16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/7
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου
που τροποποιεί την οδηγία 77/62/ΕΟΚ σχετικά με το συντονισμό των διαδικασιών για την ανάθεση
συμβάσεων κρατικών προμηθειών, και η οποία καταργεί ορισμένες διατάξεις
της οδηγίας 80/767/ΕΟΚ
(87/C 68/06)
Στις 6 Ιουλίου 1986 και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 100 της συνθήκης για την ίδρυση της
Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, το Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει από την Οικονομική και
Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την παραπάνω πρόταση.
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία
των σχετικών εργασιών της ΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότηση του στις 3 Δεκεμβρίου 1986, με βάση την
εισηγητική έκθεση του κ. Kaaris.
Κατά την 242η σύνοδο ολομέλειας (συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 1986) η ΟΚΕ υιοθέτησε την
ακόλουθη γνωμοδότηση:
Η ΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής με την επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων:
1. Γενικές παρατηρήσεις
1.1. Η ΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση της της 23ης
Απριλίου 1986 ( !), στην οποία τονίζεται η σημασία που έχει το
πλήρες άνοιγμα της αγοράς κρατικών προμηθειών για τον
ανταγωνισμό, πράγμα που αποτελεί θεμέλιο λίθο για την
υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Μια κατακερματισμένη,
μεμονωμένη, κοινοτική αγορά κρατικών προμηθειών θα
καταστήσει ανώφελες τις προσπάθειες που καταβάλλονται
σε άλλους τομείς για να δημιουργηθούν οι άριστες συνθήκες
για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, προκειμένου να αντιμετωπί
σει τις όλο και πιο έντονες προκλήσεις στον κόσμο. Θα
στερήσει τον επιχειρηματικό κόσμο από το κίνητρο για
συνεργασία για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και την
υιοθέτηση κοινών ή αμοιβαία συμβιβάσιμων προτύπων,
χωρίς τα οποία μια ενιαία ευρωπαϊκή αγορά δεν θα είναι
εφικτή. Πράγματι η ΟΚΕ πιστεύει ότι η πολιτική αξιοπιστία
της κοινοτικής νομοθεσίας που θεσπίστηκε με σκοπό τη
δημιουργία μιας αληθινής εσωτερικής αγοράς θα διακυβευθεί
αν δεν καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες για να σημειωθεί
αληθινή πρόοδος στον τομέα αυτό.
1.2. Η ΟΚΕ στη γνωμοδότηση που αναφέρεται παραπάνω
είχε προτείνει τα ακόλουθα συγκεκριμένα μέτρα:
— σύσταση στα πλαίσια της Επιτροπής μιας Μονάδας
Κρατικών Προμηθειών με σαφώς καθορισμένες αρμοδιό
τητες και επαρκείς οικονομικούς πόρους, η οποία θα:
— ελέγχει τις δραστηριότητες κρατικών προμηθειών με
την εξέταση των συμβάσεων που διακηρύσσονται, με
τη διερεύνηση των παραπόνων και με τον εντοπισμό
των πρακτικών που αντιβαίνουν στο πνεύμα των
οδηγιών και ειδικότερα θα εξακριβώνει ότι κάθε
κράτος μέλος δεν αναθέτει ένα υπερβολικά χαμηλό
ποσοστό των παρεγγελιών του στο εξωτερικό και ότι
δεν ανατίθεται σε καμία εθνική βιομηχανία ένα υπερ
βολικά υψηλό ποσοστό του συνόλου των παραγγελιών
ενός τομέα*
(») ΕΕ αριθ. C 189 της 28. 7. 1986, σ. 16.
— οργανώσει αρχεία στατιστικών στοιχείων
— αρχίσει μια ενημερωτική εκστρατεία για να δώσει
έμφαση και εξηγήσει τα πλεονεκτήματα μιας, σε
κοινοτική κλίμακα, προσέγγισης στον τομέα αυτό-
— θεσπίσει ομοιόμορφες κατευθυντήριες γραμμές για την
ερμηνεία των οδηγιών
— δημιουργήσει ένα σύστημα απόσπασης αξιωματούχων
από τις εθνικές υπηρεσίες, το κόστος του οποίου θα
υπεραντισταθμίζεται από τις οικονομίες που μπορούν να
γίνουν με την υλοποίηση μιας κοινής αγοράς κρατικών
προμηθειών
— θεσπίσει ένα λειτουργικό σύστημα θεραπείας·
— θεσπίσει ένα σύστημα αμοιβαίας αναγνώρισης των σταθ
μών δοκιμής στα κράτη μέλη.
1.2.1. Η ΟΚΕ, στη γνωμοδότηση της του Απριλίου 1986,
τόνιζε επίσης ότι το άνοιγμα της κοινοτικής αγοράς κρατι
κών προμηθειών σε τρίτες χώρες, που συμμετέχουν στη
συμφωνία κρατικών προμηθειών της ΓΣΔΕ, δεν μπορεί να
πραγματοποιηθεί μονομερώς, ταυτόχρονα όμως καλούσε τα
κράτη μέλη να υιοθετήσουν μια θετικότερη στάση στον τομέα
αυτό, λαμβάνοντας επίσης υπόψη το ενδιαφέρον που το
άνοιγμα των διεθνών αγορών κρατικών προμηθειών μπορεί
να παρουσιάζει για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες οι οποίες
παρακωλύονται από τις υπερβολικά μικρές εθνικές αγο
ρές.
1.3. Η ΟΚΕ υποστηρίζει απόλυτα την παρούσα πρόταση
της Επιτροπής, η οποία αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή
κατεύθυνση. Μια μεγαλύτερη διαφάνεια διά μέσου προκα
ταρκτικής ενημέρωσης, η δημοσίευση πληροφοριών για τις
ανατιθέμενες συμβάσεις, ο καλύτερος προσδιορισμός των
εξαιρέσεων, η παράταση των προθεσμιών κλπ., όλα αυτά
αποτελούν αναγκαίες και μάλιστα απαραίτητες βελτιώσεις·
Αριθ. C 68/8
Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 16. 3. 87
ιδιαίτερα υποστηρίζει την πρόταση να καταστεί υποχρεωτικό
για τις συμβαλλόμενες αρχές να αναφέρονται σε ευρωπαϊκά
πρότυπα ή έγγραφα για την ευρωπαϊκή εναρμόνιση, όπου
αυτή υψίσταται. Η ΟΚΕ επιμένει στη σημασία που έχει η όσο
το δυνατό συντομότερη ολοκλήρωση των προτύπων ή των
εγγράφων αυτών.
1.4. Η ΟΚΕ, ωστόσο, δεν είναι πεπεισμένη ότι οι λύσεις
που εισάγει η Επιτροπή θα έχουν την αναμενόμενη επιτυχία.
Πράγματι, κατά τη γνώμη της ΟΚΕ, οι λύσεις αυτές ενδέχε
ται να αποδειχτούν ανώφελες, όπως τα μέτρα που έχουν
εφαρμοσθεί μέχρι σήμερα, αν δεν βελτιωθούν προκειμένου να
καταπολεμηθεί η κύρια αδυναμία του συστήματος: η έλλειψη
αξιοπιστίας της βασικής οδηγίας επειδή δεν καθιστά δυνατή
την επιβολή αποτελεσματικών κυρώσεων.
1.5. Μετά από 10 περίπου χρόνια κοινοτικής νομοθεσίας
στον τομέα αυτό, η ΟΚΕ κρίνει ότι στη Διεύθυνση της
Επιτροπής που είναι αρμόδια για τις κρατικές προμήθειες
και, κατά συνέπεια, στη Μονάδα Κρατικών Προμηθειών που
προαναφέρθηκε και την οποία η Επιτροπή έχει ήδη αποφα
σίσει να συστήσει, πρέπει να δοθεί η εξουσία εφαρμογής του
κοινοτικού δίκαιου στον τομέα αυτό, ακολουθώντας, για
παράδειγμα, τις αρχές που έχουν ήδη αποδειχθεί αποτελε
σματικές κατά την εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισ
μού.
1.6. Επομένως, η ΟΚΕ προτείνει να δοθούν στην Επιτροπή
οι ακόλουθες διοικητικές εξουσίες για να επιβάλει κυρώσεις
επαρκώς σοβαρές ώστε να αποτελούν ουσιαστικό ανασταλ
τικό παράγοντα κατά της καταστρατήγησης των οδηγιών:
— κυρώσεις για τη μη δημοσίευση διακηρύξεων συμβάσεων
για ποσά ανώτερα των 200 000 ECU*
— κυρώσεις για τη μη ικανοποιητική αιτιολόγηση της χρη
σιμοποίησης διαδικασιών υποβολής προσφορών στις
οποίες υπάρχει περιορισμένη συμμετοχή ή οι οποίες
αποτελούν αντικείμενο διαπραγματεύσεων, ή όπου ο
προσφέρων είναι ένας, στα πλαίσια του άρθρου 3 του νέου
σχεδίου οδηγίας·
— αναστολή της διαδικασίας υποβολής προσφορών, σε
περίπτωση που αποκαλυφθούν παρατυπίες είτε ως αποτέ
λεσμα ανεξάρτητων ενεργειών της Μονάδας είτε ύστερα
από την υποβολή παραπόνων
— κυρώσεις στα πλαίσια της διαδικασίας υποβολής παρα
πόνων
— κυρώσεις κατά των αδικαιολόγητων αλλαγών των όρων
μετά την ανάθεση της σύμβασης.
1.7. Η Μονάδα Κρατικών Προμηθειών θα πρέπει να έχει
την εξουσία να επιβάλλει τις κυρώσεις αυτές σύμφωνα με τις
κατευθυντήριες γραμμές που θα έχει χαράξει η Επιτροπή
Κρατικών Προμηθειών. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να
δημιουργήσει ένα κατάλληλο βήμα για την εξέταση των
ενστάσεων κατά της επιβολής κυρώσεων. Η εν λόγω διαδι
κασία, κατ' αντίθεση προς την απειλή αυξημένης χρήσης του
άρθρου 169, θα έχει το πλεονέκτημα ότι θα είναι πρακτική: η
Επιτροπή θα μπορούσε να είναι δραστήρια και όχι αντιδρα
στική και δεν θα χρειάζεται να αναμένει την υποβολή
ενστάσεων, οι οποίες μέχρι σήμερα ήταν εξαιρετικά ολιγά
ριθμες κάθε χρόνο (περίπου δέκα)· κατά κύριο λόγο ενδέχε
ται να παράσχει τη δυνατότητα παρέμβασης πριν από την
ανάθεση της σύμβασης και, με τον τρόπο αυτό, η οδηγία θα
αποκτήσει την αξιοπιστία στα μάτια των πιθανών προμηθευ
τών.
Επίσης, η Επιτροπή αυτή οφείλει να φροντίσει, κατά την
έννοια του άρθρου 20 της οδηγίας 77/62/ΕΟΚ, ώστε να
διασφαλίζεται, στην περίπτωση των προσφορών, η εξέταση
της καταλληλότητας, αφού ληφθεί υπόψη η τήρηση των
κοινωνικών διατάξεων και των συλλογικών συμβάσεων.
1.8. Η ΟΚΕ δέχεται με ικανοποίηση την πρόταση της
Επιτροπής (άρθρο 6) να επιβάλει στις συμβαλλόμενες αρχές
την υποχρέωση να δημοσιεύουν τα αποτελέσματα του διαγω
νισμού με μια ανακοίνωση. Έχει ιδιαίτερη σημασία να
υπάρχει επαρκής διαφάνεια ώστε μια επιχείρηση, της οποίας
η προσφορά δεν ευδοκίμησε, να είναι σε θέση να πληροφο
ρηθεί ποιου η προσφορά ήταν επιτυχής και σε ποια τιμή.
Μπορεί να προστεθεί ότι στην πρότυπη ανακοίνωση θα
πρέπει να περιλαμβάνονται οι πληροφορίες σχετικά με τα
άτομα με τα οποία θα είναι δυνατή η επαφή, προκειμένου τα
ενδιαφερόμενα μέρη να έχουν ένα σημείο αναφοράς και
εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες.
2. Νέοι τομείς
2.1. Εξαιτίας του γεγονότος ότι οι κλάδοι εκείνοι της
βιομηχανίας στους οποίους οι κρατικές προμήθειες διαδρα
ματίζουν το σημαντικότερο ρόλο, π.χ. ενέργεια, τηλεπικοι
νωνίες, μεταφορές και ύδατα, πρέπει να είναι απόλυτα
ανοικτοί στον ανταγωνισμό μόνο σε 72 μήνες, αν υπάρχει η
βούληση να υλοποιηθεί μια πραγματική εσωτερική αγορά, η
ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διενεργήσει προκαταρκτικές
ενημερωτικές επαφές στους τομείς αυτούς. Η αποτυχία που
σημειώθηκε στο παρελθόν όσον αφορά την προσπάθεια να
καταστεί η οδηγία λειτουργική, καταδεικνύει κατά τη γνώμη
της ΟΚΕ, ότι θα ήταν δυνατό να αντιμετωπισθεί το ενδεχό
μενο να ληφθεί το ακόλουθο μεταβατικό μέτρο για τους νέους
αυτούς τομείς: για να νομιμοποιηθεί το ενδιαφέρον που αφο
ρά την τοπική απασχόληση, η παρούσα de facto κατάστα
ση θα πρέπει να καταστεί de jure, με την παροχή στις αρχές
που πραγματοποιούν αγορές του δικαιώματος να αναθέτουν
ορισμένο μέρος των συμβάσεων προμηθειών στις τοπικές
επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, όμως, θα πρέπει να καταστεί
εξίσου σαφές ότι σε όσες συμβάσεις γίνεται υπέρβαση του
ποσοστού αυτού που διατίθεται αποκλειστικά για τους εθνι
κούς προμηθευτές, θα επιβάλλονται ενδεχομένως κυρώσεις,
όπως προβλέπει το παραπάνω σημείο 1.6. Αυτό θα έχει το
πλεονέκτημα ότι νομιμοποιεί εν μέρει γνωστές πρακτικές,
αλλά και ότι τις καθιστά ευρύτερα γνωστές. Θα παραμένει
φυσικά αμετακίνητος ο μακροπρόθεσμος στόχος να φθάσου
με σε μια κατάσταση πλήρους ανταγωνισμού χωρίς περιο
ρισμούς.
2.2. Η ΟΚΕ προτείνει, τέλος, η εταιρεία στην οποία
ανατίθεται η βασική σύμβαση, να έχει την υποχρέωση να
δημοσιεύει πληροφορίες για τις υπεργολαβίες οι οποίες
υπερβαίνουν ορισμένο ποσό, που σε καμία περίπτωση δεν θα
πρέπει να υπερβαίνει το ποσό το οποίο έχει ορισθεί για τους
οργανισμούς κρατικών αγορών, π.χ. τις 200 000 ECU. Θα
πρέπει να ισχύουν οι ίδιες προθεσμίες για τις βασικές
συμβάσεις και θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ίδιοι όροι για τις
δημόσιες αναγγελίες, π.χ. για το κόστος που καλύπτεται από
την ΕΟΚ. Αυτό συνιστά ένα σημαντικό βήμα προς την
κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού κέντρου δεδο
μένων για τις δημόσιες προμήθειες. Έχει όμως εξίσου μεγάλη
σημασία το γεγονός ότι θα μπορούν έτσι να συμμετέχουν οι
μικρομεσαίες επιχειρήσεις πιο έντονα στις διαδικασίες κρα
τικών προμηθειών και να συνδράμουν με τον τρόπο αυτό
στην τόνωση της ανταγωνιστικής ικανότητας των βασικών
συμβαλλόμενων μερών με τη συμβολή τους στη δημιουργία
16. 3. 87 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 68/9
ενός αποτελεσματικού δικτύου υπεργολαβιών. Η ΟΚΕ θεωρεί
ιδιαίτερα την επέκταση της οδηγίας σε νέους τομείς ως
έχουσα ιδιαίτερη σημασία.
3. Τέλος, η ΟΚΕ επιθυμεί και πάλι να επισύρει την
προσοχή (*) στην πρόταση της σχετικά με τη θέσπιση συστή
ματος για την απόσπαση προσωπικού (ανωτέρων υπαλλήλων
από τις υπηρεσίες κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών
λογιστικού ελέγχου) από τις εθνικές υπηρεσίες, για να
εργασθούν στη νέα Μονάδα Κρατικών Προμηθειών, και να
χρησιμεύσουν ως σύνδεσμοι με τους ομολόγους τους σε άλλα
κράτη μέλη. Είναι τελείως αδύνατο για το προσωπικό που
απασχολεί η Επιτροπή σήμερα να διεκπεραιώσει το έργο από
το οποίο εξαρτάται η αποτελεσματικότητα της οδηγίας της
ΕΟΚ, και, επειδή θα προκύψουν ασφαλώς δυσχέρειες απλώς
και μόνο για την πρόσληψη νέου προσωπικού διά μέσου του
κοινοτικού προϋπολογισμού, πρέπει να εξευρεθούν άλλες
λύσεις του προβλήματος αυτού, όπως π.χ. η λύση που
περιγράφηκε παραπάνω.
4. Ειδικές παρατηρήσεις
4.1. Άρθρο 4
Η ΟΚΕ ζητεί να διαγραφεί το σημείο 2β) του νέου άρθρου 6
που ορίζει ότι οι συμβάσεις για διαδικασίες υποβολής προ
σφορών όπου συμμετέχει ένας μόνο υποψήφιος μπορούν να
ανατίθενται «όταν τα προβλεπόμενα προϊόντα
παρασκευάζονται αποκλειστικά για σκοπούς έρευνας, πει-
ί
1) ΕΕ αριθ. C 189 της 28. 7. 1986, σ. 16.
Βρυξέλλες, 16 Δεκεμβρίου 1986.
Εισαγωγή
1. Η πρόταση οδηγίας για τις ενισχύσεις στη ναυπηγία,
αποτελεί συνέχεια των «Προσανατολισμών της μελλοντικής
(>) ΕΕ αριθ. C 281 της 7. 11. 1986, σ. 4.
ραμάτων, μελετών ή ανάπτυξης»· διαφορετικά θα επιτραπεί
σε ευρεία κλίμακα η κατάχρηση και καταστρατήγηση του
γράμματος και του πνεύματος του άρθρου αυτού, δηλαδή ότι
η ανάθεση συμβάσεων σε διαδικασίες υποβολής προσφορών
όπου συμμετέχει ένας μόνο υποψήφιος θα γίνεται μόνο σε
εξαιρετικές περιπτώσεις.
4.2. Άρθρο 5
Η ΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει ότι η σειρά
προτίμησης που πρέπει να τηρηθεί από τις συμβαλλόμενες
αρχές εφόσον δεν υπάρχουν ευρωπαϊκά πρότυπα ή έγγραφα
για την εναρμόνιση, είναι υποχρεωτική και όχι προαιρετική.
Προτείνει να προστεθεί η ακόλουθη φράση στο σημείο 4
«οποιοδήποτε άλλο πρότυπο»: «έχοντας υπόψη τις σχετικές
κλιματολογικές συνθήκες».
4.3. Άρθρο 12
Η ΟΚΕ, μολονότι επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής
για να συλλέξει αξιόλογα και αξιόπιστα στατιστικά δεδομέ
να από τα κράτη μέλη, θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να
διασαφηνίσει στο εδάφιο α) ποιες συμβαλλόμενες αρχές είναι
υποχρεωμένες να υποβάλουν αναφορές και ότι τα απαιτού
μενα στοιχεία αφορούν μόνο το συνολικό αριθμό και την αξία
των συμβάσεων που αναθέτουν και υπερβαίνουν ή είναι κάτω
του ορίου.
Ο Πρόεδρος
της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής
Alfons MARGOT
στρατηγικής για τις ενισχύσεις στη ναυπηγία», για τους
οποίους δεν ζητήθηκε τότε επίσημα η γνωμοδότηση της ΟΚΕ.
Αυτή η ενέργεια προκάλεσε βαθιά έκπληξη στην ΟΚΕ. Οι
προτάσεις που περιέχονται στα έγγραφα αυτά προκαλούν
σημαντικές ανησυχίες σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής
Γνωμοδότηση της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου
σχετικά με τις ενισχύσεις στη ναυπηγία (*)
(87/C 68/07)
Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 13 Οκτωβρίου 1986 να ζητήσει, σύμφωνα με το άρθρο 198 της συνθήκης
για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, από την Οικονομική και Κοινωνική
Επιτροπή να γνωμοδοτήσει για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις ενισχύσεις στη
ναυπηγία.
Το τμήμα βιομηχανίας, εμπορίου, βιοτεχνίας και υπηρεσιών, στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία
των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε στις 3 Δεκεμβρίου 1986 τη γνωμοδότηση του με βάση την
εισηγητική έκθεση του κ. Arena.
Στις 16 Δεκεμβρίου 1986, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, κατά την 242η σύνοδο
ολομέλειας της, με 88 ψήφους υπέρ, 15 ψήφους κατά και 5 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση:
Full & Egal Universal Law Academy