Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2020-1-005 (Devralma)
Karar Sayısı : 20-23/301-147
Karar Tarihi : 07.05.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Hasan ADIYAMAN, Öykü SARIASLAN, Esma AKSU,
Alican ŞENTÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Fio Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcileri: Av. Murat YAZICI, Av. Yunus Emre BAKİLER
Piyade Sokak No: 18/10 Çankaya Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Fio Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tek kontrolünün Pietro
Fiorentini S.p.A. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 27.01.2020 tarih ve 869 sayı ile
giren ve en son 15.04.2020 tarih ve 3680 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine düzenlenen 28.04.2020 tarih ve 2020-1-005/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Devralan: Pietro Fiorentini S.p.A. (FİORENTİNİ)
(4) 1938 yılında İtalya’da kurulan FİORENTİNİ, İtalya içinde ve uluslararası ölçekte,
doğalgaz üretimi ve dağıtımı için gereken ürünlerin üretilmesi ve hizmetleri başta olmak
üzere temel olarak petrol ve doğalgaz sektöründe arama, üretim, iletim gibi çalışmalar
yapan şirketlere ekipman temini ve istasyon kurulması alanlarında “tam çözüm” hizmeti
sunmaktadır.
(5) FİORENTİNİ, Türkiye’de regülatör ve 2019 yılının sonu itibarıyla istasyonlarda
kullanılan sayaçları ihraç etmektedir. Bunlar, tamamı ile girdi niteliğinde olup alt
yüklenicilerin istasyonları üretmeleri amacıyla kullanılmaktadır.
(6) FİORENTİNİ’nin Türkiye’deki kurumsal varlığı İstanbul’da kurulu bir anonim şirket olan
Fio Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. (FİOGAZ) ile Gemsat Gaz Ekipmanları Sanayi ve Ticaret
A.Ş.1 (GEMSAT) üzerindendir.
(7) FİOGAZ, FİORENTİNİ ürünlerini satmakla birlikte halihazırda FİORENTİNİ tarafından
kontrol edilmemektedir. Ayrıca, FİORENTİNİ’nin Türkiye’ye yaptığı satışların büyük bir
kısmı FİOGAZ’a yapılmaktadır. Bunun dışında FİORENTİNİ’nin ürünleri, Türkiye’de
1 FİORENTİNİ, 2018 yılı içerisinde, Rekabet Kurulunun (Kurul) 18.04.2018 tarih ve 18-11/197-93 sayılı
kararı ile ilgili pazarda faaliyet gösteren GEMSAT’ın paylarının tamamını devralmıştır.
20-23/301-147
2/12
benzer faaliyetlerde bulunan kişiler tarafından satın alınmakta ve pazarlanmakta olup
FİORENTİNİ’nin FİOGAZ ile bu anlamda herhangi bir distribütörlük anlaşması veya son
kullanıcıya doğrudan satışı mevcut değildir.
G.1.2.Devreden: Haluk Naci TUĞCU, Ünper İhsan TUĞCU, Ayşe Ünseri DENİZER
(8) Devre konu FİOGAZ’ın hisselerinin %(…..)’i aynı ekonomik bütünlük içerisinde olan aile
üyeleri Ünper İhsan TUĞCU, Haluk Naci TUĞCU, Ayşe Ünseli DENİZER (TUĞCU
AİLESİ) arasında paylaşılmaktadır.
(9) Mevcut dosya kapsamında gerek kontrol ettikleri ve/veya yönetiminde bulundukları
şirketlerin örtüşmesi gerekse de Bildirim Formunda yer alan beyanlar dikkate
alındığında TUĞCU AİLESİ’nin birlikte tek teşebbüs gibi değerlendirilmesi
gerekmektedir.
(10) Ünper İhsan TUĞCU, Han Gaz Ekipmanları Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (HAN GAZ)
ortağıdır. Taşınmaz kiralamak dışında başka bir faaliyeti olamayan HAN GAZ’ın
Türkiye’de kurulu herhangi bir teşebbüste de pay sahipliği yoktur2.
(11) Haluk Naci TUĞCU ve Ünper İhsan TUĞCU ise Fio Tek Malzeme Alım Satım Ltd.
Şti.’nin (FİO-TEK) ortağıdır. FİO-TEK hâlihazırda sahip olduğu gayrimenkuller üzerinde
lisanssız güneş enerjisi elektrik üretim santralleri tesis etmekte olup, santrallerin geçici
kabulü yapıldıktan sonra küllî olarak üçüncü bir kişiye satılacağının ifade edildiği dosya
içeriğinden anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, FİO-TEK daha önceden istisnai olarak
etkilenen pazarlardaki ölçüm istasyonu girdilerinin alım satımını yapıyor olmasına
karşın, hâlihazırda söz konusu teşebbüs güneş enerji santrali (GES) şirketi olarak
devredilmeye hazırlandığından, teşebbüsün faaliyet konusu bununla sınırlıdır. Ayrıca,
FİO-TEK’in Türkiye’de kurulu herhangi bir teşebbüste payı yoktur.
(12) Ayşe Ünseli DENİZER ise, İstanbul’da faaliyet gösteren, eşi tarafından kontrol edilen ve
yönetilen ve turizm faaliyeti ile iştigal eden K.D. Turizm Seyahat ve Ticaret A.Ş.’nin
paylarının %(…..)’ine sahiptir. Bunun dışında Türkiye’de kurulu herhangi bir teşebbüste
pay sahipliği yoktur.
G.1.3. Devre Konu: Fio Gaz Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (FİOGAZ)
(13) 1991 yılında İstanbul’da bir limited şirket olarak kurulan FİOGAZ, ilk etapta FİORENTİNİ
ürünlerinin Türkiye piyasasında pazarlanması ile iştigal etmektedir. Doğal gaz
kokulandırma faaliyetinin TUĞCU AİLESİ ve FİORENTİNİ tarafından müşterek olarak
yürütüldüğü Odogaz A.Ş. ile FİOGAZ 2013 yılında birleşmiş olup söz konusu birleşme
ile FİORENTİNİ FİOGAZ’ın doğrudan ortağı olmuştur3.
(14) FİOGAZ, müşterilerine yüksek basınçlı ana boru hatları için RMS-A yani A tipi; orta
basınç düşürme için RMS-B yani B tipi; daha düşük basınç düşürme için RMS-C yani C
tipi ve bölge istasyonları, vana, emniyet ve otomasyon, ölçüm sistemleri, basınçlı kaplar,
düşük basınçlı domestik dağıtım hatlarına servis kutuları, endüstriyel gaz basınç
regülatörlerinin tedariki ve teknik desteği alanlarında hizmet sunmaktadır.
(15) Bununla birlikte, FİOGAZ’ın bir diğer ortağı olan Esank Ltd., İngiltere’de kurulu ve
tamamı FİOGAZ’ın Yönetim Kurulu Üyesi Carlo BERTELLİ tarafından kontrol edilen
sınırlı sorumlu bir tüzel kişidir. Esank Ltd.’nin herhangi bir işlem tarafı ile hukukî veya
2 Kurulun 18.04.2018 tarih ve 18-11/197-93 sayılı kararına ilişkin devir işleminden önce, FİORENTİNİ,
GEMSAT paylarını GEMSAT fabrikasının bulunduğu arazinin de değeri ile birlikte almak istemediği için
kısmi bölünme yapılmış ve taşınmaz yeni kurulan HAN GAZ’a ayni sermaye şeklinde konularak
GEMSAT’a kiralanmıştır.
3Bildirim Formunda anılan tarihte nihai kontrol TUĞCU AİLESİ’nde kaldığından ve söz konusu işlem ciro
eşiklerinin altında kaldığından Kuruldan işlem için izin alınmadığı ifade edilmiştir.
20-23/301-147
3/12
organik olarak başka bir bağı bulunmamaktadır.
(16) FİOGAZ’ın hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1: FİOGAZ’ın Hissedarlık Yapısı
PAY SAHIBI PAY ORANI (%)
Haluk Naci TUĞCU (…..)
Ünper İhsan TUĞCU (…..)
Ayşe Ünseli DENİZER (…..)
FİORENTİNİ (%)
- (…..) ((…..))
- (…..) ((…..))
- (…..) ((…..))
- (…..) ((…..))
(…..)
Esank Ltd.(%)
- Entropia Stiftung vakfı ((…..))
(…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(17) FİOGAZ’ın (…..) üyeden oluşan yönetim kurulu, söz konusu teşebbüsün ortakları
arasındaki mutabakat uyarınca, (…..) üye TUĞCU AİLESİ, (…..) üye FİORENTİNİ, (…..)
üye ise Esank Ltd. tarafından seçilmektedir. Bununla birlikte, FİOGAZ ortakları
arasındaki mutabakat uyarınca bazı kararların4 alınması için en az dört üyenin olumlu
oy kullanması gerekmektedir. Ayrıca, FİOGAZ ortakları arasındaki mutabakat uyarınca
bazı kararların5 Genel Kurul tarafından alınabilmesi için en az %66 oranda payı temsil
eden ortakların katılması ve olumlu oy kullanması gerekmektedir. Dolayısıyla,
hâlihazırda FİOGAZ her ne kadar olağan iş ve işlemlerde TUĞCU AİLESİ tarafından
yönetilse de, yukarıdaki açıklamalardan da görüleceği üzere, belirli operasyonel
kararlarda FİORENTİNİ’nin veya Esank Ltd.’nin olumlu oyları şart koşulmaktadır. Bu
kapsamda, FİOGAZ’ın hâlihazırda TUĞCU AİLESİ, FİORENTİNİ ve Esank Ltd.’nin
ortak kontrolünde olduğu anlaşılmıştır.
G.2. İlgili Pazar
(18) Bildirim konusu işlem, doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarının üretimi,
satışı, montajı, kurulumu, üretim ve kurulum için gerekli girdilerin temini ve danışmanlık
ve teknik destek hizmetlerine ilişkin faaliyet gösteren teşebbüsler arasında
gerçekleşmektedir. Bahse konu istasyonlar bina önüne konulacak kadar küçük
kapasitedeki (6 sm3/h)6 basınç servis kutularından şehir besleme enerji istasyonları gibi
büyük kapasitelere (300.000 sm3/h) kadar yapılan imalatları kapsamaktadır.
Dolayısıyla, bu istasyonların doğal gaz iletim ve dağıtım hatlarına kurulması teknik
gerekliliklerden kaynaklanmaktadır. Bilgi talebine istinaden başvuru sahibi tarafından
gönderilen cevabi yazıda ifade edildiğine göre, bu istasyonlar, yapım tekniği, kullanılan
malzemeler veya nihai ürünün kendisi patent veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkı ile
korunan bir ürün olmayıp üretici şirketin tecrübe, know-how ve kapasitesine
dayanmaktadır. İlgili cevabi yazıda bir doğalgaz basınç düşürme ve ölçüm
istasyonunun, üretimi bittikten sonra, doğrudan kendi başına kullanılmasının mümkün
olmadığı, istasyonun, çoğu zaman yerinde, elektrik tesisatı ve devrelerinin temin
edilmesi, kokulandırma süreçlerinin eklenmesi, ilgili müşterinin şartnamesinde belirtilen
teknik aksam ve detayların tamamlanması ve faaliyete geçirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bitmiş bir doğalgaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonu, ya üretici şirket tarafından, ya
da üretici şirketten bitmiş istasyonu satın alan şirket tarafından, yine bir takım yan ürün
4(…..).
5(…..).
6 Doğal gazda miktarla ilgili olarak genelde referanslarda standart metre küp ve saat birimleri
kullanılmaktadır. Normal metre küp ile standart metre küpün esas farkı ilkinin sıfır santigrat derecede,
ikincisinin ise 15 santigrat derecede referans alınmasıdır.
20-23/301-147
4/12
ve hizmetler alınmak sureti ile müşteriye teslim edilmekte ve kurulumu yapılmaktadır.
Dolayısıyla müşteriler, istasyonu teslim aldıktan sonra hem kurulum, hem de yan
hizmetlerini kendileri tamamlayabilecekleri gibi istasyonları “anahtar teslim” olarak da
kendileri alabilmektedir. “Yan hizmet ve girdiler”in tahdidi olmamak kaydıyla
istasyonların kritik değer girdilerinin istasyonların sahada kurulacakları yerin
görüntüleme ve izleme merkezleri, elektronik aksamın endüstriyel süreç otomasyonu ve
istasyonların boru hatları ile entegre olmasını sağlayacak regülatörler ve kokulandırma
sıvısı olarak sayılabileceği ifade edilmiştir. Bahse konu istasyonların üretilmesi için
gerekli parçalar olan vanalar, sayaçlar, filtreler, ısıtıcılar, regülatörler, transmitterler,
göstergeler, borular ve tesisat, müşterilerce üçüncü kişilerden temin edilmektedir. Bu
kapsamda istasyon girdilerini temin eden yabancı menşeli (Tartarini Türkiye, RM Gaz
Tormene AG,) pek çok firma olup yerli olarak da, RM Gaz ve FRS Gaz’ın bu girdilerin
üretimini gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır.
(19) Dosya konusu işlemde ilgili teşebbüsler, hem bu istasyonların ve istasyon ekipmanının
üretimi hem de sahada kurulması, faaliyete geçirilmesi ve bakım onarımının yapılması
aşamalarında faaldir. İlgili teşebbüslerin müşterileri, ağırlıklı olarak BOTAŞ Boru Hatları
ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) ve dağıtıcılardır. Doğal gaz iletiminde doğal ve yasal
bir tekel konumda olan BOTAŞ’ın, alt akış toptan satış piyasasında %(…..)’e yakın bir
pazar payına sahip olduğu dosya içeriği bilgilerden anlaşılmaktadır. Bildirim tarihi
itibarıyla Türk doğal gaz dağıtım faaliyeti 72 dağıtım bölgesine ayrılmıştır7. Her bir
dağıtım şirketi, lisans sahibi olduğu bölgede yasal ve doğal tekel konumundadır.
Dolayısıyla müşterilerin tek taraflı fiyat dikte edebilme ve şartname ile sözleşme hüküm
ve koşullarını müzakere etme gücü, istasyon üreticilerine kıyasla, oldukça yüksektir.
Güvenlik ve kalite de belirleyici unsurlar olmakla birlikte, istasyon üreticileri tarafından
yapılan rekabet, büyük bir oranda saf fiyat rekabeti üzerinden gerçekleşmektedir.
(20) Dosya konusu doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonları alanında faal olan tüm
teşebbüsler, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından 25.09.2002 tarihli ve
24887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan Doğal Gaz Piyasası Sertifika
Yönetmeliği’ne (Sertifika Yönetmeliği) tabidir. Dosya konusu teşebbüslerin sertifikaları
EPDK’nın sitesinden kontrol edildiği üzere günceldir. Doğal gaz alt yapısıyla ilgili
tesislere ilişkin ayrıca yine EPDK tarafından 26 Ekim 2002 tarihli ve 24918 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanmış olan Doğal Gaz Piyasası Tesisler Yönetmeliği geçerli olup, bu
düzenlemenin “Standartlar” başlıklı 5. maddesi;
“Doğal gaz piyasa faaliyetlerinin gerçekleştirileceği tüm doğal gaz tesislerinin tasarımı,
yapım ve montajı, test ve kontrolü, işletmeye alma ve işletilmesi, bakımı, onarımı ve
tesislerde asgari emniyetin sağlanması ile ilgili olarak; TS, EN, ISO, IEC
standartlarından herhangi birine, bu standartlarda yoksa, TSE tarafından kabul gören
diğer standartlara ve/veya dokümanlara uyulması zorunludur. Standartlarda değişiklik
olması halinde, değişiklik getiren standart, uygulanan standardın iptal edilmesi veya
yürürlükten kaldırılması halinde ise yeni standart geçerli olur. Tesislerde, hiçbir şekilde
standart dışı malzeme ve ekipman kullanılamaz. Ancak standardı bulunmayan
malzeme ve ekipman için kalite uygunluk belgesine sahip olma şartı aranır.” şeklindedir.
(21) Bu madde ile Sertifika Yönetmeliği’nde yer verilen “Yapım ve Hizmet Sertifikası” almak
üzere BOTAŞ ve/veya dağıtım şirketlerinden yeterlik belgesi alma şartı ve istasyon
alıcılarının ihale şartnameleri bir arada değerlendirildiğinde doğal gaz basınç düşürme
ve ölçüm istasyonlarının üretim ve satış piyasasının kamu güvenliği ve kalite standartları
sebepleriyle birtakım yasal giriş engellerine tabi olduğu görülmektedir. BOTAŞ’ın
istasyon alımları “BOTAŞ Ham Petrol ve Doğal Gaz Boru Hattı Tesislerinin Yapımı ve
7
20-23/301-147
5/12
İşletilmesine Dair Teknik Emniyet ve Çevre Yönetmeliği” çerçevesinde ihale usulü ile
gerçekleşmektedir.
(22) Gemsat Kararı’nda8, A ve B tipi istasyonların “endüstriyel,” C tipi istasyonların ise
“domestik” olarak sınıflandırıldığı belirtilmiştir. A tipi için basınç aralığı 12-80 BarG, B
tipi için basınç aralığı 6-25, C tipi için ise 300 mbar-6 BarG olarak verilmiştir. Ancak tam
basınç değerleri alıcılara göre bir başka deyişle BOTAŞ ve ilgili dağıtım şirketleri,
santraller ve tesislerin ihtiyaçlarına göre nihai olarak şekillenmektedir. Söz konusu
karardan anlaşıldığı üzere; A ve B tipi istasyonların kar marjı daha yüksek olup her üç
istasyon da aynı sertifikalandırma sürecinden geçmektedir. Bu bağlamda, her üç
istasyon arasında arz ikamesi mümkündür. Dolayısıyla cazip gelmesi halinde herhangi
bir istasyonu üreten firmanın makul maliyetlere katlanarak diğer istasyonları da
üretebileceği belirtilmiştir. Bunların yanında sertifikasız ve atölye tipi firmaların
sertifikasız ve standartsız domestik istasyon üretimi yapabildiği belirtilmiştir.
(23) Cevabi yazıda; her ne kadar uygulamada istasyonların A, B ve C tipine göre tasnif
edildiği görülse ve Gemsat Kararı’nda Kurul değerlendirmesi bu yönde olsa da, FİOGAZ
tarafından bu tasnifin kendi başına doğrudan ve ayrıştırıcı bir anlam ifade etmiyor
olabileceği dile getirilmiştir. Bu tasnif türü BOTAŞ şartnamelerinde de ortaya çıkmış,
BOTAŞ şartnamelerini örnek alan dağıtım şirketlerince de kullanılmıştır. Sınıf
farklılığının ilgili istasyonların kapasite ve özelliklerine göre gösterdikleri farklılıklar
üzerinden yapıldığı ifade edilmiştir9.
(24) Her bir istasyon şartname ve projeye özgü olduğu için bir üretim şirketinin envanterinde
tedarik edilmeye hazır, bitmiş bir istasyon bulunmadığından bu istasyonların üretimi
talep doğrultusunda yapılmaktadır. Yukarıda belirtilen basınç değerleri FİOGAZ
tarafından üretilen basınç değerlerine işaret ediyor olup FİOGAZ’ın rakiplerinin farklı
basınç aralıkları ile istasyon üretebildikleri görülebilmektedir. Yüksek basıncın
ölçümlenebileceği bir istasyonda düşük basıncın da ölçümlenmesi mümkündür.
(25) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, bu istasyonların hem teknik özellikleri hem de
değer bazında azalan şekilde üçe ayrıldığı belirlenmiştir: i) A tipi (RMS-A) ii) B tipi (RMS-
B) iii) C tipi (RMS-C). Bunların hepsi basınç düşürme ve ölçüm yapmalarına rağmen
düşürdükleri basınç değerleri, sofistikasyonları ve değerleri farklılaşmaktadır. RMS-A
istasyonları, çok yüksek basınçlı iletim hattındaki doğal gazı daha düşük basınca
düşüren ve ölçüm yapan istasyonlardır. Diğer taraftan B tipi istasyonlar orta derecedeki
basınçlarda (mahallelerde); C tipi istasyonlar ise çok düşük basınçlarda (AVM ve
sitelerde) kullanılmaktadır.
(26) Bununla birlikte gelen cevabi yazıda, piyasa oyuncularının, FİOGAZ’ın bilgisi
doğrultusunda, A, B ve C tipi istasyonların tamamının üretim ve kurulumu ile iştigal ettiği,
bunun başlıca sebebinin istasyon için yapılan yatırım sürecinin aynı olması ve üretim
metodolojisinin pratikte farklılaşmaması olduğu ifade edilmektedir. Genelde A ve B tipi
istasyonların müşterileri BOTAŞ, doğalgaz dağıtım şirketleri ve doğalgaz üretim
şirketleri iken C tipi istasyonlarda ise doğal gaz bağlantı noktalarındaki şirket ve
kurumlardır.
(27) İlgili piyasa oyuncularının uyması gereken yasal yükümlülüklerin çerçevesi, Doğalgaz
Piyasası Sertifika Yönetmeliği (Sertifika Yönetmeliği) kapsamında verilen Yapım ve
Hizmet Sertifikası (Sertifika) ile Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü
8 Kurulun 18.04.2018 tarih ve 18-11/197-93 sayılı Gemsat Kararı.
9A tipi istasyon için giriş basıncı aralığı 75-80 barg ve çıkış basıncı aralığı 50-12 barg, B tipi istasyon için
giriş basıncı aralığı 25-6 barg (veya 19-6 barg) ve çıkış basıncı 4 barg, C tipi istasyonlar için ise giriş
basıncı aralığı 6-4 barg, çıkış basıncı aralığı 300 mbar olarak sınıflandırılabilir.
20-23/301-147
6/12
Ham Petrol ve Doğal Gaz Boru Hattı Tesislerinin Yapımı ve İşletilmesine Dair Teknik
Emniyet ve Çevre Yönetmeliği (BOTAŞ Tesis Yönetmeliği) tarafından çizilmektedir.
(28) Sertifika Yönetmeliği’nin 5. maddesinde “doğal gazla ilgili herhangi bir yapım veya
hizmet faaliyeti, sertifika sahibi olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilemez.” ifadesi
yer almaktadır. Bu nedenle doğalgaz ile ilişkili herhangi bir faaliyet için Sertifika alınması
zorunludur. Doğalgaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonu üretimi de Sertifika
Yönetmeliği’ne tabi hizmetlerden biri olduğu için, ilgili pazarda faaliyet gösteren
aktörlerin EPDK’dan bu sertifikayı almaları gerekmektedir. Sertifika alınmadan işlem
yapılması halinde, Sertifika Yönetmeliği’nin 22. maddesinin referansı ile 4646 Doğal
Gaz Piyasası Kanunu’nun 9. maddesi uygulanabilmekte ve hem üretici, hem de alıcıya
idarî para cezası kesilebilmektedir. Bununla birlikte gelen cevabi yazıda doğalgaz
piyasasının EPDK’nın LPG piyasası gibi aktif denetim yaptığı bir pazar olmadığı,
sertifikasız şirketler ile işlem yapma riski taraflara ait olduğundan, FİOGAZ tarafından
bunun ilgili pazarda özellikle C tipi istasyonlarda bir merdiven altı piyasasına yol
açtığının değerlendirildiği ifade edilmektedir.
(29) Sertifika sahibi bir şirket, doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren piyasa aktörleri için
yapım ve hizmet faaliyeti sunma imkânı kazanır. Sertifikasyon, hukukî niteliği ve amacı
itibari ile bir EPDK (veya sair herhangi bir düzenleyici kurum) lisansından farklıdır. EPDK
tarafından verilen lisanslar belirli bir proje için verilmektedir. Sertifika ise belirli bir
projeye yönelik olarak değil, genel olarak doğal gaz piyasası aktörlerine yapım ve
hizmet faaliyeti sunmak için alınır. Dolayısıyla, Sertifika sahibi bir şirket, Sertifikası
mevcut bulunduğu müddetçe herhangi bir müşteriye hizmet sunabilir.
(30) BOTAŞ Tesis Yönetmeliği’nin 5. maddesi 2. fıkrasının;
(c) bendi uyarınca “Tesislerde hiçbir şekilde standart dışı malzeme ve ekipman
kullanılamaz. Ancak standardı bulunmayan malzeme ve ekipman için kalite uygunluk
belgesine sahip olma şartı aranır.”
(d) bendi uyarınca “Tüm faaliyetler...TS EN ISO 9001 bazında hazırlanan BOTAŞ
Kalite Yönetim Sistemi, TS EN ISO 14001 bazında hazırlanan BOTAŞ Çevre
Yönetim Sistemi ve TS 18001 temel alınarak hazırlanan BOTAŞ İş Sağlığı ve
Güvenliği Yönetim Sistemi adındaki prosedürlere uygun olarak gerçekleştirilir.”
(g) bendi uyarınca “doğal gaz boru hattı tesislerine ait yapım ve hizmet faaliyetleri,
sertifika sahibi yüklenici, alt yüklenici veya taşeron gibi gerçek veya tüzel kişilere
yaptırılır... BOTAŞ, bu faaliyetleri kendisi de gerçekleştirebileceği gibi söz konusu
faaliyetlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülüp yürütülmediğine ilişkin test ve/veya
kontrolleri bu işe uygun başka bir sertifika sahibine de yaptırabilir.”
(31) BOTAŞ Tesis Yönetmeliği, Sertifika’yı “doğal gaz faaliyeti yapan tüzel kişilerin sistemde
yer alacak tesislerinin tasarımı, yapımı, revizyonu, bakımı, onarımı, kontrolü, müşavirliği
ve benzeri hizmetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterliliğini gösteren ve EPDK
tarafından verilen izin” olarak tanımlamaktadır. Dolaysıyla BOTAŞ Tesis Yönetmeliği
uyarınca aranan belge, yukarıda tanımlanan ve EPDK tarafından Sertifika Yönetmeliği
kapsamında düzenlenen Sertifika’dır.
(32) Dolayısıyla endüstriyel istasyon piyasasında faaliyet göstermeyi hedefleyen bir
teşebbüsün BOTAŞ ile iş ve işlem yapabilmesi için belirtilen kalite standardı belgelerine
sahip olması beklenmektedir. BOTAŞ, kendisine BOTAŞ Tesis Yönetmeliği’nin 5.
maddesinin 2. fıkrasının (g) bendi uyarınca verilen denetim ve inceleme yetkisini aktif
olarak kullanmakta ve bu yönü ile endüstriyel istasyon üreticilerini akredite etmektedir.
Dolayısıyla piyasaya girmeyi, endüstriyel istasyon piyasasında faaliyet göstermeyi ve
BOTAŞ ile iş yapmayı hedefleyen bir teşebbüsün, BOTAŞ Tesis Yönetmeliğinin
20-23/301-147
7/12
yukarıda anılan maddesi ile de belirtildiği üzere EPDK’dan alacağı Sertifika ile birlikte,
kalite standardı belgelerine de sahip olması aranmaktadır.
(33) Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre işlem taraflarının faaliyet alanları ve bunlar
arasındaki yatay-dikey ilişkilere aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 2: Tarafların Faaliyetleri ve Yatay-Dikey İlişkiler
Teşebbüs Faaliyet ve Coğrafya İlişkili olduğu faaliyet ve ilişkinin niteliği
FİORENTİNİ
(Gemsat) (devralan)
Doğal gaz basınç düşürme
ölçüm istasyonları ekipmanı
üreticisi, marka sahibi, İtalya ve
dünya
İstasyonların ülkemizdeki üretimi, satışı,
kurulumu ve ilgili hizmetler-dikey
FİOGAZ (devre
konu)
(FİORENTİNİ ile
tedarik ve azınlık
hissedarlık ilişkisi)
Doğal gaz basınç düşürme ve
ölçüm istasyonlarının kurulumu,
Türkiye
-Ekipman girdilerinin üretim ve tedariki-
dikey
-İlgili danışmanlık ve teknik hizmetler-
dikey
- İstasyonlarının kurulumu ve ilgili
hizmetler-dikey
(34) “Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmalar Hakkında Kılavuz”a (Kılavuz) göre dikey
birleşmeler, tedarik zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasında
gerçekleştirilen işlemleri ifade etmektedir. Bu tür işlemlerin değerlendirilmesinde
birleşme tarafı olan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri pazarlar genel olarak alt pazar
ve üst pazar olarak ayrıma tabi tutulmaktadır. Üst pazarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin, alt pazarda faaliyet gösteren teşebbüslere girdi sağladıkları kabul
edilmektedir. Ayrıca, dikey ticari ilişkiler bağlamında bir ürün veya hizmetin üretimi,
dağıtımı ve perakende satışı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında
gerçekleşecek olan birleşmeler de dikey birleşmeler kapsamında değerlendirilecektir.
(35) Dosya konusu işlemde ana sağlayıcı olan FİORENTİNİ üst pazarda, FİOGAZ ise
FİORENTİNİ’den girdi temin ettiğinden ve satın aldığı istasyonların kurulum ve
montajını yaptığından onun alt pazarında faaliyet göstermektedir.
(36) Bu bilgi ve değerlendirmeler ışığında ilgili ürün pazarlarının aşağıdaki başlıklar altında
değerlendirilmesi mümkündür:
-Doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonları girdilerinin üretim ve satışı
-A, B ve C tipi doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarının üretim ve satışı
- A, B ve C tipi doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarının kurulumu ve ilgili
teknik hizmetler.
(37) Mevcut dosya kapsamında, yapılacak rekabetçi değerlendirmeyi etkilemeyeceğinden
hareketle, istasyon tipleri bazında bir ayrıma gidilmesine gerek görülmemiştir. İlgili
coğrafi pazar ise istasyonların ülkemiz doğal gaz altyapısına dâhil olduğu ve tüm ülkede
kullanıldığı dikkate alındığında “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. İşlemin Niteliği ve Değerlendirme
(38) Bildirim konusu işlem, FİOGAZ’ın çoğunluk hisselerinin ve tek kontrolünün FİORENTİNİ
tarafından devralınmasına ilişkindir. Bildirim konusu işlemin tamamlanması halinde
devre konu FİOGAZ’ın tek kontrolü FİORENTİNİ’ye geçeceğinden kontrol yapısında
kalıcı olarak değişiklik meydana gelecektir. Bu bağlamda bildirim konusu işlem, 2010/4
sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. Dosya
içeriğinden işlem taraflarının 2019 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin
20-23/301-147
8/12
birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem
izne tabidir.
G.3.2. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(39) FİORENTİNİ’nin %100 kontrolünde olan GEMSAT ile FİOGAZ’ın faaliyetleri, istasyon
üretimi ve montajı pazarında dikey olarak örtüşmektedir. GEMSAT, A, B ve C tipi
istasyonları üretecek endüstriyel alana ve teçhizata sahip olup, faaliyetlerini Bursa’dan
yürütmektedir. İstasyon üretimi yapacak bir kapasitesi olamayan FİOGAZ, üretilen
istasyonların sahada montajını ve devreye alınmasını üstlenmektedir. Her iki şirketin de
sertifikası mevcuttur. FİOGAZ’ın ticarî faaliyetlerinin önemli bir kısmı, GEMSAT
tarafından üretilen istasyonların, yan hizmet ve parçaları ile montajının yapılmasından
ibarettir. Bu doğrultuda GEMSAT ve FİOGAZ arasında bir dikey örtüşme olduğu
değerlendirilmekle birlikte, FİORENTİNİ’nin GEMSAT üzerinden olan faaliyeti dışında,
istasyon üretimi faaliyeti bulunmamaktadır.
(40) Bu bilgilere ek olarak FİOGAZ, FİORENTİNİ’den regülatör ithalatı yapmaktadır. Bu
regülatörler kısmen istasyon imalatında kullanılmakta kısmen iç pazara satılmaktadır.
FİOGAZ ile FİORENTİNİ arasında regülatör ithalatı ve yeniden satışı dışında başka bir
mal ve hizmet satışı bulunmamaktadır10. Bu bağlamda dosya konusu işlem, üst
pazardaki bir teşebbüsün alt pazara entegrasyonu ile sonuçlanacağından dolayı tipik
bir dikey yoğunlaşma işlemidir.
(41) Rekabet hukukunda dikey yoğunlaşmaların, işlem maliyetlerinin azaltılması, etkinlik
kazanımları, ilişkili pazarlarda tekelci kâr marjının içselleştirilmesi suretiyle fiyatların
düşmesi, piyasa faaliyetlerinin eşgüdümünü kolaylaştırması (tasarım, üretim, satış ve
dağıtım süreçlerinin organizasyonun kolaylaşması), tüketiciye tek duraklı alışveriş
sağlama gibi olumlu yanlarının ağır olduğu kabul görmektedir. Diğer taraftan, bazı
durumlarda dikey yoğunlaşmalar pazar kapamaya (anticompetitive foreclosure) yol
açabilmekte ve bu yolla etkin rekabeti engelleyebilmektedir.
(42) Pazar kapama, birleşme sonucu meydana gelen teşebbüsün, mevcut ve potansiyel
rakiplerinin tedarik kaynaklarına ya da pazarlara (müşteri kanallarına) erişimini
engelleme kabiliyeti ve güdüsüne (birlikte koşul) sahip olması halinde gerçekleşebilecek
bir olgudur. Pazar kapama iki şekilde ortaya çıkabilmektedir: i) girdi kısıtlaması (input
foreclosure) ii) müşteri kısıtlaması (customer foreclosure). Girdi kısıtlaması, birleşik
teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerinin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması
ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırabilmesidir. Müşteri kısıtlaması, birleşik
teşebbüsün üst pazardaki rakiplerinin ilgili pazarda sağlıklı rekabet edebilmeye (viable
competition) yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlamasıdır.
(43) Girdi kısıtlaması değerlendirmesinde esas alınacak husus, artan girdi maliyetlerinin
tüketicilere daha yüksek fiyat uygulamasına sebep olup olmayacağıdır. Girdi kısıtlaması
değerlendirilirken öncelikle birleşik teşebbüsün bu imkâna sahip olup olmadığı
irdelenmektedir. Şayet üst pazarda pazar gücü söz konusu ise bu imkanın var olduğu
söylenebilecektir. Girdi kısıtlaması güdüsü ise kısıtlamanın ne ölçüde kârlı olacağına
bağlı olarak değerlendirilen bir husustur. Girdi temininin hem üst hem de alt pazarda
elde edilecek kârlar üzerindeki etkileri dikkate alınmaktadır. Müşteri kısıtlaması ise
esasen üst pazarda faaliyet gösteren bir teşebbüsün alt pazarda önemli yer tutan
(yüksek pazar payına sahip) bir teşebbüs ile birleşmesi halinde ortaya çıkmaktadır.
10Dosya içeriği bilgilerden, planlanan işleme onay verilmesini müteakip, FİOGAZ ile GEMSAT’ın
birleştirilmesi düşünüldüğünden, FİORENTİNİ’den ithal edilebilecek girdilerin sayısının artırılması ve
piyasaya sunulan ürünlerin çeşitlendirilmesi planlandığı anlaşılmaktadır.
20-23/301-147
9/12
(44) Son olarak dikey bütünleşmeler etkin rekabet üzerindeki toplam/genel etkiler açısından
irdelenmektedir. Burada özellikle nihai tüketiciler üzerindeki etkiler incelenmektedir.
Birleşme sonucu üst pazarda hâkim durum yaratılması/güçlendirilmesi yoluyla rekabetin
önemli ölçüde azaldığının söylenebilmesi için üst pazardaki önemli miktardaki çıktı
miktarının söz konusu birleşmeden etkilendiğinin ortaya konması gerekmektedir. Üst
pazarda dikey birleşmeden etkilenmeyen rakiplerin varlığı halinde girdi fiyatları ve
dolayısıyla alt pazardaki fiyatlar etkilenmeyebilecektir. Bunun yanında potansiyel
rakiplerin alt ya da üst piyasada etkin şekilde rekabet edebilmesi için her iki pazara da
girmesi gerekiyorsa potansiyel rekabet baskısı azalmış olacaktır. Bununla birlikte, alıcı
gücü ve üst/alt pazarlara gerçekleşecek olan girişlerin etkin rekabeti sağlayabilme gibi
dengeleyici ihtimaller de değerlendirmelerde dikkate alınmaktadır.
(45) FİORENTİNİ ve FİOGAZ’ın ilgili pazarlardaki payları ile rakip teşebbüslerin tahmini
pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 3: İşlem Taraflarının Türkiye’deki Pazar Payları (2019)
İlgili pazar (Yatay/ Dikey)
Pazar Payı (%)
FİORENTİNİ (GEMSAT) FİOGAZ
Doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm
istasyonlarının girdilerin temini
Dikey (…..) (Regülatör)
(…..)
(…..) (Sayaç)
Doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm
istasyonlarının üretimi
Dikey
(…..)
(…..)
Doğal gaz basınç düşürme ve ölçüm
istasyonlarının kurulumu (montajı)
Dikey (…..)
(…..)
Kaynak: Dosya içeriği bilgiler
Tablo 4: Türkiye- Doğal Gaz Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonlarının Üretim ve Satışı İle Montajı Pazarı
(2017,2018,2019)
Teşebbüs
Üretim ve Satış Pazar Payı (%) Kurulum (Montaj) Pazar Payı (%)
2017 2018 2019 2017 2018 2019
FORENTINI (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
FİOGAZ11 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
FRS12 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
FET-GAZ13 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
I-SİSTEM14 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Dosya içeriği bilgiler
11FİOGAZ’ın doğalgaz basınç düşürme ve ölçüm istasyonlarının satışı pazarında oldukça düşük pazar
payı (yaklaşık %(…..)) bulunmaktadır.
12 FRS Gaz İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.
13 FET-GAZ Doğalgaz Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
14 I-Sistem Petrol ve Doğalgaz Mühendisikl A.Ş.
20-23/301-147
10/12
Tablo 5: Türkiye- A, B&C Tipi Doğal Gaz Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonları Pazarı Pazar Payları
(2019)
Teşebbüs Pazar Payı (%)
A tipi istasyon
RM GAZ15 (…..)
I-SYSTEM (…..)
FRS (…..)
FETGAZ (…..)
FİORENTİNİ (GEMSAT) - FİOGAZ (…..)
MEGA END. (…..)
B&C tipi istasyon
RM GAZ (…..)
I-SYSTEM (…..)
FRS (…..)
FETGAZ (…..)
MEGA END16. (…..)
ALAKARA17 (…..)
ALTAY18 (…..)
FİORENTİNİ (GEMSAT) - FİOGAZ (…..)
TEKGAZ19 (…..)
Kaynak: Dosya içeriği bilgiler
(46) Yukarıdaki tablolardan; FİORENTİNİ ve FİOGAZ ekonomik bütünlüğünün genel olarak
istasyon pazarında (üretim, kurulum vs.) %(…..)’nin altında pazar payına sahip olacağı
anlaşılmaktadır. Dosya içeriği bilgilere göre, ilgili pazarlarda teşebbüslerin payları
istasyon tiplerine göre değişebilmektedir. Örneğin RM Gaz’ın A tipi istasyonlardaki payı
%(…..); B&C tipinde %(…..)’dir. I-SYSTEMS’ın A tipi istasyonlar için pazar payı %(…..),
B&C tipi istasyonlar için %(…..), FRS ise A tipi istasyonlarda %(…..) pazar payına
sahipken B&C tipi istasyonlarda %(…..)’lik bir pazar payına sahiptir. Bu bilgilerden
hareketle, işlem sonucunda meydana gelecek dikey bütünleşik şirketin özellikle A tipi
istasyonlarda %(…..) civarında pazar payına, B&C tipi istasyonlarda ise %(…..)’lık bir
paya sahip olacağı anlaşılmaktadır.
Tablo 6: : Türkiye-Doğal Gaz Basınç Düşürme ve Ölçüm İstasyonlarının Girdilerinin Üretim ve Satışı
Pazarı Pazar Payları (2017,2018,2019)
Teşebbüs
Regülatör Pazar Payı (%) Sayaç Pazar Payı (%)
2017 2018 2019 2017 2018 2019
FİORENTİNİ (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
RMG20 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Tartarini21 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
APQ22 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ESKA23 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
FRS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Elster24 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kalekalıp25 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Manas26 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Dosya içeriği bilgiler
15 RM Gaz Kontrol Sistemleri İth. İhr. ve San. Ltd. Şti.
16 MEGA Endüstri Kontrol Sistemleri Tic. Ltd. Şti.
17 ALAKARA Gaz Armatür San. ve Tic. Ltd. Şti.
18 ALTAY Proje Dan. Müh. Mak. Tes. İnş. San. Ltd. Şti.
19 TEKGAZ Isı Sist. Pr. Yp. Sn Şti.
20 RMG Messtechnik GmbH
21 Emerson Automation Solutions Tic. Ltd. Şti. (Tartarini iş kolu)
22 APQ (Karl Dungs Satış ve Pazarlama Ltd. Şti.)
23 Eska Valve Ltd Şti.
24 ELSEL Gaz Armatürleri San. ve Tic. A.Ş.
25 Kalekalıp Makina ve Kalip San. A.S.
26 MANAS Enerji Yönetimi S Tic. A.Ş.
20-23/301-147
11/12
(47) Girdi kısıtlaması ile pazar kapamadan söz edilebilmesi için hem imkân hem de güdü
koşulları birlikte gerçekleşmelidir. Planlanan işlem sonucu oluşacak dikey bütünleşik
şirketin pazar payının genel olarak istasyon pazarında (üretim, kurulum vs.) %(…..)
civarında olacağı görülmektedir. Bununla beraber piyasada yabancı menşeli girdiler
esas olup FİORENTİNİ’nin yanında Tartarini Türkiye, ESKA, FRS, RM Gaz Tormene
AG, Elster, Kalekalıp gibi uluslararası firmalar da girdi sağlayıcı olarak aktiftir. Ayrıca,
dosya konusu işlem aralarında hâlihazırda tedarik ilişkisi olan iki şirketin hukuki olarak
birleşmesine ilişkindir. Bir başka deyişle FİOGAZ, önceden olduğu gibi FİORENTİNİ
girdilerini temin etmeye devam edecektir. Dolayısıyla fiili olarak piyasada var olan
mevcut durumun kısa dönemde değişmeyeceği beklenmektedir. Bununla birlikte,
Bildirim Formunda da belirtildiği üzere, FİORENTİNİ, bildirim konusu işlemi
tamamladıktan sonra FİOGAZ ile GEMSAT’ı FİOGAZ çatısı altında birleştirmeyi
planlamaktadır. Böylece iki şirketin arasında hem kâr amaçlı tesis edilen, hem de
transfer fiyatlandırması zorunluluğu nedeni ile doğan ilave masrafların ortadan
kalkacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda, bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi
neticesinde piyasaya sunulan istasyon üretim ve montajı hizmetlerinin masraflarının
azalabileceği değerlendirilmektedir. Uzun dönemde ise yüksek pazar paylarına sahip
uluslararası rakipler ve yılda %3-5 oranında büyüyen Türkiye piyasasının (doğal gaz
ulaşan belde sayısının artırılması politikası) dinamik bir pazar olduğu dikkate
alındığında girdi kapama stratejisi imkânı ya da güdüsünün söz konusu olmayacağı
değerlendirilmektedir.
(48) Dosya konusu işleme müşteri kısıtlaması açısından bakıldığında, aynı şekilde birleşik
teşebbüsün üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması
stratejisinin makul olmayacağı değerlendirilmektedir. Şöyle ki; hâlihazırda birçok firma
ilgili pazarlarda aktiftir ve uluslararası bilinirliği olan firmalardan girdi sağlamaktadır.
Planlanan işlem yukarıda değinildiği üzere ilgili pazarlarda fiili bir durumun hukuki bir
duruma dönüşmesinden ibaret olup fiiliyatta bir yoğunlaşma söz konusu değildir.
Dolayısıyla dikey bütünleşik teşebbüs, alt pazardaki istasyon üretim, kurulum ve yan
hizmetlerle ilgili piyasalara erişimi kısıtlama imkânına ya da güdüsüne sahip değildir.
(49) İşlem toplam etkiler açısından değerlendirildiğinde, işlem öncesi ve sonrası durum
arasında fiiliyatta fark olmayacağı görülmektedir. Ayrıca FİORENTİNİ gibi istasyonların
esaslı girdilerini sağlayan uluslararası marka bilinirliği yüksek birçok teşebbüs
mevcuttur. Yukarıda gerek BOTAŞ’ın gerekse de dağıtım şirketlerinin ihale ile ve fiyat
rekabeti temelli alım yapıldığı ifade edilmiştir. Bu suretle, işlem sonrası FİOGAZ’ın ürün
arzı maliyetinin düşeceği, bunun da fiyatlarına yansıyacağı tahmin edilmektedir.
Piyasada rekabetin daha çok fiyat üzerinden olduğu dikkate alındığında, FİOGAZ gibi
yerleşik bir firmanın daha ucuza hizmet verebiliyor olması halinde, rakiplerinin de
maliyetlerini kısmak için çalışmalar yapacağı, böylelikle nihayetinde BOTAŞ ve doğal
gaz dağıtım ve iletim şirketlerine daha düşük bir maliyet ile satış yapılabileceği
değerlendirilmektedir. BOTAŞ ve doğal gaz dağıtım şirketlerinin de idari ve operasyonel
masraflarının düşüklüğü, bilhassa özelleştirilen dağıtım şirketlerinde fiyat ve hizmet arzı
politikalarının belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, bütüncül
olarak bakıldığında planlanan işlemin ilgili pazarlardaki rekabeti önemli ölçüde
azaltmasının söz konusu olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
(50) Son olarak, dosya konusu işlem sonucunda herhangi bir yatay etkilenen pazar
bulunmamakla birlikte, işlem ile önemli bir rakip ortadan kalkmamakta, piyasa
yoğunlaşma oranlarında bir değişim yaşanmamakta ve nihai alıcılar olan BOTAŞ ve
dağıtım şirketlerinin tercihleri kısıtlanmamaktadır. Planlanan işlem pazar yapısında da
işlem öncesine göre ciddi bir değişiklik meydana getirmemektedir. Piyasada hâlihazırda
dosya konusu teşebbüsler dışında birçok teşebbüs faal olup bu sayı C tipi istasyonlarda
20-23/301-147
12/12
daha da artmaktadır. Bu yerel teşebbüslerin ana girdilerinden bazıları uluslararası
şirketlerden sağlandığından bu durumun da koordinasyonu zorlaştırıcı nitelikte olduğu
değerlendirilmektedir. Diğer yandan piyasada ihale ile alımlar yapılması nedeniyle
piyasa yapısı koordinasyonu kolaylaştırıcı şekilde şeffaflık arz eden bir niteliği haiz
değildir.
(51) Tüm tespit ve değerlendirmeler ışığında, bildirime konu işlem planlanan işlem
açısından, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda hâkim
durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(52) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy