T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı
:
84974990-130[01-2015/51]-1488
12/11/2015
Konu
:
Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi halinde ödenecek tazminatlarda KDV uygulanıp uygulanmayacağı.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; firmanız ile … Finansal Kiralama A.Ş. arasında imzalanan 2 adet finansal kiralama sözleşmesinin finansal kiralama şirketi tarafından fesh edildiği, finansal kiralamaya konu malların iadesinden sonra ödenmeyen kiraların tahsili için finansal kiralama şirketi tarafından dava açıldığı belirtilerek, temerrüt nedeniyle zamanında ödenmeyen kiraların sonradan ödenmesi sırasında hangi oranda KDV hesaplanması gerektiği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;
-1/1 maddesinde ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,
-4/1 maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu, bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği,
-10 uncu maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması anında vergiyi doğuran olayın meydana geleceği,
-20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,
-24 üncü maddesinde, teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri, ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurların, vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin matraha dahil unsurlar olduğu,
hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, KDV oranları, 3065 sayılı KDV Kanununun 28 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK)'na ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 1, (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için % 8, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için % 18 olarak tespit edilmiştir.
Söz konusu BKK nın 1/2 nci maddesinde, (I) sayılı listenin 16 ncı ve 17 nci sıralarında sayılan işlemler hariç olmak üzere finansal kiralama işlemlerinde, işleme konu olan malın tabi olduğu KDV oranının uygulanması kararlaştırılmıştır.
Bu çerçevede finansal kiralama işlemlerinde, işleme konu olan malın durumuna göre % 1, 8 ya da 18 oranında KDV uygulanabilmektedir.
Öte yandan; Mülga 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 23 üncü maddesinde;
"Kiralayan finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz.
Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda, sözleşme feshedilebilir."
6361 sayılı Kanunun "Sözleşmenin İhlali" başlıklı 31'inci maddesinde;
"(1) Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.
(2) Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.
(3) Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür."
hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, finansal kiralama şirketi ile aranızda imzalanan finansal kiralama sözleşmelerinin;
-17 nci maddesinde; kiralama bedelinin ödeme planına uygun olarak tediyede ve temerrüde düşen kiracıya kiralayan tarafından verilecek altmış günlük mehil sonucunda temerrüde konu olan kiralama bedeli ödememiş olur ise, kiralayan işbu sözleşmeyi ayrıca bir ihbara, ihtara veya mahkeme hükmüne hacet olmaksızın derhal fesih etmek hakkına haiz olacaktır.
-18 inci maddesinde kiracının bir kiralanma süresi içindeki her hangi bir on iki aylık devrede ikinci defa kiralama bedelini ödemede temerrüde düşmesi halinde, kiralayanın her hangi bir mehil vermeye gerek kalmadan işbu sözleşmeyi de fesih etmek hakkı bulunacaktır,
ifadeleri yer almaktadır.
Diğer yandan ilgide kayıtlı özelge talep formunuz ekinde yer alan belgelerin incelenmesi neticesinde, finansal kiralama şirketi ile aranızda imzalanan 22/02/2007 ve 27/04/2007 tarihli finansal kiralama sözleşmeleri ile ilgili olarak 09 Temmuz 2009 tarihinde gönderilen ihtarname ile temerrüde düşülen aylar için 60 günlük ödeme süresi verildiği, 13 Ekim 2010 tarihli ihtarname ile de ihtarname tarihine kadar herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, sözleşmenin fesih tarihi olan 13 Ekim 2010 tarihine kadar geçerli olan bir finansal kiralama sözleşmesi bulunduğundan bu tarihe kadar tahakkuk eden kira bedellerinin ödenip ödenmediğinin uygulanacak KDV oranına etkisi bulunmamaktadır.
Bu nedenle finansal kiralama sözleşmesinin fesh edildiği tarihe kadar kesinleşen kira bedelleri üzerine, söz konusu mallar finansal kiralama kapsamında değerlendirileceğinden Kararnamenin 16 ve 17 nci maddeleri kapsamında bulunması koşuluyla % 1 oranında KDV uygulanması gerekmektedir.
Sözleşmenin fesh edildiği tarihten sonraki kira bedelleri üzerine, ortada geçerli bir finansal kiralama sözleşmesi bulunmamasından dolayı genel oranda KDV uygulanacaktır.
Sözleşmenin fesh edildiği tarihe kadar bu kira bedellerine uygulanan faiz ise vade farkı olarak değerlendirileceğinden söz konusu kira bedellerine uygulanan KDV oranı uygulanacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.