Edizzjoni Provviżorja
DIGRIET TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)
24 ta’ Settembru 2019 (*)
“Rikors għal annullament – Għajnuna mill-Istat – Skema ta’ għajnuna stabbilita mill-Italja favur ċerti fornituri ta’ servizzi soċjosanitarji – Spejjeż marbuta mal-assenza ta’ persunal minħabba maternità u ta’ assistenza tal-membri tal-familja li jinsabu f’sitwazzjoni ta’ dipendenza – Kontribuzzjonijiet imħallsa mill-Istat lil impriżi privati – Deċiżjoni li ma jitqajmux oġġezzjonijiet – Nuqqas ta’ tqegħid f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni żvantaġġuża – Nuqqas ta’ inċidenza diretta – Inammissibbiltà”
Fil-Kawża T‑491/17,
Istituzione pubblica di assistenza e beneficienza “Opere Pie d’Onigo”, stabbilita f’Pederobba (l-Italja), irrappreżentata minn G. Maso, avukat,
rikorrenti,
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn L. Armati u D. Recchia, bħala aġenti,
konvenuta,
li tirrigwarda talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tas-27 ta’ Marzu 2017 li ma tqajjimx oġġezzjonijiet fir-rigward tal-iskema ta’ għajnuna stabbilita mill-Italja favur ċerti fornituri privati ta’ servizzi soċjosanitarji (għajnuna mill-Istat SA.38825 (2016/NN)) (ĠU 2017, C 219, p. 1),
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla),
komposta minn M. Prek, President, F. Schalin (Relatur) u M. J. Costeira, Imħallfin,
Reġistratur: E. Coulon,
tagħti l-preżenti
Digriet
Il-fatti li wasslu għall-kawża
1 Ir-rikorrenti, Istituzione pubblica di assistenza e beneficienza “Opere Pie d’Onigo”, hija entità pubblika awtonoma mingħajr skop ta’ lukru Taljana li għandha status ta’ istituzzjoni pubblika ta’ assistenza u ta’ karità (IPAB) li tipprovdi assistenza soċjosanitarja, pereżempju, lil persuni anzjani jew b’diżabbiltà. Fl-20 ta’ Mejju 2014, il-Kummissjoni Ewropea rċeviet ilment mir-rikorrenti, li sussegwentement ġie sostnut minn entitajiet pubbliċi awtonomi mingħajr skop ta’ lukru oħra, IPAB jew impriżi pubbliċi ta’ servizzi lill-persuna (APSP) (iktar 'il quddiem il-“lanjanti”). Dsatax minnhom għandhom is-sede tagħhom fil-Veneto (l-Italja).
2 Fl-ilmenti, ġie indikat li, kuntrarjament għall-entitajiet pubbliċi awtonomi mingħajr skop ta’ lukru bħall-IPAB u l-APSP, huma biss il-fornituri privati ta’ servizzi soċjosanitarji li jibbenefikaw mill-iskemi nazzjonali segwenti (iktar ’il quddiem il-“miżuri nazzjonali inkwistjoni”):
– l-aċċess għas-sistema ta’ assigurazzjoni amministrata mill-Istituto nazionale per la previdenza sociale (l-Istitut Nazzjonali ta’ Assistenza Soċjali, l-Italja, iktar ’il quddiem l-“INPS”) għall-ispejjeż previsti mid-dispożizzjonijiet fil-qasam ta’ protezzjoni u ta’ sostenn tal-maternità u tal-paternità, previst fid-decreto legislativo n. 151 – Testo unico delle disposizioni legislative in materia di tutela e sostegno della maternità e della paternità, a norma dell’articolo 15 della legge 8 marzo 2000, n. 53 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 151, Test uniku tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi fil-qasam ta’ protezzjoni u sostenn tal-maternità u tal-paternità, b’applikazzjoni tal-Artikolu 15 tal-Liġi Nru 53 tat-8 ta’ Marzu 2000) tas-26 ta’ Marzu 2001 (Suppliment ordinarju għall-GURI Nru 93, tas-26 ta’ April 2001, p. 1), u
– il-ħlas lura tal-ispejjeż li l-persuni li jimpjegaw isostnu minħabba l-leave previst għall-ħaddiema li jagħtu assistenza lil membri tal-familja tagħhom li jkollhom diżabbiltà gravi, previsti fl-Artikolu 33 tal-legge n. 104 – Legge quadro per 1’assistenza, 1’integrazione sociale e i diritti delle persone handicappate (il-Liġi Nru 104, imsejħa “Liġi Qafas għall-assistenza, l-integrazzjoni soċjali u d-drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà) tal-5 ta’ Frar 1992 (GURI Nru 39, tas-17 ta’ Frar 1992 – Suppliment ordinarju għall-GURI Nru 30), u tal-leave mħallas għal sentejn previsti fl-Artikolu 42(5) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 151 (Artikolu 33 tal-Liġi Nru 104) u ta’ tipi oħra ta’ leave (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 151, emendat bid-Digriet Leġiżlattiv Nru 115 tat-23 ta’ April 2003).
3 Skont il-lanjanti, l-IPAB u l-APSP li kienu jirrappreżentaw kienu jsostnu direttament l-ispejjeż li jikkorrispondu għall-miżuri nazzjonali inkwistjoni, mingħajr ma kellhom il-possibbiltà li jikkontribbwixxu għall-INPS u li jibbenefikaw mill-benefiċċji korrispondenti (leave tal-maternità u tal-paternità) u mingħajr ma jirċievu ebda ħlas lura mill-INPS (u, definittivament mill-Istat) għal tipi oħra ta’ leave. Skont dawn, din is-sitwazzjoni kienet twassal għal vantaġġ selettiv u kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat favur fornituri privati ta’ servizzi soċjosanitarji, fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE.
4 Il-lanjanti sostnew ukoll li, minkejja li storikament huma ġew ikkunsidrati bħala entitajiet pubbliċi suġġetti għall-kontroll tal-Istat f’dak li jikkonċerna r-regolarità u l-fondatezza tal-amministrazzjoni tagħhom u sabiex jiġi evitat l-isparpaljar tal-patrimonju tagħhom, huma kienu fil-verità entitajiet awtonomi li kienu jiffinanzjaw lilhom innifishom u kellhom għalhekk jiġu kkunsidrati bħala persuni li jaqgħu taħt id-dritt privat. Huma sostnew li l-Istat Taljan kellu jibdel l-istatus tagħhom u jippermettilhom li jibbenefikaw mill-iskema ta’ sigurtà soċjali bbażata fuq l-assigurazzjoni, jiġifieri l-iskema amministrata mill-INPS.
5 Il-lanjanti kkritikaw, fi kliem ieħor, in-nuqqas ta’ trattament ugwali bejn il-fornituri pubbliċi u privati ta’ servizzi soċjali għal dak li jikkonċerna l-kopertura ta’ ċerti benefiċċji mogħtija lill-impjegati, kif ukoll il-fatt li l-Istat Taljan jikkwalifikahom bħala entitajiet pubbliċi u mhux entitajiet privati.
6 Permezz ta’ ittri tas-6 u tat-8 ta’ Awwissu 2014, is-servizzi tal-Kummissjoni bagħtu lill-awtoritajiet Taljani l-verżjonijiet mhux kunfidenzjali tal-ilmenti. L-awtoritajiet Taljani wieġbu għalihom permezz ta’ ittra tal-25 ta’ Settembru 2014. Is-servizzi tal-Kummissjoni talbu informazzjoni oħra fl-10 ta’ Diċembru 2014. Fis-7 ta’ Mejju 2015, is-servizzi tal-Kummissjoni talbu permezz tat-telefon lill-awtoritajiet Taljani jipprovdu informazzjoni supplimentari. L-awtoritajiet Taljani wieġbu għalihom permezz ta’ ittra tal-5 ta’ Ġunju 2015. Permezz ta’ ittra tal-5 ta’ Awwissu 2015, is-servizzi tal-Kummissjoni bagħtu lill-awtoritajiet Taljani talba ġdida għall-informazzjoni li l-awtoritajiet Taljani wieġbu għaliha permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Ottubru 2015.
7 Fis-16 ta’ Marzu 2016, is-servizzi tal-Kummissjoni bagħtu lil-lanjanti ittra ta’ evalwazzjoni preliminari, fejn ikkonkludew li l-miżura inkwistjoni ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Il-lanjanti rrispondew għaliha fit-13 u fit-22 ta’ April 2016 billi pprovdew iktar informazzjoni u fejn talbu lis-servizzi tal-Kummissjoni jikkunsidraw mill-ġdid il-pożizzjoni tagħhom. Permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Mejju 2016, is-servizzi tal-Kummissjoni kkonfermaw l-evalwazzjoni preliminari tagħhom li l-miżura inkwistjoni ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE. Permezz ta’ ittra tas-26 ta’ Mejju 2016, il-lanjanti talbu li l-konstatazzjonijiet preliminari tas-servizzi tal-Kummissjoni jiġu kkonfermati permezz ta’ deċiżjoni formali. Konsegwentement, fis-27 ta’ Marzu 2017, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2017) 1939 finali, dwar l-għajnuna mill-Istat SA.38825 “Għajnuna mill-Istat preżunta favur fornituri privati ta’ servizzi soċjosanitarji” (iktar 'il quddiem id-“Deċiżjoni kkontestata”). Peress li l-kriterji tal-Artikolu 107 TFUE sabiex miżura tiġi kkwalifikata bħala għajnuna mill-Istat huma kumulattivi, il-Kummissjoni ddeċidiet b’mod definittiv biss dwar il-kriterju ta’ selettività u, sussidjarjament, dwar dak li jirrigwarda l-eżistenza ta’ vantaġġ sabiex jiġi kkonstatat li l-imsemmija miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.
Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
8 Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-1 ta’ Awwissu 2008, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.
9 Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid-9 ta’ Novembru 2017, il-Kummissjoni qajmet eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà skont l-Artikolu 130(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali.
10 Għaldaqstant, l-ipproċessar tat-talbiet ta’ intervent magħmula rispettivament mill-IPAB di Vicenza fit-13 ta’ Ottubru 2017, mill-IPAB Casa Gino e Pierina Marani fit-23 ta’ Ottubru 2017, mill-IPAB Centro Residenziale per Anziani di Cittadelli fid-9 ta’ Novembru 2017, mill-Azienda Pubblica dei Servizi alla Persona “Grimani Buttari – residenze per Anziani in Osimo” fl-10 ta’ Novembru 2017, insostenn tat-talbiet tar-rikorrenti, u mir-Repubblika Taljana fit-22 ta’ Novembru 2017 insostenn tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni ġie sospiż, skont l-Artikolu 144(3) tar-Regoli tal-Proċedura.
11 Fil-5 ta’ Jannar 2018, ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
12 Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tat-Tieni Awla tal-Qorti Ġenerali, tat-13 ta’ April 2018, il-proċedura ġiet sospiża, b’konformità mal-Artikolu 69(b) tar-Regoli tal-Proċedura, sad-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li ttemm l-istanza fil-kawżi magħquda Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci, irreġistrati taħt in-numri C‑622/16 P sa C‑624/16 P.
13 Permezz ta’ sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci (C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-ammissibbiltà tar-rikorsi fl-imsemmija kawżi abbażi tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
14 Permezz ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tas-7 ta’ Novembru 2018, il-partijiet ġew mistiedna jindikaw lill-Qorti Ġenerali l-konsegwenzi li huma kienu jiġbdu, għal din il-kawża, mis-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci (C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873). Fid-19 u fit-23 ta’ Novembru 2018, il-Kummissjoni u r-rikorrenti wieġbu, rispettivament, għall-mistoqsijiet li saru mill-Qorti Ġenerali.
15 Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
– tannulla d-Deċiżjoni kkontestata;
– tikkonstata l-eżistenza ta’ miżura oħra ta’ għajnuna mill-Istat, li tippermetti biss lill-operaturi privati ta’ servizzi soċjosanitarji li jibbenefikaw mill-iskema ta’ assigurazzjoni amministrata mill-INPS għall-ispejjeż previsti mid-dispożizzjonijiet fil-qasam ta’ protezzjoni u ta’ sostenn tal-maternità u tal-paternità;
– tiddikjara li waħda mill-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jew it-tnejn jistgħu jitneħħew permezz ta’ emendi leġiżlattivi;
– tiddikjara li ż-żewġ miżuri iktar 'il fuq jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat peress li huma ssoddisfatti l-kundizzjonijiet li jikkostitwixxu l-għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE, li l-Kummissjoni eżaminathom fiż-żewġ opinjonijiet preliminari tagħha tas-16 ta’ Marzu u tad-19 ta’ Marzu 2016 u li ma eżaminatx fid-Deċiżjoni kkontestata;
– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.
16 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
– tiċħad ir-rikors minħabba li huwa inammissibbli;
– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.
Id-dritt
17 Bis-saħħa tal-Artikolu 130(1) u (7) tar-Regoli tal-Proċedura, jekk il-konvenuta titolbu, il-Qorti Ġenerali tista’ tiddeċiedi dwar l-inammissibbiltà jew in-nuqqas ta’ kompetenza mingħajr ma tidħol fil-mertu tal-kawża.
18 F’dan il-każ, billi l-Kummissjoni kienet talbet li tingħata deċiżjoni dwar l-inammissibbiltà, il-Qorti Ġenerali, billi qieset lilha nnifisha biżżejjed ikkjarifikata permezz tal-atti tal-proċess, iddeċidiet li tiddeċiedi din it-talba mingħajr ma tkompli l-proċedura.
19 Il-Kummissjoni ssostni, fl-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, li l-elementi ta’ fatt u ta’ liġi li tibbaża ruħha fuqhom ir-rikorrenti ma jirriżultawx b’mod koerenti u li jinftiehem mit-test tar-rikors u li t-talbiet imorru lil hinn mill-għan ta’ rikors għal annullament. Hija ssostni wkoll li r-rikors ma huwiex ammissibbli fis-sens tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
20 Ir-rikorrenti tikkontesta l-argumenti tal-Kummissjoni. Hija ssostni li r-rikors huwa biżżejjed ċar u li l-Qorti Ġenerali tista’ tiddikjara li l-miżuri nazzjonali inkwistjoni huma għajnuna mill-Istat anki jekk, fid-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeċidiet biss dwar il-kriterju ta’ selettività u, sussidjarjament, dwar dak li jirrigwarda l-eżistenza ta’ vantaġġ fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE. Ir-rikorrenti ssostni li r-rikors huwa ammissibbli fid-dawl tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Fil-fatt, id-Deċiżjoni kkontestata hija att regolatorju li ma jinkludix miżuri ta’ implimentazzjoni, li jaffettwa direttament is-sitwazzjoni ġuridika tagħha. Ir-rikorrenti tirreferi, f’dan ir-rigward, għas-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci (C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873).
21 Il-Qorti Ġenerali tqis opportun li tiġi eżaminata l-ammissibbiltà tar-rikors fir-rigward tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, qabel ma teżamina, jekk ikun meħtieġ, il-kawżi l-oħra ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni. Kif indikat fil-punt 20 iktar ’il fuq, mill-imsemmija dispożizzjoni jirriżulta li kull persuna fiżika jew ġuridika tista’ tippreżenta rikors għal annullament kontra att regolatorju li jirrigwardaha direttament u li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni. Fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni, il-Qorti Ġenerali tqis opportun li teżamina l-ewwel il-kriterju ta’ inċidenza diretta, u sussegwentement, jekk ikun meħtieġ, il-kriterji l-oħra tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.
22 Fir-rigward tal-kriterju ta’ inċidenza diretta, ir-rikorrenti ssostni b’mod partikolari li hija direttament ikkonċernata mid-Deċiżjoni kkontestata sa fejn din tal-aħħar tippermetti lir-Repubblika Taljana tapplika għall-impriżi privati li jipprovdu servizzi soċjosanitarji skema ta’ vantaġġi fil-qasam tal-ispejjeż ta’ xogħol u li din id-deċiżjoni tipproduċi l-effetti ġuridiċi tagħha b’mod purament awtomatiku, abbażi biss tad-dritt tal-Unjoni Ewropea u mingħajr regola intermedja oħra, li jippermetti lir-Repubblika Taljana tapplika l-iskema ta’ vantaġġi inkwistjoni. Ir-rikorrenti tfakkar li l-Kummissjoni ma tikkonstestax li, bħall-21 entità pubblika l-oħra li bagħtu lment lill-Kummissjoni fl-2014 dwar għajnuna mill-Istat illegali, hija topera fuq is-suq Taljan tal-provvista ta’ servizzi soċjosanitarji, u dan b’kompetizzjoni mal-fornituri privati. L-entitajiet pubbliċi għandhom l-istess dħul bħall-fornituri privati filwaqt li għandhom jaffaċċjaw spejjeż iktar għoljin minħabba l-miżuri nazzjonali inkwistjoni. L-ilment tal-21 entità pubblika u r-rikors ikkwantifikaw il-portata tad-dannu effettiv li l-fornituri pubbliċi ta’ servizzi soċjosanitarji jsostnu, għaliex ma jistgħux jibbenefikaw mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni meta huma rriżervati għall-fornituri privati. Fil-fatt, ir-rikorrenti tispjega, essenzjalment, li sa fejn l-ispiża tas-salarji tikkostitwixxi l-ikbar spiża (bejn wieħed u ieħor 70 % tad-dħul mill-bejgħ) għall-fornituri ta’ servizzi soċjosanitarji, hija tbati dannu minħabba l-fatt li ma tistax tibbenefika mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni ta’ bejn wieħed u ieħor EUR 528 000 kull sena. Ir-rikorrenti tispjega wkoll li s-sitwazzjoni fattwali rilevanti għall-finijiet tal-Artikolu 107 TFUE, li topponiha, inkwantu impriża pubblika, għall-impriżi privati li jipprovdu servizzi identiċi, hija s-suq tal-fornituri ta’ servizzi soċjosanitarji, kif tiddefinihom il-legge no 328 – Legge quadro per la realizzazione del sistema integrato di interventi e servizi sociali (il-Liġi Taljana Nru 328 imsejħa “Liġi Qafas għall-implimentazzjoni tas-sistema integrata ta’ interventi u ta’ servizzi soċjali”) tat-8 ta’ Novembru 2000 (GURI Nru 265, tat-13 ta’ Novembru 2000 – Suppliment ordinarju għall-GURI Nru 186, p. 1) (iktar ’il quddiem il-“Liġi Qafas Nru°328”].
23 Għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kundizzjoni li skontha persuna fiżika jew ġuridika għandha tkun direttament ikkonċernata mid-deċiżjoni li hija s-suġġett tar-rikors, kif previst fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, teħtieġ li jiġu ssodisfatti żewġ kriterji kumulattivi, jiġifieri li l-miżura kkontestata, minn naħa, tipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tal-persuna kkonċernata u, min-naħa l-oħra, li ma tħalli ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji tagħha li għandhom jimplimentawha, peress li din hija ta’ natura purament awtomatika u tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, mingħajr applikazzjoni ta’ regoli oħra intermedji (ara s-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci, C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873, punt 42 u l-ġurisprudenza ċċitata).
24 Fir-rigward speċifikament tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, għandu jiġi enfasizzat li dawn għandhom l-għan li jippreżervaw il-kompetizzjoni. B’hekk, f’dan il-qasam, il-fatt li deċiżjoni tal-Kummissjoni żżomm kompletament l-effetti ta’ miżuri nazzjonali li fir-rigward tagħhom ir-rikorrenti tkun sostniet, fi lment indirizzat lil dik l-istituzzjoni, li ma kinux kompatibbli ma’ dan l-għan u li jqegħduha f’sitwazzjoni kompetittiva żvantaġġata jippermetti li jiġi konkluż li din id-deċiżjoni taffettwa direttament is-sitwazzjoni ġuridika tagħha, b’mod partikolari d-dritt tagħha, li jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, li ma ġġarrabx kompetizzjoni distorta mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni (ara s-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci, C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata).
25 Issa, għandu jitfakkar li l-inċidenza diretta ta’ rikorrenti ma tistax tiġi mifhuma biss mill-potenzjal ta’ relazzjoni ta’ kompetizzjoni (ara s-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci, C‑622/16 P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873, punt 46 u l-ġurisprudenza ċċitata).
26 Sa fejn il-kundizzjoni dwar l-inċidenza diretta teżiġi li l-att ikkontestat jipproduċi direttament effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrenti, il-qorti tal-Unjoni hija obbligata tivverifika jekk din tal-aħħar esponietx b’mod rilevanti r-raġunijiet għaliex id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tista’ tqegħedha f’sitwazzjoni kompetittiva żvantaġġata u, għaldaqstant, tista’ tipproduċi effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tagħha (ara s-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci, C‑622/16 P sa C-624/16 P, EU:C:2018:873, punt 47).
27 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li hija tbati dannu minħabba l-fatt li hija suġġetta għal spejjeż ta’ salarji iktar għoljin mill-fornituri privati ta’ servizzi soċjosanitarji li jibbenefikaw mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni, miżmuma mill-Istat Taljan minħabba d-Deċiżjoni kkontestata.
28 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li r-rikorrenti fil-kawżi li wasslu għas-sentenza tas-6 ta’ Novembru 2018, Scuola Elementare Maria Montessori vs Il-Kummissjoni, Il-Kummissjoni vs Scuola Elementare Maria Montessori u Il-Kummissjoni vs Ferracci (C‑622/16P sa C‑624/16 P, EU:C:2018:873, punt 50), urew, bil-provi, li l-istabbilimenti rispettivi tagħhom kienu jinsabu f’viċinanza immedjata ta’ entitajiet a priori eliġibbli għall-miżuri nazzjonali evalwati fid-deċiżjoni inkwistjoni, li jeżerċitaw attivitajiet simili għal tagħhom u li kienu għalhekk attivi fuq l-istess suq ta’ servizzi u fuq l-istess suq ġeografiku.
29 F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li li wieħed sempliċement jgħid li sostna dannu kkawżat minn spejjeż tas-salarji iktar għolja minn dawk tal-operaturi privati attivi fuq is-suq Taljan tas-“servizzi soċjosanitarji” ma jistax minnu nnifsu jippermetti li jiġu esposti b’mod rilevanti r-raġunijiet li għalihom id-Deċiżjoni kkontestata tista’ tpoġġi lir-rikorrenti f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni żvantaġġata u, għaldaqstant, li tipproduċi effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tagħha. Għandu jiġi ppreċiżat f’dan ir-rigward li l-miżuri nazzjonali inkwistjoni ma jimmirawx ċerti servizzi jew swieq ġeografiċi partikolari, iżda l-operaturi privati fl-Italja b’mod ġenerali. Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li, anki jekk il-Liġi Qafas Nru 328 tista’ tikkonċerna l-fornituri ta’ servizzi soċjosanitarji minħabba n-natura tagħha ta’ liġi qafas, hija tinkludi indikazzjonijiet ta’ natura ġenerali dwar l-organizzazzjoni tas-setturi, iżda mhux elementi preċiżi dwar is-suq rilevanti, b’mod li huwa impossibbli li jiġi ddeterminat jekk l-operaturi kollha li tapplika għalihom humiex f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni bejniethom.
30 F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa neċessarju li jiġi vverifikat jekk ir-rikorrenti ppreżentatx b’mod rilevanti s-suq li hija attiva fuqu u jekk ippreċiżatx ma’ liema atturi li potenzjalment jibbenefikaw mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni hija f’kompetizzjoni sabiex jinftiehem liema impatt negattiv il-miżuri nazzjonali, miżmuma fis-seħħ mid-Deċiżjoni kkontestata, jista’ jkollhom fuq il-kapaċità ta’ kompetizzjoni tagħha.
31 Għandu jiġi kkonstatat f’dan ir-rigward li r-rikorrenti tipprovdi servizzi soċjosanitarji u li mill-proċess jirriżulta li hija stabbilita fil-comune di Pederobba li jinsab fir-Reġjun tal-Veneto. Ir-rikorrenti tqis li hija f’kompetizzjoni ma’ atturi privati li jipprovdu servizzi soċjosanitarji. Hija telenka ċerti impriżi ġejjin minn Stati Membri oħra tal-Unjoni li stabbilixxew ruħhom fl-Italja u li huma attivi fl-istess settur sabiex turi li l-kriterju ta’ inċidenza tal-iskambji bejn Stati Membri fis-sens tal-Artikolu 107 TFUE huwa ssoddisfatt f’dan il-każ.
32 Madankollu, fl-ewwel lok, għandu jiġi kkunsidrat li l-argumenti tar-rikorrenti u l-elementi invokati fil-punt 31 iktar ’il fuq ma jippermettux li jiġi stabbilit is-suq rilevanti u lanqas is-sitwazzjoni tal-kompetizzjoni fuq dan tal-aħħar. Fil-fatt, ir-rikorrenti sempliċement semmiet servizzi soċjosanitarji fejn implikat, pereżempju li tipprovdi kura lill-persuni anzjani mingħajr ma ppreċiżat il-kundizzjonijiet li huma offerti fihom dawn is-servizzi u mingħajr ma ppreċiżat jekk l-espressjoni “servizzi soċjosanitarji” tirreferix għal suq separat jew għal diversi swieq ta’ servizzi. Fil-fatt, dan ma jirriżultax b’mod ċar mill-osservazzjonijiet bil-miktub tar-rikorrenti, li tidher li tirreferi għal settur pjuttost milli għal suq partikolari. Din l-impressjoni hija msaħħa mill-fatt li r-rikorrenti ssemmi diversi tipi ta’ servizzi, l-istess bħal-Liġi Nru 328 li hija tirreferi għaliha. Bħala eżempju, hija telenka impriżi li jipprovdu servizzi “soċjomediċi”, servizz ta’ “saħħa”, u servizzi fis-“setturi tar-residenzi sanitarji u soċjali” jew impriżi li għandhom “residenzi għal persuni anzjani”.
33 Barra minn hekk, mill-proċess ma jirriżultax fuq liema suq ġeografiku hija attiva r-rikorrenti. Ir-rikorrenti tindika mingħajr preċiżazzjonijiet oħra li hija topera fuq is-suq Taljan. Fl-istess ħin, hija telenka kemm atturi barranin u atturi li joperaw f’diversi reġjuni Taljani bħall-Emilia-Romagna, il-Lazio, il-Liguria, il-Lombardia, il-Piemonte, il-Puglia, it-Toscana, Sardegna u l-Veneto. Ir-rikorrenti tindika wkoll li hija stabbilita fil-comune di Pederobba. Madankollu, din l-informazzjoni ma tippermettix li jiġi dedott fuq liema suq ġeografiku r-rikorrenti tqis li topera effettivament, u dan iktar u iktar peress li l-kundizzjonijiet li huma pprovduti fihom is-servizzi soċjosanitarji ma humiex ippreċiżati. Ir-rikorrenti ma tippreċiżax b’mod partikolari jekk dawn is-servizzi humiex ipprovduti fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali.
34 Fit-tieni lok, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma ppreċiżatx ma’ liema atturi, li jistgħu potenzjalment jibbenefikaw mill-miżuri nazzjonali inkwistjoni, hija tqis li hija f’kompetizzjoni. Fil-fatt, fl-assenza ta’ informazzjoni konkreta f’dan ir-rigward, ir-rikorrenti ma tistax tistabbilixxi li hija tinsab f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni żvantaġġata. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat, kif huwa indikat fil-punt 25 iktar ’il fuq, li l-inċidenza diretta fuq rikorrenti ma tistax tiġi mifhuma biss mill-potenzjalità ta’ relazzjoni ta’ kompetizzjoni. Għalhekk, ma huwiex biżżejjed, bħalma għamlet ir-rikorrenti, li jissemma kunċett astratt bħal dak ta’ operaturi privati jew li jiġu elenkati impriżi attivi fl-istess settur mingħajr ma jiġi spjegat għalfejn u kif l-imsemmija impriżi għandhom jiġu kkunsidrati li huma kompetituri tar-rikorrenti.
35 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, hemm lok li jiġi deċiż li, fl-assenza tal-preċiżazzjonijiet imsemmija fil-punti 32 sa 34 iktar 'il fuq, ir-rikorrenti ma esponietx, b’konformità mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 26 iktar 'il fuq, b’mod rilevanti r-raġunijiet għalfejn id-Deċiżjoni kkontestata kienet tista’ tqegħedha f’sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni żvantaġġata u, għaldaqstant, tipproduċi effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tagħha, b’mod li l-kriterju ta’ inċidenza diretta ma huwiex issoddisfatt f’dan il-każ.
36 Minn dan jirriżulta li, mingħajr ma huwa neċessarju li tingħata deċiżjoni dwar il-kriterji l-oħra tal-aħħar parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE u l-kawżi l-oħra ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni, hemm lok li r-rikors jiġi miċħud fl-intier tiegħu bħala inammissibbli.
37 Skont l-Artikolu 144(3) tar-Regoli tal-Proċedura, meta l-konvenuta tressaq eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà jew ta’ nuqqas ta’ kompetenza, imsemmija fl-Artikolu 130(1) ta’ dawn ir-regoli, id-deċiżjoni dwar it-talba għal intervent ma għandhiex tittieħed qabel ma din l-eċċezzjoni tiġi miċħuda jew titħalla għad-deċiżjoni fil-mertu. Skont l-Artikolu 142(2) tar-Regoli tal-Proċedura, l-intervent huwa sekondarju għall-kawża prinċipali u jitlef l-għan tiegħu fil-każ, b’mod partikolari, li r-rikors jiġi ddikjarat inammissibbli.
38 F’dan il-każ, peress li r-rikors ġie miċħud fl-intier tiegħu, ma għadx hemm lok li tingħata deċiżjoni dwar it-talbiet ta’ intervent imressqa mill-IPAB ta’ Vicenza, mill-IPAB Casa Gino e Pierina Marani, mill-IPAB Centro Residenziale per Anziani di Cittadelli, mill-Azienda Pubblica dei Servizi alla Persona “Grimani Buttari – residenze per Anziani in Osimo” u mir-Repubblika Taljana.
Fuq l-ispejjeż
39 Skont l-Artikolu 134(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.
40 Peress li r-rikorrenti tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż tagħha flimkien ma’ dawk tal-Kummissjoni kif mitlub minn din tal-aħħar.
41 Barra minn hekk, b’applikazzjoni tal-Artikolu 144(10) tar-Regoli tal-Proċedura, l-IPAB ta’ Vicenza, l-IPAB Casa Gino e Pierina Marani, l-IPAB Centro Residenziale per Anziani di Cittadelli, l-Azienda Pubblica dei Servizi alla Persona “Grimani Buttari – residenze per Anziani in Osimo” u r-Repubblika Taljana għandhom ibatu kull wieħed l-ispejjeż tiegħu relatati mat-talba ta’ intervent.
Għal dawn il-motivi,
IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)
tordna:
1) Ir-rikors huwa miċħud bħala inammissibbli.
2) Ma għadx hemm lok li tingħata deċiżjoni dwar it-talbiet ta’ intervent imressqa mill-IPAB di Vicenza, mill-IPAB Casa Gino u Pierina Marani, mill-IPAB Centro Residenziale per Anziani di Cittadelli, mill-Azienda Pubblica dei Servizi alla Persona “Grimani Buttari – residenze per Anziani in Osimo” u mir-Repubblika Taljana.
3) Istituzione pubblica di assistenza e beneficienza “Opere Pie d’Onigo” hija kkundannata għall-ispejjeż.
4) IPAB di Vicenza, IPAB Casa Gino e Pierina Marani, IPAB Centro Residenziale per Anziani di Cittadelli, Azienda Pubblica dei Servizi alla Persona “Grimani Buttari – residenze per Anziani in Osimo” u r-Repubblika Taljana għandhom ibatu kull wieħed l-ispejjeż tiegħu relatati mat-talbiet ta’ intervent.
Magħmul fil-Lussemburgu, fl-24 ta’ Settembru 2019.
Reġistratur
Il-President
E. Coulon
M. Prek
* Lingwa tal-kawża: it-Taljan.