Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-178 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-01/10-7
Karar Tarihi : 8.1.2004
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Levent KUTOĞLU
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Uçak Servisi A.Ş.
Temsilcileri: Bekir AROMA, Seçil ABALI
Güllü Sk. No:1 80630 3. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR : - Uçak Servisi A.Ş.
Genel Müdürlük Binası Atatürk Havalimanı
34149 Yeşilköy/İstanbul
- Eurest Inflight Yemek Servisleri A.Ş.
Altunizade Mh. Tophanelioğlu Cd. STFA İş Merkezi
B Blk. No:4 81190 Üsküdar/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Eurest Inflight Yemek Servisleri A.Ş. (Eurest)’nin
belirli mal varlığının, personelinin ve sözleşmelerinin Uçak Servisi A.Ş.
(USAŞ) tarafından devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 30.12.2003 tarih ve 6459 sayı
ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 2.1.2004
tarih, 2003-4-178/Öİ-03-MH sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 5.1.2004 tarih,
REK.0.08.00.00/2 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-01 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, devralma işleminin pazarın
genel yapısında bir değişiklik yaratmayacağı ve rekabetin önemli ölçüde
sınırlandırılmayacağı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilebileceği görüşü
ifade edilmiştir.
04-01/10-7
2
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “havayolu ikram
servisi pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Yer hizmetlerinin havaalanları ile sıkı sıkıya bağlı ticari hizmetler olması
nedeniyle, ilgili coğrafi pazar "Türkiye’de kurulu sivil havaalanları" olarak tespit
edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Eurest’in demirbaş, bazı personel ve müşteri sözleşmelerinin
USAŞ tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası
birleşme ve devralma kabul edilmektedir. Buna göre, bildirim konusu işlem Tebliğ
kapsamında bir devralmadır.
Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik "İzne Tabi
Birleşme veya Devralmalar" başlıklı 4. maddesinde, “birleşme veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü getirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, taraflar, -devralan taraf ……………………….. TL,
devreden …………………………… TL olmak üzere- 2002 yılında toplam
124.783.186.000.000 TL ciro elde etmiştir. Öte yandan, devreden Eurest'in ilgili
pazardaki payının %…, devralan USAŞ'ın ise %….. olduğu, dolayısı ile işlemin
taraflarının havayolu ikram servisi ilgili ürün pazarında elde ettikleri toplam pazar
payının %73 olduğu anlaşılmıştır.
Bu veriler dikkate alındığında tarafların toplam cirolarının ve pazar paylarının
1997/1 sayılı Tebliğ’de getirilen eşikleri aştığı anlaşılmaktadır. Dolayısı ile bildirim
konusu işlem, anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemidir.
04-01/10-7
3
Kanun’un 7. maddesinde hukuka aykırı bulunarak yasaklanan, bir ya da birden
fazla teşebbüsün “Hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da
güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal
veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer
bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları” devralmalarıdır.
USAŞ ve Eurest havayolu ikram servisi pazarında faaliyet göstermekte olup,
yatay bir birleşme söz konusudur. Devralma neticesinde USAŞ’ın toplam pazar
payı %…… artarak %……'e ulaşacaktır. Devreden taraf olan Eurest ise pazardan
çekilecek ve faaliyeti sona erecektir.
İlgili pazarda toplam 3 teşebbüs faaliyet göstermektedir. Devralma neticesinde
pazarda %……’lük pay ile USAŞ ve %……’lik pay ile Sancak Havacılık Hizmetleri
A.Ş. kalacaktır.
Söz konusu devralma işleminin ilgili pazardaki rekabet üzerinde yaratacağı etkiler
konusunda, USAŞ’ın müşterisi olan Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı (THY),
Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. ve Onur Air Taşımacılık A.Ş.’den görüş
alınmıştır.
THY’den Kuruma intikal eden faks mesajında; USAŞ’ın sektördeki en düşük,
hatta gözardı edilebilir büyüklükte pazar payına sahip Eurest’i devralması ile
ikram servisi pazarına girişin engellenmediği ve giriş şartlarının değişmeyeceği
belirtilmiştir. Ayrıca, USAŞ’ın pazar gücünde önemli bir artış olmayacağı, THY’nin
de USAŞ’ın %68 pay ile en büyük müşterisi olması nedeniyle, USAŞ’ın pazar
gücünü kullanarak tek yönlü ve aşırı fiyat artışına gidemeyeceğinin düşünüldüğü
ifade edilmektedir.
Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş.’den Kuruma intikal eden faks mesajında; USAŞ
firmasının Türkiye’de bu hizmeti sunan tek firma olmaması, Sancak Havacılık
Hizmetleri A.Ş. sayesinde rekabet ortamının havayolu firmalarına sağladığı
avantajın var olması nedeni ile söz konusu devralma işlemine olumlu baktıkları
ifade edilmiştir. Onur Air Taşımacılık A.Ş.’den gelen faks mesajında da söz
konusu devralma işlemi ile ilgili herhangi bir çekincelerinin olmadığı belirtilmiştir.
USAŞ’ın en büyük müşterisi olan THY’nin USAŞ’ta sahip olduğu halka açık B
grubu hisselerin (%11,25) durumu dikkate alındığında, THY’nin söz konusu devir
işlemi hakkında olumlu görüş vermesinin beklenen bir tavır olduğu söylenebilir.
Ancak devir işlemi hakkında USAŞ’ın diğer iki büyük müşterisi olan havayolu
şirketleri de olumsuz bir görüş bildirmemişlerdir.
USAŞ'ın bildirim konusu devralma işlemi ile pazardaki payı %… oranında
artmakla birlikte, gerek ilgili pazarda faaliyette bulunan rakip teşebbüs
konumundaki Sancak Havacılık Hizmetleri A.Ş.’nin pazar payının büyüklüğü
04-01/10-7
4
(%27), gerekse pazara giriş olanakları açısından, ilgili Sivil Havacılık
Yönetmeliği’nin 12. maddesinde belirtilen koşulların yerine getirilmesi dışında
başkaca bir engelin bulunmaması nedeniyle, işlem sonucunda ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Eurest Inflight Yemek
Servisleri A.Ş.'nin demirbaş, bazı personel ve müşteri sözleşmelerinin Uçak
Servisi A.Ş. tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir
işlem olduğuna; bununla birlikte, bu işlemin aynı Kanun'un 7. maddesi
kapsamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve
böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran
nitelikte olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu devralmaya izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy