T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Büyük Mükellefler Vergi̇ Dairesi̇ Başkanlığı
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
64597866-155-6721
13.04.2022
Konu
:
Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi kapsamında imzalanan Alım (İştira) Sözleşmesinin harç ve damga vergisinden muaf olup / olmadığı hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, alacaklı kuruluşlar olan Bankanız ve …bank ile borçlu … A.Ş. arasında 1/4/2020 tarihinde Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi ("FYYS") düzenlendiği, yeniden yapılandırma sözleşmesi kapsamında borçlu ile Bankanız arasında "Alım (İştira) Hakkı Sözleşmesi"nin imzalandığı, konuya ilişkin olarak noterlerde tereddütlerin yaşandığı belirtilerek "Alım Hakkı Sözleşmesi"nin 5411 sayılı Bankacılık Kanunun geçici 32 nci maddesi uyarınca damga vergisi ve harçtan istisna olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu; Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında da, belli parayı ihtiva eden mukavelename, taahhütname ve temliknamelerin nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinde, noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu, birden fazla nüsha olarak düzenlenen muayyen bir bedeli ihtiva eden kâğıtlarla ilgili nispi harca tabi işlemlerden sadece bir nüsha için harç tahsil olunacağı; 41 inci maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hükme bağlanmıştır.
492 sayılı Kanununun 123 üncü maddesinde de "Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 5411 sayılı Bankacılık Kanununa 19/7/2019 tarih ve 30836 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 17 nci maddesi ile eklenen geçici 32 nci maddede, "Türkiye'de faaliyette bulunan bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketleri ile bu maddede tanımlanan diğer finansal kuruluşlarla kredi ilişkisinde bulunan ve Kurum tarafından çıkarılan yönetmeliğe göre hazırlanan Çerçeve Anlaşmalarda belirlenen borçlular, bu kuruluşlar tarafından kullandırılmış olan kredilere ilişkin olarak alınacak tedbirlerle, geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve istihdama katkıda bulunmaya devam etmelerine imkân verilmesini sağlamak amacıyla, dahil oldukları risk grubundaki diğer borçlularla bir bütün olarak veya kısmen yeniden yapılandırmaya tabi tutulabilir. Bu madde uyarınca yapılacak finansal yeniden yapılandırmalara ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlanan Çerçeve Anlaşmalar ile belirlenir. Bu madde hükümleri bu maddenin yayımı tarihinden itibaren iki yıl süreyle uygulanır. Bu süreyi iki yıl daha uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu maddenin uygulanmasında;
...
d) Çerçeve Anlaşmaları: Kurumca çıkarılan yönetmelik uyarınca Birlik tarafından hazırlanan ve alacaklı kuruluşlarca imzalanan Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını,
e) Sözleşme: Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında borçlu ile alacaklı kuruluşlar arasında imzalanan finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerini,
... ifade eder.
Bu maddeye göre yapılan Çerçeve Anlaşmaları ve bu Anlaşmalar kapsamında düzenlenen Sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca;
a) Yapılacak işlemler cezaevi harcı ve 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan (yargı harcı dahil) ve düzenlenecek kağıtlar (Çerçeve Anlaşmaları ve Sözleşmeler dahil) 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre alınan damga vergisinden,
b) Alacaklı kuruluşlar tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden,
c) Kullandırılan ve kullandırılacak krediler kaynak kullanımını destekleme fonundan,
müstesnadır. Bu fıkrada yer alan istisnalar, alacaklı kuruluşların Çerçeve Anlaşmaları ve bu Anlaşmalar kapsamında düzenlenen Sözleşmeler kapsamındaki işlemleri dolayısıyla doğrudan veya dolaylı edindikleri varlıkları ve teminatları, alacaklı kuruluşların kendi aralarında veya borçluya devri hariç, elden çıkardıkları hâllerde uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, alacaklı kuruluş …bank A.Ş. ile borçlu … A.Ş. ile kefil … arasında imzalanan … tarihli Alım (İştira) Hakkı Sözleşmesinin incelenmesinden, 2 nci maddesinde, tarafların bu sözleşme ile … A.Ş'nin …bank'a olan asaleten/kefaleten kredi borçlarına mahsup edilmek üzere "FYYS" kapsamında, işbu sözleşmenin 3 üncü maddesinde tapu kaydı belirtilen ipotekli taşınmazın …bank'a devrine ilişkin usul, esas ve şartların belirlenmesi amacıyla taraflar arasında tanzim ve imza edildiği; 3 üncü maddesinde de "FYYS" eki ayrılmaz parçası olan işbu sözleşmenin, Türkiye Bankalar Birliğince hazırlanan, Alacaklı Kuruluşlarca imzalanıp T.C. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından onaylanmak suretiyle yürürlüğe giren 8/11/2019 tarihli Finansal Yerinden Yapılandırma Çerçeve Anlaşması Küçük Ölçekli Uygulama (Çerçeve Anlaşma) hükümleri, ilgili yönetmelikler ve 4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında imzalanmış olduğu, işbu sözleşmeye konu taşınmazların Denizbank'ın "FYYS"ye konu alacaklarının teminatında yer aldığı ve taşınmazların tapuda borçlu şirket adına kayıtlı olduğu açıklamalarına yer verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, alacaklı kuruluşlar …bank A.Ş. ve …bank A.Ş. ile borçlu … A.Ş. ile kefil … arasında … tarihinde düzenlenen "Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmesi" kapsamında imzalandığı anlaşılan "Alım (İştira) Hakkı Sözleşmesi"nin, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun geçici 32 nci maddesi uyarınca damga vergisinden ve noter harcından müstesna tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.