δικαίωμα της υπερασπίσεως που κατοχυρώνουν οι εν λόγω διατάξεις, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, όταν εξετάζει τις απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης που απορρέουν από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα του περιορισμού που επιβάλλει το οικείο κράτος μέλος, το εθνικό δικαστήριο που εκδικάζει την παρούσα υπόθεση δεν μπορεί να επιβαρύνει με το βάρος της αποδείξεως τους παρόχους υπηρεσιών που θίγονται από τον περιορισμό, αλλά εναπόκειται στο κράτος μέλος –και, συγκεκριμένα, στην κρατική αρχή που εξέδωσε την προσβληθείσα εν προκειμένω απόφαση– να δικαιολογήσει και να αποδείξει τη συμβατότητα με το δίκαιο της Ένωσης, καθώς και την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της εθνικής νομοθεσίας, σε περίπτωση δε μη ανταποκρίσεως στα βάρη αυτά, τούτο έχει άνευ ετέρου ως συνέπεια ότι η εθνική νομοθεσία αντίκειται στο δίκαιο της Ένωσης;
12)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ, υπό το πρίσμα επίσης του δικαιώματος σε δίκαιη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 41, παράγραφος 1, του δικαιώματος ακροάσεως που προβλέπεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο α', και της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που προβλέπεται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχείο γ', του Χάρτη, καθώς και της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ και της αρχής της θεσμικής και δικονομικής αυτοτέλειας των κρατών μελών, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι εν λόγω απαιτήσεις δεν πληρούνται εάν η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους δεν γνωστοποιεί στον φορέα εκμεταλλεύσεως τυχηρών παιγνίων την κίνηση της διοικητικής διαδικασίας επιβολής κυρώσεων, σύμφωνα με τη εθνική νομοθεσία, ούτε ζητεί στη συνέχεια, στη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, την άποψή του σχετικά με τη συμβατότητα της νομοθεσίας του κράτους μέλους με το δίκαιο της Ένωσης και, χωρίς να καταδείξει αναλυτικά στην αιτιολογία της αποφάσεώς της την εν λόγω συμβατότητα και να εκθέσει τα στοιχεία που την αποδεικνύουν, επιβάλλει, στο πλαίσιο διαδικασίας ενός και μοναδικού βαθμού, κύρωση η οποία χαρακτηρίζεται από το εθνικό δίκαιο ως διοικητική;
13)
Λαμβανομένων υπόψη των προβλεπομένων στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ, στο άρθρο 41, παράγραφοι 1 και 2, στοιχεία α' και γ', και στα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη, καθώς και του δικαιώματος στην ύπαρξη αποτελεσματικών μηχανισμών δικαστικού ελέγχου και του δικαιώματος της υπερασπίσεως που κατοχυρώνουν οι εν λόγω διατάξεις, πληρούνται οι απαιτήσεις που θεσπίζονται στα ως άνω άρθρα εάν ο φορέας εκμεταλλεύσεως των τυχηρών παιγνίων μπορεί να αμφισβητήσει για πρώτη φορά μόνο ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου τη συμβατότητα της εθνικής νομοθεσίας με το δίκαιο της Ένωσης;
14)
Μπορεί το άρθρο 56 ΣΛΕΕ και η υποχρέωση των κρατών μελών να δικαιολογούν και να αιτιολογούν τον περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι το κράτος μέλος δεν έχει εκπληρώσει την εν λόγω υποχρέωση εάν ούτε κατά τον χρόνο της θεσπίσεως ούτε κατά τον χρόνο της εξετάσεως του περιορισμού είναι διαθέσιμη η σχετική εκτίμηση επιπτώσεων, με την οποία τεκμηριώνονται οι σκοποί δημοσίας τάξεως του περιορισμού αυτού;
15)
Λαμβανομένων υπόψη του προβλεπόμενου στον νόμο εύρους όσον αφορά τον καθορισμό του ποσού της δυνάμενης να επιβληθεί διοικητικής κυρώσεως, της φύσεως της δραστηριότητας που τιμωρείται με την κύρωση και, ιδίως, του μέτρου κατά το οποίο η δραστηριότητα θίγει τη δημόσια τάξη και τη δημόσια ασφάλεια, καθώς και του κατασταλτικού σκοπού της κυρώσεως, μπορεί, δυνάμει των άρθρων 47 και 48 του Χάρτη, να θεωρηθεί ότι η επίμαχη διοικητική κύρωση έχει «ποινικό χαρακτήρα»; Ασκεί η συγκεκριμένη περίσταση επιρροή στην απάντηση που πρέπει να δοθεί στο ενδέκατο, δωδέκατο, δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα;
16)
Πρέπει το άρθρο 56 ΣΛΕΕ να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι εάν, βάσει των απαντήσεων που θα δοθούν στα προηγούμενα ερωτήματα, το δικαστήριο που εκδικάζει την παρούσα υπόθεση διαπιστώσει τον παράνομο χαρακτήρα της νομοθεσίας και της εφαρμογής της, οφείλει να διαπιστώσει επίσης ότι αντίκειται στο δίκαιο της Ένωσης η κύρωση η οποία βασίζεται στην αντιβαίνουσα στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ εθνική νομοθεσία;
Full & Egal Universal Law Academy