Μεταφραστική Υπηρεσία Υπουργείου Εξωτερικών, Αθήνα
SERVICE DES TRADUCTIONS DU MINISTERE DES AFFAIRES ETRANGERES DE LA REPUBLIQUE HELLENIQUE, ATHENES
HELLENIC REPUBLIC, MINISTRY OF FOREIGN AFFAIRS, TRANSLATION SERVICE, ATHENS
ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ
ΑΠΟΦΑΣΗ (Τύποις)
Προσφυγή υπ’ αρίθμ. 76278/11
της Χ.Φ.
Κατά της Ελλάδος
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Πρώτο Τμήμα), συνεδριάζοντας την 9η Σεπτεμβρίου 2014 σε συμβούλιο αποτελούμενο από:
Την MirjanaLazarovaTrajkovska, Πρόεδρο,
Τον Λίνο-Αλέξανδρο Σισιλιάνο,
Την KsenijaTurković, Δικαστές,
Καθώς και από τον SørenPrebensen,ασκώντα καθήκονταΑναπληρωτή Γραμματέα Τμήματος,
Βάσει της προαναφερόμενης προσφυγής που κατατέθηκε την 1η Δεκεμβρίου 2011,
Βάσει των παρατηρήσεων που υπέβαλαν οι αντίδικοι,
Αφού διασκέφθηκε επί του θέματος, εκδίδει την εξής απόφαση:
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
1. Η υπόθεση προέκυψε μετά από μία προσφυγή (υπ’ αρίθμ. 76278/11) που ασκήθηκεκατά της Ελληνικής Δημοκρατίας από μία υπήκοο του εν λόγω Κράτους, την κα Χ.Φ. («η προσφεύγουσα») η οποία προσέφυγε ενώπιον του Δικαστηρίου την 1η Δεκεμβρίου 2011 βάσει του άρθρου 34 της Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών («η Σύμβαση»).
2.Η προσφεύγουσα αντιπροσωπεύθηκε από τους δικηγόρους του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών ΚΚ. Β. ΧΙΡΔΑΡΗ, Ε. ΣΑΛΑΜΟΥΡΑ και Ν. ΜΙΚΟ.Η Ελληνική Κυβέρνηση («Η Κυβέρνηση») αντιπροσωπεύθηκε από τις πληρεξούσιες του αντιπροσώπου της, τις Κυρίες Κ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και Ζ. ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΟΥ, Δικαστική Πληρεξούσια του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
3.Την 16η Ιανουαρίου 2012, η προσφυγή κοινοποιήθηκε στην Κυβέρνηση.
Α. Τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης
4.Την 2η Ιανουαρίου 2007, η προσφεύγουσα άσκησε αγωγή για αποζημίωση ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου κατά του Ελληνικού Δημοσίου. Η αγωγή αφορούσε την απαλλοτρίωση ενός αγροτεμαχίου, του οποίου ήταν ιδιοκτήτρια.
5.Η συνεδρίαση για την υπόθεση έγινε την 23η Σεπτεμβρίου 2010.
6.Την 9η Φεβρουαρίου 2012, το Διοικητικό Πρωτοδικείο απέρριψε την αγωγή (Απόφαση υπ’ αρίθμ. 1886/2012).
Β. Το εθνικό εφαρμοστέο δίκαιο
7. Ο Νόμος 4055/2012, με τον τίτλο «Δίκαιη δίκη και εύλογη διάρκεια αυτής», τέθηκε σε ισχύ την 2η Απριλίου 2012. Τα άρθρα 53 έως 58 του προαναφερθέντος Νόμου εισάγουν μία νέα αίτηση για αποζημίωση που έχει ως στόχο της την παροχή δίκαιης ικανοποίησης η οποία προέκυψε από την αδικαιολόγητη καθυστέρηση μίας διοικητικής διαδικασίας. Το άρθρο 55 § 1 ορίζει:
«Η αίτηση ασκείται ανά βαθμό δικαιοδοσίας και εντόςπροθεσμίας έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης του δικαστηρίου, η οποία εκδόθηκε μετάαπό δίκη για την οποία ο αιτών παραπονείται ότι υπήρξευπέρβαση της εύλογης διάρκειας αυτής (...).»
ΑΙΤΗΜΑΤΑ
8.Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η διάρκεια της διαδικασίαςπου κίνησε όταν προσέφυγε ενώπιον των Διοικητικών Δικαστικών Αρχών καθυστέρησε αδικαιολόγητα. Επιπλέον, καταγγέλλει την απουσία κάποιας αρμόδιας εθνικής αρχής η οποία δύναται να εξετάσει μία παρόμοια καταγγελία. Επικαλείται τα άρθρα 6 § 1 και 13 της Σύμβασης, τα εφαρμοστέα τμήματα της οποίας στην υπό κρίση υπόθεση διατυπώνονται ως εξής:
Άρθρο 6 § 1
«Παν πρόσωπο έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικασθή (...) εντός λογικής προθεσμίας, υπό (...) δικαστηρίου, (...) το οποίον θα αποφασίση (...) επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως (...)».
Άρθρο 13
«Παν πρόσωπον του οποίου τα αναγνωριζόμενα εν
τη (...) Συμβάσει δικαιώματα και ελευθερίαι παρεβιάσθησαν, έχει το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον εθνικής αρχής, έστω και άν η παραβίασις διεπράχθη υπό προσώπων ενεργούντων εν τη εκτελέσει των δημοσίων καθηκόντων τους.
9.Η Κυβέρνηση, στις παρατηρήσεις της, που αφορούν το άρθρο 41, παρατηρεί ότι μετά την κοινοποίηση της υπόθεσης από το Δικαστήριο, με το νόμο 4055/2012 τέθηκε σε ισχύ μία νέα προσφυγή που επιτρέπει την καταγγελία της διάρκειας μίας διοικητικής διαδικασίας (βλέπε παράγραφο 7 παραπάνω). Επομένως, εκτιμά ότι η προσφεύγουσα δεν εξάντλησε τα εθνικά ένδικα μέσα, επειδή θα μπορούσε να είχε ασκήσει την εν λόγω προσφυγή.
10.Το δικαστήριο επισημαίνει ότι η απόφαση του διοικητικού δικαστηρίου εκδόθηκε την 9η Φεβρουαρίου 2012, δηλαδή λιγότερο από έξι μήνες πριν την έναρξη της ισχύος του νόμου 4055/2012, που εισάγει, για κάθε πολίτη που επιζητεί έννομη προστασία, δια μέσω μίας διοικητικής διαδικασίας, μία νέα προσφυγή δίκαιης ικανοποίησης που πρέπει να ασκηθεί εντός έξι μηνών από τη δημοσίευση μίας οριστικής απόφασης από δικαστήριο στο οποίο καθυστέρησε αδικαιολόγητα η διάρκεια της διαδικασίας. Συνεπώς, η προσφεύγουσα θα μπορούσε να έχει ασκήσει την προσφυγή που προβλέπεται από τον εν λόγω νόμο. Υπό το φως της νομολογίας για την υπόθεση της Τεχνικής Ολυμπιακής κατά της Ελλάδος (Απόφαση Τύποις),προσφυγή υπ’αρίθμ. 40547/10, 1η Οκτωβρίου 2013 και κυρίως υπό το φως των κρίσεων του Δικαστηρίου σχετικά με τον πραγματικό χαρακτήρα της εν λόγω προσφυγής για αποζημίωση(βλέπε Τεχνική Ολυμπιακή κατά της Ελλάδος, §§ 41-57, που προαναφέρθηκε), το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στην παρούσα υπόθεση, η προσφεύγουσα είχε την υποχρέωση από το άρθρο 35 § 1 της Σύμβασης να κάνει χρήση αυτής της προσφυγής. Εξάλλου, επισημαίνει ότι στην υπό κρίση υπόθεση δεν ανακαλύφθηκε η ύπαρξη κάποιας εξαιρετικής συνθήκης που θα την απάλλασσε από την υποχρέωση της εξάντλησης του εν λόγω εθνικού ένδικου μέσου.
11. Κατά συνέπεια, εφόσον η προσφεύγουσα δεν έκανε χρήση του προαναφερθέντος ένδικου μέσου, το αίτημά της, υπό την οπτική γωνία του άρθρου 6 § 1 της Σύμβασης, πρέπει να απορριφθεί εξαιτίας της μη εξάντλησης των εθνικών ένδικων μέσων, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 35 §§1 και 4 της Σύμβασης.
12. Όσον αφορά το αίτημα, το οποίο βασίζεται στο άρθρο 13 της Σύμβασης, βάσει της προαναφερόμενης υπόθεσης της Τεχνικής Ολυμπιακής κατά της Ελλάδος (§§ 62-68), καθώς και των προηγούμενων συμπερασμάτων (παράγραφος 10 παραπάνω), είναι πρόδηλα αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί κατ’ εφαρμογή των άρθρων 35 §§ 3 α) και 4 της Σύμβασης.
Δια ταύτα, το Δικαστήριο, ομόφωνα,
Κρίνει την προσφυγή απαράδεκτη.
Søren Prebensen Mirjana Lazarova Trajkovska,
Ο Ασκών Χρέη Η Πρόεδρος
Αναπληρωτή Γραμματέα
Full & Egal Universal Law Academy