T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-38418978-125[15-2022/4]-….
27.05.2024
Konu
:
Gayrimenkul Yatırım Ortaklığının Hisse Geri Alım Programı Kapsamında Geri Alınan Ortaklık Paylarının Kar Payı Dağıtımı Olarak Değerlendirilip Tevkifata Tabi Tutulup Tutulmayacağı Hakkında
İlgi
:
….
İlgide kayıtlı özelge talep formunda;
- Şirketinizin gayrimenkul yatırım ortaklığı olduğu ve paylarının Borsa İstanbul'da işlem gördüğü,
- 2020 yılında hisse geri alım programı kapsamında kendi şirket hisselerinizin satın alındığı ve ikinci yıl sonunda bu hisselerin elden çıkarılmadığı,
- Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında istisnadan yararlanıldığı ve şirketiniz açısından dahili tevkifat oranının Bakanlar Kurulu Kararına göre %0 uygulandığı
belirtilmiş olup, kendi şirket hisselerinizin satın alınması ve elde tutulması işleminde Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında tevkifat uygulamasının olup olmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendinde, gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançlarının (esas faaliyet konusu itibarıyla gayrimenkul, gayrimenkul projeleri ve gayrimenkule dayalı haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulanlar dışında kalanların kazançları hariç) kurumlar vergisinden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanunun "Vergi kesintisi" başlıklı 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre ise, Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yazılı kazançlardan, dağıtılsın veya dağıtılmasın kurum bünyesinde %15 oranında vergi kesintisi yapılacağı hüküm altına alınmış olup bahse konu oran 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %0 olarak belirlenmiştir.
11/11/2020 tarih ve 7256 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine eklenen dördüncü fıkrada, "Tam mükellef sermaye şirketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortaklık paylarını,
i) Sermaye azaltımı yoluyla itfa etmeleri hâlinde iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutar sermaye azaltımına ilişkin kararın ticaret sicilinde tescil edildiği tarih,
ii) İktisap bedelinin altında bir bedel karşılığında elden çıkarmaları hâlinde iktisap bedeli ile elden çıkarma bedeli arasındaki fark tutar elden çıkarma tarihi,
iii) İktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam yıl içerisinde, sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemeleri veya elden çıkarmamaları hâlinde, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutar iktisap tarihinden itibaren iki tam yıllık sürenin son günü,
itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayılır ve bu tutarlar üzerinden %15 oranında vergi tevkifatı yapılır. Bu fıkra kapsamında tevkif edilen vergiler herhangi bir vergiden mahsup edilemez. Cumhurbaşkanı, tam mükellef sermaye şirketinin paylarının Borsa İstanbul'da işlem görüp görmemesine, işlem gören paylarının toplam payları içindeki oranına, geri alınan payların Borsa İstanbul'da işlem gören paylardan olup olmamasına, tam mükellef kurumlardan geri alınıp alınmamasına, tam mükellef sermaye şirketinin yıllık satış hasılatı ve diğer gelirlerinin toplam tutarına göre ayrı ayrı ya da birlikte, bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir."
hükmüne yer verilmiş ve bu hüküm 17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Dolayısıyla, 17/11/2020 tarihinden itibaren (bu tarih dahil) tam mükellef sermaye şirketlerinin kendi hisse senetlerini ve ortaklık paylarını iktisap etmeleri halinde, iktisap işlemi nedeniyle herhangi bir vergilendirme yapılmayacaktır. Bu şirketlerce iktisap tarihinde, kendi hisse senetleri veya ortaklık paylarının alımına ilişkin kayıt gerçekleştirilecek, ancak bunun dışında kendi hissesini veya ortaklık payını satın alan şirketler tarafından Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre herhangi bir vergi kesintisi yapılmayacaktır.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Tebliğinin "15.6.7.5. İktisap edilen hisse senetleri veya ortaklık paylarının sermaye azaltımı yoluyla itfa edilmemesi veya elden çıkarılmaması" başlıklı bölümünde, "Tam mükellef sermaye şirketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortaklık paylarını, iktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam yıl içerisinde sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemeleri veya elden çıkarmamaları halinde, iktisap tarihinden itibaren iki tam yıllık sürenin son günü itibarıyla, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutarı üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre %15 oranında vergi kesintisi yapılacaktır.
Örnek 1: (G) A.Ş.'nin hisse senetlerinin itibari değeri her bir hisse için 20 TL'dir. (H) Ltd. Şti.nin aktifinde toplam 30.000 TL bedelle kayıtlı 1.000 adet hisse (G) A.Ş. tarafından 13/2/2021 tarihinde toplam 35.000 TL bedel karşılığında satın alınmıştır.
(G) A.Ş. tarafından hisse senetlerinin iktisap edildiği 13/2/2021 tarihi itibarıyla Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre vergi kesintisi yapılmayacaktır.
(H) Ltd. Şti. ise (G) A.Ş. hisse senetlerinin satışından elde ettiği (35.000 TL - 30.000 TL=) 5.000 TL kazancı genel hükümler çerçevesinde kurumlar vergisine tabi tutacak olup şartları taşıması halinde Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan iştirak hissesi satış kazancı istisnasından faydalanabilecektir.
(G) A.Ş., 35.000 TL'ye iktisap ettiği kendi hisse senetlerini 13/2/2023 tarihi itibarıyla sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemiş ve elden çıkarmamıştır.
Buna göre, (G) A.Ş. 13/2/2023 tarihi itibarıyla, kendi hisse senetlerinin iktisap bedeli ile itibari değeri arasındaki fark olan [35.000 - (1.000 x 20)=] 15.000 TL üzerinden %15 oranında vergi kesintisi yapacak ve hesaplamış olduğu (15.000 TL x %15=) 2.250 TL vergiyi Şubat/2023 dönemi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle beyan ederek ödeyecektir.
(G) A.Ş.'nin, satın almış olduğu kendi hisse senetlerini iktisap tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemesi ve elden çıkarmamış olması nedeniyle ödemiş olduğu 2.250 TL vergi, herhangi bir vergiden mahsup edilemeyecek veya iade konusu yapılamayacaktır. Ayrıca 2.250 TL'lik bu vergi, (G) A.Ş. tarafından kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak da dikkate alınmayacaktır.
..."
açıklamasına yer verilmiştir.
14.02.2023 tarih ve 32104 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarih itibariyle yürürlüğe giren 6791 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Kararda, "193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında, tam mükellef sermaye şirketlerinin iktisap ettikleri kendi paylarına ilişkin olarak dağıtılmış kar payı sayılan tutarlar üzerinden %0 oranında tevkifat yapılır." denilmiştir.
07.07.2023 tarih ve 32241 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve bu tarihten itibaren iktisap edilen paylara ilişkin olarak uygulanmak üzere yürürlüğe giren 7343 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının eki Kararda, "193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında, payları Borsa İstanbul'da işlem gören tam mükellef sermaye şirketlerinin iktisap ettikleri kendi paylarına ilişkin olarak dağıtılmış kar payı sayılan tutarlar üzerinden %0 oranında tevkifat yapılır." hükmü yer almaktadır.
Buna göre, 2020 yılında satın alınan kendi şirket hisselerinizin iki yıl sonunda elden çıkarılmaması durumunda, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin itibari değeri arasındaki fark tutar üzerinden, Kurumlar Vergisi Kanununun istisna hükmü ile ilişkilendirilmeden mevzuatın yürürlük tarihleri dikkate alınmak suretiyle %15 tevkifat yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.