Edizzjoni Provviżorja
KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI
PITRUZZELLA
ippreżentati fil-11 ta’ April 2019 (1)
Kawża C‑19/18 P
VG, aventi kawża ta’ MS
vs
Il-Kummissjoni Ewropea
“Appell – Dritt istituzzjonali – Rikors għad-danni kontra l-Kummissjoni – Rimedju għad-dannu morali allegatament subit mir-rikorrent – Illegalitajiet tal‑Kummissjoni fit-trattament ta’ lment kontra r-rikorrent – Deċiżjoni tal‑Kummissjoni li tkeċċi lir-rikorrent min-Netwerk ta’ kelliema Team Europe – Ittra ta’ ftehim u ta’ adeżjoni – Kunċett ta’ “kuntest kuntrattwali” – Responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni – Obbligu ta’ motivazzjoni”
1. L-appellanti, VG, aventi kawża ta’ MS, ir-rikorrent quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-31 ta’ Mejju 2017 (iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”) (2) li permezz tiegħu l-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala manifestament inammissibbli r-rikors ippreżentat quddiemha abbażi tal-Artikolu 268 TFUE u intiż sabiex il-Kummissjoni tiġi kkundannata tħallas danni wara d-deċiżjoni tagħha tal-10 ta’ April 2013 li permezz tagħha ddeċidiet li ttemm il-kollaborazzjoni ta’ MS fin-netwerk ta’ kelliema Team Europe (3).
I. Il-fatti li wasslu għall-kawża
2. Mill-punti 1 et seq. tad-digriet appellat jirriżulta li VG kien membru tan-netwerk Team Europe, bħala kelliem, bejn l-20 ta’ Lulju 2011 u l-10 ta’ April 2013. Dan in-netwerk huwa netwerk lokali ta’ komunikazzjoni inkarigat li jassisti lir-rappreżentazzjonijiet tal-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħhom dwar il-politiki Ewropej fil-livell lokali. Fl-20 ta’ Lulju 2011, VG kien iffirma f’Montpellier “ittra ta’ ftehim u ta’ adeżjoni f’Team Europe”, preċedentement iffirmata f’Pariġi fit-8 ta’ Lulju 2011 mill-Kap tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni fi Franza.
3. Fl-10 ta’ April 2013, il-Kap tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni kkuntattja lil VG permezz tat-telefown biex jinformah dwar ilment dwar l-imġiba tiegħu mingħand mill-inqas mara waħda (iktar ’il quddiem l-“ilment ta’ X”) li kienet ipparteċipat f’waħda mill-attivitajiet ta’ Team Europe miegħu. VG sussegwentement ġie informat b’ittra li l-Kap tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni kien qiegħed itemm il-kollaborazzjoni tiegħu f’Team Europe b’effett immedjat, skont id-dispożizzjonijiet tal-ittra ta’ ftehim.
4. Fis-6 ta’ Ġunju 2013, VG ressaq ilment quddiem l-Ombudsman Ewropew kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li ttemm il-kollaborazzjoni tiegħu fin-netwerk Team Europe, sabiex jikseb l-annullament tal-imsemmija deċiżjoni, jiġi reintegrat fi ħdan dan in-netwerk u jirċievi ittra uffiċjali ta’ apoloġija. Dan l-ilment wassal għal deċiżjoni tal-Ombudsman tad-19 ta’ Novembru 2015 li permezz tagħha kkonkluda li kien hemm każ ta’ amministrazzjoni ħażina minħabba li l-Kummissjoni ma kinitx semgħet lil VG b’mod adegwat u lanqas ma wettqet evalwazzjoni suffiċjentement dettaljata tal-każ qabel ma ħadet id-deċiżjoni li ttemm il-kollaborazzjoni. Il-Kummissjoni ma ħadet l-ebda azzjoni wara d-deċiżjoni tal-Ombudsman.
II. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u d-digriet appellat
5. Qabel il-preżentata tar-rikors tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali intiż għall-annullament tad-deċiżjoni tal-10 ta’ April 2013 u għall-kumpens tad-dannu li huwa kien sofra minħabba t-tkeċċija tiegħu min-netwerk Team Europe, VG talab għal għajnuna legali. Permezz tad-digriet tat-3 ta’ Mejju 2016 (4), il-President tal-Qorti Ġenerali laqa’ t-talba tiegħu. Sabiex jivverifika li l-kundizzjonijiet tal-għoti ta’ għajnuna legali kienu ssodisfatti f’dan il-każ, huwa bbaża b’mod partikolari fuq l-osservazzjonijiet li l-Kummissjoni bagħtet lill-Ombudsman fil-kuntest tal-eżami tal-ilment imressaq minn VG u li jgħidu li “il-membri ta’ Team Europe m’għandhomx relazzjoni kuntrattwali mal-Kummissjoni” (5) waqt li nnota li l-Kummissjoni ma xtaqitx, f’dan l-istadju tal-proċedura, tieħu pożizzjoni dwar il-klassifikazzjoni li kellha tingħata lir-relazzjonijiet legali eżistenti bejn il-partijiet (6). Il-President tal-Qorti Ġenerali kkonkluda “li f’dan l-istadju, fl-ewwel analiżi, ma [kienx] ċar jekk ir-rikors għad-danni li r-rikorrent [kellu] l-intenzjoni li jressaq quddiem il-qorti tal-Unjoni [kellux] bħala għan talba għad-danni bbażata b’mod oġġettiv u globali fuq drittijiet u obbligi kuntrattwali u jekk [kellux] bħala tali jiġi ddikjarat manifestament inammissibbli” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (7).
6. Fid-19 ta’ Lulju 2016, VG ressaq rikors ibbażat fuq l-Artikolu 268 TFUE sabiex il-Kummissjoni tiġi kkundannata tħallas id-danni wara d-deċiżjoni tagħha tal-10 ta’ April 2013. Fil-31 ta’ Mejju 2017, il-Qorti Ġenerali adottat id-digriet appellat fuq il-bażi tal-Artikolu 126 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.
III. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u t-talbiet tal-partijiet
7. Fil-5 ta’ Jannar 2018, VG ippreżenta appell mid-digriet appellat. Fit-talbiet tiegħu, huwa jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-digriet appellat; tirrinvija l-kawża lill-Qorti Ġenerali jew, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-kawża hija fi stat li tiġi deċiża, tilqa’ t-talbiet tal-appellant fl-ewwel istanza; tirrikonoxxi r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Kummissjoni; tordna l-produzzjoni tad-dokumenti ddikjarati mill-Kummissjoni bħala kunfidenzjali u li jikkostitwixxu s-sostenn meħtieġ għad-deċiżjoni ta’ tkeċċija; tordna l-kumpens għad-dannu morali li jirriżulta mill-aġir żbaljat tal-Kummissjoni, evalwat ex aequo et bono għal EUR 20 000; tikkundanna lill-Kummissjoni sabiex tippubblika ittra ta’ apoloġija lill-appellant u li terġa’ tintegrah fi ħdan Team Europe (8); tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż kollha taż-żewġ istanzi.
8. Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell bħala inammissibbli jew, fi kwalunkwe każ, tiddikjarah bħala infondat; tikkundanna lil VG għall-ispejjeż kollha.
IV. L-analiżi ġuridika
9. Insostenn tal-appell tiegħu, VG isostni, l-ewwel nett, li d-digriet appellat huwa vvizzjat bi żball ta’ liġi fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-bażi tal-azzjoni għall-kumpens imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali u bi ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni. VG jargumenta, it-tieni nett, li d-digriet appellat huwa wkoll ivvizzjat bi żball ta’ liġi fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-ittra ta’ ftehim kif ukoll bi ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, peress li l-Qorti Ġenerali żnaturat ukoll il-proċess.
10. Nixtieq nagħmel rimarka preliminari qabel l-analiżi.
11. Dan l-appell iqajjem il-kwistjoni tad-determinazzjoni tan-natura tar-responsabbiltà tal-Unjoni li l-appellant qiegħed ifittex li jistabbilixxi. Kif ser naraw, din il-kwistjoni tqum f’kuntest fattwali u ġuridiku mhux ċar, fin-nuqqas ta’ dokument espliċitament kuntrattwali u fil-preżenza ta’ dikjarazzjonijiet kontradittorji tal-Kummissjoni fuq in-natura tal-ittra ta’ ftehim. Mingħajr preġudizzju għall-eżitu li l-eżami tal-appell ser iwassal għalih, diġà jidher ċar li l-Qorti Ġenerali għaġġlet meta, biex tiddeċiedi r-rikors ippreżentat quddiemha, adottat digriet ibbażat fuq l-Artikolu 126 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha li jikkonstata n-natura manifestament inammissibbli tal-imsemmi rikors. L-użu ta’ dan l-istrument jidher ukoll li huwa inkonsistenti mal-pożizzjoni espressa mill-President tal-Qorti Ġenerali fid-digriet tiegħu li jiddeċiedi dwar it-talba ta’ VG għal għajnuna legali (9).
12. Minkejja dan, ser ngħaddi għall-eżami tal-ewwel aggravju.
A. Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żball fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-azzjoni għall-kumpens u fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni
1. Sunt tal-argumenti tal-partijiet
13. Permezz ta’ dan l-ewwel aggravju fl-ewwel parti tiegħu, VG jilmenta, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali, fil-punti 32 sa 40 tad-digriet appellat, ikklassifikat b’mod żbaljat il-bażi tal-azzjoni tiegħu quddiemha. Il-Qorti Ġenerali ma applikatx b’mod korrett it-test li jirriżulta mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (10), peress li hija bbażat ruħha biss fuq l-ittra ta’ ftehim, mingħajr ma kkunsidrat ukoll id-dispożizzjoni legali li tagħha ġie allegat ksur, in-natura tad-dannu invokat u lanqas l-aġir ikkritikat. Ir-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali kien madankollu ddefinixxa bħala s-suġġett tar-rikors l-illegalitajiet imwettqa mill-Kummissjoni fit-trattament tal-ilment kontra r-rikorrent, li kien ikkawżalu dannu morali reali u ċert li għalih VG kellu l-intenzjoni li jikseb kumpens. L-appellant jinsisti fuq il-fatt li l-aġir ikkritikat ma huwiex it-tkeċċija min-netwerk Team Europe iżda t-trattament tal-ilment ta’ X, peress li t-tkeċċija hija biss konsegwenza tal-illegalità. VG ma jikkontestax li l-Kummissjoni setgħet ittemm l-ittra ta’ ftehim. Is-suġġett tat-tilwima ma huwiex għalhekk il-ksur tar-rabta kuntrattwali — jekk wieħed jassumi li l-ittra ta’ ftehim tikkostitwixxi kuntratt — bħalma tixhed ukoll in-natura tar-regoli invokati (jiġifieri l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (11) jew il-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba (12)), peress li VG ma jinvokax b’mod partikolari l-ksur tat-termini tal-ittra ta’ ftehim. Bl-istess mod, in-natura tad-dannu invokat jidher li ma għandhiex rabta ma’ xi ksur ta’ obbligu kuntrattwali, peress li VG jallega li l-mod kif il-Kummissjoni ttrattat l-ilment ta’ X kontra tiegħu ppreġudika l-unur, id-dinjità u r-reputazzjoni tiegħu. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti Ġenerali għaldaqstant ikklassifikat b’mod żbaljat l-aġir inkwistjoni fir-rikors ta’ VG, b’mod partikolari fil-punti 35 sa 37 tad-digriet appellat.
14. Għal dak li jirrigwarda t-tieni parti tal-ewwel aggravju, VG isostni li l-Qorti Ġenerali kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni. Minn naħa, ma spjegatx għalfejn it-talba għall-kumpens ta’ VG hija neċessarjament marbuta mal-interpretazzjoni tal-ittra ta’ ftehim, meta l-aġir ikkritikat fl-imsemmija talba ma huwiex il-ksur tal-kuntratt allegat, b’tali mod li l-interpretazzjoni ta’ din l-ittra la kienet neċessarja u lanqas indispensabbli sabiex tiġi eżaminata t-talba għad-danni, fis-sens tal-punt 80 tas-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (13). Min-naħa l-oħra, id-digriet appellat ma jesponix ir-raġunijiet li għalihom il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li t-trattament tal-ilment ta’ X mill-Kummissjoni huwa neċessarjament marbut mal-interpretazzjoni tal-ittra ta’ ftehim. VG jisħaq, f’dan ir-rigward, li l-ittra ta’ ftehim ma tinkludix dispożizzjonijiet dwar it-trattament ta’ lmenti eventwali jew obbligu fuq il-Kummissjoni biex tiġġustifika rinunzja tal-ftehim fi ħdan in-netwerk Team Europe. Ir-regoli tad-dritt, fosthom id-drittijiet fundamentali, li tagħhom VG jallega l-ksur japplikaw indipendentement mid-dispożizzjonijiet tal-ittra ta’ ftehim.
15. Xi elementi tar-rikors ta’ VG baqgħu mingħajr risposta tal-Qorti Ġenerali li ma vverifikatx b’mod oġġettiv u globali, fid-dawl tad-diversi elementi li jinsabu fil-proċess, jekk kienx hemm kuntest kuntrattwali veru, kif teħtieġ iżda s-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (14).
16. Il-Kummissjoni, min-naħa tagħha, tenfasizza li l-analiżi tal-Qorti Ġenerali hija konformi mal-preskrizzjonijiet tal-ġurisprudenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (15). Il-Qorti Ġenerali wriet mingħajr żball ta’ liġi l-eżistenza ta’ kuntest kuntrattwali wara t-talba tar-rikorrent. Dan tal-aħħar ma jinvoka l-ebda dokument ieħor għajr l-ittra ta’ xoljiment u jilmenta dwar il-ksur tal-kuntratt. Teżisti rabta diretta bejn l-aġir ikkritikat u t-tmiem tal-kollaborazzjoni ta’ VG man-netwerk Team Europe. L-ittra ta’ ftehim tiddetermina biċ-ċar l-obbligi rispettivi tal-partijiet, kif ukoll il-modalitajiet sabiex tintemm din il-kooperazzjoni u huma dawn il-kundizzjonijiet ta’ xoljiment li huma kkontestati minn VG li kellu l-intenzjoni li jikkontesta, skont it-termini tar-rikors tiegħu quddiem il-Qorti Ġenerali, “id-deċiżjoni radikali li ttemm il-kollaborazzjoni”. Id-dannu huwa wkoll marbut max-xoljiment peress li VG talab, fost affarijiet oħra, ir-reintegrazzjoni tiegħu. Ir-responsabbiltà eventwali tal-Kummissjoni għandha neċessarjament tiġi eżaminata, skont il-ġurisprudenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (16), billi jiġi evalwat il-kontenut tal-ittra ta’ ftehim. L-invokazzjoni ta’ regoli li ma jirriżultawx mill-ittra ta’ ftehim ma ttellifx in-natura kuntrattwali tat-tilwima (17). Id-dannu morali invokat jirriżulta, min-naħa tiegħu, miċ-ċirkustanzi li jiċċirkondaw il-ksur tar-relazzjoni kuntrattwali. VG qiegħed jipprova jiddistingwi b’mod artifiċjali l-kawżi u ċ-ċirkustanzi tax-xoljiment tal-ittra mill-att ta’ xoljiment innifsu. Il-kwistjoni dwar jekk ir-raġuni invokata għax-xoljiment hijiex iġġustifikata, min-naħa tagħha, hija ferm kuntrattwali.
17. Fir-rigward tan-nuqqas ta’ motivazzjoni allegat, il-Kummissjoni tfakkar li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet dwar l-eċċezzjoni ta’ illegalità li hija kienet qajmet u mhux dwar is-sustanza. Barra minn hekk, VG jinvoka sensiela ta’ argumenti diġà mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali u diġà miċħuda minn din tal-aħħar li huma għaldaqstant inammissibbli (18). Fi kwalunkwe każ, biex jiġi miċħud ir-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali bħala inammissibbli, kien biżżejjed għall-Qorti Ġenerali li tistabbilixxi li dan kien jaqa’ taħt kuntest tabilħaqq kuntrattwali, marbut mas-suġġett tal-kawża, kif il-Qorti Ġenerali ġustament stabbilixxiet, fil-punti 34 sa 38 tad-digriet appellat. Fuq dan il-punt, il-motivazzjoni tal-imsemmi digriet la tidher insuffiċjenti u lanqas ivvizzjata b’kontradizzjoni u l-Qorti Ġenerali ma hijiex obbligata li tirrispondi għall-argumenti kollha ta’ VG.
18. Fir-replika tiegħu, VG jikkontesta li pprova jiżola artifiċjalment il-kawżi u ċ-ċirkustanzi tax-xoljiment tal-ittra ta’ ftehim mill-att ta’ xoljiment innifsu u jsostni li ma kkritikax il-ksur ta’ kuntratt u lanqas ikkontesta li l-Kummissjoni tista’ ttemm l-ittra ta’ ftehim. Billi VG ma jinvokax il-ksur tal-ittra ta’ ftehim, il-Kummissjoni ma tistax issostni li l-interpretazzjoni tagħha hija neċessarja sabiex tiġi stabbilita l-fondatezza tal-allegazzjonijiet tal-appellant. VG ifakkar li l-kritika magħmula lill-Kummissjoni hija dik li kisret id-dritt tiegħu li jinstema’, l-obbligu ta’ motivazzjoni, id-dmir ta’ diliġenza tiegħu u l-preżunzjoni ta’ innoċenza tiegħu. L-azzjoni mressqa minn VG għaldaqstant hija intiża biss li tikkontesta l-azzjoni amministrattiva tal-Kummissjoni. Għall-finijiet prattiċi kollha, VG ifakkar li ma huwiex eskluż li r-responsabbiltajiet kuntrattwali u mhux kuntrattwali ta’ istituzzjoni jistgħu jeżistu flimkien fir-rigward ta’ partijiet kontraenti tagħha (19). Fi kwalunkwe każ, id-dannu invokat, ma huwiex marbut mal-eżekuzzjoni ħażina tal-kuntratt li allegatament huwa l-ittra ta’ ftehim. Ċertament, l-aġir żbaljat tal-Kummissjoni kellu bħala konsegwenza d-deċiżjoni tat-tkeċċija min-netwerk Team Europe iżda r-reintegrazzjoni mitluba kienet inkluża f’talba għal kumpens in natura biex tirriabilita l-immaġni ta’ VG imċappsa bil-mod kif il-Kummissjoni ttrattat l-ilment ta’ X.
19. Fil-kontroreplika tagħha, il-Kummissjoni ssostni li t-teżi ta’ VG hija vvizzjata minn kontradizzjoni kbira. VG jilmenta li l-Kummissjoni ma rrispettatx id-drittijiet fundamentali tiegħu fl-istess waqt li huwa jsostni li l-ittra ta’ ftehim kienet tistabbilixxi biss linji gwida mhux vinkolanti u ma kinitx tirregola r-relazzjonijiet individwali bejn VG u l-Kummissjoni. Madankollu, jekk l-ittra ta’ ftehim hija biss att unilaterali tal-Kummissjoni mingħajr rabta ma’ VG, il-Kummissjoni ma tifhimx x’tista’ tkun il-bażi tal-obbligu tagħha li tisma’ lil VG jew li tosserva l-obbligu ta’ motivazzjoni. Il-pretensjonijiet ta’ VG ma jagħmlux sens ħlief jekk l-att inkwistjoni huwa kuntratt. Il-Kummissjoni ttenni wkoll li s-sempliċi invokazzjoni tal-ksur tar-regoli li ma jirriżultawx mill-kuntratt ma għandhiex l-effett li timmodifika n-natura kuntrattwali tat-tilwima (20). Madankollu, l-approċċ ta’ VG mhux biss imur kontra l-ġurisprudenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (21) iżda jagħmilha wkoll possibbli li jibdel kwalunkwe tilwima kuntrattwali f’azzjoni għad-danni mhux kuntrattwali u jista’ jxejjen id-distinzjoni bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ responsabbiltà. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinsisti fuq il-fatt li t-talba ta’ reintegrazzjoni tikkonferma li d-dannu li għalih qiegħed jintalab kumpens huwa r-riżultat ta’ esklużjoni min-netwerk Team Europe jiġifieri t-tmiem tal-adeżjoni mal-kuntratt li huwa l-ittra ta’ ftehim li l-isem sħiħ tagħha fil-fatt huwa “ittra ta’ ftehim u ta’ adeżjoni”. Ir-reintegrazzjoni ma tirrigwardax biss il-kumpens għad-dannu morali iżda wkoll l-istabbiliment mill-ġdid tar-relazzjoni kuntrattwali li kienet teżisti qabel it-terminazzjoni tal-kuntratt.
2. Analiżi
20. Qabelxejn, nosserva li l-partijiet ma jikkontestawx il-kuntest ta’ analiżi li użat il-Qorti Ġenerali u li ġie rrepetut fil-punti 25 et seq. tad-digriet appellat. Il-Qorti Ġenerali, billi bbażat ruħha prinċipalment fuq is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (22), fakkret għalhekk li t-Trattat FUE jipprovdi tqassim ta’ ġurisdizzjoni bejn il-qrati tal-Unjoni u l-qrati nazzjonali fir-rigward ta’ azzjonijiet diretti kontra l-Unjoni u intiżi li jistabbilixxu r-responsabbiltà tagħha. Ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni esklużiva ta’ dawn tal-ewwel (23). Fir-rigward tar-responsabbiltà kuntrattwali tal-Unjoni, il-ġurisdizzjoni hija maqsuma bejn il-qrati tal-Unjoni, fil-preżenza ta’ klawżola ta’ arbitraġġ, u l-qrati nazzjonali fil-każijiet l-oħra (24).
21. Huwa s-suġġett tal-azzjoni li jiddetermina jekk ir-rikors jaqax taħt ir-responsabbiltà kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tal-Unjoni (25). Is-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (26) stabbilixxiet il-metodoloġija li għandha tintuża għal tali evalwazzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk iddeċidiet li l-qrati tal-Unjoni ma jistgħux jibbażaw ruħhom biss fuq ir-regoli allegati sabiex jevalwaw il-ġurisdizzjoni tagħhom biex jiddeċiedu fuq talba għal kumpens (27). Huma għandhom jivverifikaw jekk ir-rikors għad-danni li bih huma aditi “għandux bħala għan talba għad-danni bbażati b’mod oġġettiv u globali fuq drittijiet u obbligi ta’ oriġini kuntrattwali jew ta’ oriġini mhux kuntrattwali” (28). L-analiżi għandha tirrigwarda l-elementi kollha tal-proċess, jiġifieri b’mod partikolari, id-dispożizzjoni allegatament miksura, in-natura tad-dannu invokat, l-aġir ikkritikat kif ukoll ir-relazzjonijiet legali li jeżistu bejn il-partijiet inkwistjoni (29). Jekk minn din l-analiżi jirriżulta li jeżisti “bejniethom kuntest veru kuntrattwali, marbut mas-suġġett tal-kawża, li l-eżami dettaljat tiegħu huwa indispensabbli biex [ir-]rikors jiġi deċiż” (30), jekk jirriżulta “li hemm bżonn li jiġi interpretat il-kontenut ta’ wieħed jew iktar kuntratti konklużi [bejn il-partijiet] inkwistjoni sabiex tiġi stabbilita l-fondatezza tal-allegazzjonijiet tar-rikorrenti” (31) u, ovvjament, fin-nuqqas ta’ klawżola ta’ arbitraġġ, il-qrati tal-Unjoni għandhom iwaqqfu l-eżami tagħhom tal-kawża u jiddikjaraw lilhom innifishom bħala bla ġurisdizzjoni biex jiddeċiedu peress li l-eżami tar-rikors jimplika l-evalwazzjoni tad-drittijiet u tal-obbligi ta’ natura kuntrattwali li, skont l-Artikolu 274 TFUE, taqa’ taħt il-ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali (32).
22. Għaldaqstant, huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li għandu jiġi eżaminat l-ewwel aggravju.
23. F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li l-Qorti Ġenerali ffukat fuq il-kontenut tal-ittra ta’ ftehim li, fil-fehma tagħha, tiddetermina l-obbligi rispettivi tal-partijiet, it-tul ta’ żmien tal-kooperazzjoni u l-modalitajiet għat-terminazzjoni tal-kooperazzjoni (33). Billi r-rikorrent ma kienx invoka atti oħra, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-aġir ikkontestat għandu rabta diretta mar-relazzjoni kuntrattwali eżistenti (34). Fl-opinjoni tagħha, it-talba għal kumpens hija marbuta mal-interpretazzjoni tal-ittra ta’ ftehim, li għandha tkun parti integrali mill-elementi li għandhom jiġu eżaminati fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-responsabbiltà tal-Kummissjoni (35). Din tiddetermina, dejjem fil-fehma tagħha, il-kundizzjonijiet tal-ksur tal-kuntratt, u għalhekk tagħti natura kuntrattwali lit-tilwima (36).
24. Meta ddeċidiet hekk, jidher li l-Qorti Ġenerali ma applikatx b’mod korrett it-test iddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (37) u li tat piż deċiżiv għall-ittra ta’ ftehim, li tagħha hija kkonstatat malajr in-natura kuntrattwali. Madankollu, il-ġurisprudenza msemmija hawn fuq tirrikjedi analiżi tad-dokumenti kollha tal-proċess, fosthom id-dispożizzjoni legali allegatament miksura, in-natura tad-dannu invokat, l-aġir ikkritikat kif ukoll ir-relazzjonijiet legali eżistenti. Dawn l-elementi differenti għandhom jingħataw piż ekwivalenti, speċjalment meta n-natura kuntrattwali tal-att meqjus li jorbot lill-partijiet huwa serjament dubjuż, bħalma huwa l-każ f’din il-kawża.
25. B’hekk jirriżulta b’mod ċar mill-proċess li r-rikors tar-rikorrent quddiem il-Qorti Ġenerali kellu bħala suġġett “l-iżbalji mwettqa mill-[Kummissjoni] fit-trattament tal-ilment ifformulat minn X kontra r-rikorrent, li kkawżaw lil dan tal-aħħar dannu morali ċert u reali” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (38). B’dan il-mod, l-avveniment li jagħti lok għar-responsabbiltà identifikat minn VG ma huwiex dovut għat-terminazzjoni abbużiva tar-relazzjoni kuntrattwali li l-ittra ta’ ftehim kienet ikkristallizzat. Din it-terminazzjoni – jekk teżisti – jidher li taqa’ pjuttost taħt id-dannu kkawżat mill-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, il-fatt li VG talab ukoll lill-Qorti Ġenerali r-reintegrazzjoni tiegħu fi ħdan in-netwerk Team Europe ma jgħid xejn dwar in-natura tar-relazzjonijiet bejn VG u l-Kummissjoni. Din ir-reintegrazzjoni, kieku kienet possibbli, kien ikollha l-għan li tqiegħed lil VG fis-sitwazzjoni preċedenti għall-okkorrenza tal-allegat ksur iżda mhux neċessarjament li terġa’ tistabbilixxi r-relazzjoni kuntrattwali. Fi kwalunkwe każ, ma jidhirx li l-Qorti Ġenerali siltet xi konsegwenza minn din it-talba, billi sempliċement illimitat ruħha li ssemmi r-reintegrazzjoni fil-punt 33 tad-digriet appellat. Dan huwa madankollu irrilevanti, peress li VG kellu, bilfors, jirrinunzja għal din it-talba waqt il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
26. Sussegwentement, ir-regoli invokati kellhom ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Qorti Ġenerali, għalkemm, waħedhom, ma humiex konklużivi. Hawnhekk ukoll, l-analiżi tal-Qorti Ġenerali ma hijiex kompluta (39). VG ilmenta li, fit-trattament tal-ilment ta’ X, il-Kummissjoni kisret l-Artikolu 41 tal-Karta, il-prinċipji ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba, tar-rispett għad-drittijiet tad-difiża, l-Artikolu 16 tal-Kodiċi Ewropew ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba, il-prinċipji ta’ diliġenza u ta’ preżunzjoni tal-innoċenza kif ukoll l-obbligu ta’ motivazzjoni u l-prinċipju ta’ proporzjonalità. Dawn ir-regoli kienu għaldaqstant juru b’mod ċar li VG ma kienx qiegħed fil-qasam kuntrattwali, billi l-appellant invoka regoli meqjusa li jirregolaw l-azzjoni tal-Kummissjoni bħala amministrazzjoni, u mhux regoli li jirriżultaw mill-allegat kuntratt. B’mod partikolari, VG ma lmenta dwar ebda ksur tad-dispożizzjonijiet tal-ittra ta’ ftehim. Fuq dan il-punt, jien xi ftit perpless bl-argument tal-Kummissjoni li qiegħda tagħmel tabirruħha li ma tistax tidentifika l-bażi tal-obbligi legali invokati minn VG kieku l-azzjoni kellha tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ taħt ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali. Pereżempju, insibha diffiċli li nemmen li l-Kummissjoni tista’ tinjora l-fatt li d-dritt għal amministrazzjoni tajba jew ir-rispett għad-drittijiet tad-difiża japplikaw għaliha wkoll meta taġixxi f’kuntest mhux kuntrattwali.
27. Fl-aħħar nett, l-analiżi tal-Qorti Ġenerali dwar id-dannu invokat toqgħod f’punt wieħed (40) u sempliċement tirrepeti li VG kellu l-intenzjoni li jikseb kumpens finanzjarju kif ukoll ordni kontra l-Kummissjoni. In-natura tad-dannu ma hijiex analizzata ulterjorment.
28. Billi sempliċement analizzat b’mod iżolat l-ittra ta’ ftehim, minkejja li n-natura kuntrattwali tagħha ma kinitx evidenti, il-Qorti Ġenerali ma wettqitx il-verifika imposta mill-ġurisprudenza skont liema l-qrati tal-Unjoni għandhom jivverifikaw jekk ir-rikors li bih huma aditi għandux bħala għan talba għad-danni bbażati b’mod oġġettiv u globali fuq drittijiet u obbligi ta’ oriġini kuntrattwali. Madankollu, it-teħid inkunsiderazzjoni tal-elementi tal-proċess seta’, kif isostni VG, joħloq dubju dwar l-eżistenza ta’ kuntest kuntrattwali veru li fih kien qiegħed isir ir-rikors ta’ VG.
29. B’mod partikolari, kieku eżaminat sew u flimkien mal-ittra ta’ ftehim id-dispożizzjonijiet legali allegatament miksura, in-natura tad-dannu invokat kif ukoll l-aġir ikkritikat, il-Qorti Ġenerali ma setgħetx tikkonkludi, mingħajr żball ta’ liġi, li “t-talba għal kumpens [kienet] marbuta mal-interpretazzjoni tal-ittra ta’ ftehim” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (41). VG ma jikkontestax li l-ittra ta’ ftehim tipprovdi li l-partijiet jistgħu volontarjament jirrinunzjaw għall-ftehim bil-miktub fi kwalunkwe mument. Dan jikkonferma li l-Qorti Ġenerali adottat approċċ ristrett meta kkunsidrat li r-rikors ippreżentat quddiemha kien intiż sempliċement biex jikkontesta l-kundizzjonijiet li fihom il-Kummissjoni kienet temmet ir-relazzjonijiet kuntrattwali li kienu jorbtuha ma’ VG.
30. Mhux biss il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-elementi kollha meħtieġa biex tiddetermina l-bażi tal-azzjoni quddiemha iżda, fil-motivazzjoni tagħha, naqset ukoll milli tispjega r-raġunijiet għaliex fl-opinjoni tagħha kellha tiġi rrikonoxxuta n-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim.
31. Il-punti 35 sa 37 tad-digriet appellat jikkostitwixxu suċċessjoni ta’ affermazzjonijiet mhux issostanzjati. Madankollu, sforz ta’ motivazzjoni kien iktar u iktar imperattiv minħabba li l-proċess kien jinkludi żewġ elementi importanti. VG invoka b’mod ċar quddiem il-Qorti Ġenerali d-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni matul il-proċedura quddiem l-Ombudsman, li fiha hija indikat li “il-membri ta’ Team Europe ma kellhom l-ebda relazzjoni kuntrattwali [magħha]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Dan jirriżulta mill-punt 23 tad-digriet appellat.
32. Barra minn hekk, VG kien ġibed ukoll l-attenzjoni tal-Qorti Ġenerali fil-kuntest tal-osservazzjonijiet tiegħu għall-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni għad-digriet tal-President tal-Qorti Ġenerali dwar it-talba għal għajnuna legali (42). Il-punt 15 ta’ dan id-digriet jgħid li l-Kummissjoni kienet għażlet li ma tiħux pożizzjoni, f'dan l-istadju, dwar il-klassifikazzjoni li għandhom jingħataw ir-relazzjonijiet legali li jirriżultaw mill-ittra ta’ ftehim. Il-President tal-Qorti Ġenerali kien ikkonkluda minn dan li l-Kummissjoni kienet tqis li tali determinazzjoni tista’ ssir biss wara analiżi fil-fond tal-ittra ta’ ftehim (43). Il-President tal-Qorti Ġenerali kien iddeduċa minn dawn l-elementi “li f’dan l-istadju, fl-ewwel analiżi, ma [kienx] ċar jekk ir-rikors għad-danni li r-rikorrent [kellu] l-intenzjoni li jressaq quddiem il-qorti tal-Unjoni [kellux] bħala għan talba għad-danni bbażati b’mod oġġettiv u globali fuq drittijiet u obbligi kuntrattwali u jekk [kellux] bħala tali jiġi ddikjarat manifestament inammissibbli” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (44). Nifhem għalhekk il-perplessità ta’ VG fir-rigward tad-digriet appellat, li – infakkar – jikkonstata madankollu n-natura manifestament inammissibbli tar-rikors ta’ VG.
33. Naturalment, kif tfakkar il-Kummissjoni, l-obbligu li għandha l-Qorti Ġenerali li timmotiva s-sentenzi ma jimponilhiex li tipprovdi espożizzjoni li ssegwi b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed ir-raġunamenti kollha fformulati mill-partijiet fil-kawża. Il-motivazzjoni tista’, għalhekk, tkun impliċita, dment li tippermetti lill-partijiet ikkonċernati jifhmu r-raġunijiet li fuqhom tibbaża ruħha l-Qorti Ġenerali u lill-Qorti tal-Ġustizzja li jkollha għad-dispożizzjoni tagħha elementi suffiċjenti sabiex teżerċita l-istħarriġ tagħha fil-kuntest ta’ appell (45). Ċertament, kif issostni l-Kummissjoni, is-sempliċi repetizzjoni tal-argumenti diġà ppreżentati lill-Qorti Ġenerali għandha twassal għall-konstatazzjoni tal-inammissibbiltà tal-imsemmija argumenti. Madankollu, dan ma jistax ikun il-każ meta huwa s-skiet tal-Qorti Ġenerali fuq dawn l-argumenti li wassal għar-repetizzjoni tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.
34. Madankollu, jekk l-ilment ibbażat fuq ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandu jintlaqa’, dan ma huwiex għaliex il-Qorti Ġenerali ma rrispondietx għall-argumenti kollha invokati minn VG iżda għaliex il-qari tad-digriet appellat ma jurix b’mod ċar biżżejjed ir-raġunijiet li wasslu lill-Qorti Ġenerali biex tmur lil hinn minn test li ma huwiex apertament kuntrattwali u minn dikjarazzjonijiet f’sens kuntrarju, jew irriżervati ħafna, tal-Kummissjoni, sabiex tikkonstata n-natura kuntrattwali tal-kawża abbażi biss tal-ittra ta’ ftehim. Dan il-qari lanqas ma jippermetti li jiġu ssostanzjati r-raġunijiet għaliex, minkejja li s-suġġett tal-kawża, kif identifikat minn VG, kien l-iżball imwettaq mill-Kummissjoni fit-trattament tal-ilment ta’ X, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li kienet teżisti “rabta diretta” (46) bejn l-aġir ikkritikat u l-allegata relazzjoni kuntrattwali li tirriżulta mill-ittra ta’ ftehim u li l-eżami ta’ din kien neċessarju sabiex tiġi evalwata r-responsabbiltà tal-Kummissjoni (47).
35. B’hekk, billi naqset milli teżamina l-elementi kollha tal-proċess, inklużi d-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali applikat b’mod parzjali l-metodoloġija stabbilita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha u kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-ewwel aggravju għandu jiġi milqugħ, kollu kemm hu, bħala fondat.
B. Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq żball fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-ittra ta’ ftehim, ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u żnaturament tal-proċess
1. Sunt tal-argumenti tal-partijiet
36. Essenzjalment, VG qiegħed isostni li l-Qorti Ġenerali żbaljat meta kklassifikat l-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt, meta din kienet pjuttost linji gwida mhux vinkolanti stabbiliti b’mod unilaterali mill-Kummissjoni u li jirregolaw il-funzjonament tan-netwerk Team Europe. Il-Kummissjoni qatt ma ddikjarat li r-relazzjoni kienet ta’ natura kuntrattwali, kif jikkonfermaw il-punt 21 tal-osservazzjonijiet tagħha quddiem l-Ombudsman kif ukoll il-punt 15 tad-digriet tal-Qorti Ġenerali dwar it-talba għal għajnuna legali ta’ VG (48); l-ittra ta’ ftehim sempliċement tipprovdi sommarju tad-drittijiet u l-obbligi li jirregolaw Team Europe, u mhux ta’ dawk li jirregolaw ir-relazzjonijiet speċifiċi bejn il-Kummissjoni u VG; din ma tipprevedix sanzjonijiet fil-każ ta’ ksur jew riferiment għad-dritt applikabbli jew għall-qrati kompetenti; l-ittra ta’ ftehim tuża l-kelma “dmirijiet” u mhux “obbligi” u għalhekk tkompli tirreferi għal sempliċi ħtiġijiet ta’ mġiba u mhux għal rabtiet legali proprji bejn il-persuni. Il-Kummissjoni bidlet il-pożizzjoni tagħha tardivament u invokat in-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim. L-intenzjoni komuni tal-partijiet qatt ma kienet li jorbtu lil xulxin abbażi ta’ kuntratt. Madankollu, l-intenzjoni hija element determinanti fil-klassifikazzjoni ta’ att bħala li huwa ta’ natura kuntrattwali, kif jixhed il-punt 102 tal-prinċipji tad-dritt kuntrattwali Ewropew (49). Għalhekk, il-Qorti Ġenerali kklassifikat b’mod żbaljat l-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt, żnaturat l-imsemmija ittra u kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha. Id-digriet appellat ma stabbilixxiex id-dritt applikabbli sabiex l-ittra ta’ ftehim tiġi kklassifikata bħala kuntratt, ħaġa li hija neċessarja fl-ipoteżi – quod non – li l-imsemmija ittra hija kuntratt. Il-Kummissjoni ssostni li huwa d-dritt Franċiż li għandu japplika. Madankollu, skont l-Artikoli 1101 (50) u 1156 (51) tal-Kodiċi Ċivili Franċiż, ma huwiex possibbli li l-ittra ta’ ftehim tiġi kklassifikata bħala kuntratt fis-sens tad-dritt Franċiż fin-nuqqas tal-intenzjoni ta’ VG li jintrabat u fid-dawl tal-fatt li ma kien hemm xejn li jagħtih x’jifhem li kien qiegħed jiffirma kuntratt li l-kontenut tiegħu ġie ddeterminat biss mill-Kummissjoni, li qatt ma semmiet in-natura kuntrattwali tagħha. Skont id-dritt Franċiż, kuntratt jipprevedi wkoll obbligi suġġetti għal eżekuzzjoni forzata (52). Madankollu, l-ittra ta’ ftehim ma ġġiegħelx ir-rispett tad-drittijiet u d-dmirijiet, u lanqas ma tipprevedi xi sanzjoni jew eżekuzzjoni forzata, b’kull parti tista’ toħroġ minnha fi kwalunkwe ħin. Għaldaqstant, in-natura kuntrattwali ta’ din l-ittra ta’ ftehim la tirriżulta mill-intenzjoni tal-partijiet, u lanqas mir-rieda tagħhom jew mit-test stabbilit mill-Kummissjoni. Minn dan jirriżulta li, anki fid-dawl tad-dritt Franċiż, l-ittra ta’ ftehim ma tistax tiġi kklassifikata bħala kuntratt. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali żnaturat ukoll l-ittra ta’ ftehim u wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punt 39 tad-digriet appellat, li s-suġġett tal-azzjoni kien talba għal danni ta’ natura kuntrattwali.
37. Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali biss hija kompetenti sabiex tistabbilixxi l-fatti, ħlief għall-każ ta’ żnaturament li għandu jkun manifest u għandu jidher mingħajr il-ħtieġa ta’ provi ġodda. Dan ma huwiex il-każ fil-kawża preżenti. Barra minn hekk, l-appellant sempliċement jinvoka l-istess argumenti bħal dawk diġà ppreżentati u eżaminati mill-Qorti Ġenerali, li huma għalhekk inammissibbli. Id-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni quddiem l-Ombudsman ma jistgħux ineħħu l-effett tal-kuntratt u għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-Kummissjoni ċaħdet li l-ittra ta’ ftehim kienet kuntratt ta’ xogħol. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma eskludietx li dan jista’ jkun kuntratt ta’ adeżjoni. VG ma jispjegax kif l-intenzjoni tal-partijiet tista’ tmur kontra d-dispożizzjonijiet ċari u inekwivoċi tal-ittra ta’ ftehim. L-iżviluppi rigward il-kunċett tal-intenzjoni tal-partijiet huma ġodda u għalhekk inammissibbli anki jekk, fi kwalunkwe każ, l-intenzjoni tal-partijiet li jiftiehmu dwar sett ta’ drittijiet u obbligi kienet ċara. L-iżviluppi rigward il-kunċett ta’ kuntratt fis-sens tad-dritt Franċiż huma wkoll ġodda. L-interpretazzjoni tad-dritt Franċiż hija, fi kwalunkwe każ, kwistjoni ta’ fatt li fuqha l-istħarriġ tal-Qorti Ġenerali għandu jkun sħiħ. L-argument dwar l-eżekuzzjoni forzata qiegħed jitressaq għall-ewwel darba fl-istadju tal-appell, u għalhekk huwa inammissibbli. Fi kwalunkwe każ, dik l-eżekuzzjoni ma hijiex kundizzjoni neċessarja għall-klassifikazzjoni ta’ kuntratt.
38. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni żżid li t-talba għall-produzzjoni ta’ dokumenti kunfidenzjali ppreżentata minn VG għandha t-tendenza li tikkonferma r-rabta bejn id-dannu u t-terminazzjoni tar-relazzjoni kuntrattwali, u mhux it-trattament tal-ilment ta’ X. Il-Kummissjoni tfakkar li din it-talba kienet is-suġġett ta’ żewġ rikorsi quddiem il-Qorti Ġenerali (53). Rigward it-talba għal ordni, skont ġurisprudenza stabbilita, din ma taqax taħt is-setgħat tal-Qorti tal-Ġustizzja (54).
39. Fir-replika tiegħu, VG ifakkar li t-tieni aggravju huwa bbażat mhux biss fuq żnaturament iżda wkoll fuq żball fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-ittra ta’ ftehim u ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni. Il-Kummissjoni ma identifikatx b’mod suffiċjenti fl-appell l-argumenti li hija tallega li huma biss repetizzjoni ta’ dawk ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali. Rigward l-argument dwar l-intenzjoni tal-partijiet, VG jikkontesta li huwa ġdid peress li huwa parti mill-analiżi tar-relazzjonijiet legali eżistenti bejn il-partijiet fis-sens tas-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (55). Dik l-analiżi timplika neċessarjament li l-intenzjoni tal-partijiet għandha tiġi kkunsidrata. Id-dispożizzjonijiet tal-ittra ta’ ftehim ma humiex daqshekk ċari u inekwivoċi kif tallega l-Kummissjoni, iktar u iktar peress li l-Kummissjoni stess kienet ċaħdet in-natura kuntrattwali tagħha fid-dikjarazzjonijiet tagħha quddiem l-Ombudsman. Fir-rigward tal-invokazzjoni tad-dritt Franċiż, VG jirrikonoxxi li ma rreferiex għalih quddiem il-Qorti Ġenerali iżda jsostni li huwa sempliċement invokah biex jispjega t-tieni aggravju tiegħu sabiex juri żball ta’ raġunament fid-digriet appellat u meta l-Kummissjoni stess sostniet quddiem il-Qorti Ġenerali li d-dritt applikabbli kien id-dritt Franċiż, li fid-dawl tiegħu kellha teżamina n-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim.
40. Fl-istadju tal-kontroreplika, il-Kummissjoni ssostni li jekk VG żviluppa argumenti relatati mal-intenzjoni tal-partijiet, dan huwa għaliex in-natura mhux kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim ma hijiex daqshekk ovvja. VG ma spjegax għalfejn MS kien iffirma l-ittra ta’ ftehim jekk din kienet biss sempliċi linji gwida. Rigward l-argument ibbażat fuq l-applikazzjoni tad-dritt Franċiż, dan huwa inammissibbli f’dan l-istadju tal-proċedura. Fi kwalunkwe każ, l-eżistenza ta’ kuntest kuntrattwali fis-sens tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (56) tista’ tiġi stabbilita mingħajr rikors għad-dritt Franċiż. VG injora wkoll ċerti elementi li jistgħu jiżvelaw in-natura kuntrattwali tal-ittra, fosthom l-isem eżatt tagħha u l-formula finali tal-ittra tat-terminazzjoni. Il-Kummissjoni tfakkar li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, mingħajr żball ta’ liġi fuq l-unika kwistjoni fil-kompetenza tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li VG jikkonfondi l-aggravju bbażat fuq il-klassifikazzjoni legali tal-ittra ta’ ftehim mal-aggravju bbażat fuq żnaturament. VG jinvoka l-iżnaturament tal-proċess iżda, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-iżnaturament tal-provi għandu jidher b’mod ċar mid-dokumenti tal-proċess, mingħajr il-ħtieġa li ssir evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi. VG kellu għalhekk isemmi eżattament il-fatti jew id-dokumenti li allegatament kienu żnaturati mill-Qorti Ġenerali, iżda minflok huwa sempliċement itenni argumenti diġà ppreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, mingħajr ma juri xi ineżattezza materjali min-naħa tal-Qorti Ġenerali. Il-Kummissjoni tilmenta li r-rikorrent qiegħed jipprova jevita l-inammissibbiltà tar-rikors għal annullament kontra d-deċiżjoni ta’ tkeċċija mit-Team Europe li huwa naqas milli jippreżenta fil-ħin. Minħabba dan, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ssegwi l-istess approċċ bħal dak adottat fis-sentenza Guigard vs Il-Kummissjoni (57).
2. Analiżi
41. It-tieni aggravju ta’ VG jista’ jinqasam fi tliet partijiet, waħda dwar żball ta’ dritt fil-klassifikazzjoni legali tal-ittra ta’ ftehim, l-oħra dwar il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u l-aħħar waħda dwar l-iżnaturament “tal-proċess”.
42. F’konformità ma’ dak li ġie kkonstatat fil-kuntest tal-ewwel aggravju, ser niftaħ l-analiżi ta’ dan it-tieni aggravju bit-tieni parti dwar ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni tal-Qorti Ġenerali meta kklassifikat l-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt. Għall-istess raġunijiet bħal dawk esposti fil-punt 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet, din it-tieni parti għandha tintlaqa’.
43. Jirriżulta, fil-fatt, mill-qari tal-osservazzjonijiet ta’ VG dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni li l-argumenti li jikkontestaw in-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim jew ma ġewx eżaminati mill-Qorti Ġenerali – bħad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni quddiem l-Ombudsman u n-nuqqas ta’ teħid ta’ pożizzjoni tal-Kummissjoni dwar in-natura tal-ittra ta’ ftehim waqt il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali dwar it-talba għal għajnuna legali (58) – jew ġew miċħuda mingħajr spjegazzjoni reali (59). VG kien qiegħed jibbaża ruħu, barra minn hekk, fuq il-punt 80 tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (60) li jgħid li “ma huwiex biżżejjed li tiġi allegata kwalunkwe relazzjoni kuntrattwali […] jew obbligi ta’ oriġini kuntrattwali li ma kinux jipprevedu l-aġir kontenzjuż sabiex in-natura tal-kawża tkun tista’ tiġi emendata billi tingħata bażi kuntrattwali”, u billi ddeduċiet li s-sempliċi eżistenza ta’ kuntratt ma hijiex ostakolu għall-preżentazzjoni ta’ rikors li jfittex li jistabbilixxi r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni. B’hekk, l-operazzjoni ta’ klassifikazzjoni tal-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt mill-Qorti Ġenerali tidher li ma hijiex immotivata b’mod suffiċjenti.
44. Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, huwa biss sussidjarjament li ser neżamina l-partijiet l-oħra tat-tieni aggravju.
45. Fir-rigward tal-ewwel parti tat-tieni aggravju, VG jargumenta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta kklassifikat l-ittra bħala kuntratt. Il-Qorti Ġenerali kellha tieħu inkunsiderazzjoni l-intenzjoni tal-partijiet, kif jeżiġi l-punt 102 tal-prinċipji tad-dritt kuntrattwali Ewropew. VG jilmenta li l-Qorti Ġenerali ma ddeterminatx id-dritt applikabbli għall-kuntratt, li fid-dawl tiegħu kellha tiġi eżaminata l-klassifikazzjoni ta’ kuntratt. Jekk wieħed jissupponi li dan id-dritt huwa d-dritt Franċiż, kif tallega l-Kummissjoni, il-Qorti Ġenerali kellha tagħti attenzjoni partikolari lill-intenzjoni tal-partijiet u lill-possibbiltà li tinkiseb l-eżekuzzjoni tal-obbligi li allegatament jirriżultaw mill-ittra ta’ ftehim.
46. F’dak li jirrigwarda l-argument dwar l-intenzjoni tal-partijiet, id-digriet appellat effettivament ma jsemmihiex, kif jenfasizza VG, iżda r-rikorrent innifisu ma ddiskutiex il-kwistjoni fl-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti Ġenerali. Huwa lanqas ma eċċepixxa prinċipji tad-dritt kuntrattwali Ewropew. L-istess japplika għall-kwistjoni tal-eżekuzzjoni forzata. Dawn l-argumenti għandhom għalhekk jitqiesu inammissibbli minħabba n-natura ġdida tagħhom (61). Bl-istess mod, id-dibattitu quddiem il-Qorti Ġenerali, kif jirrikonoxxi VG, ma kienx jirrigwarda d-determinazzjoni tad-dritt applikabbli għall-kuntratt u lanqas id-dritt Franċiż. Fi kwalunkwe każ, il-Qorti Ġenerali ma qegħditx lilha nnifisha f’qasam ta’ dritt partikolari sabiex tikklassifika l-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-analiżi tal-Qorti Ġenerali li minnha tirriżulta interpretazzjoni jew applikazzjoni żbaljata tad-dritt Franċiż ma tistax tiġi kkritikata.
47. F’dak li jirrigwarda l-aħħar parti tat-tieni aggravju, għandu jitfakkar li skont l-Artikolu 256(1) TFUE u fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, l-appell għandu jkun limitat għall-kwistjonijiet ta’ dritt. Hija biss, għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali li hija kompetenti sabiex tikkonstata l-fatti, ħlief fil-każ fejn l-ineżattezza materjali tal-konstatazzjonijiet tagħha tirriżulta mill-atti tal-proċess li ġew ippreżentati lilha, kif ukoll biex tevalwa l-provi prodotti. Il-konstatazzjoni ta’ dawn il-fatti u l-evalwazzjoni ta’ dawn l-elementi ma jikkostitwixxux, għalhekk, kwistjoni ta’ dritt li bħala tali hija suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja, ħlief fil-każ li dawn jiġu żnaturati (62). Tali żnaturament għandu jirriżulta b’mod manifest mill-atti tal-proċess, mingħajr ma jkun meħtieġ li ssir evalwazzjoni ġdida tal-fatti u tal-provi (63).
48. L-iżnaturament huwa għalhekk kunċett marbut ħafna mal-evalwazzjoni tal-fatti. Issa, VG isostni li kien hemm żnaturament tal-ittra ta’ ftehim minħabba l-“klassifikazzjoni” legali tagħha bħala kuntratt mill-Qorti Ġenerali. Għalhekk, dan l-ilment ma jirrigwardax l-iżnaturament tal-fatti, fis-sens klassiku tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja mfakkra iktar ’il fuq, iżda żball fil-klassifikazzjoni tal-ittra ta’ ftehim. Mifhum hekk, ma għandux jiġi analizzat bħala lment separat minn dak diġà eżaminat fil-kuntest tat-tieni parti tat-tieni aggravju u għalhekk ma jeħtieġx li jiġi żviluppat iktar.
C. Fuq il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni sabiex jiddeċiedu fuq it-talba ta’ VG
49. Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, din tal-aħħar tista’, fil-każ ta’ annullament tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali, jew hija stess tiddeċiedi definittivament il-kawża, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal deċiżjoni. Peress li, fil-fehma tiegħi, id-digriet għandu jiġi annullat, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiddeċiedi l-kwistjoni dwar il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni li jieħdu konjizzjoni tat-talba mressqa minn VG.
50. Jirriżulta mill-elementi rilevanti kollha tal-proċess li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha debitament tqis li VG qiegħed ifittex li jistabbilixxi r-responsabbiltà tal-Unjoni minħabba l-aġir tal-Kummissjoni fit-trattament tal-ilment ta’ X kontra tiegħu. Huwa jinvoka l-ksur tal-Artikolu 41 tal-Karta, tal-prinċipji ġenerali ta’ amministrazzjoni tajba, tar-rispett għad-drittijiet tad-difiża, tal-Artikolu 16 tal-Kodiċi ta’ Mġiba Amministrattiva Tajba, tal-prinċipji ta’ diliġenza u ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza kif ukoll tal-obbligu ta’ motivazzjoni u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Id-dannu allegat huwa morali, peress li l-aġir tal-Kummissjoni allegatament affettwa l-unur, id-dinjità u r-reputazzjoni ta’ VG.
51. Jirriżulta għalhekk minn din il-ġabra ta’ elementi li r-responsabbiltà mfittxija tidher prima facie mhux kuntrattwali. Jonqos biss li jiġi ddeterminat jekk id-dokument iffirmat miż-żewġ partijiet huwiex tali li jibdel din il-konstatazzjoni.
52. L-ittra ta’ ftehim u ta’ adeżjoni ma tispeċifikax b’mod espliċitu n-natura kuntrattwali tagħha. Il-preambolu tagħha jindika li hija biss sommarju tad-drittijiet u l-obbligi maħluqa mill-“adeżjoni fit-Team Europe”. L-ebda punt tal-ittra ma jimplika li din għandha xi saħħa legali partikolari jew, għall-inqas, simili għal dik ta’ kuntratt. B’mod partikolari, ebda punt ma jsemmi xi sanzjoni eventwali jekk l-ittra ta’ ftehim ma tiġix irrispettata. L-ebda punt fl-ittra ma jistabbilixxi d-dritt applikabbli jew il-qrati kompetenti li jistgħu jieħdu konjizzjoni ta’ xi tilwima eventwali. It-tieni paragrafu tal-punt 5 tal-ittra ta’ ftehim jipprovdi li l-partijiet jistgħu joħorġu fi kwalunkwe ħin bil-miktub mid-drittijiet u d-dmirijiet stabbiliti fl-imsemmija ittra. Qabel il-preżentazzjoni tar-rikors, il-Kummissjoni stess ma kinitx konvinta min-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim.
53. Wieħed ma jistax jiddeduċi minn dan li ntqal li hemm kuntest kuntrattwali reali marbut mat-talba ta’ VG fis-sens tas-sentenza Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (64) mingħajr il-ħtieġa ta’ iktar riflessjoni dwar il-kunċett ta’ kuntratt fil-kuntest fattwali ta’ din il-kawża. Inżid li d-deduzzjoni tan-natura kuntrattwali tal-ittra ta’ ftehim mis-sempliċi qari tal-punt 5 tagħha tkun teħtieġ analiżi speċifika u konkreta tal-kontenut tal-allegat ftehim, li l-Qorti tal-Ġustizzja eskludiet fil-punti 76 u 77 ta’ din is-sentenza minħabba li tali analiżi taqa’ taħt l-eżami tal-mertu tal-kawża u mhux taħt id-determinazzjoni tan-natura stess tal-kawża.
54. Fi kwalunkwe każ, jirriżulta biċ-ċar minn dak li ntqal qabel li ma jirriżultax mill-analiżi tal-proċess li l-interpretazzjoni tal-ittra ta’ ftehim bħala kuntratt hija meħtieġa sabiex tiġi stabbilita l-fondatezza tat-talbiet ta’ VG.
55. Kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, il-fatti tal-kawża ma humiex komparabbli għal dawk li taw lok għas-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2009, Guigard vs Il-Kummissjoni (65). F’dik is-sentenza, il-każ kien jikkonċerna l-kontestazzjoni ta’ nuqqas ta’ tiġdid ta’ kuntratt ta’ xogħol konkluż mal-Kummissjoni. Ir-rikorrent kien qiegħed ifittex li jistabbilixxi r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni minħabba dan ir-rifjut li jiġġedded il-kuntratt tax-xogħol tiegħu. Għalkemm il-Qorti Ġenerali kienet iddeċidiet li, minħabba r-regoli li tagħhom kien invokat il-ksur (66) u minħabba li kien jeħtieġ li jiġi konkluż kuntratt ġdid, ir-rikors seta’ jitqies li jaqa’ taħt ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni u li jista’ jkun ippreżentat, bħala tali, lill-qrati tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja ma segwietx dan l-approċċ u kkunsidrat li r-rikors ma kienx separabbli mir-rabtiet kuntrattwali li jgħaqqdu lill-partijiet mal-kuntratt ta’ xogħol, speċjalment peress li l-kundizzjonijiet li fihom il-kuntratt seta’ jiġġedded kienu stabbiliti fil-kuntratt innifsu (67). Il-kuntest kuntrattwali kien kompletament ċar u l-partijiet ma kkontestawx li kienu marbuta b’kuntratt. Din hija differenza fundamentali mis-sitwazzjoni ta’ dan l-appell, b’tali mod li ma jista’ jinsilet ebda tagħlim awtomatiku minn dan il-preċedent għas-soluzzjoni tal-appell.
56. Għalhekk jirriżulta mill-analiżi preċedenti li din it-talba għal kumpens imressqa minn VG ma hijiex ibbażata b’mod oġġettiv u globali fuq obbligi ta’ oriġini kuntrattwali. Is-suġġett tar-rikors huwa għalhekk talba għad-danni ta’ natura mhux kuntrattwali. Dan jaqa’ tabilħaqq fil-kompetenza tal-Qorti Ġenerali kif iddefinita fl-Artikolu 268 TFUE.
57. Għalkemm l-appell għandu jintlaqa’ u l-kawża mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali tiġi ddikjarata ammissibbli, il-kawża ma hijiex fi stat li tiġi deċiża fuq il-mertu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li l-kawża tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali, skont l-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.
V. Fuq l-ispejjeż
58. Peress li l-kawża għandha, skont l-analiżi tiegħi, tintbagħat lura lill-Qorti Ġenerali, hemm lok li l-ispejjeż jiġu rriżervati.
VI. Konklużjoni
59. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, jiena nipproponi li l‑Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi:
1) Id-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-31 ta’ Mejju 2017, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16, mhux ippubblikat, EU:T:2017:379) huwa annullat.
2) Ir-rikors ippreżentat minn VG fil-Kawża T‑17/16 huwa ammissibbli.
3) Mill-bqija, il-kawża għandha tiġi rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali.
4) L-ispejjeż huma rriżervati.
1 Lingwa oriġinali: il-Franċiż.
2 Digriet MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16, mhux ippubblikat, EU:T:2017:379).
3 Wara l-mewt ta’ MS fis-16 ta’ Frar 2018, VG, l-unika aventi kawża ta’ MS, talbet li tkompli l-appell biex tiret id-drittijiet ta’ dan tal-aħħar, u t-talba tagħha ntlaqgħet. Għall-bqija tal-analiżi u għal raġunijiet ta’ sempliċità, jiena ser nirreferi kemm għall-appellanti kif ukoll għall-parti rikorrenti quddiem il-Qorti Ġenerali bl-isem wieħed ta’ “VG”.
4 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446).
5 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446, punt 15).
6 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446, punt 15).
7 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446, punt 16).
8 Wara l-mewt ta’ MS, tali reintegrazzjoni ma hijiex iktar possibbli u VG neħħa din it-talba mir-replika tiegħu quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (ara l-punt 10 ta’ dik ir-replika).
9 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446). Ara wkoll il-punt 5 in fine ta’ dawn il-konklużjonijiet.
10 C‑103/11 P, EU:C:2013:245.
11 Iktar ’il quddiem “il-Karta”.
12 Disponibbli fuq .
13 C‑103/11 P, EU:C:2013:245.
14 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
15 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
16 Sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg, (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 67).
17 Il-Kummissjoni hawnhekk tibbaża ruħha fuq il-punt 65 tas-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
18 Il-Kummissjoni hawnhekk tinvoka d-digriet tal-Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Jannar 2018, Il-Kummissjoni vs RW (C‑442/17 P(R), mhux ippubblikat, EU:C:2018:6, punt 66).
19 VG hawnhekk jibbaża ruħu fuq is-sentenza tat-18 ta’ Novembru 2015, Synergy Hellas vs Il-Kummissjoni (T-106/13, EU:T:2015:860, punt 150).
20 Il-Kummissjoni hawnhekk tinvoka s-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2009, Guigard vs Il-Kummissjoni (C‑214/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:330) u tenfasizza x-xebh tagħha mal-kawża preżenti.
21 Sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg, C‑103/11 P, EU:C:2013:245.
22 C‑103/11 P, EU:C:2013:245.
23 Ara l-Artikolu 256(1), l-Artikolu 268 u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 340 tat-TFUE.
24 Ara l-Artikoli 272 u 274 TFUE.
25 Ara l-punt 29 tad-digriet appellat u l-ġurisprudenza ċċitata.
26 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
27 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 64).
28 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 66). Korsiv miżjud minni.
29 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 66).
30 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 66). Korsiv miżjud minni.
31 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 67). Korsiv miżjud minni.
32 Ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg (C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 67).
33 Ara l-punt 34 tad-digriet appellat.
34 Ara l-punt 36 tad-digriet appellat.
35 Ara l-punt 37 tad-digriet appellat.
36 Ara l-punt 38 tad-digriet appellat.
37 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
38 Ara l-punt 38 tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali.
39 Il-punt 32 tad-digriet appellat sempliċement jiġbor fil-qosor l-argumenti ta’ VG speċifikati fil-punti 19 sa 21 tal-imsemmi digriet.
40 Ara l-punt 33 tad-digriet appellat.
41 Punt 37 tad-digriet appellat.
42 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446).
43 Ara d-digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446, punt 15).
44 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, EU:T:2016:446, punt 16).
45 Fost ġurisprudenza abbundanti, ara s-sentenza tat-30 ta’ Novembru 2016, Il-Kummissjoni vs Franza u Orange (C‑486/15 P, EU:C:2016:912, punt 80 u l-ġurisprudenza ċċitata).
46 Punt 36 tad-digriet appellat.
47 Kif jirriżulta mill-punt 37 tad-digriet appellat.
48 Digriet tat-3 ta’ Mejju 2016, MS vs Il-Kummissjoni (T‑17/16 AJ, mhux ippubblikat, EU:T:2016:446).
49 Ara, Lando, O. u Beale, H. (edituri), Principles of European Contract Law, Kluwer Law International, l-Aja, Londra, Boston, 2000, p. 394.
50 “Il-kuntratt huwa ftehim ta’ volontajiet bejn tnejn min-nies jew aktar maħsub biex joħloq, jimmodifika, jittrażmetti jew jannulla obbligi”.
51 “Fil-ftehimiet, wieħed għandu jfittex x’kienet l-intenzjoni komuni tal-partijiet kontraenti, aktar milli jieqaf fis-sens letterali tal-kliem” (fil-verżjoni applikabbli fiż-żmien meta l-Kummissjoni ħadet id-deċiżjonijiet kontenzjużi).
52 Kif jipprevedi l-Artikolu 1184 tal-Kodiċi Ċivili Franċiż, fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel l-1 ta’ Ottubru 2016, li skontu “[i]l-parti li fir-rigward tagħha ma ġiex issodisfatt l-obbligu, għandha l-għażla li jew iġġiegħel lill-parti l-oħra tosserva l-ftehim, meta dan huwa possibbli, jew li titlob ix-xoljiment tiegħu flimkien mad-danni u l-interessi”.
53 Sentenza tas-27 ta’ Novembru 2018, VG vs Il-Kummissjoni (T‑314/16 u T‑435/16, EU:T:2018:841).
54 Il-Kummissjoni hawnhekk tirreferi għas-sentenza tat-22 ta’ Jannar 2004, Mattila vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (C‑353/01 P, EU:C:2004:42, punt 15).
55 C‑103/11 P, EU:C:2013:245.
56 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
57 Sentenza tal-20 ta’ Mejju 2009 (C‑214/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:330).
58 Ara l-punt 27 tal-osservazzjonijiet dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà.
59 Pereżempju, l-argument ibbażat fuq l-assenza tal-kelma “obbligu” fl-ittra ta’ ftehim, jew inkella fuq ir-riferiment fil-preambolu tal-imsemmija ittra għas-sommarju ta’ drittijiet u dmirijiet li hija l-ittra ta’ ftehim li tikkonferma li din sempliċement tistabbilixxi linji gwida mingħajr saħħa vinkolanti.
60 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245).
61 Fost ġurisprudenza abbundanti, ara s-sentenza tas-17 ta’ Settembru 2015, Total vs Il-Kummissjoni (C‑597/13 P, EU:C:2015:613, punt 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).
62 Fost ġurisprudenza abbundanti, ara s-sentenzi tat-3 ta’ Diċembru 2015, PP Nature-Balance Lizenz vs il-Kummissjoni (C‑82/15 P, mhux ippubblikata, EU:C:2015:796, punti 26 u 27) u tal-15 ta’ Ġunju 2017, Spanja vs Il-Kummissjoni (C‑279/16 P, EU:C:2017:461, punt 36).
63 Fost ġurisprudenza abbundanti, ara s-sentenza tas-16 ta’ Novembru 2017, Ludwig-Bölkow-Systemtechnik vs Il-Kummissjoni (C‑250/16 P, EU:C:2017:871, punt 39).
64 Sentenza tat-18 ta’ April 2013 (C‑103/11 P, EU:C:2013:245). Infakkar li, f’din is-sentenza, is-sempliċi invokazzjoni mill-Kummissjoni tad-diversi dokumenti kuntrattwali preżenti kienet biżżejjed biex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ “kuntest kuntrattwali veru, marbut mal-għan tal-kawża, li l-eżami dettaljat tiegħu huwa indispensabbli biex tiġi stabbilita l-illegalità eventwali tal-aġir li bih hija kkritikata l-Kummissjoni” (ara s-sentenza tat-18 ta’ April 2013, Il-Kummissjoni vs Systran u Systran Luxembourg, C‑103/11 P, EU:C:2013:245, punt 81).
65 C‑214/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:330.
66 Jiġifieri, f’dan il-każ, ir-Raba’ Konvenzjoni ta’ Lomé, il-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba, ta’ premura u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi (ara s-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2009, Guigard vs Il-Kummissjoni, C‑214/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:330, punt 43).
67 Ara s-sentenza tal-20 ta’ Mejju 2009, Guigard vs Il-Kummissjoni (C‑214/08 P, mhux ippubblikata, EU:C:2009:330, punt 38).