Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-4-045 (Devralma) Karar Sayısı : 25-03/78-45 Karar Tarihi : 23.01.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER : Büşra ÖZCAN, Bengisu ÇAYAN, Büşra ÖZKUL, Orhan Enes ÖZERDEM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Compagnie de Saint-Gobain SA Temsilcisi: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Özlem BAŞIBÖYÜK ÇOŞKUN Çamlıca Köşkü, Tekkeci Sok. No: 3-5, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Fosroc Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yapı sistemleri iş kolunun nihai olarak Compagnie de Saint-Gobain SA’nın tek kontrolünde olan Starcin Holding France tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.10.2024 tarih ve 56922 sayı ile intikal eden ve 20.01.2025 tarih ve 61559 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 21.01.2025 tarih ve 2024-4-045/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, Compagnie de Saint-Gobain SA (SAINT GOBAIN) adına vekilleri tarafından yapılan bildirimde, Fosroc Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (FOSROC TÜRKİYE) yapı sistemleri iş kolunun SAINT GOBAIN’in tek kontrolünde olan Starcin Holding France (STARCIN) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Başvuruda etkilenen pazarlarda faaliyette bulunduklarına ilişkin bilgiye yer verilen ve 12.11.2024 tarih ve 58871 sayılı cevabi yazıda ticaret ünvanları sunulan rakip teşebbüslerden Petrol Ofisi AŞ (PETROL OFİSİ), Koçak Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (KOÇAK PETROL), Petro Yağ ve Kimyasallar Sanayi ve Ticaret AŞ (PETRO YAĞ), Viscol Petro Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (VİSCOL), Oyko Oto Yağ Kozmetik Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (OYKO OTO YAĞ), Polisan Yapıkim Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (POLİSAN YAPKİM), Yapkim Yapı Kimya Sanayi AŞ (YAPKİM), Yapıchem Kimya Sanayi AŞ (YAPICHEM), Kalekim Lyksor Kimya Sanayi AŞ (KALEKİM LYKSOR), Ode İzolasyon Sanayi Satış ve Pazarlama AŞ (ODE İZOLASYON), Soudal Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (SOUDAL), Sel Dış Ticaret ve Kimya Sanayi AŞ (SEL KİMYA), BTM Bitümlü Tecrit Maddeleri San. ve Tic. AŞ (BTM), Ravago Chemicals Turkey Kimyasal Hammaddeler Satış ve Pazarlama AŞ
25-03/78-45 2/26 (RAVAGO CHEMICALS), İzotüm Yalıtım Maddeleri Sanayii ve Ticaret Ltd. Şti. (İZOTÜM), Bostik Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (BOSTİK KİMYA), Yalteks Yalıtım Malzemeleri Sanayi ve Ticaret AŞ (YALTEKS), Akkim Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (AKKİM), Ardex Yapı Malzemeleri Ltd. Şti. (ARDEX), Avrupa Mümessillik ve Dış Ticaret AŞ (AVRUPA MÜMESSİLLİK), Mapei Yapı Kimyasalları İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (MAPEI), Tekno Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (TEKNO YAPI), Hilti İnşaat Malzemeleri Ticaret AŞ (HILTI), Rpm Onarım Hizmetleri İnşaat Makine ve Mekatronik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (RPM ONARIM), Dalsan Alçı Sanayi ve Ticaret AŞ (DALSAN), Kyk Yapı Kimyasalları Sanayi ve Ticaret AŞ (KYK YAPI), Proden Yapı Kimyasalları AŞ (PRODEN YAPI), Köster Yapı Kımyasalları AŞ (KÖSTER YAPI), Clever Polimer ve Yapı Kimyasalları AŞ (CLEVER POLİMER), Qis Yapı Kimyasalları AŞ (QİS YAPI), Soprema Yalıtım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den (SOPREMA YALITIM) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. (6) Buna ek olarak ilgili pazarda faaliyet gösterdiği düşünülen BASF Türk Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. (BASF TÜRK KİMYA), Egecrete Yapı Kimyasalları AŞ (EGECRETE), Kalekim Kimyevi Maddeler San. ve Tic. AŞ (KALEKİM KİMYEVİ), Polisan Kansai Boya San. ve Tic. AŞ (POLİSAN KANSAİ), Sika Yapı Kimyasalları AŞ (SİKA), Isonem Boya ve Yalıtım Teknolojileri San. ve Tic. AŞ (ISONEM), Knauf Insulation AŞ (KNAUF), Aren Boya Kimya E-Ticaret San. Tic. Ltd. Şti. (AREN BOYA IZOWER), Baumit İnş. Malz. San. Tic. Ltd. Şti. (BAUMİT İNŞAAT), Eryap Grup Yalıtım Malzemeleri San. ve Ticaret AŞ (ERYAP GRUP), Fixa Yapı Kimyasalları San. Tic. Ltd. Şti. (FİXA), Standart İzolasyon Ve Yapı Mater. San. Tic. AŞ (STANDART İZOLASYON) ve RBS Ravago İnşaat Yalıtım Ürünleri AŞ’den (RBS RAVAGO) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. (7) İlaveten ilgili sektördeki temel teşebbüs birlikleri olan Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği (İMSAD), Yapı Ürünleri Üreticileri Federasyonu (YÜF), Beton ve Harç Kimyasal Katkı Maddeleri Üreticileri Derneği (KÜB), Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD), Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB), Isı Su Ses ve Yangın Yalıtımcıları Derneği (İZODER), Bitümlü Su Yalıtımı Üreticileri Derneği (BİTÜDER) ile Su Yalıtımcıları Derneği’nden (SUDER) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. (8) Ayrıca ilgili pazarda faaliyet gösterdiğine yönelik bilgilere ulaşılan Atışkan Yapı ve Endüstriyel Alçı Ürünleri San. ve Tic. AŞ (ATIŞKAN YAPI), Betek Boya ve Kimya San. AŞ (BETEK BOYA), Dyo Boya Fab. San. ve Tic. AŞ (DYO BOYA), Entegre Harç Sanayi ve Ticaret AŞ (ENTEGRE HARÇ), Koramic Yapı Kimyasalları San. ve Tic. AŞ (KORAMİC YAPI), Sartech Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (SARTECH YAPI), Selena Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti. (SELENA YAPI), Altınaylar Yapı Mikronize Dekorasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (ALTINAYLAR), Ayk Yapı Kimyasalları San. Ltd. Şti. (AYK YAPI), Derya Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. (DERYA MADENCİLİK), İmperial Yapı Kimyasalları Mad. İth. İhr. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. (IMPERIAL YAPI), Matkim Kimya AŞ (MATKİM KİMYA), Nur Kireç San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (NUR KİREÇ), Pak Yapı Kimyasalları San. ve Tic. Ltd. Şti. (PAK YAPI), Ümit İnşaat Yatırım San. ve Tic. Ltd. Şti (ÜMİT İNŞAAT), Yıldız Yapı Kimyasalları San. ve Tic. Ltd. Şti. (YILDIZ YAPI), Yiğitsan Yapı Kimyasalları Ltd. Şti. (YİĞİTSAN YAPI), Yurtbay Seramik Sanayi ve Ticaret AŞ (YURTBAY SERAMİK), Karadeniz Madencilik Beton Sanayi ve Ticaret AŞ (KARKİM), Zirve Yapı Kimyasalları ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.’den (ZİRVE YAPI) ve devam eden süreçte ODE Yalıtım Sanayi ve Ticaret AŞ (ODE YALITIM), SOUDAL, BTM, İZOTÜM, BOSTİK KİMYA, TEKNO YAPI, RPM Hasar Onarım Hizmetleri (RPM HASAR ONARIM), PRODEN, QİS YAPI, BYKS Bodrum Yapı Kimyasalları Ltd. Şti. (BYKS), Baumerk Yapı ve Kimya Sanayi Ticaret Ltd. Şti. (BAUMERK), Marshall Boya ve Vernik Sanayi AŞ (MARSHALL BOYA), Belgin Madeni Yağlar Ticaret ve Sanayi AŞ (BELGİN MADENİ YAĞ), Petrofer Endüstriyel
25-03/78-45 3/26 Yağlar San. ve Tic. AŞ (PETROFER), İnka Kimya San. Tic. AŞ (İNKA KİMYA), Onduline Avrasya İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret AŞ (ONDULİNE İNŞAAT), Duratek Koruyucu Malzemeler Sanayi ve Ticaret AŞ (DURATEK), Jotun Boya Sanayi ve Ticaret AŞ (JOTUN BOYA), Tardıgrade Yapı Kimyasalları AŞ (TARDIGRADE), Beta Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ (BETA KİMYA), Wacker Kimya Ticaret Limited Şirketi (WACKER KİMYA), Polifix Yapı Kimyasalları Ltd. Şti. (POLİFİX) ve Duayen Yapı AŞ’den (DUAYEN YAPI) bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. G.1. Bildirim Konusu İşlem (9) Bildirim konusu işlem, FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolunun SAINT GOBAIN’in tek kontrolünde olan STARCIN tarafından devralınmasına ilişkindir. Başvuruda, söz konusu devralma işlemi için devralan konumundaki STARCIN ile devreden Fosroc Group Holdings Limited (FOSROC GROUP) arasında 26.06.2024 tarihinde Hisse Alım Anlaşması (ANLAŞMA) imzalandığı belirtilmiştir. (10) İşlemin ekonomik gerekçesinin (.....) ifade edilmiştir. Bu kapsamda başvuruda işlem tarafının (.....) şeklinde ifade edilen işlem gerekçesi hakkında bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Kurum kayıtlarına 12.11.2024 tarih ve 58871 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, bildirime konu işlemin (.....) olduğu ifade edilmiştir. Son olarak Kurum kayıtlarına 20.01.2025 tarih ve 61559 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, (.....) bilgilerine yer verilmiştir. (11) Başvuruda yer alan “Bildirim konusu işlem (…) Starcin Holding France tarafından, Fosroc Group Holdings Limited’in belirli iştiraklerinin devralınmasına ilişkindir” ifadesi çerçevesinde FOSROC GROUP’un bahse konu iştiraklerinin ticaret ünvanları ve faaliyet alanlarına ilişkin bilgi talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazıda bildirim konusu işlem kapsamında SAINT GOBAIN’in tek kontrolünde olan STARCIN tarafından FOSROC GROUP’un küresel ölçekte faaliyet gösteren ve devralmaya konu iştiraklerinin ticaret ünvanlarına ve mukim oldukları ülkelere ilişkin bilgi sunulmuştur. Cevabi yazıdaki bu bilgilere aşağıda yer verilmektedir: Fosroc Supply FZE (Birleşik Arap Emirlikleri) Fosroc Top One Limited (İngiltere) Fosroc Top Two Limited (İngiltere) Berger Fosroc Limited (Bangladeş) Fosroc Guangzhou Ltd. (Çin) Fosroc Investments (İngiltere) Fosroc International Limited (İngiltere) Fosroc Construction Chemicals Ltd. (İngiltere) Fosroc Mining & Tunnelling Ltd. (İngiltere) Waterproofing Design Services Limited (İngiltere) Fosroc Egypt Supplies for Manufacturing and Trading (Mısır) Fosroc Hong Kong Ltd (Hong Kong) Fosroc Chemicals (India) Pvt. Ltd (Hindistan) Fosroc Engineering Services Private Limited (Hindistan) PT Fosroc Indonesia (Endonezya) Jordanian British Construction Chemicals LLC (Ürdün) Fosroc Kenya Limited (Kenya) Fosroc International Korea Co., Ltd. (Güney Kore) Fosroc Sdn Bhd (Malezya) Fosroc Asia Sdn Bhd (Malezya) Fosroc Investment Holdings BV (Hollanda)
25-03/78-45 4/26 Fosroc Construction Chemicals Nigeria Limited (Nijerya) Fosam Company Ltd. (Suudi Arabistan Krallığı) Fosroc Construction Chemicals Pte Ltd. (Singapur) Fosroc Euco S.A. (İspanya) Fosroc Holding AG (İsviçre) Fosroc Holding Ltd. (Tayland) Fosroc (Thailand) Ltd. (Tayland) Al Gurg Fosroc LLC (Birleşik Arap Emirlikleri) Fosroc Vietnam Ltd. (Vietnam) G.2. Taraflara Ilişkin Bilgiler Devralan Taraf: STARCIN (Fransa) - SAINT GOBAIN (Fransa) (12) Başvuruda yer alan bilgilere göre, merkezi Fransa’da bulunan STARCIN, küresel pazarda doğrudan veya dolaylı pay sahibi olduğu şirketlere strateji ve ticari geliştirme, hukuk, finans, muhasebe, bilgi teknolojileri ve yönetim hizmeti sunmaktadır. Cevabi yazıda yer alan bilgilere göre, STARCIN’in Türkiye’de veya küreselde herhangi bir üretim, işletme, dağıtım veya satış faaliyeti bulunmamaktadır. (13) STARCIN’in tek kontrolünü elinde bulunduran ve hisselerinin tamamına sahip olan SAINT GOBAIN ise iştirakleri aracılığıyla Türkiye'de yalıtım, alçı taşı, yapı camı, borular, seramikler, fiberglas, performans polimerleri, aşındırıcılar, harç ve yapı kimyasalları alanlarında faaliyet göstermektedir1. Ek olarak SAINT GOBAIN’in küresel pazardaki faaliyet alanları yapı camı, alçı levhalar, tavanlar, yalıtım malzemeleri, harçlar ve yapı kimyasalları, borular da dâhil olmak üzere yapı ve konuta yönelik ürün, çözüm ve hizmetlerin üretilmesini ve satılmasını kapsamaktadır. Söz konusu faaliyetlerinin yanı sıra SAINT GOBAIN; (i) otomotiv cam, (ii) seramik, (iii) aşındırıcı ve (iv) performans plastiklerine yönelik yüksek performanslı çözümler de üretmektedir. (14) Doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilmeyen SAINT GOBAIN’in hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 1: SAINT GOBAIN Hissedarlık Yapısı2: Pay Sahibi Pay Oranı (%) Oy Hakkı Oranı (%) Group Savings Plans Fund (.....) (.....) BlackRock, Inc. (.....) (.....) Caisse des Dépôts et Consignations (.....) (.....) Diğer Hissedarlar (.....) (.....) Toplam 100,00 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı (15) Başvuruda yer alan bilgilere göre, SAINT GOBAIN etkilenen pazarlarda 27.09.2022 tarihinde GCP Applied Technologies (GCP) ünvanlı şirketi devralmıştır. GCP, 2021 yılında Türkiye’de (.....) milyon ABD doları ciro elde etmiştir. Cevabi yazıda; (.....) bilgilerine yer verilmiştir. (16) Yukarıdaki bilgilere ek olarak bildirime konu işlem bakımından incelenen etkilenen pazarlarla sınırlı olmaksızın yapı sistemleri ve kimyasal karışımlara ilişkin pazarlarda 1 SAINT GOBAIN’in Türkiye’de ortak kontrolü haiz olduğu ekonomik birimler bakımından incelendiğinde yukarıda sayılan ürün gruplarına ek olarak toz alçı ve alçı levha alanında faaliyetlerinin bulunduğu ayrıca belirtilmelidir. 2 Cevabi yazıda halka açık bir şirket olup Paris borsasında işlem gören SAINT GOBAIN’in 16.01.2025 tarihi itibarıyla mevcut olan hissedarlarına yer verildiği belirtilmektedir.
25-03/78-45 5/26 SAINT GOBAIN tarafından gerçekleştirilen devralma işlemleri hakkında bilgi talebinde bulunulmuştur. Bu kapsamda cevabi yazılarda sunulan bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 2: SAINT GOBAIN’in Yapı Sistemleri ve Kimyasal Karışımlar Pazarlarında Gerçekleştirdiği ve Kurul İznine Tabi İşlemler Hakkında Bilgi İşlemin Türü Hedef/ Ortak Girişim İşlem Tarafları Faaliyet Alanları İlgili Kurul Kararı 1 Ortak Girişim Dalsan Alçı Sanayi ve Ticaret AŞ ve Saint-Gobain Rigips Alçı Sanayi ve Ticaret AŞ SAINT GOBAIN ve Dalsan Yatırım ve Enerji AŞ Yapı alçıları, iç-dış duvar yapı elemanları, tavan, çatı, duvar ve tavan sistemleri profil ve aksesuarları 08.12.2022 tarihli ve 22-54/829-339 sayılı Kurul kararı 2 Devralma Starcin Topco S.à.r.l., Starcin Invest S.C.A. ve Starcin GP Invest S.à.r.l. (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan) ve Starcin Luxembourg S.à.r.l. ve bazı şahıslar (Devreden) Çimento katkıları ve beton katkı maddelerinin satışı 09.09.2021 tarihli ve 21-42/615-302 sayılı Kurul kararı 3 Ortak Girişim Belirtilmemiştir. SAINT GOBAIN ve Corning Incorporated Katmanlı hafif cam solüsyonlarının geliştirilmesi, üretimi ve satışı 23.06.2016 tarihli ve 16-21/370-172 sayılı Kurul kararı 4 Devralma Doğaner Alçı Madencilik Enerji İthalat ve İhracat Pazarlama Ticaret ve Sanayi AŞ (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan) ve Bahri AKDAĞ, Durak DOĞAN, Erdoğan M. AKDAĞ, Hacı DOĞAN, Seyhan DOĞAN (Devredenler) Alçı, alçı levhası ve yapı kimyasalları ürünlerinin üretim ve satışı 14.07.2011 tarihli ve 16-21/370-172 sayılı Kurul kararı 5 Devralma Maxit Holding AB (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan) ve Heidelberg Cement AG ve Lehigh UK Limited Islak ve kuru endüstriyel harç (cephe kaplama, fayans döşeme ve yapı harçları) üretimi ve satışı 29.11.2007 tarihli ve 07-88/1106-429 sayılı Kurul kararı
25-03/78-45 6/26 (Devredenler) 6 Devralma Superson Yapı Malzemeleri İmalat Sanayi ve Ticaret AŞ’ye ait varlıklar (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan) ve Superson Yapı Malzemeleri İmalat Sanayi ve Ticaret AŞ (Devreden) Seramik yapıştırıcıları, derz dolgu malzemeleri, dış cephe kaplamaları ve çimento esaslı tamir ve izolasyon harçlarının üretimi ve pazarlanması 20.06.2007 tarihli ve 07-53/570-186 sayılı Kurul kararı 7 Devralma ve Ortak Girişim İzocam İzolasyon Yatırım AŞ (Ortak Girişim) İzocam Ticaret ve Sanayi AŞ (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan/Ortak Girişim Tarafı) ve Alamana Industries Co. S.A.K. (Devralan Ortak Girişim Tarafı) Yalıtım malzemeleri 23.11.2006 tarihli ve 06-85/1088-316 sayılı Kurul kararı 8 Devralma British Plaster Board Plc. Hisseleri (Hedef) SAINT GOBAIN (Devralan) ve British Plaster Board Plc. (Devreden) Alçı bazlı hafif inşaat malzemeleri 22.12.2005 tarihli ve 05-87/1195-347 sayılı Kurul kararı 9 Ortak Girişim His Yalıtım İzolasyon İnşaat Madencilik San. ve Tic. AŞ SAINT GOBAIN ve Kutayba Yusuf Ahmed ALGHANIM Taş yünü yalıtımı ürünlerinin üretimi 03.10.2024 tarihli ve 24-40/935-400 sayılı Kurul kararı 10 Devralma SAINT GOBAIN’e ait olan cam elyaf takviye faaliyetleri (Hedef) SAINT GOBAIN (Devreden) ve Owens Corning (Devralan) Fiberglas takviye ürünü faaliyetleri ve kompozit kumaş faaliyetleri 13.12.2007 tarihli ve 11-43/930-297 sayılı Kurul kararı Kaynak: Cevabi Yazı (17) Başvuruda SAINT GOBAIN tarafından doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilen ve Türkiye’de etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüsler Chryso-Kat Katkı Malzemeleri San. ve Tic. AŞ (CHRYSO) ve Saint-Gobain Weber Yapı Kimya San. Tic. AŞ (WEBER) olarak ifade edilmektedir. Kurum kayıtlarına 20.01.2025 tarih ve 61559 sayı ile intikal eden cevabi yazıda SAINT GOBAIN tarafından ortak kontrol tarafı olduğu DALSAN bakımından etkilenen pazarlardaki faaliyetlerine ilişkin bilgi ayrıca
25-03/78-45 7/26 sunulmuştur. (18) Teşebbüs tarafından sunulan bilgilere göre, CHRYSO’nun Türkiye’deki yapı sistemleri faaliyetleri beton işleri, su yalıtımı, derz dolguları, hazır harçlar ve endüstriyel zemin kaplamaları ürünlerinin çok sınırlı miktardaki satışlarından oluşmaktadır. Cevabi yazıda CHRYSO’nun Türkiye'de yapı sistemleri ürünlerini üretmediği, bu satışların sadece ihtiyaç oldukça/geçici olarak yapıldığı ve bu satışların CHRYSO’nun Türkiye’deki toplam satışlarının %(.....)’sinden daha azını oluşturduğu ifade edilmektedir. Bu bilgilere göre, CHRYSO’nun satışlarının %(.....)’ini kimyasal karışımlara ilişkin satışları oluşturmaktadır. (19) SAINT GOBAIN tarafından kontrol edilen WEBER ise Türkiye’deki yapı sistemleri segmentinde tek markası olan “Weber” markası ve SAINT GOBAIN’nin Türkiye’deki yapı sistemleri segmenti altında “OneBond” markası (derz dolguları) ile faaliyet göstermektedir. WEBER Türkiye’de bildirime konu işlem kapsamında etkilenen pazarlarda harçlar, beton işleri ve su yalıtımı ürünlerini ürettiği ve sattığı bilgilerine yer verilmektedir. Buna ek olarak WEBER’in Türkiye’de (.....) üzerinde distribütörü mevcuttur. (20) Cevabi yazıda SAINT GOBAIN’in Türkiye’de birden fazla marka ile faaliyet gösterdiği, bununla birlikte bu markalar ve ilgili faaliyetlerin bildirime konu işlem kapsamındaki etkilenen pazarlara ilişkin olmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu markalara ve Türkiye’deki faaliyetlere ilişkin bilgilere aşağıda kısaca yer verilmektedir: CHRYSO: Yukarıda ifade edildiği üzere kimyasal karışımlar ve sınırlı bir kapsamda yapı sistemlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Atlas: Yüzeyleri zımparalamaya ve taşlamaya yönelik aşındırıcı çözümlerin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Norton: Yüzeyleri zımparalamaya ve taşlamaya yönelik aşındırıcı çözümlerin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir Adfors: Cam elyafı ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Ecophon: Akustik panellerin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Eqyo: Conta, bağlantı elemanları, burçlar ve benzeri mühendislik tasarımı plastik ve metak bileşenlerin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Glass: Bina uygulamaları için cam üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Tape Solutions: Başlıca otomotiv, enerji, endüstriyel, inşaat ve elektronik olmak üzere farklı uygulamalar için bant üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Vetrotech: Cam elyafı ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. DALSAN (Ortak Girişim): Alçı ve alçı levhaların üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir3. İzocam Holding AŞ (Ortak Girişim): Yalıtım çözümlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Devre Konu: FOSROC TÜRKİYE (Türkiye) – JMH (Cayman Adaları) 3 SAINT GOBAIN’in ortak kontrol tarafı olduğu DALSAN’ın faaliyet alanı bakımından ilave bilgiler içeren cevabi yazıda DALSAN ortak girişiminin kurulmasına ilişkin Kurul kararına dayanılarak DALSAN’ın faaliyet alanının esas olarak alçı bazlı ürünler olduğu ve çimento bazlı yapı malzemelerine ilişkin sınırlı faaliyetinin bulunduğu belirtilmiştir. DALSAN’ın yapı sistemleri ürün grubuna ilişkin faaliyetlerine DALSAN tarafından gönderilen cevabi yazının özetlendiği ilgili bölümde yer verilmiştir.
25-03/78-45 8/26 (21) Bildirim konusu işlem kapsamında payları devre konu FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolunun SAINT GOBAIN’e devredilmesi planlanmaktadır. Merkezi Türkiye’de bulunan FOSROC TÜRKİYE, kimyasal karışımlar ve yapı sistemleri ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Kimyasal karışımlar iş kolu kapsamında beton için kimyasal karışımlar ve çimento için kimyasal karışımların üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Yapı sistemleri iş kolunun faaliyetleri ise hazır harçlar, beton işleri, su yalıtımı, endüstriyel zemin kaplamaları ile derz dolgularını kapsayan ürün gruplarının üretimi ve satışını içermektedir. FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolunun münhasır olmayan bir temelde çalıştığı (.....) adet yeniden satıcı ve (.....) adet distribütörü bulunmaktadır. (22) Diğer yandan JMH International Limited’in (JMH) kontrolünde bulunan ve FOSROC TÜRKİYE’nin hisselerinin tamamına sahip olan FOSROC GROUP ise yapı kimyasalları ve çözümleri alanında faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda iştiraki FOSROC GROUP aracılığıyla yapı kimyasalları ve çözümleri alanında faaliyet gösteren JMH, ayrıca gayrimenkule dayalı doğrudan yatırım portföyü ile ortakları ve müşterileri için sürdürülebilir ve bağımsız getiriler sağlamaya yönelik düzenlenmiş bir varlık yönetimi de sunmaktadır. (23) Başvuruda yer alan bilgilere göre, JMH’nin FOSROC TÜRKİYE dışında doğrudan ya da dolaylı olarak %10 veya daha fazla oy hakkına, sermayesine ya da mal varlığına sahip olduğu ve Türkiye’de etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren başka herhangi bir birim bulunmamaktadır. Aşağıdaki tabloda JMH’nin hissedarlık yapısına ilişkin bilgilere yer verilmektedir: Tablo 3: JMH Hissedarlık Yapısı: Pay Sahibi Pay Oranı (%) (.....) (.....) (.....) (.....) Toplam 100 Kaynak: Bildirim Formu (24) Başvuruda JMH’nin sahiplik yapısına ilişkin bilgiler arasında son olarak (.....) ve (.....) isimli gerçek kişilerin nihai hak sahipleri (beneficial owner) olduğu bilgisi bulunmaktadır. Cevabi yazıda yer alan bilgilere göre, JMH’nin nihai hak sahipleri (.....) ve (.....) isimli gerçek kişiler olup Türkiye'de veya dünyada yapı sistemleri ürünlerinin üretimi ve satışı alanında herhangi bir ekonomik birimi doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmemektedirler. G.3. İlgili Pazar G.3.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler (25) Başvuruda sunulan bilgilere göre, nihai olarak SAINT GOBAIN tarafından devralınması planlanan iş kolu hâlihazırda FOSROC GROUP’un yapı sistemleri alanındaki faaliyetlerini ilgilendirmektedir. Başvuru ve cevabi yazılarda yer verildiği üzere, bildirime konu işlem Türkiye’de payları devre konu FOSROC TÜRKİYE’nin yalnızca yapı sistemleri iş kolunu kapsamaktadır. Bildirim sahibi teşebbüs tarafından, küreselde gerçekleştirilmesi planlanan diğer devralma işlemlerinden farklı olarak Türkiye’de işlemin yalnızca yapı sistemleri iş kolunun devrini içerdiği, bu bağlamda yapı sistemleri dışında kalan başta kimyasal karışımlar olmak üzere diğer faaliyetlerin SAINT GOBAIN tarafından devralınmadığı ifade edilmektedir4. Bununla birlikte, cevabi yazıda bildirime konu işlemin bir parçası olarak SAINT GOBAIN’e devredilecek 4 Kurum kayıtlarına 20.01.2025 tarih ve 61559 sayı ile intikal eden cevabi yazıda, SAINT GOBAIN’in (…..) bilgilerine yer verilmektedir.
25-03/78-45 9/26 olan Türkiye’deki yapı sistemleri iş kolunun, mevcut durumda payları devre konu teşebbüsün kimyasal karışımlar iş kolunun faaliyetlerinin gerçekleştiği Dilovası’ndaki fabrikada bulunduğu ifade edilmektedir5. (26) Yukarıda bahsi geçen yapı kimyasalları pazarı ile onun altında ifade edilen yapı sistemleri ve kimyasal karışımlar iş kolları ile bağlantılı olarak 2023 yılında yayımlanan İMSAD Yapı Sektörü Raporuna değinilmesinde yarar görülmektedir. Raporda, 2022 yılında 8.463.008 ton olan yapı kimyasalları sektöründeki toplam üretimin 2023 yılında 9.224.680 tona yükseldiği, ilgili yılda üretimde yaşanan büyümenin %9 olduğu, sektörde faaliyet gösteren teşebbüs sayısının 2023 yılında 373’e ulaştığı belirtilmektedir. Ek olarak 2023 yılında yapı kimyasalları iç pazarında büyümenin hız kazandığı, iç tüketimin 2022 yılında 7,61 milyon ton ve 2023 yılında ise 8,31 milyon ton olarak gerçekleştiği, iç pazarda talebin yeni inşaat projelerinden kaynaklandığı, Türkiye’nin yapı kimyasalları alanında önemli bir üretici ve ihracatçı ülke haline geldiği, yakın ve komşu pazarlar odaklı olarak gelişen ihracatın 2019 yılından itibaren arttığı ve 2023 yılında ihracatın 911 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleştiği ayrıca yapı kimyasalları ihracatının miktar olarak 2019 yılından beri arttığı, 2019 yılında 0,8 milyon ton olan ihracatın 2023 yılında 1,2 milyon tona ulaştığı, ihracat birim fiyatlarının ise 2020 yılından itibaren yükselirken 2023 yılında 0,73 ABD doları/kg civarında olduğu ifade edilmektedir6. (27) Başvuruda bildirime konu işlemin yapı sistemleri ürünlerinin dâhil olduğu pazarın birkaç alt kırılımını etkilediğine ilişkin ifadeler doğrultusunda başta yapı sistemleri olmak üzere bu pazarın yapı kimyasalları pazarı ile ilişkisinin incelenmesinde yapı sistemlerinin alt kırılımları hakkında bilgi verilmesinde yarar görülmüştür. Bu kapsamda Kurulun 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı Sika/MBCC kararında yer alan açıklamaların yol gösterici olduğu değerlendirilmektedir. (28) Kararda yer alan bilgilere göre, en genel itibarıyla yapı kimyasalları inşaat malzemelerini bir arada tutmak için inşaat sırasında çimento, beton veya diğer inşaat malzemeleriyle hazırlanan kimyasal bileşimler olarak tanımlanmaktadır. Bu bileşenlerin çoğunlukla sıvı, macun veya toz formunda bulunduğu bilinmektedir. İnşaat sektöründe kullanılan hazır beton, hazır harç ve sıvaların her türlü hava koşuluna dayanıklılığının, yalıtımının artırılmasında yapı kimyasalları önemli rol oynadığı belirtilmektedir. (29) Yapı kimyasalları başlığı altında değerlendirilen ürün grupları arasında ise çimento, harç ve beton katkıları, kimyasal karışımlı hazır harçlar, yanmayı ve su geçirmeyi önleyen müstahzarlar, hazır tutkal ve yapıştırıcılar, cam macunları, macun reçineli çimentolar, boyacılıkta kullanılan dolgu ve sıvama ürünleri ile dış cephe hazır sıva, çimento esaslı seramik yapıştırıcı ve dolgular olarak sıralanabilmektedir7. (30) Buna göre, bahsi geçen ürünlerin, performansa önem verilmediği takdirde, şantiye karışımı ile ikame edilebilir nitelikte olmakla birlikte, her bir ürünün kendine özgü özelliği ve formülü dikkate alındığında birbirleri yerine kullanılmaları önerilmediği belirtilmektedir. Kurul içtihadı incelendiğinde, yapı kimyasalları pazarında yer alan bazı alt ürün gruplarının ayrı ilgili ürün pazarları olarak tanımlandıkları görülmektedir. Kurulun Sika/MBCC kararında da bu doğrultuda yapı kimyasalları pazarının daha dar 5 Cevabi yazıda mevcut durumda FOSROC TÜRKİYE’nin kimyasal karışımlar iş koluna ait iki üretim tesisi olduğu, bu tesislerin Dilovası ve Tarsus’ta bulunduğu bilgileri yer almaktadır. Ayrıca cevabi yazıda; “(.....) ifadelerine yer verilmiştir. Son olarak Kurum kayıtlarına 20.01.2025 tarih ve 61559 sayı ile intikal eden cevabi yazıda Dilovası’ndaki tesis bakımından “(.....).” ifadelerine yer verilmektedir. 6 2023 Türkiye İMSAD Yapı Sektörü Raporu. 7 2023 Türkiye İMSAD Yapı Sektörü Raporu.
25-03/78-45 10/26 bir şekilde “karışım sistemleri” ve “yapı sistemleri”nin alt segmentleri bakımından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. (31) Buna ek olarak ilgili kararda, yapı kimyasalları pazarının alt kırılımlarının “karışım sistemleri” ve “yapı sistemleri” olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Kurulun Sika/MBCC kararında anılan pazarlara ve daha alt kırılımlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmaktadır: Tablo 4: Yapı Kimyasalları Pazarının Altında Yer Alan Diğer Pazarlar ve Alt Kırılımları Kimyasal Karışımlar Yapı Sistemleri Beton için kimyasal karışımlar Beton işleri Çimento için kimyasal karışımlar Su yalıtımı Hazır harçlar Endüstriyel zemin kaplamaları Dış cephe ısı yalıtım kompozit sistemleri (ETICS) Derz dolguları Yapıştırıcılar (32) Bu kapsamda kimyasal karışımların beton, çimento ve harcın özelliklerini iyileştirmek adına eklenen bileşenler olduğu belirtilmektedir. Buna göre, kimyasal karışımlar beton ve diğer çimento benzeri malzemeler için katkı bazlı çözümler olup beton imalatı, çimento ve yer altı inşaat sektörlerindeki müşteriler tarafından yapıları geliştirmek ve korumak için kullanılmaktadır. (33) Bu çerçevede ilk olarak beton için kimyasal karışımların taze veya sertleşmiş betonun işlenebilirlik, sağlamlık veya başlangıç ya da son mukavemet gibi belirli özelliklerini geliştirmek amacıyla, beton karıştırma sırasında eklenen doğal veya kimyasal ürünler veya katkı maddeleri olduğu bilinmektedir. Sektörel olarak farklı inşaat projeleri için (örneğin; binalar, tüneller, barajlar, yollar) farklı beton türlerine ve uygulamalarına ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. İkinci olarak, çimento için kimyasal karışımların toz akıcılığı, dayanım artırma, harç işlenebilirliği ve sağlamlık gibi belirli çimento özelliklerini geliştirdiği anlaşılmaktadır. Bilgilere göre, çimento üreticileri, bu ürünleri çimento üretimi sırasında çimento değirmeninde kullanmaktadır. Sonuç olarak, çimento karışımları, çimento özelliklerinin ve çimento öğütme işleminin optimum hale getirilmesi için çimentoya eklenen malzemedir. (34) Sektörel bilgilere göre, kimyasal katkıların üretimi karmaşık olmayıp esas olarak satın alınan polimerlerin karıştırılmasını içeren basit üretim süreçlerinden oluşmaktadır. Buna göre, kimyasal katkıların üretimi için yalnızca formülasyon, hammadde ve karıştırma tankına ihtiyaç duyulduğundan, üretim tesisleri görece düşük yatırım maliyetleri gerektirmektedir. Üretim tesislerinde çeşitli hammaddeler belirli formüller izlenerek birbiriyle karıştırılmaktadır. Bu doğrultuda elde edilen katkı ürünü, karışım harmanı oluşturularak betona, çimentoya veya harca eklenmektedir8. Bu kapsamda katkı maddelerini eklendiği ürüne bir başka deyişle kullanım alanlarına göre beton katkıları; çimento katkıları ve harç katkıları olarak üç gruba ayırmak mümkündür. (35) Yukarıdaki tabloda yer verildiği üzere, “karışım sistemleri” genel olarak çimento ve beton için kimyasal karışımlarından oluşurken, i. Beton işleri (beton yüzey iyileştirilmesi veya beton yapıların onarımında, özellikle çatlak ve boşlukların doldurulmasında, beton yapıların kimyasallara ve korozyona karşı korunmasında ve kaplama uygulamasının yapılabilmesinin sağlanmasında kullanılan ürünlerden oluşmaktadır), 8 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı Kurul kararı, para. 16.
25-03/78-45 11/26 ii. Su yalıtımı (beton yapıları su girişine karşı korumak için kullanılan ürünlerden oluşmaktadır), iii. Hazır harçlar (inşaat malzemelerini birbirine bağlamak veya aralarındaki boşluğu doldurmak için kullanılan, fabrikada önceden karıştırılan ve genellikle kumdan, bağlayıcı/tutucu maddelerden (çimento gibi) ve çeşitli karışım maddelerinden -örneğin pigmentler veya su geçirmez bileşikler- yapılmış bir yapı malzemesidir), iv. Endüstriyel zemin kaplamaları (aşındırıcı sıvılar, yüksek sıcaklıklar ve darbeler gibi unsurların yarattığı olumsuzluklar ile daimi trafik ve mekanik aşınmalara dayanacak şekilde üretilen zeminleri -katlı otopark zeminleri gibi- ve aksesuar ürünlerini kapsamaktadır), v. Dış cephe ısı yalıtım kompozit sistemleri (external thermal insulation composite systems – ETICS) (genellikle farklı tipte -az miktarda- cephe harçlarından, yalıtım malzemelerinden -çoğunlukla genleşmiş polistiren levhalar veya taş yünü levhalar- ve cam elyaf filesi kumaşlardan oluşan, tesiste/şantiyede uygulanan prefabrike dış duvar yalıtım sistemleridir. Bu sistemler yapıların termal performansını artırmakta ve ayrıca estetik bir işlev sunmaktadır), vi. Derz dolguları (sıhhi derzler, çatı derzleri, genleşme derzleri ile pencere veya kapı derzleri gibi birleşme yerlerindeki veya yüzeylerdeki açıklıklardan sıvı geçişini veya sızmasını engellemek için kullanılan materyallerdir. Temel uygulama alanları, yalıtım, boşluk doldurma, su yalıtımının temini ile delik ve çatlakların kapatılmasına ilişkindir), ve vii. Yapıştırıcılar (nesneleri kalıcı olarak bir arada tutan veya birleştiren/yapıştıran ürünlerden oluşmaktadır) gibi diğer ürünler ise “yapı sistemleri” kapsamında ele alınabilecektir. (36) Yapı sistemleri, en genel ve kapsayıcı ifadeyle inşaat ve yapıları korumak ve onarmak amacıyla sunulan çözümler olarak tanımlanabilmektedir9. Yapı sistemleri ürünleri çimento, beton veya harç karışımlarına eklenmeyip çeşitli inşaat amaçları için genellikle çimento, harç ve kimyasal bileşenlerden yapılmak suretiyle kullanılmaktadır. Yapı sistemleri ürünleri katı veya sıvı formda olabileceği gibi genellikle (beton veya çimento üretim tesisinden ziyade) sahada kullanılmaktadır. Yapı sistemleri ürünlerinin alt kırılımları ise yukarıdaki tabloda yer verildiği üzere, beton işleri, su yalıtımı, hazır harçlar, endüstriyel zemin kaplamaları, dış cephe ısı yalıtım kompozit sistemleri, derz dolguları ve yapıştırıcılar şeklinde sıralanabilmektedir10. Bu alt kırılımlara ilişkin detaylı bilgilere aşağıda yer verilmektedir. - Beton İşleri (37) Beton; çimento, su, agrega ve kimyasal katkı maddelerinin homojen bir şekilde karıştırılmasıyla elde edilen, başlangıçta plastik kıvamda şekillendirilebilir bir malzemedir. Zamanla sertleşerek dayanım kazanan bu yapı malzemesi taze haldeyken kalıba yerleştirilebilecek kadar işlenebilir olmalı ve sertleşme sonrasında hesaplanan tasarım yüklerini taşıyacak minimum basınç dayanımına ulaşmalıdır. Beton, bağlayıcı malzemenin türüne göre sınıflandırılmaktadır. Örneğin bağlayıcı olarak Portland çimentosu kullanıldığında “Portland çimentosu betonu,” bitüm11 kullanıldığında “asfalt betonu” ve polimer kullanıldığında “polimer betonu” olarak adlandırılır. Günümüzde beton denildiğinde genellikle Portland çimentosu betonu 9 25.06.2020 tarihli ve 20-31/380-169 sayılı Kurul kararı, para. 7. 10 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı Kurul kararı, para. 15. 11 Bitüm, su geçirmez ve yapışkan bir malzemedir.
25-03/78-45 12/26 kastedilmektedir12. Beton işleri ise bütün beton ve betonarme yapılarda bulunan betonun imali, nakliyesi, kalıpların kurulması, betonun dökümü, kalıpların sökülmesi, betonun tamiri ve bakımına ait bütün işler olarak ifade edilebilmektedir13. - Su Yalıtımı (38) Su yalıtımı, bir nesneyi veya yapıyı su geçirmez veya suya dayanıklı hale getirme işlemidir. Bu işlem sayesinde yalıtılan malzeme ya da yapı sudan etkilenmemekte veya belirtilen koşullar altında su girişine karşı direnç göstermektedir. Bu tür eşyalar ıslak ortamlarda veya su altında belirtilen derinliklerde kullanılabilmektedir14. Sektörde su yalıtımı için genellikle çimento esaslı yalıtım malzemeleri, likit su yalıtım membran15 malzemeleri, likit bitümlü membran su yalıtım malzemeleri ve poliüretan likit membran su yalıtım malzemeleri kullanılmaktadır16. - Hazır Harçlar (39) Harç, genellikle kumdan, bağlayıcılardan (çimento gibi) ve çeşitli karışım maddelerinden (örneğin; pigmentler veya su geçirmez bileşikler) yapılmış bir yapı malzemesidir. Harçlar, inşaat malzemelerini birbirine bağlamak veya aralarındaki boşluğu doldurmak için kullanılmaktadır. Özellikle, inşaat harçları, bina inşasına ilişkin çeşitli amaçlarla (örneğin; döküm ve yerleştirme, duvarcılık, sıvama, zemin düzleştirmesi ve beton tamiri) kullanılmakta olup, fayans sabitleme harçları ise hem alt katmana (yapıştırıcı harçlar) hem de fayanslar arasında derzler (groutlar) olarak fayansların sabitlenmesinde kullanılmaktadır. Farklı sofistikasyon seviyelerine sahip çok çeşitli harç ürünleri bulunmaktadır. Basit harçlar sadece iki bileşenden (çimento ve kum) oluşurken, harca belirli bir son kullanım için gereken ürün özelliklerini sağlamak için farklı bileşenler eklenebilmektedir17. - Endüstriyel Zemin Kaplamaları (40) Endüstriyel zemin kaplamaları, sanayi tesisleri, fabrikalar ve depolar gibi yoğun kullanım alanlarında zeminlerin korunması ve işlevselliğinin artırılması amacıyla uygulanan özel kaplama sistemleridir. Bu kaplamalar ağır yüklere, kimyasal maddelere, aşınmaya ve darbelere karşı yüksek dayanıklılık gösterir ve böylece zeminlerin uzun ömürlü olmasını sağlar. Epoksi, poliüretan, vinil ve beton kaplamalar gibi farklı türleri bulunan endüstriyel zemin kaplamaları uygulama alanının ihtiyaçlarına göre seçilmektedir18. - Dış Cephe Isı Yalıtım Kompozit Sistemleri (ETICS) (41) Isı yalıtımı, bir hacimdeki istenen ortam sıcaklığının, hacmi çevreleyen çevre sıcaklığından en az etkilenmesi için yapılan uygulamalara denilmektedir. Dolayısıyla ısı yalıtımı farklı sıcaklıktaki iki hacim arasındaki ısı alışverişini sınırlamak ve ısı kayıp ve kazançlarını azaltmak amacıyla kullanılmaktadır. Isı yalıtımı; yapıların duvarlarına, çatılarına, zeminlerine veya pencerelerine uygulanabilmektedir. Sektörde yaygın olarak kullanılan ısı yalıtımı malzemeleri ise şunlardır: mineral yün (cam elyaf/taş 12 https://www.thbb.org/teknik-bilgiler/beton-nedir/ Erişim Tarihi 01.01.2025. 13 https://cdniys.tarimorman.gov.tr/api/File/GetFile/425/KonuIcerik/740/1088/DosyaGaleri/beton-i%C5%9Fleri-teknik-%C5%9Fartnamesi_r00_20061110.pdf Erişim Tarihi 01.01.2025. 14 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı Kurul kararı, para. 6. 15 Membran, suyla daimi olarak temas halinde olan yüzeylerin alt ya da üst bölümlerine su geçişlerine engel olmaya yarayan bir tür izolasyon materyalidir. 16 https://www.baumerk.com/tr/blog/su-yalitim-malzemeleri-nelerdir, https://www.tr.weber/su-yalitim-sistemleri Erişim Tarihi 13.01.2025. 17 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı Kurul kararı, para. 27-28. 18 https://www.ardenyalitim.com/endustriyel-zemin-kaplama/, Erişim Tarihi 13.01.2025.
25-03/78-45 13/26 yünü), polistiren köpük, poliüretan köpük, mantolama sistemleri (dış cephe yalıtımı), selüloz yalıtımı, EPS (genleştirilmiş polistiren), XPS (ekstrüde polistiren)19. - Derz Dolguları (42) Derz dolgular ise fayans, porselen seramik, doğal taş vb. kaplamalarda iki parçanın arasında kalan boşluğu doldurmaya yarayan malzemelerdir. Derz dolguları, çimento esaslı ve epoksi esaslı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çimento esaslı derz dolguları banyo, mutfak, balkon, teras veya antre gibi alanlarda seramiklerin arasını hem zeminde hem de duvarda doldurmak üzere kullanılmaktadır. Epoksi esaslı derz dolguları ise laboratuvar, hastane, ameliyathane, yiyecek-içecek fabrikaları, otel ve restoran mutfakları ve yüzme havuzları gibi hijyen veyahut çeşitli kimyasallara dayanım gerektiren alanlarda tercih edilmektedir20. - Yapıştırıcılar (43) Yapıştırıcılar en geniş tanım olarak yapı malzemelerinin birbirine yapışmasını sağlayan ürünler şeklinde ifade edilebilmektedir. İki bileşenli olan epoksi yapıştırıcılar yüksek yapışma gücü ve kimyasal dirence sahip olmakla birlikte genellikle metal, beton ve ahşap gibi malzemelerin yapıştırılmasında kullanılır. Kuruma süreleri diğer yapıştırıcılara göre daha uzundur ancak su geçirmezlik ve ısıya dayanıklılık gibi avantajlar sunar21. Su bazlı olan ve hızlı kuruyan akrilik yapıştırıcılar ise taş, seramik ve cam gibi malzemelerde kullanım için uygundur22. Hızlı kuruma, yüksek esneklik ve suya dayanıklılık özelliği olan poliüretan yapıştırıcılar ise ahşap, metal ve plastik gibi farklı yüzeylerde kullanılabilirler. Esnek yapıdaki silikon bazlı yapıştırıcılar ise suya ve ısıya dayanıklılıkları sayesinde cam, seramik ve metal yüzeylerde kullanılırlar23. G.3.2. İlgili Ürün Pazarı (44) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’e (2010/4 sayılı Tebliğ) atıfta bulunarak ilgili ürün pazarının tespitinde dikkate alınacak unsurlar belirtilmektedir. Buna göre, belirli bir ürün ve söz konusu ürünle yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar, ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Böylelikle, bir ürünün diğer bir ürünle aynı pazarda yer alabilmesi için bu ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer olmaları ve birbirleriyle ikame edilmeleri gerekmektedir. (45) İlgili Pazar Kılavuzu’nda talep ikamesinin değerlendirilmesine ilişkin olarak; “tüketici gözünde ilgili ürünün yerine geçer kabul edilen başka ürünlerin belirlenmesini gerektirmektedir. Bu belirlemeyi yapmanın bir yolu göreceli fiyatlarda küçük, kalıcı bir değişim meydana geldiği varsayılarak müşterilerin bu değişime yönelik olası tepkilerinin değerlendirilmesidir.” ifadelerine yer verilmektedir. Bununla birlikte, ilgili ürün pazarının tanımlanmasında sadece talep ikamesi kullanılmamakta eşdeğer etkisi olması durumunda arz ikamesi de dikkate alınmaktadır. İlgili Pazar Kılavuzu’nun arz ikamesine ilişkin kısmında belirtildiği üzere; “Tedarikçilerin, göreceli fiyatlarda meydana gelecek küçük ve kalıcı artışlar karşısında üretimlerini başka ürüne kaydırabilmeleri ve bunları kısa dönemde kayda değer ek maliyetlere ve risklere katlanmak zorunda kalmadan pazarlayabilmeleri” durumunda arz ikamesinin mevcudiyetinden bahsedilebilmektedir. 19 https://kalekim.com/isi-yalitimi-nedir-isi-yalitimi-nasil-yapilir Erişim Tarihi 13.01.2025. 20 https://www.tr.weber/derz-dolgu-uygulamalari-ve-derz-dolgu-urunleri Erişim Tarihi 13.01.2025. 21 https://www.betakimya.com.tr/haber/141/yapistirici-cesitleri-nelerdir- Erişim Tarihi 13.01.2025. 22 https://sistemnalbur.com.tr/yapistirici-cesitleri/? Erişim Tarihi 13.01.2025. 23 https://selsil.com/yapistirici-cesitleri-nelerdir/ Erişim Tarihi 13.01.2025.
25-03/78-45 14/26 (46) İlgili ürün pazarının tespiti amacıyla, başvuruda sunulan bilgilerin yanı sıra yapı kimyasalları pazarı başta olmak üzere, yapı sistemleri pazarı ve daha alt kırılımlarında faaliyet gösterdiği tespit edilen rakip teşebbüslerden ve sektördeki teşebbüs birliklerinden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Bu kapsamda elde edilen cevabi yazılara bir sonraki başlık altında detaylı bir şekilde yer verilmekle birlikte ilgili pazarın tanımlanması aşamasında faydalı olduğu düşünülen cevabi yazılardaki bilgiler işbu başlık altında değerlendirilmektedir. (47) Dosya kapsamında yapı sistemleri ürünlerine ilişkin pazarın tanımlanmasında rakip teşebbüsler tarafından; - Yapı kimyasallarının Kurulun 10.03.2022 tarihli ve 22-12/180-75 sayılı kararında da belirttiği gibi karışım sistemleri ve yapı sistemleri olmak üzere iki ana gruba ayrılabileceği, - Yapı sistemleri ürünlerinin inşaat sektöründeki tüm projelerde kullanıldığı, bu kapsamda konutlar, ticari binalar, kamu binaları, turizm tesisleri, sanayi tesisleri, limanlar, havaalanları, otoyollar, köprüler, metro hatları, demiryolu projeleri vb. tüm inşaatlarda yapı sistemleri ürünlerinden yararlanıldığı, - Yapı sistemlerinin inşaat yapılarında kullanılan ürün gruplarını kapsadığı, bu ürünlerin genellikle yapıyı korumaya ve ömrünü uzatmaya yarayan ürünler olduğu, her bir ürün grubu için farklı üretim süreçlerinin bulunduğu, yapı sistemlerindeki hangi ürün ile çözüm sağlanacağına her bir müşteri özelinde müşterinin bütçesi ve koşullarına göre karar verildiği, - Yapı sistemleri ürünlerinin müşterilerinin büyük inşaat şirketlerinden orta ve küçük ölçekli ticari bina müteahhitlerine, yapı malzemesi satıcılarına, konut müteahhitlerine ve uygulayıcılara kadar çeşitlilik gösterdiği, - Yapı sistemleri ürünlerinin inşaatın her aşamasında önemli ve farklı roller üstlendiği, bu ürünlerin doğru seçilmesinin, uygulanmasının ve kombin edilmesinin yapıların dayanıklılığını ve estetik kalitesini arttırdığı, - Bazı ürünlerin benzerlik gösterdiği ve müşteri nezdinde birbirine ikame olabildiği, fakat bu durumun da her bir ürün için farklılaşabileceği, bu kapsamda birbiriyle benzer gözüken ürünler arasında kimyasal dayanım, termal dayanım, güneş ışınlarına dayanım, elastikiyet, çatlak köprüleme özelliği gibi önemli farklılıkların görülebildiği, - Yedi farklı yapı sisteminin ürün geliştirme, hammadde çeşitliliği ve üretim yöntemlerine bağlı olarak kullanım amacı ve performans kriterlerine göre farklı teknolojik altyapı ve karmaşıklık gereksinimlerine sahip olduğu, - Yapı sistemleri ürünlerinden biri üretilirken diğerinin de üretiminin mümkün olduğu, ürünlerin müşteri nezdinde birbirlerine ikame olduğu, müşterilerin birçok farklı üreticiden bu ürünleri kolaylıkla temin edebildiği, - Yapı sistemleri ürünlerinin üretiminde özel ve teknik bilginin gerekebileceği, bu bilgilerin arasında karışım makinesinin özel tasarımı, karışım süresi, karışım sıcaklığı, hammaddelerin eklenme sırası gibi pek çok özel bilginin yer aldığı, - Yapı sistemleri ürünlerine ilişkin olarak ETICS, su yalıtımı, seramik yapıştırıcı, harçlar ve derz dolguların toz kısımlarının aynı üretim hattında üretildiği, sadece su yalıtım ürünlerinin sıvı kompenantının ayrı bir üretim hattında yapıldığı, tüm ürünlerin reçete bilgisi ile yapıldığı, her firmanın kendi reçetesi olduğu, ürünlerin pazarda kod ve standartlar ile muadil olduğu, - Farklı bir ürün grubunun üretilmesi bakımından her ürün grubundan sonra üretim yapılan ekipmanların ve makinelerin temizlenmesinin zaman aldığı, temizlik yapılmadan üretilen ürünlerde olumsuzlukların gözlemlendiği ifade edilmiştir.
25-03/78-45 15/26 (48) Yukarıda ilgili bölümlerine yer verilen cevabi yazılarda özetle, genel ve kapsayıcı bir ifadeyle yapı kimyasalları pazarının kimyasal karışımlar ve yapı sistemleri şeklinde birbirinden farklı iki pazar olarak ele alınabileceği, Kurulun Sika/MBCC kararı ile uyumlu şekilde yapı sistemleri pazarının beton işleri, su yalıtımı, hazır harçlar, endüstriyel zemin kaplamaları, dış cephe ısı yalıtım kompozit sistemleri, derz dolguları ve yapıştırıcılar şeklindeki alt kırılımlarından söz etmenin mümkün olduğu, teşebbüslerin faaliyet alanları incelendiğinde yukarıda sayılan yedi alt kırılıma ek başka ürün gruplarını içeren pazar kırılımlarının mevcut olduğu ifade edilmektedir. (49) Dosya kapsamında incelenen bildirime konu işlem bakımından işlem taraflarının Türkiye’deki faaliyetleri sebebiyle yatay ve dikey ilişkilerin değerlendirilmesi gerekmekte olup bu faaliyetlerin yapı sistemleri pazarını ilgilendirdiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, etkilenen pazara yönelik değerlendirmelerde detaylı şekilde yer verildiği üzere, yapı sistemleri pazarının kimyasal karışımlar pazarından farklı bir pazar olarak ele alınması gerekli görülmüştür. İşbu dosya kapsamında bildirime konu işlemin etkilerinin doğru bir şekilde analiz edilebilmesi için işlem taraflarının faaliyetleri bakımından özellikle yatay örtüşmelerin tespit edildiği alt kırılımlar özelinde ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar (50) Yapı sistemleri sektörüne ilişkin coğrafi pazar analizinde sayılan ürünlerin, ülke genelinde önemli bir bölgesel farklılık göstermeden pazarlanabilmesi ve kullanılabilmesi diğer yandan incelenen teşebbüslerin faaliyetlerini tüm Türkiye çapında gerçekleştirmesi ve ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden belirgin şekilde farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenebileceği değerlendirilmektedir. G.4. Değerlendirme G.4.1. İşlemin Niteliğine İlişkin Değerlendirme (51) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak sayılmıştır. (52) Planlanan işlem öncesinde FOSROC TÜRKİYE’nin hisselerinin tamamı FOSROC GROUP’a ait olup nihai olarak FOSROC GROUP tarafından tek kontrol edilmektedir. Bildirim konusu işlem FOSROC TÜRKİYE’nin kimyasal karışımların üretimi ve satışı faaliyet kolunu kapsamayacak olup sadece yapı sistemleri faaliyetlerinin yeni kurulmuş olan Fosroc SBM Turkey Yapı Kimyasalları AŞ (FOSROC SBM TÜRKİYE) ünvanlı teşebbüse devredilmesi üzerinedir. Yapı sistemleri faaliyetleri kapsamında; Türkiye’deki yapı sistemleri iş kolunun satış, teknik satış, Ar-Ge ve üretim fonksiyonlarından bazı çalışanlar, Üretim ekipmanı (yedek parçalar dahil olmak üzere) ve laboratuvar ekipmanı da dahil olmak üzere münhasıran Türkiye’deki yapı sistemleri iş koluna ilişkin olarak kullanılan tüm ekipman ve bu ekipmanın mevcut dokümanları, Stok rotasyonu, geçmiş üretim, kalite verileri ve envanterlere ilişkin geçmiş bilgilerin ve ürünlerin kapanışta temin edilecek olan detaylı listesi, Yapı sistemleri iş kolu faaliyetlerine ilişkin ya da bu kapsamda kullanılan
25-03/78-45 16/26 pazarlama materyalleri, Müşterilerin, sözleşmelerin, geçmiş satışların ve alacak kayıtlarının listesi ve Yukarıda sayılan maddi varlıklara ek olarak belirli24 fikri mülkiyet hakları FOSROC SBM TÜRKİYE’ye devredilecektir. Planlanan işlemin gerçekleşmesi durumunda FOSROC SBM TÜRKİYE’nin kontrolü SAINT GOBAIN tarafından tek kontrol edilen STARCIN’e geçecektir. Dolayısıyla devre konu teşebbüsün kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana getiren bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. G.4.2. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. Maddesi Bakımından Değerlendirme (53) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde; “(1) Bu Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL’yi veya b) Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur. (2) Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin25 devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz.” hükümleri ile hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Rekabet Kurulunun (Kurul) iznine tabi olduğu belirlenmektedir. (54) Taraf cirolarının, anılan tebliğin (a) ve (b) bendi kapsamında öngörülen eşikleri aştığı, dolayısıyla işbu işlemin hukuki geçerlilik kazanması için Kuruldan izin alınmasının zorunlu olduğu görülmektedir. G.4.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Esasa İlişkin Değerlendirme (55) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde “bir ya da birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü uyarınca bir pazarda hâkim durum doğuran ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde 24SAINT GOBAIN tarafından gönderilen ve 18.12.2024 tarih ve 60370 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden cevabi yazıda (.....) ifade edilmektedir. (.....) ifade edilmiştir. Bildirilen küresel işlem uyarınca (.....) hazırlayacaktır. 25 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin (e) bendinde teknoloji teşebbüsleri “Dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıkları, ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.
25-03/78-45 17/26 azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır. 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca Kurulun iznine tabi olan birleşme ve devralma işlemlerinin, pazar gücünün yaratılması veya güçlendirilmesi sonucuna yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. (56) Bilindiği üzere, mevcut veya potansiyel rakipler arasındaki birleşme ve devralma işlemlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınacak genel ilkeler, Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da (Yatay Kılavuz) açıklanmaktadır. Buna göre yatay birleşmelerin rekabet karşıtı etkileri, tek taraflı etkiler ile koordinasyon doğurucu etkiler olarak ikiye ayrılmıştır. Tek taraflı etkiler; teşebbüsler üzerindeki rekabetçi baskının ortadan kalkması sonucunda hâkim durum yaratılması veya güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılmasını ifade etmektedir. Devralan ve devre konu teşebbüslerin toplam pazar payının yüksek olması, işlem taraflarının yakın rakip olması, müşterilerin sağlayıcı değiştirme olanaklarının kısıtlı olması, yoğunlaşma işleminin pazarda rekabetçi baskı yaratabilecek bir oyuncuyu ortadan kaldırması, rakiplerin fiyat artışları karşısında üretim veya kapasitelerini arttırmasının mümkün olmaması gibi durumlarda; tek taraflı etkiler yoluyla rekabeti sınırlama ihtimali yükselmektedir. (57) Koordinasyon doğurucu etkiler ise, yoğunlaşma işleminin pazarın dinamiklerinde değişikliğe yol açarak pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin davranışlarında bir koordinasyon oluşmasını kolaylaştırması durumuna karşılık gelmektedir. Bu etkilerin değerlendirilmesinde pazardaki şeffaflık seviyesi, ürünün homojen bir ürün olup olmaması, pazardaki oyuncu sayısı gibi faktörler dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte alıcı gücü veya pazara muhtemel yeni girişler rekabet karşıtı söz konusu etkileri sınırlayabilmektedir. Yatay birleşmelerin değerlendirilmesinde incelenen son husus ise birleşme veya devralmanın yaratacağı etkinliklerdir. Öyle ki bazı durumlarda yaratılan etkinliklerden elde edilen tüketici faydası; işlemin rekabeti sınırlayıcı etkilerinin yaratacağı zarardan daha fazla olabilmektedir. (58) Devre konu FOSROC TÜRKİYE, Türkiye’de yapı sistemleri iş kolu altında; hazır harçlar, beton işleri, su yalıtımı ve endüstriyel zemin kaplamaları ve derz dolguları alanlarında üretim gerçekleştirmektedir. Nihai olarak devralan konumunda bulunan SAINT GOBAIN ise yapı sistemleri ürünleri bakımından iştirakleri aracılığıyla (CHRYSO, WEBER ve ortak girişim şirketi olan DALSAN); hazır harçlar, beton işleri, su yalıtımı, endüstriyel zemin kaplamaları, dış cephe ısı yalıtım kompozitleri, derz dolgular ve yapıştırıcı ürünlerinin tedariki alanında faaliyet göstermektedir. (59) Yukarıda yer verilen bilgilerden görüleceği üzere, FOSROC TÜRKİYE’nin devre konu yapı sistemleri iş kolu ile devralan konumunda olan SAINT GOBAIN’in iştirakleri arasında yapı sistemleri pazarının alt kırılımında yer alan hazır harçlar, beton işleri, su yalıtımı, endüstriyel zemin kaplamaları ve derz dolgusu pazarları bakımından Türkiye’de yatay bir örtüşmenin bulunduğu değerlendirilmektedir. Diğer yandan işlem kapsamındaki etkilenen pazarların daha iyi anlaşılması adına tarafların faaliyet gösterdiği ve yatay örtüşmelerinin gerçekleştiği pazarlar aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
25-03/78-45 18/26 Tablo 5: Yoğunlaşma İşlemi Kapsamında Etkilenen Pazarlar İlgili Ürün Pazarı FOSROC TÜRKİYE’nin Yapı Sistemleri İş Kolunun Faaliyetleri SAINT GOBAIN’in Faaliyet Gösterdiği Yatay/Dikey Yapı Sistemleri Pazarı Beton İşleri Yatay Su Yalıtımı Yatay Hazır Harçlar Yatay Endüstriyel Zemin Kaplamaları Yatay Derz Dolguları Yatay Dış Cephe Isı Yalıtım Kompozit Sistemleri - - Yapıştırıcılar - - (60) Bu bağlamda, tarafların Türkiye’de faaliyette bulunduğu pazarlar açısından yatay ve dikey ilişkinin incelendiği pazarlara yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. G.4.3.1. Yatay Örtüşme Bulunan Pazarlara Yönelik Değerlendirme (61) Öncelikle yapılan pazar araştırmaları kapsamında elde edilen veriler neticesinde, Türkiye’de yapı kimyasalları pazarı iki alt kırılıma ayrılmakta ve bu kırılımlar (i) kimyasal karışımlar ve (ii) yapı sistemleri olarak sıralanmaktadır. İlgili devralma işleminin konusunun FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolunun devralınması olması ve kimyasal karışımlar kısmının bu devralma işlemine dâhil edilmemesi sebebiyle yatay örtüşmenin yalnızca yapı sistemleri pazarı ve bu pazarın alt kırılımlarında bulunduğu görülmektedir. Bu çerçevede ilgili dosya kapsamında işlem tarafları tarafından sunulan pazar payı verileri her bir pazar özelinde26 değerlendirildiğinde görüleceği üzere; SAINT GOBAIN bakımından beton işleri, su yalıtımı, endüstriyel zemin kaplamaları ve derz dolgusu pazarlarında son üç yıla ilişkin pazar payı verilerinin %(.....)’ü geçmediği görülmektedir. Hazır harçlar pazarında ise 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) oranında pazar payları bulunmaktadır. FOSROC TÜRKİYE bakımından ise yer verilen yatay etkilenen pazarların hiçbirinde pazar payının %(.....)’i geçmediği görülmektedir. Bu çerçevede tarafların tahminlerine dayalı pazar payı değerleri bakımından etkilenen pazarların herhangi birinde işlemin kayda değer yoğunlaşma yaratıcı bir etkisinin olmadığı anlaşılmaktadır. (62) Öte yandan yukarıda tarafların faaliyet gösterdiği yapı sistemleri pazarına ilişkin sundukları tahminlerinin akabinde rakip teşebbüslerden elde edilen verilere göre pazar payı hesaplamaları yapılmıştır27. Bu çerçevede yapı sistemleri pazarının alt kırılımında yer alan her bir etkilenen pazar bakımından tarafların ve rakiplerinin son üç yıla ilişkin satış değeri cinsinden pazar payları ve aynı alanda faaliyet gösterdiği tespit edilen 24 teşebbüsün verisi dikkate alınarak yapılan beton işleri pazarına yönelik hesaplamalarda, söz konusu pazarda SAINT GOBAIN’in 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olmak üzere pazar payları bulunmaktadır. Bu pazar paylarıyla SAINT GOBAIN pazarda ikinci oyuncu konumundadır. FOSROC 26 İşlem kapsamında SAINT GOBAIN bakımından tarafların sunduğu satış verilerinin CHRYSO ve WEBER’i de kapsadığı belirtildiğinden SAINT GOBAIN iştirakleri olan bu teşebbüslerin pazar payı bilgileri ayrıca verilmemiş olup tüm değerler SAINT GOBAIN satış verilerine dâhil edilerek hesaplanmıştır. 27 İlgili pazar payı hesaplamaları yapı sistemleri pazarında faaliyet gösteren 45 adet teşebbüsün son üç yıla ilişkin satış verileri ile yapılmıştır.
25-03/78-45 19/26 TÜRKİYE ise yapı sistemleri iş kolu altındaki beton işleri pazarında 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olmak üzere pazar payına sahiptir. Bu bakımdan tarafların (birleşik teşebbüsün) işlem sonrasındaki toplam pazar payları 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olacaktır. Diğer yandan (.....)’nın yıllar itibarıyla %(.....) ile %(.....) arasında seyreden yüksek pazar payı dikkat çekmektedir. (63) Yapı sistemleri pazarı içerisinde yer alan su yalıtımı pazarında satış değeri cinsinden hesaplanan pazar paylarına ilişkin verilere bakıldığında ise; SAINT GOBAIN’in 2021 yılına ait pazar payı %(.....); 2022 yılına ait pazar payı %(.....) ve 2023 yılına ilişkin pazar payı %(.....)’tür. Bu bakımdan tarafların (birleşik teşebbüsün) işlem sonrasındaki toplam pazar payları 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olacaktır. Ayrıca söz konusu pazarda çok sayıda oyuncunun bulunduğu görülmektedir. (64) Yapı sistemleri pazarı içerisinde yer alan hazır harçlar pazarında satış değeri cinsinden hesaplanan pazar paylarına ilişkin verilere bakıldığında ise; SAINT GOBAIN’in 2021 yılına ait pazar payı %(.....); 2022 yılına ait pazar payı %(.....) ve 2023 yılına ilişkin pazar payı ise %(.....)’tür. FOSROC TÜRKİYE’nin ise hazır harçlar pazarında son üç yıla ilişkin pazar paylarının hiçbiri %(.....)’yi geçmemektedir. Bu noktada tarafların (birleşik teşebbüsün) işlem sonrasındaki toplam pazar payları 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olacaktır. Ayrıca söz konusu pazarda birçok oyuncunun faaliyet gösterdiği görülmektedir. (65) Yapı sistemleri pazarı içerisinde yer alan endüstriyel zemin kaplamaları pazarında satış değeri cinsinden hesaplanan pazar paylarına ilişkin verilere bakıldığında ise; SAINT GOBAIN’in 2021 yılına ait pazar payı %(.....); 2022 yılına ait pazar payı %(.....) ve 2023 yılına ilişkin pazar payı %(.....)’tür. FOSROC TÜRKİYE’nin ise endüstriyel zemin kaplamaları pazarında 2021 yılına ait pazar payı %(.....), 2022 yılına ait pazar payı %(.....) ve 2023 yılına ilişkin pazar payı %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Bu bakımdan tarafların (birleşik teşebbüsün) işlem sonrasındaki toplam pazar payları 2021 yılında %(.....), 2022 yılında %(.....) ve 2023 yılında %(.....) olacaktır. Ayrıca söz konusu pazarda çeşitli düzeylerde pazar payına sahip çok sayıda oyuncunun bulunduğu görülmektedir. (66) Yapı sistemleri pazarı içerisinde yer alan derz dolguları pazarında satış değeri cinsinden hesaplanan pazar paylarına ilişkin verilere bakıldığında ise; SAINT GOBAIN’in 2021 yılına ait pazar payı %(.....); 2022 yılına ait pazar payı %(.....) ve 2023 yılına ilişkin pazar payı %(.....)’dir. Son üç yılda yaklaşık %(.....) arasında seyreden pazar payları ile (.....) lider konumunu sürdürürken, %(.....) bandında seyreden pazar payları ile son üç yıldır (.....) pazarda ikinci oyuncu konumundadır. FOSROC TÜRKİYE‘nin ise derz dolguları pazarında son üç yıla ilişkin pazar paylarının %(.....)’i geçmediği görülmektedir. Bu kapsamda FOSROC TÜRKİYE‘nin derz dolguları pazarında önemli bir mevcudiyetinin olmadığı anlaşılmaktadır. İlaveten söz konusu pazarda çeşitli düzeylerde pazar payına sahip çok sayıda oyuncunun bulunduğu bu bakımdan tarafların (birleşik teşebbüsün) işlem sonrasındaki toplam pazar paylarında kayda değer bir değişikliğin yaşanmayacağı değerlendirilmektedir. (67) Yukarıda yatay seviyede etkilenen beş farklı pazara ilişkin çeşitli veriler sunulmuştur. Etkilenen pazar değerlendirmesi bakımından; Yatay Kılavuz’un 18. paragrafında; birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği ifade edilmektedir. Yatay etkilenen pazarlardan olan su
25-03/78-45 20/26 yalıtımı, endüstriyel zemin kaplamaları ve derz dolguları pazarında tarafların pazar payının Kılavuz’da belirlenen eşiğin altında kalması sebebiyle derinlemesine bir incelemeye tabi tutulmasına gerek kalmaksızın bahsi geçen pazarlarda işlem sonrası için herhangi bir rekabetçi endişenin doğmayacağı değerlendirilmektedir. Diğer yandan işlemin tamamlanması halinde birleşik teşebbüsün pazar payının beton işleri pazarında yaklaşık %(.....) ve hazır harçlar pazarında ise yaklaşık %(.....) seviyelerine ulaşması nedeniyle işlemin bu pazarlardaki rekabete olumsuz etkilerinin olup olmadığının detaylıca incelenmesi gerekmektedir. (68) Yatay Kılavuz’un 15. paragrafında “Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri, pazarın rekabetçi yapısı hakkında faydalı bilgiler sunar. Yoğunlaşma seviyelerini ölçmek için, yoğunlaşma oranı (CR4, CR5 vb.), Herfindahl Hirschman Endeksi (HHI) veya diğer ölçütler kullanılabilir.” ifadesi yer almaktadır. Bu doğrultuda, pazardaki yoğunlaşma oranını göstermek adına HHI28 hesaplanmasının ve yoğunlaşma seviyesinde değişimin birleşme neticesinde ortaya çıkacak rekabetçi kaygıları tespit etmek açısından yerinde olacağı değerlendirilmektedir. Yatay Kılavuz’da belirli yatay birleşmelerin değerlendirilmesi için HHI kullanımına ilişkin olarak dikkate alınan hususlar aşağıda yer verilen tabloda (HHI Analiz Tablosu) gösterilmektedir: Tablo 6: Yatay Kılavuz’a Göre HHI Analizinde Kullanılan Değerlendirme Aralıkları Aralık Değişim Sonuç HHI250 Riskli HHI>2000 ∆>150 Riskli (69) Beton işleri pazarında; işlem öncesi 2023 yılı için satış değeri bazında yaklaşık (.....) olan HHI göstergesi, işlem sonrasında yaklaşık (.....)’e yükselmektedir. Dolayısıyla, işlem neticesinde HHI oranındaki değişim (.....) olacaktır. Diğer yandan hazır harçlar pazarında işlem öncesi 2023 yılı için satış değeri bazında yaklaşık (.....) olan HHI göstergesi, işlem sonrasında yaklaşık (.....)’e yükselerek işlem neticesinde HHI oranındaki değişim (.....) olacaktır. (70) Yukarıda pazar paylarına ilişkin veriler özetlenirken de değinildiği üzere hazır harçlar pazarında FOSROC TÜRKİYE’nin ihmal edilebilir düzeydeki pazar payı sebebiyle (yaklaşık %(.....)) bildirime konu işlem söz konusu pazarlar bakımından HHI değerleriyle de işaret edildiği üzere kayda değer bir yoğunlaşmaya yol açmayan bir işlemdir. Bu bağlamda söz konusu pazarlar bakımından işlem yoğunlaşma yaratmaktan ziyade FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolundaki pazar payının el değiştirmesi sonucunu doğurmaktadır. (71) Beton işleri pazarında ise işlem öncesi 2023 yılı için satış değeri bazında yaklaşık (.....) olan HHI göstergesi, işlem sonrasında yaklaşık (.....)’e yükselmekte ve işlem neticesinde HHI oranındaki değişim (.....) olmaktadır. Bu çerçevede HHI değerleri hazır harçlar pazarına göre daha riskli bir seviyeye işaret etse de söz konusu söz konusu pazarda birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı uygulayabilecek güce ve motivasyona sahip birçok rakip teşebbüsün bulunması, pazarın çok oyunculu ve rekabete açık olması gibi hususlar dikkate alındığında bu pazardaki yatay yoğunlaşma 28 HHI, pazardaki her bir teşebbüsün paylarının karelerinin toplamı alınarak hesaplanır. Bu endeks, pazardaki büyük paya sahip teşebbüslere daha fazla ağırlık verir. Endeksin hesaplanmasında pazardaki tüm teşebbüslerin paylarının dikkate alınması gerekse de, verinin mevcut olmadığı hallerde küçük paya sahip teşebbüsler hesaplamaya dâhil edilmeyebilir. Zira bu tür küçük teşebbüsler endeksin büyüklüğünü önemli oranda etkilemez. HHI endeksinin birleşme işlemi sonrasındaki mutlak değeri, pazardaki rekabetin yoğunluğuna ilişkin öncül bir gösterge olsa da, inceleme konusu birleşme işleminin yoğunlaşma seviyesinde yarattığı değişimi esas olarak bu endeksteki değişim vermektedir. (Yatay Kılavuz para. 16)
25-03/78-45 21/26 artışının endişe yaratıcı bir seviyede olmadığı değerlendirilmektedir. (72) Bu hususlara ilaveten, yatay etkilenen pazarlar bakımından taraflar başvuruda; (i) SAINT GOBAIN’in etkilenen pazarlar bakımından yapı sistemleri ürünlerinin tedarikinde işlem sonrası ihmal edilebilir bir pazar payına sahip olacağı, (ii) tarafların yapı sistemleri pazarında yakın rakip olmadığı ve işlem sonrası pazar payında yaşanacak artışın düşük olacağı, (iii) yapı sistemleri pazarının oldukça parçalı bir yapıda olduğu, hem Türkiye'de hem de küresel ölçekte birçok güçlü rakibin bulunduğu ve sağlayıcılar arası geçişin kolay olduğu ve (iv) ilgili pazarlarda önemli bir giriş veya büyüme engeli bulunmadığı hususlarını da ifade etmektedir. (73) Tarafların ve rakiplerin pazar payı verilerinin yanı sıra etkilenen pazar değerlendirmesinde SAINT GOBAIN’in yapı sistemleri alanında faaliyet gösteren iştiraklerinden biri olan CHRYSO’nun29 2023 yılında Türkiye’deki satışlarının pazarın alt kırılımına göre dağılımının sunulmasında fayda bulunmaktadır: Tablo 7: CHRYSO’nun Toplam Satışlarının Pazarlara Göre Dağılımı (2023) Ürün Grubu Gelir30 Satışları İçindeki Payı (%) Kimyasal Karışımlar (.....) (.....) Beton İşleri (.....) (.....) Endüstriyel Zemin Kaplamaları (.....) (.....) Harçlar (.....) (.....) Derz Dolguları (.....) (.....) Su Yalıtımı (.....) (.....) Diğer31 (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (74) Tablodan da görüleceği üzere SAINT GOBAIN’in beton işleri, su yalıtımı, derz dolguları, hazır harçlar ve endüstriyel zemin kaplamaları pazarlarında üretimi bulunan iştiraki CHRYSO’nun 2023 yılı toplam satış gelirlerinin yaklaşık %(.....)’inin kimyasal karışımlar grubundan elde edildiği görülmektedir. Yapı sistemleri ürün grubuna ait olan ürünlerin satışlarından elde edilen gelir ise 2023 yılında toplam %(.....) olarak gerçekleşmiştir. Bu bakımdan CHRYSO’nun ana faaliyet alanın aslında kimyasal karışımlar (beton, çimento ve harç için kimyasal katkılar) olduğu söylenebilecektir. Diğer yandan bildirime konu işlemin FOSROC TÜRKİYE’nin yalnızca yapı sistemleri iş kolunun devralınmasını konu alması sebebiyle FOSROC TÜRKİYE ve SAINT GOBAIN arasında kimyasal karışımlar/katkılar pazarında herhangi bir yatay örtüşmenin gerçekleşmeyeceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen pazar payı bilgileri göz önüne alındığında ise ilgili işlem sonucunda yapı sistemleri pazarı ve bu pazarın alt kırılımlarında rekabetçi endişe doğuracak boyutta bir yoğunlaşmanın gerçekleşmeyeceği öngörülmektedir. (75) Yukarıdaki tabloya ek olarak etkilenen pazar değerlendirmesinde SAINT GOBAIN’in yapı sistemleri alanında faaliyet gösteren iştiraklerinden diğeri olan WEBER bakımından pazarın alt kırılımlarına göre 2023 yılında Türkiye’deki satışlarının dağılımının sunulması yararı görülmüştür. Bu kapsamda talep edilen bilgiler doğrultusunda SAINT GOBAIN tarafından sunulan bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: 29 CHRYSO’nun beton işleri, su yalıtımı, derz dolguları, hazır harçlar ve endüstriyel zemin kaplamaları pazarlarında faaliyetleri bulunmaktadır. 30 Satış değerlerinin Türk lirası cinsinden hesaplanmasında, döviz kuru olarak satışın gerçekleştiği yıldaki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın ortalama döviz alış kurunun (2023 yılı için bu oran 1 USD = 23,74 TL) dikkate alındığı ifade edilmektedir. 31 Bu ürünlerin SAINT GOBAIN tarafından (.....) olduğu ifade edilmektedir.
25-03/78-45 22/26 Tablo 8: WEBER’in Toplam Satışların Pazarlara Göre Dağılımı32 (2023) Ürün Grubu Gelir33 Satışları İçindeki Payı (%) Kimyasal Karışımlar (.....) (.....) Beton İşleri (.....) (.....) Endüstriyel Zemin Kaplamaları (.....) (.....) Harçlar (.....) (.....) Derz Dolguları (.....) (.....) Su Yalıtımı (.....) (.....) ETICS (.....) (.....) Diğer (Yapı Sistemi Harici Ürün) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (76) Son olarak SAINT GOBAIN’in üzerinde ortak kontrolün tarafı olduğu DALSAN bakımından da yapı sistemleri pazarının alt kırılımlarında DALSAN’ın 2023 yılına ait satışlarının dağılımının sunulması gerekli görülmüştür. SAINT GOBAIN’in cevabi yazısında yer alan bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 9: DALSAN’ın Toplam Satışların Pazarlara Göre Dağılımı34 (2023) Ürün Grubu Gelir35 Satışları İçindeki Payı (%) Kimyasal Karışımlar (.....) (.....) Beton İşleri (.....) (.....) Endüstriyel Zemin Kaplamaları (.....) (.....) Harçlar (.....) (.....) Derz Dolguları (.....) (.....) Su Yalıtımı (.....) (.....) ETICS (.....) (.....) Diğer (Yapı Sistemi Harici Ürün) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (77) Sonuç olarak dosya kapsamında etkilenen pazarlar bakımından yukarıda yapılan detaylı incelemeler neticesinde ulaşılan tespitler çerçevesinde özetle; işlem taraflarının faaliyetleri arasında yatay örtüşme bulunan ve pazar payları sebebiyle işlem sonrasında rekabetçi endişe taşıyan beton işleri pazarı ve hazır harçlar pazarında meydana gelecek yoğunlaşma oranındaki artışın söz konusu pazarlarda FOSROC TÜRKİYE’nin düşük seviyedeki mevcudiyeti dolayısıyla sınırlı olacağı, yapı sistemleri pazarının ithalata ve ihracata açık ve çok oyunculu olduğu, pazara girişin önünde hiçbir hukuki veya fiili engelin bulunmadığı, pazardaki oyuncu sayısının fazla olmasının rekabetçi yapıyı desteklediği ve bu bağlamda bildirim konusu işlemin söz konusu pazarlar bakımından başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı değerlendirilmektedir. G.4.3.2. Dikey Örtüşme Bakımından Değerlendirme (78) Taraflardan gelen cevabi yazıda; Türkiye'de yapı sistemlerinin üretimi için tedarik edilen hammaddelerin üretiminde SAINT GOBAIN’in ve FOSROC TÜRKİYE’nin faaliyet göstermediği, bu bakımdan tarafların faaliyetleri arasında Türkiye'de herhangi 32 Cevabi yazıda (.....) ifade edilmektedir. 33 Satış değerlerinin Türk lirası cinsinden hesaplanmasında, döviz kuru olarak satışın gerçekleştiği yıldaki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın ortalama döviz alış kurunun (2023 yılı için bu oran 1 USD = 23,74 TL) dikkate alındığı ifade edilmektedir. 34 Cevabi yazıda DALSAN’ın ortak girişim şirketi olması sebebiyle yukarıdaki tabloda SAINT GOBAIN tarafından sağlanan verilerin DALSAN’ın toplam gelirlerinin %50’sini yansıtacak şekilde sunulduğu bilgisi yer almaktadır. 35 Satış değerlerinin Türk lirası cinsinden hesaplanmasında, döviz kuru olarak satışın gerçekleştiği yıldaki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın ortalama döviz alış kurunun (2023 yılı için bu oran 1 USD = 23,74 TL) dikkate alındığı ifade edilmektedir.
25-03/78-45 23/26 bir dikey ilişki bulunmadığı ve taraflardan hiçbirinin diğer tarafın etkilenen pazarlardaki ürünleri için girdi niteliğini haiz ürünler üretmediği belirtilmektedir. (79) Sektöre ilişkin bilgiler kısmında detaylıca yer verildiği üzere yapı sistemleri pazarına dahi olan ürünlerin üretiminde kullanılabilecek girdiler; çimento, ambalaj malzemeleri, polimerler (selüloz ve eterler), reçine, kireç taşı, palet vb. ürünler şeklinde sıralanabilecektir. Girdilerin sağlanması noktasında taraflar farklı tedarikçilerden bu hammaddeleri tedarik etmekte ve ilgili sağlayıcılar bakımından da bir eşleşme görülmemektedir. Bununla birlikte cevabi yazıda SAINT GOBAIN’in etkilenen pazarlardaki ürünlerin üretiminde ve/veya tedarikinde girdi olarak kullanılan polimerlerin üretimini Türkiye'de yapmadığı ifade edilmektedir. (80) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda işbu dosya kapsamında, taraflar arasında devre konu FOSROC TÜRKİYE’nin yapı sistemleri iş kolu faaliyetleri ile SAINT GOBAIN ve/veya SAINT GOBAIN iştiraklerinin faaliyetleri arasında dikey bir ilişkinin/örtüşmenin bulunmadığı değerlendirilmektedir. G.4.3.3. Yapı Sistemleri Pazarına Yönelik Genel Değerlendirme (81) Pazar payları ve gelişimi, hâkim durum değerlendirmesinde öncül gösterge olarak kabul edilse de tek başına belirleyici değildir. Rakiplerin ve alıcıların teşebbüs karşısındaki konumu, potansiyel rekabet, pazara giriş engelleri, hukuki engeller, dengeleyici alıcı gücü gibi faktörler de teşebbüsün pazar gücünü sınırlandırmakta, hâkim durum tespitine etki etmektedir. Bu nedenle bu faktörlerin de değerlendirme kapsamında ele alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. (82) Yatay Kılavuz kapsamında bir pazara girişler yeterince kolay ise bu pazardaki birleşme işlemlerinin rekabeti sınırlayıcı etkiler doğurma riski az olacaktır. Dolayısıyla, girişlerin analiz edilmesi rekabet değerlendirmesinin en önemli unsurlarından biridir. Piyasaya girişlerin birleşme işlemine taraf olan teşebbüsler üzerinde rekabetçi baskı oluşturabilmeleri için gerçekleşmelerinin muhtemel, zamanında ve yeterli düzeyde olması gerekmektedir. Piyasaya girişlerin muhtemel olabilmesi için, bu girişlerin piyasadaki satış miktarında yarattığı artış ve ayrıca mevcut teşebbüslerin bu giriş karşısında tepkileri de dikkate alındığında girişlerin yeterince kârlı olması gerekmektedir. Bu değerlendirmede ise pazara giriş engelleri önemli bir yer teşkil etmektedir. Giriş engellerinin düşük olması durumunda, birleşme işleminin taraflarının rekabeti azaltıcı davranışları yeni girişlerle engellenebilecektir. Pazara girişlerin karlı olup olmadığı değerlendirilirken ayrıca pazarın büyüme potansiyeli, ölçek ekonomileri, ağ etkileri, işlemin gerçekleştiği piyasa dışındaki makine-teçhizatın işlemin gerçekleştiği piyasada kullanılıp kullanılamaması dikkate alınmaktadır. Kılavuz Kurul’un piyasaya girişlerin, pazar gücünün rekabeti sınırlayacak biçimde kullanılmasını engelleyecek hızda olup olmadığını da değerlendireceğini, girişler normal olarak iki yıl içerisinde hayata geçirilebiliyorsa zamanında gerçekleştiğinden bahsedilebileceğini belirtmektedir. Son olarak girişlerin pazarın dar bir segmentine yönelik küçük ölçekli girişler olmaması, birleşme işlemlerinin rekabeti sınırlayıcı etkilerini ortadan kaldırmaya yetecek kapsamda olması gerekmektedir. (83) Başvuruda, yapı sistemleri pazarında önemli bir giriş veya büyüme engelinin bulunmadığı ifade edilmektedir. Başvuruda yer alan bilgilere göre, yapı sistemleri ürünleri yüksek Ar-Ge harcamaları veya know-how birikimi gerektirmemektedir, bu sebeple teşebbüslerin üretim tesislerinde gerekli ve sınırlı CAPEX yatırımlarını yaparak başarılı bir şekilde pazara girmesi veya pazardaki varlığını büyütmesi mümkün görülmektedir. Bu bilgilere ek olarak, Türkiye’de satılan bazı yapı sistemleri ürünlerinin Türk Standartları Enstitüsü sertifikasyonu gibi asgari ürün kalite
25-03/78-45 24/26 standartlarını yerine getirmesinin gerektiği, bununla birlikte bu tür gerekliliklerin sektördeki standartlara ilişkin olup pazara giriş anlamında önemli bir engel teşkil etmediği belirtilmektedir. (84) Yapı sistemleri pazarının yapısına ilişkin rakip teşebbüslerden edinilen bilgilere göre; - Pazarda fiyat rekabetinin mevcut olduğu, - Müşterilerin sağlayıcı seçiminde; ürün kalitesi, yenilikçi çözüm sunabilme, fiyat, hizmet, teknik destek, marka güveni, lojistik, tedarik süreci gibi faktörlerin belirleyici olduğu, - Pazarın sürekli geliştiği ve yenilendiği, özellikle enerji verimliliği, çevre dostu çözümler ve sürdürülebilirlik gibi konularda önemli yenilikler içerdiği, üreticilerin daha verimli ve çevre dostu ürünler geliştirmeye odaklandığı, - Yapı sistemleri ürünlerinin üretimi ve satışı pazarında çok sayıda rakip üretici olduğu, - Sektörde benzer kalite ve fiyat seviyesindeki ürünlerin birbiri yerine kullanılabildiği ve bu sebeple sağlayıcı değiştirmenin kolay olabileceği, - Büyük yapı projelerinde teknik şartnameye bağlılıkların müşterilerin geçişini zorlaştırabileceği, bununla birlikte pazarda mevcut teşebbüslerin varlığının alternatif sağlayıcı bulmayı kolaylaştırabileceği, - Müşterilerin alternatif bir üretici bulmanın zorluğunun ürünlerin teknik özellikleri ve üretim süreçlerinin karmaşıklığına bağlı olduğu, özel üretim gerektiren veya yüksek uzmanlık isteyen ürünlerde alternatif bulmanın zor olabileceği, - Yapı sistemleri ürünlerinin üretiminde hâlihazırda girdi niteliğindeki ürünlerin tedariki bakımından herhangi bir sorun yaşanmadığı, - Pazara giriş için gereken yatırım maliyetlerinin farklılık gösterdiği, ancak pazara fiili veya hukuki giriş engelinin bulunmadığı, - Bazı ürün gruplarının yanıcı ve/veya tehlikeli sınıfta olması sebebiyle üreticilerin yatırım için kimyasal üretimlere izin veren OSB’leri tercih ettiği, - Döviz kuru, enerji piyasasındaki dalgalanmalar, üretici firmaların mücbir sebepleri, üreticilerin ülkelere koyduğu tedarik kotaları, lojistik zorluklar ile ilave gümrük vergilerinin tedarik zinciri yönetimini ve maliyet yönetimini zorlaştırdığı ve - Pazarın özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki hızlı şehirleşme ve altyapı projeleri nedeniyle arttığı ifade edilmiştir. (85) Teşebbüslerin cevabi yazıları incelendiğinde, yapı sistemleri pazarı özelinde pazara giriş ve pazarda büyümeye ilişkin olarak ciddi ve büyük engellerden söz edilmediği, pazara giriş için gerekli maliyetin görece düşük ve az olarak ifade edildiği, pazarda hâlihazırda yerleşmiş ve kabul gören standartlar çerçevesinde bazı ürünlerin ve üretim süreçlerinin sertifikasyona tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. (86) Yapı sistemleri pazarının farklı alt kırılımlarında faaliyetleri bulunan rakip teşebbüslerden elde edilen cevabi yazılarda, pazardaki rekabetçi parametrelerin yalnızca fiyat rekabeti ile sınırlı sayılmadığı, pazarın özelliklerinden kaynaklı bir şekilde dayanıklılık ve uzun ömürlülük gibi parametrelerin önemli rol oynadığı belirtilmektedir. Özellikle yapı projesinin özelliklerine göre, marka bilinirliğinin müşteri tercihlerini etkilediği ifade edilmektedir. Yapı sistemleri pazarındaki ürünlerin ayrıca sürdürülebilirlik ve çevreye etki bakımından farklılaşabildiği, bu farklılığın da yukarıdakilerle benzer şekilde kalite rekabeti altında ele alınabileceği değerlendirilmektedir.
25-03/78-45 25/26 (87) Teşebbüslerin cevabi yazılarında sunulan bilgiler doğrultusunda, yapı sistemleri pazarında müşterilerin bir sağlayıcıdan başka bir sağlayıcıya geçişi anlamında büyük güçlüklerin bulunmadığı, müşterinin ihtiyaç duyduğu yapı sistemi ürününü farklı bir tedarikçiden temin etmesinin görece kolay olduğu değerlendirilmektedir. (88) Bildirime konu işlem bakımından etkilenen pazarlar başta olmak üzere yapı sistemleri pazarının genel yapısı itibarı ile her bir inşa projesi bakımından müşterilerin taleplerine göre farklılaştırılmış ürünlerin üretimi ve satışı nedeniyle pazarın heterojen bir yapı sergilediği, pazara girişlerin görece sınırlı düzeyde engel barındırdığı, pazarda çok sayıda yerli ve yabancı tedarikçinin bulunduğu yönündeki tespitlerin bildirime konu işlem sonrasında ortaya çıkabilecek tek taraflı rekabet karşıtı etkileri önleyeceği gibi, koordinasyon doğurucu etkilerin de oluşmasını engelleyeceği değerlendirilmektedir. (89) Son olarak bildirime konu işlemin yapı sistemleri pazarındaki etkisinin hangi yönde olacağına ilişkin rakip teşebbüslerin görüşlerine başvurulmasında yarar görülmüştür. Bu kapsamda, etkilenen pazarlarda faaliyet gösterdiği anlaşılan teşebbüslerden elde edilen cevabi yazılarda; - Bildirime konu işlemin pazarda olumsuz etkilerinin olmayacağı yönünde görüş bildiren teşebbüsler olduğu, - Bildirime konu işlemin teşebbüs faaliyetlerine yönelik herhangi bir etkisinin bulunmayacağı veya etkisinin çok yüksek düzeyde olmayacağı, - Bildirime konu işlemin etkilerinin olumsuz olacağı yönünde görüş bildiren teşebbüsler olduğu ve - Teşebbüsün bildirime konu işlem bakımından herhangi bir görüşü bulunmadığı veya işlemin pazardaki etkisinin öngörülemediği anlaşılmaktadır. (90) Yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır.
25-03/78-45 26/26 H. SONUÇ (91) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy