Υπόθεση T-330/18: Προσφυγή της 23ης Μαΐου 2018 — Carvalho κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου
Προσφυγή της 23ης Μαΐου 2018 — Carvalho κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου
(Υπόθεση T-330/18)
2018/C 285/51Γλώσσα διαδικασίας: η αγγλικήΔιάδικοι
Προσφεύγοντες: Armando Carvalho (Santa Comba Dão, Πορτογαλία) και 36 λοιποί προσφεύγοντες (εκπρόσωποι: G. Winter, καθηγητής, R. Verheyen, δικηγόρος, και H. Leith, δικηγόρος)
Καθών: Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Αιτήματα
Οι προσφεύγοντες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:
—
να κρίνει παράνομες τις «πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου» ( 1 ), καθόσον επιτρέπουν την εκπομπή μεταξύ των ετών 2021 και 2030 ποσότητας αερίων του θερμοκηπίου που αντιστοιχεί στο 80 % των εκπομπών του 1990 το έτος 2021 και μειώνεται στο 60 % των εκπομπών του 1990 το έτος 2030·
—
να ακυρώσει τις πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, καθόσον στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 40 % συγκριτικά με τα επίπεδα του 1990 έως το 2030 και, ειδικότερα, το άρθρο 9, παράγραφος 2, της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 2018/410, με το άρθρο 4, παράγραφος 2, και το παράρτημα Ι του κανονισμού 2018/842, καθώς και με το άρθρο 4 του κανονισμού 2018/841·
—
να διατάξει τους καθών να λάβουν μέτρα σύμφωνα με τις πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που θα επιβάλλουν μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 50 % έως 60 % συγκριτικά με τα επίπεδα του 1990 έως το 2030 ή οποιοδήποτε υψηλότερο επίπεδο μειώσεως κρίνει κατάλληλο το Γενικό Δικαστήριο·
—
επικουρικώς, αν το Γενικό Δικαστήριο δεν προτίθεται να διατάξει τη λήψη μέτρων και η απόφασή του να ακυρώσει τους στόχους μειώσεως εκδοθεί πολύ μεταγενέστερα ώστε να μην είναι δυνατή η τροποποίηση των σχετικών διατάξεων πριν από το 2021, οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο πρέπει να διατάξει όπως οι προσβαλλόμενες διατάξεις των πράξεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου παραμείνουν σε ισχύ έως μια καθορισμένη ημερομηνία, μέχρι την οποία πρέπει να τροποποιηθούν σύμφωνα με υπέρτερους κανόνες δικαίου·
—
να καταδικάσει τους καθών στα δικαστικά έξοδα.
Λόγοι ακυρώσεως και κύρια επιχειρήματα
Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγοντες προβάλλουν δέκα λόγους.
1.
Με τον πρώτο λόγο που αφορά το αίτημα ακυρώσεως προβάλλεται ότι η Ένωση υποχρεούται βάσει υπέρτερων κανόνων δικαίου να αποφεύγει τη βλάβη που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με την υποχρέωση του διεθνούς εθιμικού δικαίου που απαγορεύει στα κράτη να προκαλούν βλάβη, και να αποτρέπει τις ζημίες σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ. Ομοίως, η Ένωση υποχρεούται να αποτρέπει τις προσβολές των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προστατεύονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, οι οποίες προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή. Τα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνουν το δικαίωμα στη ζωή και στη σωματική ακεραιότητα, το δικαίωμα στην αναζήτηση εργασίας, το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, τα δικαιώματα των παιδιών και το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση.
2.
Με τον δεύτερο λόγο που αφορά το αίτημα ακυρώσεως προβάλλεται ότι λόγω της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της επικίνδυνης κλιματικής αλλαγής, η Ένωση οφείλει να λάβει μέτρα για τη ρύθμιση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εντός της Ένωσης προς αποφυγή της βλάβης αυτής και προς αποτροπή των προσβολών των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
3.
Με τον τρίτο λόγο που αφορά το αίτημα ακυρώσεως προβάλλεται ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί ήδη βλάβη και προσβολές των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων και θα εξακολουθήσει να τις προκαλεί. Οποιαδήποτε πρόσθετη εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου που οδηγεί στις συνέπειες αυτές θα είναι, επομένως, παράνομη εκτός αν η εκπομπή αυτή δύναται να δικαιολογηθεί βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και εφόσον η Ένωση έχει επιδιώξει να προβεί σε μειώσεις στο μέτρο της τεχνικής και οικονομικής της δυνατότητας.
4.
Με τον τέταρτο λόγο που αφορά το αίτημα ακυρώσεως προβάλλεται ότι η Ένωση δεν μπορεί να επικαλεστεί τέτοιου είδους δικαιολογητικούς λόγους για την υιοθέτηση των στόχων που τέθηκαν με τις πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, τούτο δε διότι:
—
Οι στόχοι επιτρέπουν τις εκπομπές σε ποσότητες που υπερβαίνουν σημαντικά το μερίδιο της ΕΕ στον προϋπολογισμό εκπομπών που συνάγεται από τον στόχο που θέτει η Συμφωνία του Παρισιού περί μέγιστης αυξήσεως της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5 oC ή αρκετά κάτω από τους 2 oC·
—
Οι στόχοι τέθηκαν χωρίς οι καθών να εξετάσουν την τεχνική και οικονομική δυνατότητα της Ένωσης να προβεί σε μειώσεις. Οι επιλεχθέντες στόχοι προκρίθηκαν ως τα πιο οικονομικά αποδοτικά μέσα για την επίτευξη του προηγούμενου μακροπρόθεσμου στόχου εκπομπών, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τη Συμφωνία του Παρισιού·
—
Τα αποδεικτικά στοιχεία που είναι διαθέσιμα στους καθών αποδεικνύουν ότι η Ένωση είχε στην πραγματικότητα τη δυνατότητα να λάβει μέτρα για μειώσεις των αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον της τάξεως του 50 % έως 60 % κάτω από τα επίπεδα του 1990 έως το 2030.
5.
Με τον πέμπτο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται εκ νέου ότι η Ένωση υποχρεούται βάσει υπέρτερων κανόνων δικαίου να αποφεύγει τη βλάβη που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με την υποχρέωση του διεθνούς εθιμικού δικαίου που απαγορεύει στα κράτη να προκαλούν βλάβη, και να αποτρέπει τις ζημίες σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ. Επίσης, υποχρεούται να αποφεύγει και να αποτρέπει προσβολές των θεμελιωδών δικαιωμάτων που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
6.
Με τον έκτο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται ότι η Ένωση παρέβη, στο πλαίσιο της ευθύνης της για την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, τις εξής υποχρεώσεις σε προγενέστερο χρόνο:
—
Παρέβη την υποχρέωση να αποφεύγει την πρόκληση βλάβης από το 1992, όταν συνήφθη η σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και γενικεύτηκε η γνώση για την κλιματική αλλαγή·
—
Η παραβίαση της υποχρεώσεως της Ένωσης έγινε εντονότερη το 2009, όταν τέθηκαν σε ισχύ το άρθρο 191 ΣΛΕΕ και ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ·
—
Στα χρονικά σημεία αυτά, η συνεχής εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου θα απαγορευόταν εκτός αν η ενέργεια αυτή δικαιολογούνταν αντικειμενικά. Η Ένωση δεν υποστήριξε ούτε δύναται να υποστηρίξει ότι το επίπεδο εκπομπών που εξακολουθούσε να επιτρέπει κατά την εν λόγω περίοδο ήταν σύμφωνο προς την τεχνική και οικονομική της δυνατότητα να μειώσει τις εκπομπές.
7.
Με τον έβδομο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται ότι η Ένωση εξακολουθεί να παραβιάζει τις υποχρεώσεις της στο παρόν χρονικό σημείο, καθόσον υιοθετεί τους στόχους μειώσεως των εκπομπών στις πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Όπως αναφέρεται στους λόγους που αφορούν το αίτημα ακυρώσεώς τους, οι πράξεις σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν μειώνουν τις εκπομπές και επιτρέπουν τη συνεχή απελευθέρωση εκπομπών σε επίπεδα που δεν είναι νόμιμα και δεν δύνανται να δικαιολογηθούν.
8.
Με τον όγδοο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται ότι η παραβίαση των υποχρεώσεων της Ένωσης συνιστά αρκετά σοβαρή παράβαση ενός κανόνα δικαίου που απονέμει δικαιώματα στους πολίτες. Η Ένωση δεν έχει την ευχέρεια να αρνηθεί να εκτιμήσει ή να λάβει μέτρα στο πλαίσιο της τεχνικής και οικονομικής της δυνατότητας να μειώσει τις εκπομπές.
9.
Με τον ένατο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται ότι οι παραβάσεις των υποχρεώσεων έχουν προκαλέσει επικίνδυνη κλιματική αλλαγή η οποία προξένησε υλικές ζημίες σε ορισμένους εκ των προσφευγόντων και θα προξενήσει επιπλέον και πρόσθετα είδη ζημιών στους προσφεύγοντες στο μέλλον.
10.
Με τον δέκατο λόγο που αφορά το αίτημα λήψης μέτρων προβάλλεται ότι η Ένωση υποχρεούται να διασφαλίσει ότι οι ενέργειές της συνάδουν με την εκ του νόμου υποχρέωσή της να καταστήσει τις μειώσεις εκπομπών ανάλογες με την τεχνική και οικονομική της δυνατότητα, η οποία, όπως συνάγεται από τα αποδεικτικά στοιχεία, συνίσταται σε μείωση τουλάχιστον της τάξεως του 50 % έως 60 % συγκριτικά με τα επίπεδα εκπομπών του 1990 έως το 2030. Προς τούτο οι προσφεύγοντες ζητούν τη λήψη μέτρων από το Γενικό Δικαστήριο.
( 1 ) Οδηγία (ΕΕ) 2018/410 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαρτίου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ με σκοπό την ενίσχυση οικονομικά αποδοτικών μειώσεων των εκπομπών και την προώθηση επενδύσεων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και της απόφασης (ΕΕ) 2015/1814 (ΕΕ 2018, L 76, σ. 3)· κανονισμός (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τις δεσμευτικές ετήσιες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα κράτη μέλη από το 2021 έως το 2030, στο πλαίσιο της συμβολής στη δράση για το κλίμα για την τήρηση των δεσμεύσεων που απορρέουν από τη συμφωνία του Παρισιού και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 (ΕΕ 2018, L 156, σ. 26)· και κανονισμός (ΕΕ) 2018/841 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τη συμπερίληψη των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και των απορροφήσεων από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας στο πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια έως το 2030, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (EE) αριθ. 525/2013 και της απόφασης (EE) αριθ. 529/2013/ΕΕ (ΕΕ 2018, L 156, σ. 1). (Με την προσφυγή τους, οι προσφεύγοντες αναφέρονται στους κανονισμούς 2018/842 και 2018/841 υπό τη μορφή που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο στις 14 Μαΐου 2018, πριν από την υπογραφή και τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα.)