Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-7 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 17-08/87-37
Karar Tarihi : 23.02.2017
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK
Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Nesrin ATA, Cansu TOPAK KORKMAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Eurodrip S.A. ve Rivulis Irrigation Ltd.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan ÖZGÖKÇEN,
Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi, Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: FIMI V 2012 Ltd. ile Paine & Partners, LLC ve bağlı şirketleri
tarafından Eurodrip S.A. ve Rivulis Irrigation Ltd. üzerinde ortak kontrol tesis
edilmesine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.01.2017 tarih ve 586 sayı ile giren
bildirim üzerine düzenlenen 10.02.2017 tarih ve 2017-3-7/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
(4) Paine & Partners, LLC ve bağlı şirketleri (PAINE); yönetim satın alınması ve gelişim
sermayesi yatırımlarına odaklı özel sermaye şirketidir. Finansal kuruluşlar, yiyecek ve
tarımsal endüstri alanında yatırım yönetimi yapmaktadır.
(5) FIMI Grubu; elektronik parçalar, metal ürünler, yazılım, elektronik ve havacılık, plastik,
inşaat malzemeleri, enerji ve lojistik gibi birçok sektörde faaliyet gösteren özel sermaye
fonlarından oluşmaktadır. FIMI Grubu'nun yatırımları yalnızca İsrailli ve İsrail ile ilgili
şirketlerdir. FIMI Grubu; Delaware Eyaleti kanunları altında kurulu bir limited şirket olan
FIMI V 2012 Ltd. ve İsrail Devleti kanunları altında kurulmuş olan FIMI Israel Opportunity
V Limited Partnership’i ifade etmektedir.
(6) Rivulis Irrigation Ltd. (RİVULİS); dünya genelinde sulama sistemleri ve sulama sistemi
materyalleri alanında faaliyet göstermektedir. RİVULİS’in ürünleri, kendi iştiraklerinin ve
bağımsız bayilerinin oluşturduğu küresel ağı tarafından, tarım, bahçe tarımı, peyzaj ve
madencilik dâhil olmak üzere birçok pazarda satılmaktadır.
(7) Eurodrip S.A. (EURODRİP), kendine ait iştirakleri ve bağımsız dağıtıcılarından oluşan
küresel ağı aracılığıyla tarım ve peyzaj uygulamaları için damla ve yağmurlama sulama
çözümleri üretimi ve satışı konusunda faaliyet göstermektedir.
17-08/87-37
2 / 4
G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
(8) Dosya konusu işlem, EURODRİP ve RİVULİS arasında 10 Ocak 2017’de imzalanan
Hisse Alım Anlaşması’na ve işlemin kapanışı ardından taraflarca akdedilecek olan tadil
edilmiş ve yeniden düzenlenmiş Hissedarlar Anlaşması’na dayanmaktadır. Dosya
içeriğinden anlaşıldığı üzere; mevcut durumda FIMI %(…..) hisseyle RİVULİS'i kontrol
etmektedir. EURODRİP ise PAİNE'in tek kontrolü altındadır.
(9) İşlemin birinci kademesi ile RİVULİS, EURODRİP'in %100 hissesini devralacak, eş
zamanlı olarak PAİNE RİVULİS'in %(…..) oranında hissesini ve bazı veto haklarını elde
edecektir. RİVULİS üzerinde tek kontrolün olduğu herhangi bir geçiş süreci ise
öngörülmemektedir.
(10) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde, bir ortak
girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için
“ortak kontrol” ve “tam işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık)” koşullarını taşıması
gerekmektedir.
(11) İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki
uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edilmektedir.
Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme
yetkisidir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un
(Kılavuz) 50. vd. paragraflarında bir ortak girişimde ortak kontrolden söz edilebilmesi için
tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının
bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması gibi şartların sağlanması gerektiği
ifade edilmiştir. Dolayısıyla, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili önemli
kararlarda (bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar, üst yönetimin atanması gibi)
mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur.
(12) Dosya konusu işlem çerçevesinde taraflar arasında ortak girişimin kurulmasına yönelik
olarak imzalanan Hissedarlık Anlaşması’nın “Kurulun Oluşumu” başlıklı 7. maddesi ve
“İmtiyazlı Hususlar” başlıklı 8.2. maddesinin incelenmesinden, tarafların ortak
kontrolünden bahsedilebilmesi için Kılavuz’da gerekli görülen koşulların sağlandığı;
yönetim kurulunun yapısının belirlendiği, Hissedarlık Anlaşması hükümleri ile tanınan
veto haklarının, azınlık hissedarlarına finansal çıkarlarını korumak amacıyla verilen veto
haklarının ötesine geçtiği ve dolayısıyla PAİNE'in RİVULİS ve EURODRİP'in stratejik
kararları üzerinde belirleyici etki sahibi olmasına imkân tanındığı anlaşılmaktadır.
(13) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ çerçevesinde bir devralma olarak
değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise, üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin
bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Bu
kriter ile aranan özellik ortak girişimin, kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda
faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir iktisadi işletme olarak teşekkül etmesidir.
Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için;
Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olmak,
Ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermek,
Satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmamak,
Kalıcı olarak faaliyet göstermek
şeklinde ifade edilebilecek nitelikleri taşıması beklenmektedir1.
1 Kılavuz, par. 81-93.
17-08/87-37
3 / 4
(14) Tarafların beyanına göre işlem sonrasında ortak girişim, basınçlı sulama sistemlerinin
üretimi ve satımı konusunda tam sorumluluğa sahip olacaktır. Bağımsız şekilde faaliyet
göstermek için sermaye, malvarlığı ve çalışan gibi yeterli kaynağa sahip olacak
teşebbüsün, günlük faaliyetlerini yürütmek için kendi yönetimi olacak; ana şirketleri ile
önemli bir alım/satım ilişkisi olmaksızın ürünlerini üçüncü kişilere satacaktır.
(15) Yukarıda yer verilen bilgilerden, dosya konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm
işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı
anlaşıldığından, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası
çerçevesinde bir devralma işlemidir. Dosya içeriğinden, işlem taraflarının 2015 yılı
cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde
öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından bildirime konu işlem izne tabidir.
(16) 2010/4 sayılı Tebliğ ekinde etkilenen pazarlar, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali
olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin
bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette
bulunduğu ilgili ürün pazarları olarak tanımlanmıştır.
(17) Dosya içeriğinden, RİVULİS ve EURODRİP’in faaliyetlerinin Türkiye'de tarımsal sulama
alanında “basınçlı sulama sistemleri” pazarında, daha dar anlamda ise “damla sulama
sistemleri” ve “yağmurlama sulama sistemleri” tedariki pazarlarında örtüştüğü
anlaşıldığından adı geçen pazarlar etkilenen pazarlar olarak değerlendirilmiştir.
(18) RİVULİS ve EURODRİP'in faaliyetleri basınçlı sulama sistemleri pazarında, daha özele
indirgenecek olursa damla sulama ve yağmurlama sulama sistemleri tedariki
pazarlarında yatay olarak örtüşmektedir. Aşağıda basınçlı sulama sistemleri pazarı için
tarafların 2015 yılı pazar payları sunulmaktadır:
Tablo 1- Teşebbüslerin Basınçlı Sulama Sistemleri için 2015 Yılı Pazar Payları (Satış Değerine Göre)
Etkilenen Pazar
Yatay/Dikey
Pazar Payı (%)
Rivulis Eurodrip Toplam
Basınçlı Sulama Sistemleri Yatay (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
(19) Pazarın basınçlı sulama sistemleri pazarı olarak kabulü halinde EURODRİP ve
RİVULİS'in işlem sonrası ulaşılacak pazar payı küçük bir artış ile %(…..) olacağından
işlemin rekabetçi endişe doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. Alternatif pazar tanımları
olan damla sulama ve yağmurlama sulama sistemleri için tarafların pazar payları ise
aşağıda gösterilmektedir:
(20) Tablo 2- Teşebbüslerin Damla ve Yağmurlama Sulama Sistemleri için 2016 Yılı Pazar Payları (Satış
Hacmine Göre)
Etkilenen Pazar
Yatay/Dikey
Pazar Payı (%)
Rivulis Eurodrip Toplam
Damla Sulama Sistemleri Yatay (…..) (…..) (…..)
Yağmurlama Sulama Sistemleri Yatay (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Bildirim Formu
17-08/87-37
4 / 4
(21) İşlem sonrasında Türkiye'de EURODRİP ve RİVULİS'in damla sulama sistemleri tedariki
pazarında toplam pazar payları küçük bir artış ile yaklaşık %(…..); yağmurlama sulama
sistemleri tedariki pazarında ise %(…..) olacaktır. Damla sulama sistemlerinde işlem
sonrası gerçekleşecek pazar payının rekabet açısından kaygı doğurabilecek bir eşiğe
dayandığı değerlendirilse de, geçmiş tarihli Kurul kararlarında2 da ifade edildiği üzere,
yoğunlaşma analizinde pazar payı dışında destekleyici unsurların varlığı da dikkate
alınmalıdır. Buna göre, pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarının
karelerinin toplamı olan Herfindahl-Hirschman Endeksinin (HHI) işlem öncesindeki değeri
ve işlemle birlikte yaşanacak HHI artışı pazarın mevcut rekabetçi yapısı ve işlemin
doğurabileceği rekabetçi endişelerin varlığı hakkında önemli ipuçları vermektedir. Bu
açıdan bakıldığında her iki değerin de rekabet açısından sakıncalı görülen değerlere
ulaşmadığı anlaşılmaktadır.
(22) Dosya içeriğindeki bilgilere göre, müşterilerin ürün tercihinde marka bağımlılığı olmadığı
ve kalite-fiyat performansının belirleyici olduğu; her iki pazarda Türkiye’de de faaliyet
gösteren güçlü küresel oyuncuların bulunduğu, ürünlerin tedariki anlamında herhangi bir
ticaret ya da pazara giriş engelinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca işlem sonrasında
damla ve yağmurlama sulama sistemi tedariki pazarında çok sayıda teşebbüs faaliyet
göstermeye devam edeceği ve bu teşebbüslerin taraflar üzerinde rekabetçi baskı
oluşturacağı, dolayısıyla işlemle yeni bir hakim durum yaratılmayacağı ya da mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmeyeceği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(23) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim
durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
4 06.07.20011 tarih ve 11-41/873-274 sayılı Kurul kararı
Full & Egal Universal Law Academy