Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-76 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-49/701-276
Karar Tarihi : 31.7.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Özgür BAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Outokumpu Oyj
Temsilcisi: Av. Can Akçaoğlu 20
Büyükdere Cad. 195, Büyükdere Plaza 6, Levent 34394,
İstanbul
D. TARAFLAR : - Outokumpu Oyj
Riihitontuntie 7 A, P.O. Box 27, FI-02201, Espoo,
FİNLANDİYA
- Finsogepar S.p.A.
Via Santa Sofia 27, 20122 Milano, İTALYA
30
E. DOSYA KONUSU: Finsogepar S.p.A.’nın bazı iştiraklerinin hisselerinin
Outokumpu Oyj tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.7.2008 tarih ve 4133 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 25.7.2008 tarih ve 2008-1-76/Öİ-08-AG sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 25.7.2008 tarih ve REK.0.05.00.00-120/121 sayılı
Başkanlık önergesi ile 08-49 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 40
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Finsogepar S.p.A.’nın bazı
iştiraklerinin hisselerinin Outokumpu Oyj tarafından devralınması işleminin,
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda
hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek
ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı,
dolayısıyla anılan devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
50
08-49/701-276
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Outokumpu Oyj (Outokumpu Grubu)
Bildirim formundaki bilgiler çerçevesinde, Outokumpu Grubu esas ticari faaliyeti
paslanmaz çelik üretimi, doğrudan satışı ve dağıtımı olan Finlandiya uyruklu bir
şirkettir. Outokumpu Grubu, soğuk haddelenmiş yassı çelik ürünleri, sıcak 60
haddelenmiş yassı çelik ürünleri, sıcak haddelenmiş quarto levhalar, uzun
ürünler, kaynak yapılmış borular ve bağlantı elemanları gibi paslanmaz ürünler
üretmektedir. Bildirim Formunda, Outokumpu Grubunun ayrıca bakır ve pirinç
boruların üretimi faaliyetinde bulunmakla birlikte, söz konusu faaliyetine yakın
zamanda son vermeyi tasarladığı belirtilmektedir.
Outokumpu Grubunun müşteri portföyünü genel olarak inşaat, kimya,
petrokimya, enerji, ulaşım, yeme-içme ve araç/gereçleri, işleme sanayi vb. gibi
farklı sektörlerde faaliyet gösteren nihai alıcılar ve distribütörler (stoklama
merkezleri ve hizmet noktaları) oluşturmaktadır. Outokumpu Grubu otuz farklı 70
ülkede faaliyet göstermekte ve sekiz binden fazla çalışan istihdam etmektedir.
Ana üretim tesisleri Finlandiya, İsveç, İngiltere, ABD ve Hollanda’da bulunan
Grubun merkez ofisi olan Espoo Finlandiya’dadır.
Outokumpu Grubunda yer alan şirketler aşağıda belirtilmektedir:
- Outokumpu Distribution Oy
- Outokumpu Stainless AB
- Outokumpu Italy
- Outokumpu Stainless Holding
- Outokumpu Stainless UK 80
- Outokumpu S.p.A.
- Outokumpu Stainless Ltd.
- Outokumpu Stainless Holding GmbH
Outokumpu Grubunun Türkiye’de herhangi bir üretim tesisi bulunmamakta;
anılan Gruba bağlı olarak sadece Outokumpu Ltd. Şti. faaliyet göstermektedir.
Söz konusu şirket paslanmaz çelik ürünlerine ilişkin olarak Outokumpou
Grubunun ürün gamının tanıtılması ve müşterilerinin teknik sorunlarına ilişkin
destek görevini üstlenmektedir. Outokumpu Grubu son kullanıcı ve
dağıtıcılardan oluşan 50 civarında müşteriye Finlandiya, İsveç ve İngiltere’deki 90
üretim noktalarından doğrudan satış yapmaktadır. Ancak Outokumpu Grubu,
Türkiye’ye yönelik doğrudan satışlarının yaklaşık %80’lik kısmını bu müşteriler
içerisinde yer alan ve Türkiye’deki en büyük bağımsız paslanmaz çelik
dağıtıcısı/servis merkezlerinden biri olan “Sarıtaş Çelik San. ve Tic. A.Ş.”
şirketine yapmaktadır. Bu çerçevede Outokumpou Grubunun Türkiye’ye
satışlarını “doğrudan satışlar” yoluyla gerçekleştirdiği, pazarda herhangi bir
dağıtım faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
100
08-49/701-276
3
H.1.2. Finsogepar S.p.A. (Finsogepar)
Finsogepar esas itibarıyla Vitaliano Borromeo Arese Borromeo ve Frederico
Marcantonio Borromeo Arese Borromeo adlı gerçek kişiler tarafından kontrol
edilmektedir. Finsogepar, Sogepar ve Sogefinlux şirketlerinin hisselerinin
tümüne sahiptir. Anılan üç şirket de “Sogepar Grup”a dahildir.
Sogepar Grubunda yer alan şirketler aşağıda belirtilmektedir:
- So.Ge.Par.S.p.A 110
- Sogepar France
- Sogefinlux S.A.
- Sogepar UK Limited
- Sogepar Deutschland GmbH
- Eurotec N.V.
- Sogepar Finland
- Sogepar Ireland
- Contisteel N.V.
Sogepar Grubu, soğuk haddelenmiş yassı ürünler, sıcak haddelenmiş yassı 120
ürünler, dört yapraklı plaka, uzun ürünler, kaynaklı borular ve bağlantıların yer
aldığı paslanmaz çelik ürünlerinin AB ve Türkiye’de dağıtımı ile iştigal
etmektedir. Sogepar Grubu, ağırlıklı olarak İtalya ve İngiltere’de olmak üzere
çeşitli dağıtım şirketleri kurmuş olup, bu şirketlerden AB’nin dört bir yanındaki ve
Türkiye’deki çeşitli müşterilere hizmet vermektedir. Söz konusu dağıtım
faaliyetleri i) stoklama merkezlerinin ve satışlarının yürütülmesi ii) hizmet
noktalarının (paslanmaz çelik ürünlerini nihai alıcılarının ihtiyaçlarına uygun hale
getirmek amacıyla işlem yapılması) ve satışlarının yürütülmesi olmak üzere iki
yönlüdür.
130
Sogepar Grubunun Türkiye’de dağıtım yolu ile satışını yaptığı ürünlerin büyük
çoğunluğunu yassı paslanmaz çelik ürünleri, geri kalan kısmını ise uzun
paslanmaz çelik ürünleri oluşturmaktadır.
Sogepar Grubu Türkiye’de tüzel kişiliği bulunmayan bir İrtibat Bürosu kurmuştur.
Ancak anılan Grubun Türkiye’de stoklama merkezi vb. herhangi bir oluşumu
bulunmamaktadır. Yukarıda yer verildiği üzere Sogepar Grubu Türkiye’de
paslanmaz çelik ürünlerinin doğrudan satış yolu ile pazarda faaliyeti bulunmayıp;
sadece ilgili ürünlerin dağıtımı pazarında faaliyet göstermektedir.
140
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Çeliğin kimyasına bağlı olarak çelik endüstrisi ürünleri üç ana gruba ayrılabilir.
Bunlar karbon çeliği, paslanmaz çelik ve özel veya alaşım çeliğidir. Karbon çeliği
çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. Paslanmaz çelik ise, krom ve nikel
madenlerini de bünyesinde barındırdığından karbon çeliğinden daha pahalıdır
ve farklı alanlarda kullanılmaktadır.
150
08-49/701-276
4
Paslanmaz yassı çelik, içinde başka alaşım elementleri bulunan veya
bulunmayan, fakat genel olarak %10.5 veya daha fazla krom ve %1.2'den az
karbon içeren bir alaşımdır. Yüksek seviyedeki bu kimyasal kompozisyonun elde
edilebilmesi için paslanmaz yassı çelik üreticileri diğer yassı çelik üretimi
aşamalarından farklı bir süreç takip etmektedir. Alaşımlı malzemenin ve özel
ekipmanın kullanılıyor olması, paslanmaz çelik ürünlerinin fiyatlarının diğer
çeliklerden önemli ölçüde yüksek olmasına neden olmaktadır. Paslanmaz yassı
çeliğin bu özel nitelikleri bu çeliğin özel bazı kullanım alanlarının olmasına neden
olmaktadır. Paslanmaz yassı çelik; mühendislik, otomotiv üretimi, hijyenik
ürünler ve mutfak malzemelerinde kendine has sayılabilecek bir uygunluğa 160
sahiptir.
Paslanmaz yassı çelik ürünleri genel olarak, sıcak ve soğuk haddelenmiş
ürünler olarak ikiye ayrılmaktadır. Sıcak haddelenmiş paslanmaz yassı çelik
ürünleri genel olarak soğuk haddelenmiş paslanmaz yassı çelik ürünlerinden
ayrı bir ürün pazarı teşkil etmektedir. Soğuk haddelenmiş yassı çelik ürünleri,
sıcak haddeleme ertesinde kalınlık azaltmak amacıyla haddelemeye tabi tutulan
ürünlerdir. Soğuk haddeleme ayrıca ürünlerin özellikle düzleştirme seviyesi gibi
yüzey kalitesini artırma gibi hususları amaçlamaktadır. Bu nedenlerle soğuk
haddelenmiş yassı çelik ürünleri, ürün özellikleri, fiyat ve kullanım alanları 170
bakımından sıcak haddelenmiş yassı çelik ürünlerinden farklılık göstermektedir.
Bildirim konusu işlemin devralan tarafı olan Outokumpu Grubu, yassı karbon
çeliği, uzun karbon çeliği, paslanmaz çelik üretimi alanlarında faaliyet
göstermekte; Türkiye’ye satışlarını ise “doğrudan satış” yoluyla
gerçekleştirmektedir.
İşlem neticesinde devrolunan taraflar olan Sogepar Gruba dahil teşebbüsler ise
paslanmaz çeliğin dağıtım-transformasyon ve ticareti alanlarında faaliyet
göstermektedir. Sogepar Grubun faaliyet alanı farklı dağıtım türlerine göre alt 180
pazarlara ayrılmaktadır. Bunlardan biri olan çelik servis merkezleri, yalnızca
yassı çelik alanında faaliyet göstermekte olup, çelik üreticilerinden aldıkları şerit
hadde ürünlerini müşterilerin ihtiyaçlarına göre dilme, kesme gibi işlemlere tabi
tutmaktadırlar. Diğer bir ayrım toptan satış merkezleridir. Bu kategoride
teşebbüsler imalatçılardan büyük miktarlarda toptan ürün almakta ve bunları
daha küçük miktarlar halinde satmaktadırlar.
Yukarıda yer verilen bilgiler ve bildirim formundaki pazar tanımı dikkate
alındığında, bildirim konusu işlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarı
“paslanmaz çelik ürünlerinin dağıtımı” pazarı olarak tanımlanmıştır. 190
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak kabul edilmiştir.
200
08-49/701-276
5
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Başvuru konusu işlem Finsogepar’ın bazı iştiraklerinin hisselerinin Outokumpou
Grubu tarafından devralınmasına ilişkindir. Bildirim Formundaki bilgilere göre,
Outokumpou Grubu, So.Ge.Par S.p.A. (Sogepar) ve Sogefinlux SA. (Sogefinlux)
arasında 23.4.2008 tarihinde bir hisse alım sözleşmesi akdedilmiştir. Taraflar
daha sonra bildirim formunun ekinde belirtilen ve işlemin yapısını değiştiren
dokümanı imzalamışlardır. Bunun üzerine 24.6.2008 tarihinde Vitaliano 210
Borromeo Arese Borromeo, Federico Marcantonio Borromeo Arese Borromeo,
Sogefinlux ile Outokumpou Grubu arasında nihai satış anlaşmasını
imzalamışlardır.
Outokumpu Grubunun, devralma işlemi ile nihai müşterilere daha özel hizmet
sunabilmesini sağlayabilecek şekilde hizmet noktalarını genişletmeyi ve bu
suretle dikey entegrasyonlarını kuvvetlendirmeyi amaçladığı ifade edilmektedir.
Söz konusu devralma işlemi sonrası oluşacak yapılanma bildirim formunda
aşağıdaki şekilde belirtilmektedir:
220
- Finsogeparın tüm hisseleri doğrudan; Sogepar ve Sogepar Francenin
hisseleri ise dolaylı olarak Outokumpu Italy tarafından devralınacak,
- Sogepar UK’nin tüm hisseleri doğrudan; Sogepar Irelandın hisseleri ise
dolaylı olarak Outokumpu Stainless UK tarafından devralınacak,
- Eurotec’in tüm hisseleri doğrudan; Contisteel’in hisseleri ise dolaylı olarak
Outokumpu Stainless AB tarafından devralınacak,
- Sogepar Finlandın tüm hisseleri doğrudan Outokumpu Distribution
tarafından devralınacak,
- Sogepar Deutschlandın tüm hisseleri doğrudan Outokumpu Holding
tarafından devralınacaktır. 230
Bildirime konu devralma İşlemi çerçevesinde Outokumpu Grubu, Sogepar Gruba
ait ilgili şirketlerin sermayesinin tamamının devralınmasına yönelik olarak bir
teklifte bulunduğu anlaşılmaktadır. Devralma işleminin tamamlanmasını takiben
Outokumpou Grubu, Sogepar Grubunun söz konusu iştiraklerinin kontrolünü
tamamen elde edecektir.
Devralma işleminin Türkiye açısından etkisi, Sogepar Grubunun paslanmaz çelik
ürünlerinin dağıtımı pazarındaki faaliyetlerinin Outokumpu Grubunun kontrolüne
geçmesidir. Bu çerçevede söz konusu işlemin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 240
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu
anlaşılmaktadır.
Outokumpu Grubunun 2007 yılı Türkiye cirosu (……………) Euro; Sogepar
Grubunun 2007 yılı Türkiye cirosu ise (……………) Euro’dur. Bu çerçevede
tarafların ciro rakamları 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiğini aştığından ilgili
işlem, Rekabet Kurulu iznine tabi bir işlem niteliğindedir.
08-49/701-276
6
H.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme 250
Bildirim formunda, Outokumpu Grubunun Türkiye’de Outokumpu Ltd.Şti. dışında
bir kuruluşunun bulunmadığı; Outokumpu Grubunun Türkiye’de doğrudan satış
pazarında faaliyetinin bulunduğu, ancak dağıtım pazarında herhangi bir
faaliyetinin bulunmadığı belirtilmektedir. Outukumpu Grubunun Türkiye’deki
pazar payı yaklaşık %(…) civarındadır. Dosyada yer alan bilgilerde, anılan
Grubun en büyük rakipleri olan Acerinox’un %(…); ArcelorMittal %(…); Thyssen
Krupp %(…)’nin pazar payına sahip oldukları tahmin edilmektedir.
Yukarıda yer verildiği üzere Sogepar Grubu Türkiye’de paslanmaz çelik 260
ürünlerinin doğrudan satışı pazarında faaliyeti bulunmayıp; sadece ilgili ürünlerin
dağıtımı pazarında faaliyet göstermektedir. Bildirim Formunda Sogepar
Grubunun ilgili pazardaki payının %(…)’in altında olduğu belirtilmektedir.
Yukarıdaki veriler dikkate alındığında, Outokumpu Grubunun temel olarak
paslanmaz çelik ürünlerinin üretimi ve doğrudan satışı alanında, Sogepar
Grubunun ise ilgili ürünlerin işlenerek dağıtımı alanlarında faaliyet gösterdiği
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu devralma işleminin ilgili pazarlarda
dikey bütünleşmeye yol açacağı görülmektedir. Tarafların pazar payları dikkate
alındığında anılan devralma işleminin sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı 270
Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durumun yaratılması veya mevcut
hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olamayacağı kanaatine varılmaktadır.
H.3.3. Rekabet Etmeme / İstihdam Etmemeye İlişkin Düzenlemeler
Outokumpu Grubu ile Sogepar Grup arasında imzalanan Satın Alma
Sözleşmesinin 13. maddesi, rekabet etmemeye ilişkin bazı hükümler
içermektedir. İlgili maddeler aşağıdaki şekildedir:
280
“13.1. Kapanış tarihini takip eden üç yıllık süre boyunca, Satıcılar ve Satıcıların
Filyalleri ……, bir Rakip İşletmenin mülkiyetini, idaresini veya yönetimini
yürütemez veya bunlarla iştigal edemez ya da bu sayılanlarla ilgilenemez.
Özellikle, Satıcılar ve onların Filyalleri, doğrudan veya dolaylı olarak;
(a) Bir Rakip İşletmede, herhangi bir işletme veya şirket angaje etmeyecek
veya kurmayacak ya da bir Rakip İşletmenin herhangi bir işletmesini
veya hissesini iktisap etmeyecek veya bir Rakip İşletmede önemli nüfuza
sahip bir konuma gelemeyecek ya da,
(b) Bir Rakip Şirkette hizmet vermeyecek veya yönetim, istihdam, 290
danışmanlık ya da istişare ilişkisini sürdürmeyecektir.
13.1.2. Kapanıştan sonraki 12 aylık süre içinde, Satıcılar ve onların Filyalleri,
Alıcının önceden yazılı izni olmaksızın, Şirketlerin herhangi bir yöneticisini,
Alıcının onayı ile gerçekleşen durumlar hariç, Satıcılar veya onların herhangi bir
Filyali için çalışmaya teşvik etmeyecektir.”
08-49/701-276
7
Yukarıda yer alan düzenlemelerin, devralma işlemi ile doğrudan ilgili olduğu ve
söz konusu işlemin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olduğu, bu nedenle yan
sınırlama olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 300
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin 310
verilmesine OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy