T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü
Sayı
:
67854564-105[1741-6397]-E.135461
22.04.2020
Konu
:
Taşıma İrsaliyesi ekine eklenen liste hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; aynı gün içerisinde çok sayıda farklı adreste bulunan alıcıya eşya taşıdığınızdan bahisle firmanızda hali hazırda bulunan anlaşmalı matbaa aracılığı ile basılan taşıma irsaliyelerinin üzerine "Ekli listedeki muhtelif müşteriler" ibaresinin yazılarak tek bir irsaliye düzenlenmek istendiği belirtilerek, taşıma irsaliyesine ek olarak düzenlenecek listenin, anlaşmalı matbaalara bastırılmış matbu belge kullanılmaksızın, listede yazılması zorunlu bilgileri ihtiva edecek şekilde A4 kağıtlar kullanılarak tarafınızca düzenlenmesinin mümkün olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, Kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu, bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgelerin vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükme bağlanmış olup, söz konusu kayıtların ise esas itibariyle Kanunun 229 uncu ve müteakip maddelerinde yer alan veya Bakanlığımıza verilen yetkiye dayanılarak kullanma zorunluluğu getirilen belgelerden uygun olanı ile tevsik edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde, "A) Taşıma irsaliyeleri: Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzel kişiler naklettikleri eşya için, 209'uncu maddede yazılı bilgilerle, sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra numarası dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak zorundadırlar. Bu irsaliyenin bir nüshası eşyayı taşıttırana, bir nüshası eşyayı taşıyan aracın sürücüsüne veya kaptanına verilir ve bir nüshası da taşımayı yapan nezdinde saklanır. Bu bent hükmü nakliye komisyoncuları ile acenteleri de kapsar." hükümleri yer almakta olup, söz konusu hükümlerin uygulamasına ilişkin açıklamaların/düzenlemelerin yer aldığı 345 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (F) bölümünde, "Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinin (A) bendinde belirtildiği üzere, ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzel kişiler naklettikleri eşya için düzenleyenin adı-soyadı, malın ambara giriş tarihi, malın cinsi, miktarı, malın kimin tarafından tevdi edildiği, tevdi edenin vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın nereye ve kime gönderildiği, alınan nakliye ücreti tutarı, sürücünün adı-soyadı, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası ile aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra numarası dahilinde teselsül eden irsaliye (Taşıma İrsaliyesi) kullanmak zorundadırlar.
Ancak, bu Tebliğin yayımlandığı tarihten itibaren, Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, farklı adreslerde bulunan birden çok alıcıya eşya taşınması sırasında tek bir "Taşıma İrsaliyesi" düzenlenmesi ve irsaliyenin "alıcı adresi" bölümüne de "ekli listedeki muhtelif müşteriler" ibaresinin yazılması uygun görülmüştür.
Taşıma irsaliyesine eklenecek listede, taşıma irsaliyesinin seri ve sıra numarası, göndericinin adı-soyadı, unvanı, gönderinin cinsi ve miktarı (adet, ağırlık vb.), alıcının adı-soyadı ve gönderinin varış merkezi ile ücreti yer alacaktır." açıklaması/düzenlemesi yapılmıştır.
Diğer taraftan, 173 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (C/7) bölümü ile nakliyat/taşıma ambarlarına, nakledilmek üzere getirilen malın ambara girişi ile sevki arasında zaman farkının bulunduğu ve birden fazla kişinin mallarının bir arabayla taşımasının söz konusu olduğu durumlarda nakliyat ambarlarının malın ambara girişi sırasında "ambar tesellüm fişi" düzenleme zorunluluğu getirilmiş olup, söz konusu belge uygulamasına ilişkin olarak;
- Mezkûr Genel Tebliğin (C/7) bölümünde, "…
Nakliyat ambarlarında malın ambara girişi ile sevki arasında zaman farkının bulunduğu ve birden fazla kişinin mallarının bir arabayla taşımasının söz konusu olduğu durumlarda nakliyat ambarlarının malın ambara girişi sırasında aşağıdaki belgeyi düzenlemeleri uygun görülmüştür.
Nakliyat ambarları, daha sonra nakledilmek üzere ambara teslim edilen mallar için aşağıdaki bilgileri ihtiva eden müteselsil seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilen üç nüsha ambar tesellüm fişi düzenliyeceklerdir. Bu şekilde fiş düzenlenmesi halinde fişin bir nüshası malı taşıttırana, bir nüshası malı taşıyan aracın sürücüsüne verilir ve bir nüshası da nakliyat ambarlarında saklanır. Fişin taşıttıran nezdinde kalan nüshası taşıma irsaliyesi örneği yerine geçer.
…
Buna göre, ambar tesellüm fişiyle ambara tevdi edilen mallardan birden fazla kişiye ait olanların tek bir taşıt veya birden fazla taşıtta taşınması suretiyle ambarlardan çıkışı sırasında malların taşınan şahısların ve alıcılarının ad ve soyadları ayrı ayrı sütunlarda gösterilen ve taşıma irsaliyesinde bulunması zorunlu olan diğer bilgileri de ihtiva eden liste şeklinde düzenlenecek bir taşıma irsaliyesi kullanılacaktır. Ayrıca, liste şeklinde düzenlenecek taşıma irsaliyesine tesellüm fişlerinin bir örneği ile, malı taşınan tarafından düzenlenen sevk irsaliyesinin de eklenmesi zorunludur.
Bir taşıtla sadece bir kişiye ait malın ambar girişi yapılmadan taşınması halinde ise ambar tesellüm fişi düzenlenmesine gerek bulunmayıp, Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesi uyarınca sadece taşıma irsaliyesi ve malı taşınan veya malı taşıttıran tarafından sevk irsaliyesi düzenlenmesi gerekir.
…
Diğer taraftan, gerek ambar tesellüm fişleri ve gerekse toplu şekilde düzenlenen taşıma irsaliyesinin; Vergi Usul Kanunu uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik ile 159 ve 164 sıra sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirtilen esaslara uyulmak şartıyla anlaşmalı matbaalara bastırılarak veya noter tasdikli olarak kullanılması gerekmektedir.
…",
düzenlemeleri yer almaktadır.
Buna göre, farklı adreslerde bulunan birden çok alıcıya eşya taşıması sırasında 345 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen şekilde taşıma irsaliyesi düzenlemeniz mümkün bulunmaktadır. Ancak, farklı yerlere yaptığınız taşımalarda her bir araçta bulunan eşyanın bir alıcıya taşınması halinde her bir araçta bulunan eşya için ayrı ayrı taşıma irsaliyesi düzenleneceği tabiidir.
Öte yandan, ambar tesellüm fişi düzenlemek zorunda olmayanlar tarafından söz konusu Tebliğ kapsamında aynı gün içerisinde birden çok alıcıya eşya taşınması durumunda taşıma irsaliyesine eklenecek olan listenin düzenlenmesinde, yer verilmesi zorunlu bilgilere ilişkin alanları içerecek şekilde mükellefler tarafından anlaşmalı matbaalarda basımı yapılan belgenin kullanılacağına ilişkin olarak mevzuatımızda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, söz konusu listenin, yukarıda belirtilen bilgileri ihtiva edecek şekilde, A4 kağıdı kullanılarak tarafınızca düzenlenmesinde Vergi Usul Kanunu ve ilgili ikincil mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, 173 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamına giren nakliye/taşıma işleri için ilgili nakliye/taşıma ambarları tarafından mezkur Tebliğde belirtildiği şekilde ambar tesellüm fişi ve taşıma irsaliyesinin düzenlenmesi gerekmekte olup, liste şeklinde düzenlenecek bu irsaliyenin ekine düzenlenen ambar tesellüm fişlerinin ve sevk irsaliyelerinin eklenmesi gerektiği tabiidir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.