Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-2-057 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 23-01/5-4 Karar Tarihi : 05.01.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Şüheda CENGİZ, Dilan FİDANER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Aldo Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcisi: Fatma Ruken DOĞAN Ahmet Adnan Saygun Cad. Ulus Mah. Savoy Sitesi A22/5 Beşiktaş/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Fiilen Aldo Ailesi’nin kontrolünde bulunan 38 şirketin tamamı üzerinde Aldo Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ ve İş Enerji Yatırımları AŞ tarafından ortak kontrol tesis edilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 27.12.2022 tarih, 34154 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 04.01.2023 tarih ve 2022-2-057/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan başvuruda, fiilen ALDO AİLESİ’nin1 kontrolünde bulunan 38 şirketin2, Aldo Enerji ve Sanayi ve Ticaret AŞ (ALDO ENERJİ) ile İş Enerji Yatırımları AŞ (İŞ ENERJİ) 1 Bildirim Formunda Haluk Veli DOĞAN, Adile DOĞAN, Sevda DOĞAN BEZMEN, Ali DOĞAN, Fatma Ruken DOĞAN aynı ailenin (ALDO AİLESİ) mensubu olup gerçekleştirdikleri iş ve işlemlerde birlikte hareket ettikleri ifade edilmektedir. Bu çerçevede bildirime konu işlem sonucunda üzerinde ortak girişim kurulacak 38 şirket mevcut durumda nihai olarak ALDO AİLESİ tarafından kontrol edilmektedir. 2 Kemal Helli GES Enerji AŞ (HELLİ), Meryem Meral Başar GES Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (BAŞAR), Nazmi Kirazcı GES Enerji AŞ (KİRAZCI), Talha Kurt Akpınar GES Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (AKPINAR), Denizli YCY Enerji Üretim İnşaat ve Sanayi AŞ (YCY), Domaniç Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (DOMANİÇ), İnform Enerji San. ve Tic. AŞ (İNFORM), Sincan Enerji San. ve Tic. AŞ (SİNCAN), Hitit Güneşi 3 Enerji AŞ (HİTİT), Menzelet Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (MENZELET), SAV 1 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 1), SAV 2 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 2), SAV 3 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 3), SAV 4 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 4), SAV 5 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 5), SAV 6 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 6), SAV 7 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (SAV 7), YCY 2 Enerji Üretim ve Sanayi AŞ (YCY 2), FRD Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (FRD), FRD 1 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (FRD 1), FRD 5 Enerji Üretim San. ve Tic. AŞ (FRD 5), Saysun Enerji Üretim Tarım Hayvancılık San. ve Tic. AŞ (SAYSUN), Gülay Enerji Elektrik Üretim AŞ (GÜLAY), Didem Enerji Elektrik Üretim AŞ (DİDEM), Selim Enerji Elektrik Üretim AŞ (SELİM), Kainat Enerji Elektrik Üretim AŞ (KAİNAT), Çelebi Enerji Elektrik Üretim AŞ (ÇELEBİ), Muzaffer Mangır Enerji Elektrik Üretim AŞ (MANGIR), MER 16 Güneş Enerjisi San. ve Tic. AŞ (MER 16), MER 17 Güneş Enerjisi San. ve Tic. AŞ (MER 17), MER 21 Güneş Enerjisi San. ve Tic. AŞ (MER 21), MER 22 Güneş Enerjisi San. ve Tic. AŞ (MER 22), MER 24 Güneş Enerjisi San. ve Tic. AŞ (MER 24), Pervane Güneş Enerji San. ve Tic. AŞ (PERVANE), Doğangün Güneş Enerji San. ve Tic. AŞ (DOĞANGÜN), Gesolt Enerji Üretim AŞ
23-01/5-4 2/6 tarafından kurulacak ortak girişim (SOLİ GES) işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim Formunda yer alan bilgiler çerçevesinde, tarafların planladıkları ortaklık modeli kapsamında aşağıda yer alan işlemlerin aşamalar halinde gerçekleştirilmesi öngörülmektedir: - ALDO ENERJİ tarafından %(.....) pay sahibi olacağı SOLİ GES unvanlı yeni bir anonim şirket kurulacaktır. - Akabinde, SOLİ GES’in sermayesini temsil eden payların %(.....)’si doğrudan İŞ ENERJİ3 tarafından devralınacaktır. - Ardından, SOLİ GES tarafından devre konu 38 şirketin sermayelerini temsil eden payların tamamı ilgili pay sahiplerinden devralınacaktır. (6) Yukarıda aşamalar halinde sayılan işlemlerin tamamı, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre tek bir işlem olarak değerlendirilmiştir. Bildirim sahibi tarafından yukarıda aşamalar halinde belirtilen işlemlerin tamamının bir bütün olarak değerlendirilmesi ve anılan işlemlerden herhangi birinin gerçekleşmemesi halinde diğer işlemlerin de gerçekleşmemiş sayılması talep edilmektedir. (7) İşlemin ekonomik değeri (.....) olarak bildirilmiştir. İŞ ENERJİ’nin ALDO ENERJİ'nin bilgi birikiminden ve tecrübesinden yararlanarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi portföyünü genişletmek ve bu alanda müteahhitlik hizmetleri vermek istediği, ALDO ENERJİ’nin ise İŞ ENERJİ'nin sermaye gücünden ve itibarından yararlanarak yeni iş modellerini bünyesine katmak istediği, işlemin ekonomik gerekçesi olarak beyan edilmiştir. (8) Bu çerçevede bildirim konusu işlem, hâlihazırda fiilen ALDO AİLESİ’nin kontrolünde bulunan devre konu 38 şirketin tamamı üzerinde, ALDO ENERJİ VE İŞ ENERJİ tarafından SOLİ GES vasıtasıyla ortak kontrol tesis edilmesinden ibarettir. (9) Bildirim konusu işlemin temelini taraflar arasında 31.12.2022’ye kadar imzalanması planlanan Pay Sahipleri Sözleşmesi (SÖZLEŞME) ile Pay Alım Sözleşmesi4 oluşturmaktadır. (.....). Buna ek olarak SÖZLEŞME’de, SOLİ GES’in alacağı stratejik kararlarda tarafların eşit söz hakkına sahip olacağı belirtilmiştir. İŞ ENERJİ ve ALDO ENERJİ eşit pay sahipliği ve SÖZLEŞME’de kendilerine tanınan haklar vasıtasıyla SOLİ GES üzerinde ortak kontrole sahip olacaktır. (GESOLT), Güneşpark Enerji San. ve Tic. AŞ (GÜNEŞPARK) ve Ansı Enerji Elektrik Danışmanlık San. ve Tic. AŞ (ANSI). Devre konu olan bu 38 şirketin pay sahipleri, ilgisine göre Haluk Veli DOĞAN, Adile DOĞAN, Sevda DOĞAN BEZMEN, Ali DOĞAN, Fatma Ruken DOĞAN, ALDO ENERJİ, Aldo BW Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ (ALDO BW)’nden biri veya birkaçıdır. ALDO BW, ALDO ENERJİ’nin %100 pay sahibi olduğu ve dolayısıyla Haluk Veli DOĞAN’ın dolaylı tek kontrolündeki bir şirkettir. 3 İşlem, İŞ ENERJİ veya İŞ ENERJİ’nin çoğunluk hissesine sahip olacağı ve İş Grubu bünyesinde yer alan diğer bir şirket ile birlikte kurulması planlanan İş Enerji SPV tarafından gerçekleştirilecektir. Pay Alım Sözleşmesi’nde alıcı taraf olarak İŞ ENERJİ yer almaktadır. Bununla birlikte işlem tarafının İŞ ENERJİ veya İŞ Enerji SPV olmasının belirlenmesi akabinde alıcı taraf güncellenebilecektir. Buna binaen alıcı taraf İŞ ENERJİ olarak kabul edilmiştir. 4 Bildirim konusu işleme ilişkin Pay Sahipleri Sözleşmesi ve Pay Alım Sözleşmesi bildirim tarihi itibarıyla nihai hale ulaştırılmamıştır. Ancak Bildirim Formunda yer verilen hususlar üzerinde mutabakata varıldığı ve bu kapsamda esaslı bir değişiklik yapılmayacağı ifade edilmiştir.
23-01/5-4 3/6 (10) (…..TİCARİ SIR…..) (11) (…..TİCARİ SIR…..) (12) Sonuç olarak dosya kapsamında elde edilen bilgiler kapsamında, işlem neticesinde SOLİ GES’in nihai olarak ALDO ENERJİ ve İŞ ENERJİ tarafından ortak kontrol edileceği anlaşılmaktadır. Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesiyle devre konu şirketlerin kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılmaktadır. (13) SÖZLEŞME’nin 6.3 maddesi uyarınca SOLİ GES’in, işlerini kalıcı olarak yürütmek üzere bir yönetim kuruluna sahip olacağı anlaşılmaktadır. SOLİ GES’in %(.....) iştiraki haline gelecek devre konu şirketlerin toplam cirosu (.....)TL’dir. Bu kapsamda SOLİ GES’in bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olacağı değerlendirilmektedir. Kaldı ki SOLİ GES’i oluşturacak şirketler hâlihazırda bağımsız olarak faaliyet göstermektedirler. (14) SOLİ GES’in, elektrik enerjisi üretimi, enerji projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyeti göstermesi ve enerji alanında yeni yatırımlar yapması planlanmaktadır. Bu kapsamda SOLİ GES’in %(.....) iştiraki haline gelecek devre konu şirketlerin elektrik enerjisi üretim ve satışı pazarında mevcut durumda yürütmekte oldukları faaliyetlerini aynı şekilde sürdüreceği belirtilmektedir. Bu doğrultuda SOLİ GES’in, İŞ ENERJİ’nin ve ALDO ENERJİ’nin belirli işlevleri ötesinde faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. (15) Lisanssız elektrik üretimi faaliyeti gösteren şirketler ancak görevli tedarik şirketlerine satış yapabilmektedirler. Bu nedenle mevcut durumda lisanssız elektrik üretimi faaliyeti gösteren devre konu şirketlerin İŞ ENERJİ’ye ve ALDO ENERJİ’ye elektrik enerjisi satışı yapabilmesi mümkün değildir. Buna ek olarak Bildirim Formunda belirtildiği üzere devre konu şirketlerin en çok satış yaptığı beş alıcısı ve en çok alım yaptığı beş sağlayıcısı arasında ALDO AİLESİ ve İŞ BANKASI tarafından kontrol edilen şirketler bulunmamaktadır. Bu çerçevede SOLİ GES’in %(.....) iştiraki haline gelecek devre konu şirketlerin elektrik enerjisi üretim ve satışı pazarında faaliyet gösterdikleri ve ana şirketlere bağımlı olmayacağı değerlendirilmektedir. (16) Pay Alım Sözleşmesi’nin 5.1.17. maddesinde SOLİ GES’in ticari faaliyetlerini kısıtlayıcı herhangi bir işlem yapılamayacağı düzenlenmiştir. Aynı şekilde devre konu şirketler gibi SOLİ GES’in de süresiz olarak kurulacağı ifade edilmiştir. (17) Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, dosya konusu işlem bakımından ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde düzenlenen ciro eşiklerinin aşılmış olduğu ve bu sebeple dosya konusu işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
23-01/5-4 4/6 (18) Kurulun birçok kararında5 da elektrik piyasası genel olarak üretim ve satış, iletim ve dağıtım pazarlarına ayrılmış bulunmaktadır. Bu bağlamda işlem taraflarının faaliyetleri dikkate alındığında SOLİ GES ile ALDO AİLESİ’nin ve İŞ BANKASI’nın faaliyet gösterdiği “elektrik enerjisi üretim ve satışı” pazarında yatay bir örtüşmenin meydana geleceği değerlendirilmektedir. Öte yandan, işlem tarafı teşebbüslerin söz konusu pazarın alt veya üst pazarlarında faaliyeti bulunmadığından işlem çerçevesinde dikey olarak etkilenen pazar bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (19) Elektrik enerjisi üretim ve satışı pazarındaki faaliyetlerine bakıldığında ise işlem taraflarının satış değeri bakımından pazar payları aşağıda yer alan tablo kapsamında aktarılmaktadır. Tablo 1-İşlem Taraflarının Türkiye’de Elektrik Enerjisi Üretim ve Satış Pazarında Satış Değeri Bazında Pazar Payları 2020 2021 2022 Satış Değeri (TL) Pazar Payı (%) Satış Değeri (TL) Pazar Payı (%) Satış Değeri (TL) Pazar Payı (%) SOLİ GES (.....) (.....) (.....) (…..) (.....) (…..) ALDO AİLESİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) İŞ BANKASI (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler (20) 2022 yılında işlem taraflarının elektrik enerjisi üretim ve satış pazarındaki pazar paylarının satış değeri bazında ayrı ayrı %(.....), %(.....) ve %(.....), toplamda ise %(.....), %(.....) ve %(.....) olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, işlem taraflarının ilgili ürün pazarında rekabet karşıtı bir etki yaratabilecek düzeyde yüksek bir pazar payının bulunmadığı değerlendirilmektedir. (21) Aşağıda işlem taraflarının elektrik enerjisi üretim ve satış pazarında üretim miktarları bakımından pazar payları yer almaktadır: Tablo 2-İşlem Taraflarının Türkiye’de Elektrik Enerjisi Üretim ve Satış Pazarında Üretim Miktarı Bakımından Pazar Payları 2020 2021 Üretim Miktarı (MWh) Pazar Payı (%) Üretim Miktarı (MWh) Pazar Payı (%) SOLİ GES (.....) (.....) (.....) (.....) ALDO AİLESİ (.....) (.....) (.....) (.....) İŞ BANKASI (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler ve Raportör Hesaplamaları (22) Bildirim konusu işlem neticesinde işlem taraflarının elektrik enerjisi üretim ve satış pazarındaki üretim miktarı bakımından toplam pazar payının 2020-2021 döneminde %(.....) ile %(.....) seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. 5 08.04.2021 tarihli ve 21-20/235-99 sayılı, 25.03.2021 tarihli ve 21-17/199-82 sayılı, 02.03.2012 tarihli ve 12-09/285-86 sayılı Kurul kararları.
23-01/5-4 5/6 Tablo 3-İşlem Taraflarının Türkiye’de Elektrik Enerjisi Üretim ve Satış Pazarında Kurulu Güç Kapasitesi Bakımından Pazar Payları 2020 2021 Kurulu Güç Kapasitesi (MWh) Pazar Payı (%) Kurulu Güç Kapasitesi (MWh) Pazar Payı (%) SOLİ GES (.....) (.....) (.....) (.....) ALDO AİLESİ (.....) (.....) (.....) (.....) İŞ BANKASI (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Raportör Hesaplamaları (23) Bildirim konusu işlem neticesinde işlem taraflarının elektrik enerjisi üretim ve satış pazarındaki kurulu güç kapasitesi bakımından toplam pazar payının 2020-2021 döneminde %(.....) ile %(.....) seviyesinde olduğu anlaşılmaktadır. (24) Buna ilaveten elektrik enerjisi üretimi ve satış pazarında faaliyet gösteren ilk üç teşebbüsün pazar paylarının yer aldığı tabloya aşağıda yer verilmektedir: Tablo 4-Elektrik Enerjisi Üretim ve Satış Pazarında İlk Üç Teşebbüsün Pazar Payı (%) Üretim Şirketi 2021 2022 Elektrik Üretim AŞ (.....) (.....) Enerjisa Enerji Üretim AŞ (.....) (.....) Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (25) Elektrik enerjisi üretim ve satış pazarındaki en büyük paya sahip teşebbüsün kamu iktisadi teşekkülü olan Elektrik Üretim AŞ olduğu, pazarda bulunan teşebbüslerin düşük pazar paylarına sahip olması ve pazarın rekabetçi yapısı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işlemin piyasadaki etkin rekabeti önemli ölçüde azaltacak bir yoğunlaşma meydana getirmeyeceği ve etkilenen pazardaki mevcut rekabet seviyesi üzerinde önemli bir değişikliğe yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (26) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, teşebbüsler arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri çerçevesinde de değerlendirilmelidir. (27) Ancak yukarıdaki tablolarda yer verilen bilgiler kapsamında işlem taraflarının elektrik enerjisi üretim ve satış pazarında etki yaratabilecek düzeyde bir pazar payına sahip bulunmaması sebebiyle işlemin ilgili pazardaki rekabet üzerinde ihmal edilebilir ölçüde etkisi olacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda anılan hususların tümü bir arada değerlendirildiğinde işlemin, elektrik enerjisi üretim ve satış pazarında rekabeti kısıtlayan koordinasyon doğurucu bir işbirliğine yol açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (28) Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler kapsamında, dosya konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
23-01/5-4 6/6 H. SONUÇ (29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy