Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-121
Karar Sayısı : 06-74/955-276 (Devralma)
Karar Tarihi : 12.10.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Thermo Electron Corporation
Temsilcileri: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Berrak ZORLU
Ahi Evran Cad., Polaris Plaza, Kat: 25, D:89, 34398,
Maslak/İstanbul
D. TARAFLAR : - Thermo Electron Corporation
81 Wyman Street, P.O. Box, 9046, Waltham, MA
02454 9046-ABD
- Fisher Scientific International Inc.
Liberty Lane Hampton NH 038 42 ABD
E. DOSYA KONUSU: Fisher Scientific International Inc.’ın Thermo
Electron Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 25.9.2006 tarih ve 6484 sayı ile
giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ çerçevesinde yapılan
değerlendirilmeye ilişkin 5.10.2006 tarih, 2006-2-121/Öİ-06-AA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.10.2006 tarih ve REK.0.06.00.00-120/159
sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul gündemine alınarak 06-74 sayılı Kurul
toplantısında karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Fisher Scientific International
Inc.’in (Fisher), Thermo Electron Corporation (Thermo) tarafından
devralınmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında hakim durum yaratmaya veya
mevcut hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak, rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve bu nedenle başvuru konusu işleme
izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Devralma İşlemi
Yapılan bildirim; merkezi ABD’de bulunan Fisher’ın tüm işlerinin ve münhasır
kontrolünün, yine merkezi ABD’de bulunan Thermo tarafından devralınmasına
yönelik işlemle ilgilidir.
06-74/955-276
2
H.2.Taraflar
H.2.1. Thermo Electron Corporation (Thermo)
Thermo, ABD’de kurulmuş, dünya genelinde faaliyet gösteren ve Thermo
Electron Grubu’nda en üstte bulunan ana şirkettir. Thermo canlı biliminde, ilaç
araştırmalarında, klinik, çevresel ve endüstriyel laboratuarlarda ve bunların
yanı sıra çeşitli üretim süreçlerinde ve korunma ve ülke güvenliği ile bağlantılı
olanları da içeren alan uygulamalarında kullanılan analitik araçların, bilimsel
malzemelerin, hizmetlerin ve yazılımların üreticisi ve tedarikçisidir.
Thermo’nun faaliyet alanı, bildirim formunda, “Canlı ve Laboratuar Bilimleri” ve
“Ölçüm ve Kontrol” olmak üzere iki ana bölüm olarak tanımlanmaktadır.
Halka açık bir şirket olan Thermo’nun %5’ten fazla hissesine sahip olduğu
bilinen … hissedarı vardır. Bunlar %.. hisseye sahip olan Dodge & Cox ile %...
hisseye sahip olan FMR. Corp.’dur.
Thermo’nun 2005 mali yılında dünya çapındaki ….. ABD Doları’dır.
Thermo’nun Türkiye’de herhangi bir satış varlığı bulunmamaktadır; ürünleri
Türkiye’de distribütörler aracılığıyla satılmaktadır. Türkiye’deki yerel
distribütörlerine yaptığı satışlarından elde ettiği 2005 yılı toplam cirosu ise …
ABD Doları’dır (…. YTL)1.
H.2.2. Fisher Scientific International Inc. (Fisher)
ABD’de kurulan ve halka açık bir şirket olan Fisher, Fisher Scientific
Grubu’nun ana şirketidir.
Fisher, biyokimyasallar, hücre-kültürü saklanması ve belirli RNA karışımı
(RNAi) teknolojisinden; hızlı teşhis koyma testleri, koruma ürünleri ve diğer
sarf malzemelerine kadar uzanan ürünleri ve hizmetleri dünya çapındaki
işletmeleri vasıtasıyla sunmaktadır. Ayrıca, Fisher Avrupa Birliği içerisinde
laboratuar ve yaşam bilimi ürünlerinin (elektrokimyasal ürünler de dahil)
distribütörü olarak da faaliyet göstermektedir. Fisher iş alanını Bilimsel Ürünler
ve Hizmetler, Sağlık Ürünleri ve Hizmetleri ve Laboratuar İstasyonları
bölümleri olmak üzere üç bölüm altında tanımlamaktadır.
Hisseleri New York Borsası’nda işlem gören ve tamamı halka açık olan
Fisher’ın iki ana hissedarı FMR Corp. (%...) ve Ariel Capital Management,
LLC. (%...)’dir. Hâlihazırdaki tüm yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler grup
olarak (13 birey) Fisher’ın adi hisselerinin %...sına sahiplerdir.
Fisher’ın Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya doğrudan satış işletmesi
bulunmamakta ve ürünleri Türkiye’de distribütörler aracılığıyla satılmaktadır.
Fisher’ın 2005 mali yılında dünya çapındaki cirosu …. ABD Doları’dır.
Fisher’ın Türkiye’deki yerel distribütörlerine yaptığı satışlarından elde edilen
toplam cirosu ise …. ABD Doları’dır (….YTL)2.
H.3. İlgili Pazar
Dosyada yer alan bilgiler ışığında ilgili ürün pazarları aşağıdaki şekilde
belirlenmiştir:
1 31.12.2005 TCMB ABD Doları alış kuru.
2 31.12.2005 TCMB ABD Doları alış kuru.
06-74/955-276
3
Laboratuar Malzemeleri ana grubu altında:
Buzdolabı ve Dondurucular,
Dondurarak Saklama,
Laboratuar Fırınları,
Laboratuar Vakum Fırınları,
Laboratuar Ocakları,
İnkübatörler,
Santrifüjler,
Karıştırıcılar,
Çalkalayıcılar,
Pipetler,
Pipet Uçları,
Biyolojik Güvenlik Kabinleri,
Laboratuar/Genel Amaçlı Banyolar (Su Banyoları),
Mikroplaklar,
Spektrofotometreler,
Sirkülasyon Banyoları;
Klinik Teşhis Ürünleri ana grubu altında:
Doku Ayırıcılar (Patoloji),
Doku Bloklayıcıları,
Doku Bloklayıcıları Sarf Malzemeleri (Parafin ve Kasetler),
Mikrotomlar,
Kryostatlar,
Mikroskop Lamları,
Mikrotom ve Kryostat Bıçakları,
Ana Preparat Boyayıcılar,
Histolojik Doku Boyaları,
Preparat (Lamel) Kapatıcılar,
Lam Kapatıcılar,
Sabitleme Solüsyonları,
Gelişmiş Preparat Boyayıcılar;
Elektrokimyasal Ürünler ana grubu altında:
Sayaçlar,
pH elektrotları,
İyon seçici elektrotlar,
İletken elektrotlar,
pH çözeltileri.
H.3.4. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içinde de ilgili pazar açısından rekabet koşullarının farklılık
arz ettiği ayrı bölgeler söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.4. YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
H.4.1. İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
Bildirime konu olan işlem, Fischer’ın tüm işlerinin ve münhasır kontrolünün,
Thermo tarafından devralınması işlemidir. Bu nedenle, incelemeye konu olan
06-74/955-276
4
işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde yer alan hükümler uyarınca bir
devralma işlemidir.
H.4.2. İşlemin İzne Tabi Olup Olmaması Açısından Yapılan
Değerlendirme
Bildirim Formunda yer alan bilgiler ışığında Thermo’nun çok çeşitli ürünler
üretmekte ve tedarik etmekte olduğu anlaşılmaktadır. Bu ürünler yaşam bilimi,
ilaç araştırması, çevresel ve endüstriyel laboratuarları da içeren çeşitli
müşterilere hem doğrudan hem de, Türkiye’de olduğu üzere, üçüncü kişi
distribütörler aracılığıyla tedarik edilmektedir.
Fisher da çeşitli ürünlerin üreticisi ve tedarikçisi olarak faaliyet göstermektedir
ve bu ürünler Thermo tarafından üretilen ve tedariki yapılan ürünlere benzer
ürünleri de içermektedir. Bunun yanında, Fisher Avrupa Birliği içerisinde
laboratuar ve yaşam bilimi ürünlerinin (elektrokimyasal ürünler de dahil)
distribütörü olarak da faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmaktadır. Fisher söz
konusu distribütörlük sıfatıyla, Thermo’nun da dahil olduğu birçok şirket
tarafından üretilen ve tedarik edilen ürünlerin dağıtımını yapmaktadır.
Fisher’ın Türkiye’ye doğrudan satışı bulunmamaktadır ancak ürünlerini
üçüncü kişi distribütörler aracılığıyla satmaktadır.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca, bir
birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında,
toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını (yirmibeş milyon
Yeni Türk Lirasını) aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
gerekmektedir.
Dosyada yer alan bilgilere göre, tarafların üç ana ürün grubuna dahil ilgili ürün
pazarlarında elde ettikleri pazar payları ve ciroları incelendiğinde, Thermo’nun
veya Fisher’ın ilgili ürün pazarlarındaki faaliyetlerinden elde ettikleri ciro
rakamlarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen eşiği geçmediği
görülmektedir. Bununla birlikte, laboratuar malzemeleri ana grubuna dahil
olan laboratuar vakum fırınları ve CO2 inkübatörler pazarlarında ve
elektrokimyasal ürünler ana grubuna dahil olan iyon seçici elektrotlar
pazarında, tarafların toplam pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen
pazar payı eşiğinin üzerindedir. Dolayısıyla ilgili devralma işlemi sadece:
- laboratuar vakum fırınları pazarı,
- CO2 inkübatörler pazarı ve
- iyon seçici elektrotlar pazarı
açısından Rekabet Kurulu iznine tabi bir devralma işlemidir.
H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın
yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması
gerekmektedir. Bu nedenle ilgili devralma işlemi, üç ayrı ilgili ürün pazarları
bakımından incelenmiştir.
06-74/955-276
5
- Laboratuar Vakum Fırınları Pazarı
Laboratuar malzemeleri pazarında tarafların toplam pazar payları, Tebliğ’de
belirtilen eşikleri aşmaktadır. Fakat pazarda faaliyet gösteren birçok teşebbüs
bulunmakta olup, Bildirim formunda yer verilen verilere göre bu teşebbüslerin
tahmini pazar payları şu şekildedir:
Rakipler Pazar payları
(%)
Binder …
Memmert …
Diğerleri …
Bunun yanında, devralan teşebbüs Thermo’nun işlem öncesi pazar payı
%...’dir. Diğer bir ifade ile işlem sonrası Thermo’nun Pazar payı artışı %...’tir.
- CO2 İnkübatörler Pazarı
Bu pazarda da tarafların toplam pazar payları %25 eşiğini geçmekle beraber,
Thermo’nun işlem sonucu pazar payı artışı çok küçüktür (%...). Aşağıda
pazarda faal bulunan diğer firmalar ve pazar payı bilgileri verilmiştir:
Rakipler Pazar payları
(%)
Sanyo …
Nuaire …
Binder …
Healforce …
Diğerleri …
- İyon Seçici Elektrotlar
Her ne kadar İyon seçici elektrotlar pazarında da Tebliğ’de belirtilen eşikler
aşılsa da, Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, devredilen teşebbüs bu
ürünü üretmemekte sadece satışını yapmaktadır. Bunun yanında ilgili pazarın
toplam Türkiye büyüklüğü …. (…. YTL) ABD Doları olarak belirtilmiştir.
Aşağıda verilen, diğer teşebbüslerin de varlığı dikkate alındığında, pazarda
güçlü bir rekabetin varlığından söz edilebilir.
Rakipler Pazar payları (%)
Mettler …
Nova/WTW …
Metrohm …
Diğerleri …
Dolayısıyla, söz konusu devralma işleminin, ilgili pazarlarda faaliyet gösteren
diğer teşebbüslerin varlığı ile devralan teşebbüs Thermo’nun işlem öncesi
konumu dikkate alındığında, “laboratuar vakum fırınları”, “CO2 inkübatörler” ve
“iyon seçici elektrotlar” ilgili ürün pazarlarının her biri bakımından, hakim
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı
anlaşılmaktadır.
06-74/955-276
6
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Devralma işleminin, buzdolapları ve dondurucular, dondurarak saklama
ürünleri, laboratuar fırınları, laboratuar ocakları, CO2 olmayan inkübatörler,
santrifüjler, karıştırıcılar, çalkalayıcılar, pipetler, pipet uçları, biyolojik
güvenlik kabinleri, laboratuar/genel amaçlı banyolar (su banyoları),
mikroplaklar, spektrofotometreler, sirkülasyon banyoları, doku ayırıcılar,
doku bloklayıcıları, doku bloklayıcıları sarf malzemeleri (parafin ve
kasetler), mikrotomlar, kryostatlar, mikroskop lamları, mikrotom ve kryostat
bıçakları, ana preparat boyayıcılar, hematoksilen boyaları, eosin boyaları,
diğer gelişmiş boyalar, preparat (lamel) kapatıcılar, lam kapatıcılar,
sabitleme solüsyonları, gelişmiş preparat boyayıcılar, sayaçlar, Ph
elektrotları, iletken elektrotlar ve Ph çözeltileri ilgili ürün pazarlarında,
tarafların toplam pazar paylarının ve cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle,
anılan pazarlar açısından izne tabi bir işlem olmadığına,
2. Laboratuar vakum fırınları, CO2 inkübatörler ve iyon seçici elektrotlar
pazarlarında ise, tarafların toplam pazar paylarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiğini aşması
nedeniyle devralma işleminin bu pazarlar bakımından izne tabi bir
devralma işlemi olduğuna, ancak devralma sonucunda ilgili ürün
pazarlarında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasına yol açmayacağına, bu nedenle dosya konusu işleme anılan
pazarlar açısından izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy