Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης
EL
Σειρά L
2024/2773
28.10.2024
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2024/2773 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 24ης Οκτωβρίου 2024
για τη σύσταση του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία και τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)
Από την έναρξη του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου που εξαπέλυσε η Ρωσία κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ένωση, τα κράτη μέλη της και τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν κινητοποιήσει μια άνευ προηγουμένου στήριξη για την οικονομική, κοινωνική και χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα της Ουκρανίας. Η εν λόγω στήριξη συνδυάζει τη στήριξη από τον προϋπολογισμό της Ένωσης —συμπεριλαμβανομένης της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και της στήριξης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, με πλήρη ή μερική εγγύηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης— καθώς και περαιτέρω χρηματοδοτική στήριξη από τα κράτη μέλη.
(2)
Η παροχή από την Ένωση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους έως 18 δισεκατομμύρια EUR δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2463 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) θεωρήθηκε κατάλληλη απόκριση στο χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το 2023 και συνέβαλε στην κινητοποίηση σημαντικής χρηματοδότησης από άλλους χορηγούς και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτό αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα που συνέβαλε στη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα της Ουκρανίας σε μια κρίσιμη περίοδο.
(3)
Στις 29 Φεβρουαρίου 2024, με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) θεσπίστηκε το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία ως ένα έκτακτο μεσοπρόθεσμο μέσο που συγκεντρώνει τη διμερή στήριξη που παρέχει η Ένωση στην Ουκρανία, διασφαλίζοντας συντονισμό και αποτελεσματικότητα («Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία»). Κατά την περίοδο 2024-2027, το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία βοηθά στην αντιμετώπιση των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και συμβάλλει στις ανάγκες της για ανάκαμψη, ανασυγκρότηση και εκσυγχρονισμό, στηρίζοντας παράλληλα τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Ουκρανίας στο πλαίσιο της ενταξιακής της πορείας στην Ένωση. Το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία έχει θέσει σε εφαρμογή την αταλάντευτη δέσμευση της Ένωσης για την παροχή συνεχούς χρηματοδοτικής στήριξης στην Ουκρανία και τον λαό της.
(4)
Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει προκαλέσει τεράστιες ζημίες στην Ουκρανία, με εκτιμώμενο κόστος ανάκαμψης και ανασυγκρότησης ύψους 486 δισεκατομμυρίων USD στις 31 Δεκεμβρίου 2023. Επιπλέον, η Ουκρανία έχει χάσει την πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει υποστεί σημαντική μείωση των δημόσιων εσόδων, ενώ οι δημόσιες δαπάνες έχουν αυξηθεί σημαντικά. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ότι θα υπάρξουν ουσιαστικές ανάγκες χρηματοδότησης για τα επόμενα έτη.
(5)
Στις 30 Μαρτίου 2023, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) συμφώνησε με την Ουκρανία τετραετές πρόγραμμα ύψους 15,6 δισεκατομμυρίων USD στο πλαίσιο του διευρυμένου πιστωτικού μηχανισμού (EFF) για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε μια περίοδο εξαιρετικά υψηλής αβεβαιότητας, την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους και την προώθηση μεταρρυθμίσεων που στηρίζουν την ανάκαμψη της Ουκρανίας μεταπολεμικά. Το πρόγραμμα του ΔΝΤ, σε συνδυασμό με τις χρηματοδοτικές εγγυήσεις από τους ηγέτες της G7, την Ένωση και άλλους χορηγούς, έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση των αναγκών χρηματοδότησης του ισοζυγίου πληρωμών της Ουκρανίας και για την αποκατάσταση της μεσοπρόθεσμης εξωτερικής βιωσιμότητας. Μέχρι σήμερα, η Ουκρανία έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τέσσερις επανεξετάσεις του προγραμμάτος στο πλαίσιο του EFF, υπογραμμίζοντας έτσι τη σταθερή δέσμευση των ουκρανικών αρχών για μεταρρυθμίσεις και συνετή χάραξη πολιτικών. Το βασικό συνολικό χρηματοδοτικό κενό κατά την περίοδο του προγράμματος του ΔΝΤ εκτιμάται από το ΔΝΤ σε 121,9 δισεκατομμύρια USD.
(6)
Λόγω της εξαιρετικά αυξημένης αβεβαιότητας που περιβάλλει τις προοπτικές όσον αφορά την κατάσταση στην Ουκρανία, το ΔΝΤ, με την ευκαιρία της τέταρτης επανεξέτασης του προγράμματος στο πλαίσιο του EFF, παρουσίασε ένα επικαιροποιημένο δυσμενές σενάριο στο οποίο συνυπολογίζεται ο προκαλούμενος οικονομικός κλυδωνισμός από έναν πιο έντονο πόλεμο που διαρκεί έως το 2025. Εξαιτίας των δυσμενών επιπτώσεων στο οικονομικό κλίμα, τη μετανάστευση, την αυξανόμενη πίεση στον ενεργειακό εφοδιασμό, την υποβάθμιση της εξαγωγικής ικανότητας, και ιδίως τις αμυντικές δαπάνες, το συνολικό χρηματοδοτικό κενό στο πλαίσιο του εν λόγω δυσμενέστερου σεναρίου θα μπορούσε, κατά την περίοδο προγραμματισμού του ΔΝΤ, να αυξηθεί σε 140,7 δισεκατομμύρια USD. Δεδομένης της συνεχιζόμενης έντασης του πολέμου και των ζημιών στις κρίσιμες μη στρατιωτικές υποδομές της Ουκρανίας από τις αυξημένες επιθέσεις μεγάλης κλίμακας από τη Ρωσία, η Ουκρανία πρέπει να κινητοποιήσει σημαντικούς πρόσθετους πόρους για τις δημοσιονομικές και μακροπρόθεσμες προτεραιότητές της για ανάκαμψη και ανασυγκρότηση. Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι το υπολειπόμενο χρηματοδοτικό κενό εξακολουθεί να υπερβαίνει τους πόρους που έχουν ήδη παρασχεθεί από την Ένωση, άλλους χορηγούς και διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ, η Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει να έχει την κατάλληλη απόκριση.
(7)
Στο ανακοινωθέν που εξέδωσαν στις 14 Ιουνίου 2024 στην Απουλία, οι ηγέτες της G7 επιβεβαίωσαν την αταλάντευτη υποστήριξή τους στην Ουκρανία και τη σταθερή τους προσήλωση στην παροχή βοήθειας στην Ουκρανία για την κάλυψη των επειγουσών βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της, καθώς και στη στήριξη των μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων της για ανάκαμψη και ανασυγκρότηση. Για τον σκοπό αυτό, οι ηγέτες της G7 ανακοίνωσαν τη δρομολόγηση της πρωτοβουλίας «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία», με σκοπό τη διάθεση πρόσθετης χρηματοδότησης ύψους περίπου 50 δισεκατομμυρίων USD για τις στρατιωτικές και δημοσιονομικές ανάγκες και τις ανάγκες ανασυγκρότησης της Ουκρανίας έως το τέλος του 2024. Οι ηγέτες της G7 εξήγγειλαν την πρόθεσή τους να παράσχουν χρηματοδότηση που θα εξυπηρετηθεί και θα αποπληρωθεί από μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων που θα προέλθουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Ένωση και σε άλλες σχετικές δικαιοδοσίες.
(8)
Στα συμπεράσματά του της 27ης Ιουνίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή, τον Ύπατο Εκπρόσωπο και το Συμβούλιο να προωθήσουν τις εργασίες, συνεκτιμώντας παράλληλα όλες τις συναφείς νομικές και οικονομικές πτυχές, για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για την Ουκρανία έως το τέλος του έτους, με τη μορφή δανείων που θα εξυπηρετούνται και θα αποπληρώνονται από τις μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων, από κοινού με τους εταίρους της G7, όπως ανέφεραν οι ηγέτες της G7, για τη στήριξη των τρεχουσών και μελλοντικών στρατιωτικών και δημοσιονομικών αναγκών και των αναγκών ανασυγκρότησης της Ουκρανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε επίσης ότι σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία θέσει τέλος στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός.
(9)
Στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι παρέχεται επαρκής και συνεχής χρηματοδοτική στήριξη στην Ουκρανία. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θεσπιστεί μηχανισμός συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία (ο «μηχανισμός»), ώστε να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη προκειμένου να βοηθήσει τη χώρα να αποπληρώσει τα δάνεια που χορηγήθηκαν για τη στήριξή της. Ο μηχανισμός θα πρέπει να λαμβάνει πόρους, μεταξύ άλλων και από μελλοντικές ροές των έκτακτων κερδών που απορρέουν από τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, και να εκταμιεύει τους εν λόγω πόρους σε τακτική βάση προς την Ουκρανία για την κάλυψη του κεφαλαίου, των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους των δανείων. Επιπλέον, προκειμένου η Ένωση να βοηθήσει άμεσα την Ουκρανία να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες, η Ένωση θα πρέπει να παράσχει έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία με τη μορφή δανείου («δάνειο ΜΧΣ»), η οποία θα υποστηρίζεται από τον μηχανισμό.
(10)
Στις 21 Μαΐου 2024, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 (4), η οποία τροποποίησε την απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (5). Η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 ορίζει, στην αιτιολογική σκέψη 28, ότι τα περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με την απαγόρευση συναλλαγών σχετικών με τη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού και των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ, έως ότου η Ρωσία παύσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός.
(11)
Στις 21 Μαΐου 2024, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1469 (6), ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου (7). Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1469 θέτει σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν τους κανόνες για τον τρόπο με τον οποίο τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τα απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα τα οποία συσσωρεύουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της απαγόρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 1α παράγραφος 4 της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ και στο άρθρο 5α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 και πρέπει να προορίζονται για τη στήριξη της Ουκρανίας, μεταξύ άλλων μέσω ενωσιακών προγραμμάτων τα οποία χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, κατά τρόπο που συνάδει με τις ισχύουσες συμβατικές υποχρεώσεις και σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, σε συντονισμό με τους εταίρους. Ειδικότερα, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που κατέχουν περιουσιακά στοιχεία και αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας συνολικής αξίας άνω του 1 εκατομμυρίου EUR πρέπει να καταβάλλουν χρηματοδοτική συνεισφορά στην Ένωση ισοδύναμη με το 99,7 % των καθαρών κερδών που προκύπτουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων και συσσωρεύονται από την 15η Φεβρουαρίου 2024.
(12)
Η χρηματοδοτική συνεισφορά από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων προς την Ένωση θα πρέπει να καταβάλλεται για όσο διάστημα παραμένουν σε ισχύ τα περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με την απαγόρευση συναλλαγών σχετικών με τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων και των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, και θα πρέπει να παραμείνουν έως ότου η Ρωσία παύσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο εν λόγω πόλεμος.
(13)
Στις 24 Οκτωβρίου 2024, το Συμβούλιο προσάρμοσε στο 95 % το ποσοστό των ποσών της χρηματοδοτικής συνεισφοράς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη της Ουκρανίας μέσω των προγραμμάτων της Ένωσης που ορίζονται στην απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ. Την ίδια ημερομηνία, το Συμβούλιο προσάρμοσε την κατανομή των ποσών της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που καταβλήθηκαν στον προϋπολογισμό της Ένωσης ως εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό, όπως ορίζεται στο παράρτημα XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014, και διέθεσε το 100 % της εν λόγω συνεισφοράς στον μηχανισμό. Ως εκ τούτου, η Ένωση έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει τη συνεχή χρήση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς για τον μηχανισμό.
(14)
Θα πρέπει να είναι δυνατή η στήριξη του μηχανισμού μέσω της πρόβλεψης έκτακτων εσόδων που απορρέουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται σε άλλες σχετικές δικαιοδοσίες εκτός Ένωσης. Για τον σκοπό αυτό, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στον μηχανισμό. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συνεισφέρουν οικειοθελώς στον μηχανισμό, ιδίως από έσοδα που συσσωρεύει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Οι εν λόγω συνεισφορές θα πρέπει να αποτελούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχεία α), δ) και ε) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8) («δημοσιονομικός κανονισμός»). Επιπλέον, οι τρίτες χώρες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν άμεσα έκτακτα έσοδα που απορρέουν από την ακινητοποίηση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων εντός της δικαιοδοσίας τους για να μειώσουν τις ανάγκες αποπληρωμής κάθε αντίστοιχου διμερούς δανείου που χορηγήθηκε στην Ουκρανία και, ως εκ τούτου, να στηρίξουν τον μηχανισμό μειώνοντας το συνολικό επίπεδο στήριξης που θα απαιτούνταν για το εν λόγω δάνειο.
(15)
Η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού θα πρέπει να είναι διαθέσιμη για την κάλυψη του συνολικού ποσού του κεφαλαίου, των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους του δανείου ΜΧΣ που έλαβε η Ουκρανία μέσω της υπογραφής της συμφωνίας που αφορά το δάνειο ΜΧΣ (η «δανειακή συμφωνία ΜΧΣ»), καθώς και μέσω διμερών δανειακών συμφωνιών με διμερείς δανειστές που ενεργούν υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας της G7 με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία», όπως καθορίζεται στο ανακοινωθέν των ηγετών της G7 που εκδόθηκε στις 14 Ιουνίου 2024 στην Απουλία.
(16)
Η στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού θα πρέπει να είναι διαθέσιμη και να παρέχεται κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ισότιμη πρόσβαση τόσο για τους διμερείς δανειστές όσο και για την Ένωση. Η παροχή διμερών δανείων μέσω ενδιάμεσου φορέα δεν θα πρέπει να αποκλείει την επιλεξιμότητα των εν λόγω δανείων για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη θα πρέπει να διατεθεί στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και των επιλέξιμων διμερών δανείων κατά την αναλογία του κεφαλαίου του αντίστοιχου δανείου προς το άθροισμα του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανείων. Η κατανομή θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί μόλις αποπληρωθούν πλήρως από την Ουκρανία τα αντίστοιχα δάνεια, συμπεριλαμβανομένων των τόκων και κάθε άλλου σχετικού κόστους, κατά τρόπο ώστε τυχόν μελλοντικοί πόροι να διατίθενται στα υπολειπόμενα δάνεια κατά την αναλογία του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ ή του επιλέξιμου διμερούς δανείου προς το άθροισμα του κεφαλαίου όλων των υπολειπόμενων δανείων. Ως κεφάλαιο κάθε δανείου θα πρέπει να θεωρείται το αρχικό κεφάλαιο που δεσμεύεται στα αντίστοιχα δανειακά έγγραφα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλοι παράγοντες, όπως οι αποπληρωμές, η πρόσθετη χρηματοδότηση ή τυχόν κεφαλαιοποιημένα ποσά.
(17)
Προκειμένου τα διμερή δάνεια που παρέχονται από διμερείς δανειστές να μπορούν να λάβουν στήριξη γρήγορα και αποτελεσματικά από τον μηχανισμό, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει και, κατά περίπτωση, να εγκρίνει προς στήριξη, τα διμερή δάνεια που θα χορηγήσουν διμερείς δανειστές που ενεργούν υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7. Όταν οι εν λόγω διμερείς δανειακές συμφωνίες βρίσκονται υπό μορφή σχεδίου ή δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ, η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί τον χρόνο έναρξης ισχύος τους. Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη εκταμίευση των διμερών δανείων προς την Ουκρανία, οι διμερείς δανειακές συμφωνίες θα πρέπει να υποβληθούν στην Επιτροπή έως την 1η Ιουνίου 2025 και να τεθούν σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2025.
(18)
Η αποδέσμευση της στήριξης στο πλαίσιο του μηχανισμού θα πρέπει να τελεί υπό την αίρεση της σύναψης συμφωνίας μεταξύ Επιτροπής και Ουκρανίας σχετικά με τις λεπτομερείς διατάξεις εφαρμογής του μηχανισμού και υπό την αίρεση της θετικής αξιολόγησης από την Επιτροπή αιτήματος της Ουκρανίας για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη. Η Ουκρανία θα πρέπει να παράσχει στην Επιτροπή τις πληροφορίες που είναι αναγκαίες ώστε να διασφαλίζεται ότι ο μηχανισμός στηρίζει διμερή δάνεια έως το συνολικό ποσό που οφείλεται στον οικείο διμερή δανειστή. Κατ’ εξαίρεση, και για δεόντως τεκμηριωμένους λόγους, η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να αξιολογεί αιτήσεις πληρωμών από διμερείς δανειστές.
(19)
Εκτός από τη στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού, θα πρέπει να χορηγηθεί έκτακτο δάνειο ΜΧΣ για τη στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας και για τη χαλάρωση των περιορισμών εξωτερικής χρηματοδότησής της, ιδίως με σκοπό την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα των εν λόγω χρηματοδοτικών αναγκών, το δάνειο ΜΧΣ θα πρέπει να είναι διαθέσιμο πριν το τέλος του 2024.
(20)
Η ΜΧΣ θα πρέπει να παρέχει στήριξη με τη μορφή δανείου ύψους έως 35 δισεκατομμυρίων EUR. Προκειμένου να ικανοποιηθούν πιθανά αιτήματα για στήριξη διμερών δανείων στο πλαίσιο του μηχανισμού, διασφαλίζοντας παράλληλα τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της ενωσιακής στήριξης που διατίθεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, το ποσό του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να προσαρμοστεί λαμβανομένων υπόψη των διμερών δανείων προς την Ουκρανία που έχουν εγκριθεί ως επιλέξιμα στο πλαίσιο του μηχανισμού, μαζί με το ποσό του κεφαλαίου που αναφέρεται στις δηλωμένες προθέσεις τρίτων χωρών που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης των έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7. Η εν λόγω προσαρμογή θα πρέπει να γίνει εφόσον το συνολικό ποσό όλων των δανείων για τα οποία έχει ζητηθεί στήριξη δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπερβαίνει τα 45 δισεκατομμύρια EUR.
(21)
Η στήριξη προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να είναι πρόσθετη και συμπληρωματική προς την ενωσιακή στήριξη που παρέχεται δυνάμει του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Η Επιτροπή θα πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να επιδιώκει την ελαχιστοποίηση του διοικητικού φόρτου και του φόρτου υποβολής εκθέσεων για την Ουκρανία.
(22)
Η στήριξη προς την Ουκρανία στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να διατίθεται υπό την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να τηρεί και να σέβεται τους ουσιαστικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του πολυκομματικού κοινοβουλευτικού συστήματος και του κράτους δικαίου, και να εγγυάται τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Η προϋπόθεση αυτή θα πρέπει να ισχύει και για τα αιτήματα εκταμίευσης από τον μηχανισμό, δεδομένου ότι αφορούν το δάνειο ΜΧΣ. Η ίδια προϋπόθεση ισχύει και για τη στήριξη που παρέχεται βάσει του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί από κοινού την αξιολόγησή της και για τα δύο μέσα.
(23)
Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου (9) και τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, κατά περίπτωση.
(24)
Το δάνειο ΜΧΣ θα πρέπει να εξαρτάται από όρους πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας (το «ΜΣ»). Οι εν λόγω όροι θα πρέπει να συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που παρατίθενται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου (10), καθώς και με τυχόν τροποποιήσεις της κατά τον χρόνο έγκρισης του ΜΣ. Επιπλέον, το ΜΣ θα πρέπει να περιλαμβάνει δέσμευση της Ουκρανίας για την προώθηση της συνεργασίας με την Ένωση όσον αφορά την ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τους στόχους ενωσιακών προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης της Ουκρανίας στον τομέα της άμυνας και άλλων σχετικών ενωσιακών προγραμμάτων. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλιστεί ο συντονισμός και η συμπληρωματικότητα των διμερών δανείων, συμπεριλαμβανομένου του δανείου ΜΧΣ, με τους άλλους χορηγούς. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να χρησιμοποιείται η πλατφόρμα συντονισμού των χορηγών για την Ουκρανία ως ένα ήδη καθιερωμένο φόρουμ για τέτοιες ανταλλαγές.
(25)
Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, και για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να διαπραγματευθεί τους εν λόγω όρους με τις αρχές της Ουκρανίας υπό την εποπτεία της επιτροπής των αντιπροσώπων των κρατών μελών δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11). Λαμβανομένων υπόψη των δυνητικά σημαντικών επιπτώσεων της συνδρομής, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται η διαδικασία εξέτασης όπως καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Δεδομένου του ποσού του δανείου ΜΧΣ προς την Ουκρανία, θα πρέπει να εφαρμόζεται η διαδικασία εξέτασης για την έγκριση του ΜΣ καθώς και για οποιαδήποτε μείωση ή ακύρωση του δανείου ΜΧΑ.
(26)
Η αποδέσμευση της μίας δόσης στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ θα πρέπει να τελεί υπό την αίρεση της θετικής αξιολόγησης από την Επιτροπή αιτήματος χρηματοδότησης που θα υποβληθεί από την Ουκρανία. Η αξιολόγηση των όρων πολιτικής που καθορίζονται στο ΜΣ θα πρέπει να γίνεται με την επιφύλαξη της αξιολόγησης της εκπλήρωσης εναρμονισμένων όρων στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων και μέσων της Ένωσης.
(27)
Με βάση την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση της ρευστότητας από τις ουκρανικές αρχές και να διασφαλιστεί η προβλεψιμότητα, η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε τα τμήματα του δανείου ΜΧΣ να εκταμιεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και του 2025, αποφεύγοντας, στο μέτρο του δυνατού, σημαντικές αποκλίσεις στα εκταμιευόμενα ποσά από τρίμηνο σε τρίμηνο. Η εκταμίευση των εν λόγω τμημάτων θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ευθυγραμμίζεται με το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων δανείου ή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα Ι του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία. Επιπλέον, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα επανεκτίμησης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και η δυνατότητα μείωσης ή ακύρωσης στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ, εάν οι εν λόγω ανάγκες μειωθούν ριζικά σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις κατά την περίοδο διαθεσιμότητας της στήριξης στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ.
(28)
Η δανειακή συμφωνία ΜΧΣ που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των ουκρανικών αρχών θα πρέπει να περιέχει διατάξεις εναρμονισμένες με τα δικαιώματα, τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία που αναφέρεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792, η οποία υπεγράφη μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας και τέθηκε σε ισχύ στις 20 Ιουνίου 2024. Έτσι θα διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης που συνδέονται με το δάνειο ΜΧΣ, με την πρόβλεψη κατάλληλων μέτρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παρατυπιών σε σχέση με την εν λόγω συνδρομή. Έτσι, επίσης, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, θα παρασχεθούν και τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, κατά περίπτωση, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, καθώς και σε τρίτους που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης κατά τη διάρκεια και μετά την περίοδο διαθεσιμότητας του δανείου ΜΧΣ. Η Ουκρανία θα πρέπει επίσης να αναφέρει στην Επιτροπή παρατυπίες σε σχέση με τη χρήση των κεφαλαίων, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
(29)
Στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, είναι σκόπιμο η χρηματοδοτική συνδρομή να οργανωθεί βάσει της διαφοροποιημένης στρατηγικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 224 του δημοσιονομικού κανονισμού όπου καθορίστηκε ως ενιαία μέθοδος χρηματοδότησης, και η οποία αναμένεται να ενισχύσει τη ρευστότητα των ομολόγων της Ένωσης και την ελκυστικότητα και την οικονομική αποδοτικότητα της έκδοσης ομολόγων της Ένωσης.
(30)
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 31 παράγραφος 3 δεύτερη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), η δημοσιονομική υποχρέωση από δάνειο ΜΧΣ δεν θα πρέπει να υποστηρίζεται από την εγγύηση εξωτερικής δράσης που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947. Η στήριξη από το δάνειο ΜΧΣ θα πρέπει να συνιστά χρηματοδοτική συνδρομή κατά την έννοια του άρθρου 223 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού. Δεδομένου ότι η χρηματοδοτική συνδρομή του δανείου ΜΧΣ είναι διαθέσιμη το 2024 και εγκρίνεται σύμφωνα με το άρθρο 223 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, είναι σκόπιμο η εγγύηση για το δάνειο ΜΧΣ προς την Ουκρανία να κινητοποιηθεί πάνω από τα ανώτατα όρια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) και έως τα ανώτατα όρια του άρθρου 3 παράγραφοι 1 και 2 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου (13), σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου (14). Κατά την εξέταση των χρηματοοικονομικών κινδύνων και της δημοσιονομικής κάλυψης, δεν θα πρέπει να συσταθεί πρόβλεψη για τη στήριξη με δάνειο ΜΧΣ, η οποία να είναι εγγυημένη πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ, και, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 214 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν θα πρέπει να καθοριστεί συντελεστής προβλέψεων.
(31)
Δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης που έχει προκαλέσει ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και για να στηριχθεί η Ουκρανία στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, είναι σκόπιμο για την Ένωση να της χορηγήσει το δάνειο ΜΧΣ με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους και με επαρκή διάρκεια ώστε να καλύπτονται οι ικανότητες της εγγύησης πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ.
(32)
Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τη διαχείριση της στήριξης της Ένωσης προς την Ουκρανία δυνάμει του παρόντος κανονισμού.
(33)
Προκειμένου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή θα πρέπει να τα ενημερώνει τακτικά για τις εξελίξεις που αφορούν την στήριξη της Ένωσης προς την Ουκρανία βάσει του παρόντος κανονισμού και να τους παρέχει τα σχετικά έγγραφα.
(34)
Για να διασφαλιστεί η διαρκής αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάζει τακτικά την επάρκειά τους και να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, διασφαλίζοντας έτσι τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
(35)
Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
(36)
Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η παροχή στήριξης στην Ουκρανία για να καλύψει τις χρηματοδοτικές της ανάγκες, ιδίως προσφέροντας βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη οικονομική αρωγή με ευνοϊκούς όρους με μορφή δανείου ΜΧΣ και μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του μηχανισμού, δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, αλλά μάλλον, λόγω της κλίμακας και των επιπτώσεών τους, μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που κατοχυρώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(37)
Λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος χαρακτήρα που συνεπάγονται οι εξαιρετικές περιστάσεις λόγω του απρόκλητου και αδικαιολόγητου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοστεί η παρέκκλιση από την προθεσμία των οκτώ εβδομάδων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.
(38)
Δεδομένης της κατάστασης στην Ουκρανία, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τον μηχανισμό συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία («μηχανισμός») και θέτει στη διάθεση της Ουκρανίας έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με τη μορφή δανείου («δάνειο ΜΧΣ») με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)
«ενωσιακή στήριξη»: το δάνειο ΜΧΣ και η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη που διατίθενται δυνάμει του μηχανισμού·
2)
«διμερές δάνειο»: δάνειο που χορηγείται άμεσα ή έμμεσα από τρίτη χώρα ως διμερής δανειοδότης προς όφελος της Ουκρανίας·
3)
«επιλέξιμο διμερές δάνειο»: διμερές δάνειο που έχει εγκριθεί ως επιλέξιμο στο πλαίσιο του μηχανισμού από την Επιτροπή·
4)
«δάνειο ΜΧΣ»: η έκτακτη χρηματοδοτική στήριξη που διατίθεται από την Ένωση στην Ουκρανία με τη μορφή δανείου βάσει του κεφαλαίου III·
5)
«δανειακή συμφωνία ΜΧΣ»: η δανειακή συμφωνία που υπογράφεται από την Επιτροπή, εξ ονόματος της Ένωσης, και από την Ουκρανία βάσει του κεφαλαίου III·
6)
«άλλες σχετικές δαπάνες»: τυχόν δαπάνες ή τέλη που οφείλονται στο πλαίσιο του δανείου ΜΧΣ και του αντίστοιχου διμερούς δανείου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ II
ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ
Άρθρο 3
Σκοπός
Σκοπός του μηχανισμού είναι να παράσχει στην Ουκρανία μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Για την επίτευξη του εν λόγω σκοπού, ο μηχανισμός λαμβάνει πόρους και τους εκταμιεύει σε τακτική βάση προς την Ουκρανία για την κάλυψη του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, ο μηχανισμός εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση τόσο για τους διμερείς δανειστές όσο και για την Ένωση.
Άρθρο 4
Χρηματοδότηση
1. Ο μηχανισμός τροφοδοτείται με πόρους που διατίθενται από:
α)
ποσά μεταφερόμενα σύμφωνα με το παράρτημα XLI του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014, τα οποία αποτελούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού· και
β)
ποσά που λαμβάνονται ως χρηματοδοτικές συνεισφορές από κράτη μέλη, τρίτες χώρες ή άλλες πηγές· οι εν λόγω συνεισφορές συνιστούν εξωτερικά έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2 στοιχεία α), δ) και ε) του δημοσιονομικού κανονισμού, αντίστοιχα.
2. Για όλες τις συνεισφορές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) του παρόντος άρθρου, συνάπτεται συμφωνία συνεισφοράς μεταξύ της Επιτροπής, εξ ονόματος της Ένωσης, και του συνεισφέροντος. Η συμφωνία συνεισφοράς περιλαμβάνει, ιδίως, διατάξεις σχετικά με τους όρους πληρωμής. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ταυτόχρονα και χωρίς καθυστέρηση σχετικά με τις συμφωνίες συνεισφοράς που συνάπτονται.
Άρθρο 5
Διαθέσιμη στήριξη
1. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού διατίθεται υπό τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα 6, 7 και 8 για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών:
α)
του δανείου ΜΧΣ· και
β)
επιλέξιμων διμερών δανείων.
2. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού κατανέμεται για την παροχή συνδρομής στην Ουκρανία για την αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 κατ’ αναλογία προς το κεφάλαιο κάθε δανείου εκφρασμένο σε ευρώ έναντι του αθροίσματος του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανείων εκφρασμένου σε ευρώ. Όταν το δάνειο ΜΧΣ ή ένα επιλέξιμο διμερές δάνειο αποπληρωθεί πλήρως από την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών, η κατανομή αυτή προσαρμόζεται έτσι ώστε τυχόν μελλοντικοί πόροι βάσει του μηχανισμού να κατανέμονται σε υπόλοιπα δάνεια κατ’ αναλογία προς το κεφάλαιο κάθε δανείου εκφρασμένο σε ευρώ έναντι του αθροίσματος του κεφαλαίου όλων των υπόλοιπων δανείων εκφρασμένου σε ευρώ.
3. Η Επιτροπή εκδίδει απόφαση για τον καθορισμό της κατανομής που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου μεταξύ του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί το κεφάλαιο κάθε επιλέξιμου διμερούς δανείου εκφρασμένο σε ευρώ όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 5 στοιχείο β). Η Επιτροπή τροποποιεί χωρίς καθυστέρηση την εν λόγω απόφαση ώστε να συμπεριλάβει κάθε διμερές δάνειο κατά την έναρξη ισχύος του εν λόγω δανείου. Η Επιτροπή μπορεί να τροποποιεί την εν λόγω απόφαση για να μειώσει αναλογικά την κατανομή σε διμερές δάνειο σε περίπτωση που το εν λόγω διμερές δάνειο δεν εκταμιευθεί πλήρως έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
4. Το συνολικό ποσό του κεφαλαίου του δανείου ΜΧΣ και επιλέξιμων διμερών δανείων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δεν υπερβαίνει τα 45 δισεκατομμύρια EUR.
5. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού καταβάλλεται σε ευρώ.
6. Όλες οι πληρωμές εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1.
7. Η Ένωση δεν φέρει καμία ευθύνη για την αποπληρωμή των επιλέξιμων διμερών δανείων.
Άρθρο 6
Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για την επιλεξιμότητα των διμερών δανείων
1. Αν η Ουκρανία επιθυμεί να ζητήσει στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού ώστε να λάβει συνδρομή για την αποπληρωμή διμερούς δανείου, υποβάλλει το κείμενο της σχετικής διμερούς δανειακής συμφωνίας στην Επιτροπή έως την 1η Ιουνίου 2025.
2. Η Επιτροπή αξιολογεί χωρίς καθυστέρηση την επιλεξιμότητα των διμερών δανείων στο πλαίσιο του μηχανισμού σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια:
α)
η διμερής δανειακή συμφωνία δεν υπογράφηκε πριν από τις 20 Σεπτεμβρίου 2024·
β)
ο αντισυμβαλλόμενος στο διμερές δάνειο ενεργεί υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7· και
γ)
το διμερές δάνειο πρόκειται να εκταμιευθεί πλήρως προς όφελος της Ουκρανίας πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2027· οι εκταμιεύσεις αυτές μπορεί να συνδέονται με την εκπλήρωση όρων πολιτικής.
Για τους σκοπούς της αξιολόγησης, η Επιτροπή μπορεί να ζητά πρόσθετες πληροφορίες από την Ουκρανία.
3. Η θετική αξιολόγηση του διμερούς δανείου από την Επιτροπή δεν εμποδίζεται από αναβλητική αίρεση σε διμερή δανειακή συμφωνία που προβλέπει ότι η εν λόγω συμφωνία δεν τίθεται σε ισχύ πριν από την έγκριση από την Επιτροπή της επιλεξιμότητας του διμερούς δανείου ή πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας για την εφαρμογή του μηχανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 7.
4. Η Επιτροπή εγκρίνει με εκτελεστική απόφαση την επιλεξιμότητα διμερούς δανείου.
5. Η εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου ορίζει:
α)
τον διμερή δανειοδότη·
β)
το κεφάλαιο του διμερούς δανείου εκφρασμένο σε ευρώ· στον βαθμό που είναι αναγκαίο, το κεφάλαιο του διμερούς δανείου εκφράζεται επίσης στο νόμισμα του αντίστοιχου διμερούς δανείου, περίπτωση κατά την οποία ο συντελεστής μετατροπής για το διμερές δάνειο σε ευρώ είναι η ημερήσια συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ που δημοσιεύεται στη σειρά C της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 20ή Σεπτεμβρίου 2024· και
γ)
την αιτιολόγηση της θετικής αξιολόγησης του διμερούς δανείου.
6. Το άθροισμα των κεφαλαίων όλων των διμερών δανείων που εγκρίνονται από την Επιτροπή σύμφωνα με το παρόν άρθρο και του δανείου ΜΧΣ δεν υπερβαίνει το ποσό που ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 4.
7. Η Επιτροπή μπορεί να καταργήσει την εκτελεστική απόφαση που αναφέρεται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, αν η σχετική διμερής δανειακή συμφωνία δεν τεθεί σε ισχύ έως την 30ή Ιουνίου 2025.
8. Σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης του διμερούς δανείου, η Επιτροπή κοινοποιεί την εν λόγω αξιολόγηση στην Ουκρανία, αιτιολογώντας την αξιολόγησή της.
Άρθρο 7
Συμφωνία για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας
1. Η μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 5 χορηγείται στην Ουκρανία μόνο αφού η Επιτροπή συνάψει συμφωνία για την εφαρμογή του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία με την Ουκρανία («συμφωνία ΜΣΔΟ»).
2. Η συμφωνία ΜΣΔΟ περιέχει ιδίως τα εξής:
α)
την υποχρέωση της Ουκρανίας να χρησιμοποιήσει τη μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού για την αποπληρωμή του κεφαλαίου, των τόκων και τυχόν άλλων σχετικών δαπανών του δανείου ΜΧΣ ή επιλέξιμων διμερών δανείων·
β)
στοιχεία των τραπεζικών λογαριασμών όλων των διμερών δανειοδοτών, στους οποίους η Επιτροπή καταβάλλει τις πληρωμές της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του μηχανισμού που σχετίζεται με τα αντίστοιχα διμερή δάνειά τους·
γ)
για τις πληρωμές της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του μηχανισμού που σχετίζεται με το δάνειο ΜΧΣ, διατάξεις που διασφαλίζουν ότι η Ένωση χρησιμοποιεί τα εν λόγω ποσά για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ·
δ)
ειδικές διατάξεις που αντικατοπτρίζουν το άρθρο 5 παράγραφος 7 και διασφαλίζουν ότι η Ένωση δεν φέρει ευθύνη για τυχόν ζημίες που προκαλούνται από την Ουκρανία ή από οποιουσδήποτε τρίτους κατά την εκτέλεση των επιλέξιμων διμερών δανείων, μεταξύ άλλων ως συνέπεια της εφαρμογής του μηχανισμού, και ειδικότερα όταν τα ποσά που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου ή παύουν να ισχύουν·
ε)
την υποχρέωση της Ουκρανίας να λαμβάνει από τους διμερείς δανειοδότες και να παρέχει, χωρίς καθυστέρηση, στην Επιτροπή τα αποδεικτικά στοιχεία για:
i)
την έναρξη ισχύος κάθε διμερούς δανειακής συμφωνίας· και
ii)
την εκπλήρωση κάθε υποχρέωσης αποπληρωμής, συμπεριλαμβανομένης, στον βαθμό που είναι αναγκαίο, του εφαρμοζόμενου συντελεστή μετατροπής που χρησιμοποιήθηκε·
στ)
την υποχρέωση της Ουκρανίας να συμφωνεί με κάθε διμερή δανειοδότη ότι τυχόν ποσά που παρέχονται από την Ουκρανία σε διμερή δανειοδότη για την αποπληρωμή του διμερούς δανείου και δεν εκπληρώνουν αμέσως υποχρεώσεις αποπληρωμής παραμένουν διαθέσιμα έως ότου καταστούν ληξιπρόθεσμες οι υποχρεώσεις αποπληρωμής, ενώ τυχόν δεδουλευμένοι τόκοι επί του εν λόγω ποσού είναι επίσης διαθέσιμοι για την εκπλήρωση υποχρεώσεων που απορρέουν από τη διμερή δανειακή συμφωνία·
ζ)
την υποχρέωση της Ουκρανίας να συνοδεύει κάθε αίτημα πληρωμής με:
i)
λεπτομερή στοιχεία για τα υπόλοιπα οφειλόμενα ποσά στο πλαίσιο κάθε διμερούς δανειακής συμφωνίας· και
ii)
λεπτομερή στοιχεία για τα ποσά που διατίθεται για να εκπληρώνουν υποχρεώσεις αποπληρωμής και αναφέρονται στο στοιχείο στ)·
η)
τη ρητή εξουσιοδότηση των διμερών δανειοδοτών να υποβάλλουν κατ’ εξαίρεση αίτημα πληρωμής δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 6, εφόσον οι πληροφορίες που αναφέρονται στο στοιχείο ζ) της παρούσας παραγράφου υποβάλλονται από τους διμερείς δανειοδότες· και
θ)
τυχόν άλλες απαιτήσεις που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή του μηχανισμού.
3. Στον βαθμό που είναι αναγκαίο, η συμφωνία ΜΣΔΟ τροποποιείται μετά την έναρξη ισχύος οποιασδήποτε εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 4.
Άρθρο 8
Εκταμίευση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης
1. Η Ουκρανία μπορεί να υποβάλει στην Επιτροπή δύο φορές ετησίως αίτημα για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ και επιλέξιμα διμερή δάνεια.
2. Η Επιτροπή αξιολογεί το αίτημα της Ουκρανίας για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού με βάση τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)
συμμόρφωση με την προϋπόθεση που ορίζεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1, η οποία εφαρμόζεται μόνο όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ·
β)
επιβεβαίωση ότι η συνολική αξία των εκταμιεύσεων που αφορούν το δάνειο ΜΧΣ ή κάθε επιλέξιμο διμερές δάνειο, μαζί με τυχόν δεδουλευμένους τόκους, δεν υπερβαίνει το συνολικό ποσό που οφείλεται στον εν λόγω διμερή δανειοδότη· και
γ)
συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της συμφωνίας ΜΣΔΟ.
3. Με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας των πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1, όταν η Επιτροπή προβαίνει σε θετική αξιολόγηση του αιτήματος για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού, εκδίδει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση απόφαση με την οποία εγκρίνεται η εκταμίευση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης βάσει του μηχανισμού, συμπεριλαμβανομένου του ποσού που εκταμιεύεται για τη στήριξη της αποπληρωμής κάθε επιλέξιμου διμερούς δανείου και του ποσού που διατίθεται για τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ. Το εκταμιευόμενο ποσό βάσει του μηχανισμού ισούται με το ποσό των πόρων που διατίθενται βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1. Το εν λόγω εκταμιευόμενο ποσό κατανέμεται σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3.
4. Σε περίπτωση που το ποσό που διατίθεται στην Ουκρανία για τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ είναι υψηλότερο από το οφειλόμενο για αποπληρωμή ποσό βάσει του δανείου ΜΧΣ, το επιπλέον ποσό μπορεί να χρησιμοποιείται για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 στοιχείο ε), ή μπορεί να παρακρατείται από την Ένωση με αποκλειστικό σκοπό τη στήριξη της αποπληρωμής του δανείου ΜΧΣ στο μέλλον. Τυχόν δεδουλευμένοι τόκοι διατίθενται επίσης για τη στήριξη του εν λόγω σκοπού.
5. Αν η Επιτροπή αξιολογήσει αρνητικά το αίτημα για μη επιστρεπτέα χρηματοδοτική στήριξη βάσει του μηχανισμού, ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση την Ουκρανία, αιτιολογώντας την αξιολόγησή της.
6. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή μπορεί, για δεόντως αιτιολογημένους λόγους, να αξιολογεί κατ’ εξαίρεση αιτήματα πληρωμής που υποβάλλουν οι διμερείς δανειοδότες, ιδίως αν η Επιτροπή έχει λάβει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 5 ή αν η Ουκρανία δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις της βάσει της συμφωνίας ΜΣΔΟ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ III
ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ
Άρθρο 9
Διαθεσιμότητα της έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης
1. Η Ένωση διαθέτει στην Ουκρανία έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας για την κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών της. Η έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης παρέχεται στην Ουκρανία υπό μορφή δανείου ΜΧΣ («δάνειο ΜΧΣ»). Το δάνειο ΜΧΣ συμβάλλει στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας, όπως προσδιορίζεται σε συνεργασία με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
2. Η Επιτροπή διαχειρίζεται την αποδέσμευση του δανείου ΜΧΣ με βάση την αξιολόγηση της προϋπόθεσης που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 και της εφαρμογής των όρων πολιτικής που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1.
3. Το δάνειο ΜΧΣ διατίθεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2024. Διατίθεται από την Επιτροπή σε μία δόση, η οποία μπορεί να εκταμιευθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα. Η εκταμίευση όλων αυτών των τμημάτων πραγματοποιείται έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.
Άρθρο 10
Ποσό
1. Το δάνειο ΜΧΣ ανέρχεται σε μέγιστο ποσό ύψους 35 δισεκατομμυρίων EUR. Ωστόσο, σε περίπτωση που, κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με την αποδέσμευση της δόσης που αναφέρεται στο άρθρο 13, το άθροισμα του εν λόγω μέγιστου ποσού και του κεφαλαίου των επιλέξιμων διμερών δανείων που έχουν ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 6, καθώς και του ποσού του κεφαλαίου που αναφέρεται στις δηλωθείσες προθέσεις τρίτων χωρών που έχουν κοινοποιηθεί στην Επιτροπή υπό την αιγίδα της πρωτοβουλίας «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων για την Ουκρανία» της G7, υπερβαίνει τα 45 δισεκατομμύρια EUR, το μέγιστο ποσό του δανείου ΜΧΣ μειώνεται κατά την υπερβάλλουσα αξία.
2. Αν οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας μειωθούν σημαντικά κατά την περίοδο διάθεσης του δανείου ΜΧΣ, μεταξύ άλλων σε περίπτωση διακανονισμού των πολεμικών ζημιών της Ουκρανίας από τη Ρωσία, η Επιτροπή, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2, μπορεί να μειώσει το ποσό του δανέιου ΜΧΣ ή να το ακυρώσει.
3. Το δάνειο ΜΧΣ έχει μέγιστη διάρκεια 45 ετών.
Άρθρο 11
Προϋπόθεση για τη στήριξη
1. Προϋπόθεση για τη χορήγηση του δανείου ΜΧΣ είναι να εξακολουθήσει η Ουκρανία να προασπίζεται και να σέβεται τους ουσιαστικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένου του πολυκομματικού κοινοβουλευτικού συστήματος και του κράτους δικαίου, και να εγγυάται τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες.
2. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης παρακολουθούν την εκπλήρωση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1, ιδίως πριν από την αποδέσμευση της δόσης και την εκταμίευση τμημάτων, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη, κατά περίπτωση, την τακτική έκθεση της Επιτροπής για τη διεύρυνση. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη στην εν λόγω διαδικασία τις σχετικές συστάσεις διεθνών οργανισμών, όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και η Επιτροπή της Βενετίας. Η Επιτροπή ενημερώνει το Συμβούλιο για την εκπλήρωση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1 πριν από την αποδέσμευση της δόσης και πριν από την εκταμίευση τμημάτων προς την Ουκρανία.
3. Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ.
4. Η αξιολόγηση που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου διενεργείται μαζί με την αξιολόγηση που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792.
5. Αν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι η προϋπόθεση της παραγράφου 1 δεν πληρώθηκε ή δεν πληρούται πλέον, αναστέλλει τις εκταμιεύσεις του δανείου ΜΧΣ και την αποδέσμευση της μη επιστρεπτέας στήριξης βάσει του μηχανισμού που αναφέρεται στο άρθρο 8 όσον αφορά το δάνειο ΜΧΣ.
Άρθρο 12
Μνημόνιο συνεννόησης
1. Η Επιτροπή συμφωνεί με την Ουκρανία σχετικά με τους όρους πολιτικής, με τους οποίους συνδέεται το δάνειο ΜΧΣ. Οι εν λόγω όροι πολιτικής καθορίζονται σε μνημόνιο συνεννόησης («ΜΣ»).
2. Οι όροι πολιτικής του ΜΣ συνάδουν με τα ποιοτικά και ποσοτικά βήματα που περιέχονται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2024/1447 καθώς και σε τυχόν σχετικές τροποποιήσεις της. Οι όροι πολιτικής του ΜΣ περιλαμβάνουν επιπλέον δέσμευση για την προώθηση της συνεργασίας με την Ένωση όσον αφορά την ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της αμυντικής βιομηχανίας της Ουκρανίας, σύμφωνα με τους στόχους ενωσιακών προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης της Ουκρανίας στον τομέα της άμυνας και άλλων σχετικών ενωσιακών προγραμμάτων.
3. Η Επιτροπή εγκρίνει την υπογραφή του ΜΣ και των τροποποιήσεών του μέσω εκτελεστικών πράξεων. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2.
Άρθρο 13
Απόφαση για την αποδέσμευση
1. Η Ουκρανία υποβάλλει αίτηση χρηματοδότησης πριν από την αποδέσμευση της δόσης, συνοδευόμενη από έκθεση σύμφωνα με τις διατάξεις του ΜΣ.
2. Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση της δόσης εξαρτάται από την αξιολόγησή της με βάση τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α)
συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 11 παράγραφος 1· και
β)
την ικανοποιητική εκπλήρωση των όρων πολιτικής που καθορίζονται στο ΜΣ.
3. Η εκταμίευση τμημάτων μπορεί να ευθυγραμμίζεται με το χρονοδιάγραμμα των εκταμιεύσεων δανείου ή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του πυλώνα Ι του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792.
Άρθρο 14
Δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις
1. Για τη χρηματοδότηση του δανείου ΜΧΣ, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, εξ ονόματος της Ένωσης, να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με το άρθρο 224 του δημοσιονομικού κανονισμού.
2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 31 παράγραφος 3 δεύτερη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, η χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται στην Ουκρανία βάσει του δανείου ΜΧΣ δεν λαμβάνει στήριξη από την εγγύηση εξωτερικής δράσης. Δεν συνιστώνται προβλέψεις για το δάνειο ΜΧΣ και, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 214 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, δεν καθορίζεται συντελεστής προβλέψεων ως ποσοστό του ποσού που αναφέρεται στο άρθρο 10 του παρόντος κανονισμού.
3. Ποσά που αναστέλλονται σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 5 του παρόντος κανονισμού διατίθενται, στον βαθμό που είναι αναγκαίο, για τη στήριξη της αποπληρωμής των δανειοληπτικών πράξεων της Ένωσης. Η χρήση των εν λόγω πόρων με αυτόν τον τρόπο δεν απαλλάσσει την Ουκρανία από την ευθύνη της να αποπληρώσει το δάνειο ΜΧΣ σύμφωνα με τους όρους της δανειακής συμφωνίας ΜΧΣ.
Άρθρο 15
Δανειακή συμφωνία ΜΧΣ
1. Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι του δανείου ΜΧΣ καθορίζονται στη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ.
2. Εκτός από τα στοιχεία που καθορίζονται στο άρθρο 223 παράγραφος 4 του δημοσιονομικού κανονισμού, στη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις:
α)
τα δικαιώματα, οι ευθύνες και οι υποχρεώσεις που προβλέπονται στη συμφωνία-πλαίσιο βάσει του μέσου διευκόλυνσης για την Ουκρανία που αναφέρεται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792 να εφαρμόζονται στη δανειακή συμφωνία ΜΧΣ και στα κεφάλαια που περιλαμβάνονται σε αυτήν·
β)
η Ουκρανία να χρησιμοποιεί τα ίδια συστήματα διαχείρισης και ελέγχου με αυτά που προτείνονται στο σχέδιο για την Ουκρανία που καθορίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792·
γ)
να διασφαλίζεται ότι η Ένωση δικαιούται πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ, αν διαπιστωθεί ότι, σε σχέση με τη διαχείριση του δανείου ΜΧΑ, η Ουκρανία έχει εμπλακεί σε οποιαδήποτε πράξη απάτης ή διαφθοράς ή σε κάθε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης·
δ)
η Ουκρανία να εξακολουθήσει να τηρεί την προϋπόθεση που καθορίζεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1·
ε)
το επιπλέον ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 να μπορεί να χρησιμοποιηθεί εν όλω ή εν μέρει για την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ με πρωτοβουλία της Επιτροπής ή, εφόσον εγκρίνεται από την Επιτροπή, κατόπιν αιτήματος της Ουκρανίας· και
στ)
οι λεπτομερείς ρυθμίσεις για την αποπληρωμή, να καθορίζονται με βάση αλυσιδωτή δομή όπου:
i)
η μη επιστρεπτέα στήριξη βάσει του μηχανισμού που διατίθεται για το δάνειο ΜΧΣ και έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 8 χρησιμοποιείται για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ·
ii)
αν δεν παρέχεται καθόλου ή παρέχεται μόνο μερική μη επιστρεπτέα στήριξη βάσει του μηχανισμού για λόγους ανεπαρκών ποσών, τα ποσά που παρακρατεί η Ένωση σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 4χρησιμοποιούνται για την άμεση αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ·
iii)
αν τα ποσά που αναφέρονται στα σημεία i) και ii) είναι ανεπαρκή, σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία για την παροχή στην Ουκρανία πολεμικών επανορθώσεων ή οποιουδήποτε ισοδύναμου οικονομικού διακανονισμού πολεμικών ζημιών, η Ουκρανία χρησιμοποιεί τους εν λόγω πόρους για την εξυπηρέτηση του δανείου ΜΧΣ· και
iv)
αν τα ποσά που αναφέρονται στα σημεία i), ii) και iii) είναι ανεπαρκή, η Ουκρανία παραμένει υπεύθυνη για κάθε εναπομένον οφειλόμενο ποσό βάσει του δανείου ΜΧΣ.
3. Η μη συμμόρφωση με τους όρους της δανειακής συμφωνίας ΜΧΣ αποτελεί λόγο για να αναστείλει ή να ακυρώσει η Επιτροπή την αποδέσμευση της δόσης ή των τμημάτων ή, όπου κρίνεται δικαιολογημένο, να απαιτήσει την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου ΜΧΣ.
4. Η δανειακή συμφωνία ΜΧΣ τίθεται, κατόπιν αιτήματος, ταυτόχρονα στη διάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Άρθρο 16
Διαδικασία επιτροπής
1. Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2. Όταν γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 17
Ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
1. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των εκταμιεύσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού και του δανείου ΜΧΣ, και διαβιβάζει εγκαίρως τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω θεσμικά όργανα. Οι εν λόγω πληροφορίες παρέχονται σύμφωνα με τις διοργανικές ρυθμίσεις που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του διαλόγου σχετικά με το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία.
2. Έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση:
α)
εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του δανείου ΜΧΣ· και
β)
αξιολογείται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ουκρανίας, καθώς και η πρόοδος στην εφαρμογή των όρων πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1.
Κατά περίπτωση, ιδίως μετά τη λήξη του δανείου ΜΧΣ και όλων των επιλέξιμων διμερών δανειακών συμφωνιών, η Επιτροπή περιλαμβάνει στην έκθεση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο επανεξέταση της επάρκειας των ρυθμίσεων που περιέχονται στον παρόντα κανονισμό.
3. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα του περατωθέντος δανείου ΜΧΣ που παρασχέθηκε δυνάμει του παρόντος κανονισμού, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της συνδρομής.
Άρθρο 18
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Στρασβούργο, 24 Οκτωβρίου 2024.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η Πρόεδρος
R. METSOLA
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
ZSIGMOND B. P.
(1) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2024.
(2) Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2463 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, σχετικά με τη θέσπιση μέσου για την παροχή στήριξης στην Ουκρανία το 2023 (μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή +) (ΕΕ L 322 της 16.12.2022, σ. 1).
(3) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη θέσπιση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/792, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/792/oj).
(4) Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2024, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/1470, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/1470/oj).
(5) Απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 229 της 31.7.2014, σ. 13).
(6) Κανονισμός (EE) 2024/1469 του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2024, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/1469, 22.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1469/oj).
(7) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 229 της 31.7.2014, σ. 1).
(8) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).
(9) Απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30).
(10) Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2024/1447 του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου για την Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/1447, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2024/1447/oj).
(11) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).
(12) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1).
(13) Απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2020, για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την κατάργηση της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ (ΕΕ L 424 της 15.12.2020, σ. 1).
(14) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 (ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 11).
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2773/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)
Top