Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-109 (Birleşme)
Karar Sayısı : 06-59/768-222
Karar Tarihi : 24.8.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Gaz de France ile Suez S.A.
Temsilcisi Av. Zeynep Ergun Özeren
Levent Cad. Sümbül Sok. No:53, 34330 Levent/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Gaz de France
23, rue Philibert Delorme, 75017 Paris Cedex 17
Paris/FRANSA
- Suez S.A.
16, rue de la Ville l’Eveque 75008 Paris/FRANSA
E. DOSYA KONUSU: Gaz de France İle Suez S.A.’nın birleşmesi işlemine
izin verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.7.2006 tarih, 4935 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 11.8.2006 tarih, 2006-1-109/Öİ-06-HU sayılı
Birleşme Ön İnceleme Raporu, 17.8.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/163
sayılı Başkanlık önergesi ile 06-59 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 40
Gaz De France ile Suez S.A. arasında gerçekleşecek birleşme işleminin;
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ciro eşiğini aştığı için izne tabi olduğu; ancak
söz konusu birleşmenin ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren
ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran nitelikte bulunmadığı; bu nedenle söz konusu işleme izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı,
ifade edilmektedir. 50
06-59/768-222
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Gaz de France
Gaz de France grubu, endüstriyel müşteriler için gaz ve ilgili enerji hizmetleri
geliştirmektedir. Bilhassa doğal gaz arama-üretim, yeraltı depoları,
taşımacılık, dağıtım ve tedarik işinde faaliyet göstermektedir. Gaz de France,
ayrıca kojenerasyon, taşıtlar için doğal gaz, enerji ve enerji hizmetlerinin
yönetimi ve bakımı alanlarında da faaliyet göstermektedir. Gaz de France,
özellikle Avrupa Birliğinde faal olup esas olarak Fransa’da faaliyet 60
göstermektedir. Gaz de France ayrıca Belçika, Almanya, Birleşik Krallık,
İtalya, İspanya, Hollanda, Portekiz ve Slovakya’da da faaliyetlerini geliştirmiş
durumdadır. Uluslar arası bir grup olarak Gaz de France ayrıca Kuzey
Amerika’da (özellikle Kanada’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde), Güney
Amerika’da (özellikle Meksika’da) ve Afrika’da (özellikle Fildişi Kıyısı’nda,
Cezayir’de ve Mısır’da) faaliyet göstermektedir.
Gaz de France, Türkiye’de herhangi bir bağlı ortaklığa veya şubeye sahip
değildir. Şirket önceki yıllarda Türkiye’de veya Türkiye’den kaynaklı herhangi
bir ciro elde etmiş değildir. 70
Tablo 1: Gaz De France’ın sermaye yapısı
Hissedar Hisse %’si Oy hakkı %’si
Fransız Devleti 80,2% 80,2%
Kurumlar ve halk 17,5% 17,5%
Çalışanlar 2,3% 2,3%
H.1.2. Suez S.A. (Suez)
Suez, kamu kurumlarının, şirketlerin ve kişilerin bir iş ortağı olarak kamu
altyapı hizmetlerinin yönetimi için sürdürülebilir ve yenilikçi çözümler
tasarlayan bir uluslararası endüstriyel gruptur. Grup, elektrik, doğal gaz, enerji
hizmetleri, su ve atık yönetimi konularında temel ihtiyaçlara cevap vermeyi
amaçlamaktadır. 80
Tablo 2: Suez’in Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse %’si Oy hakkı %’si
Group Bruxelles Lambert (GBL) 7,3 % 11,5 %
Çalışanlar 3,3 % 3,5 %
Group Crédit Agricole 3,4 % 5,5 %
Group CDC 2,8 % 3,3 %
Areva 2,2 % 2,0 %
CNP Assurances 1,6 % 1,5 %
Caixa 1,4 % 1,2 %
Sofina 1,1 % 1,0 %
Hazine hisseleri 1,0 % -
Halk 75,9 % 70,5 %
15.3.2005 tarihinden itibaren Suez, enerji ve çevre faaliyet konularında dört
operasyonel bölümde entegre olmuştur:
06-59/768-222
3
Gaz ve elektrik sektörlerinde tüm Avrupa faaliyetlerini yürüten Suez
Energy Europe- Suez Enerji Avrupa (“SEE”);
Suez’in Avrupa dışındaki gaz ve elektrik sektörlerindeki faaliyetlerinden
sorumlu olan Suez Energy International- Uluslararası Suez Enerji 90
(“SEI”);
Suez’in tesis ve bakım hizmetleri, enerjiyle ilgili hizmetler ve
mühendislik alanlarındaki faaliyetlerini yöneten Suez Energy Services-
Suez Enerji Hizmetleri (“SES”) ve
Suez’in su ve atık hizmetleri alanlarındaki faaliyetlerini yürüten Suez
Environment –Suez Çevre (“SE”).
Bu operasyonel birimlerin her biri farklı müşteri gruplarına satılan farklı ürünler
ve hizmetler geliştirmekte, üretmekte ve pazarlamakta olduklarından, bu
bölümlerin her biri ayrı olarak yönetilmektedir. 100
Tablo 3: SUEZ’in operasyonel birimleri
SUEZ
Suez Enerji
Avrupa
Uluslararası Suez
Enerji
Suez Enerji
Hizmetleri Suez Çevre
ENERJİ ÇEVRE
Şirket Türkiye’deki faaliyetlerini ise yukarıda belirtilen dört operasyonel
birimden üçü aracılığıyla (Uluslararası Suez Enerji, Suez Enerji Hizmetleri,
Suez Çevre) gerçekleştirmektedir. Uluslararası Suez Enerji, Türkiye’deki
faaliyetlerini aşağıdaki bağlı şirketleri üzerinden yürütmektedir.
H.1.2.1. Baymina Enerji A.Ş. (Baymina)
110
Baymina, elektrik üretim ve satış alanında faaliyet göstermektedir. Şirket
Şubat 2004’ten itibaren Ankara yakınlarında bir elektrik santrali işletmeye
başlamıştır. Baymina, ürettiği elektriğin tamamını, on altı yıllık bir elektrik satış
anlaşması imzalamış olduğu Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş.
(TETAŞ)’a satmaktadır. Baymina, elektrik üretiminde gereken doğal gazı ise
Botaş’dan satın almaktadır.
Baymina, tek başına Suez Grubu tarafından, Baymina’nın %95’ine sahip
durumdaki Primerofin B.V. vasıtasıyla kontrol edilmektedir. Baymina’nın
geriye kalan %5 hissesi, elektrik üretim projelerinde uzmanlığı olan bir Türk 120
mühendislik şirketi olan Mimag İnşaat ve Ticaret A.Ş.’ne aittir.
H.1.2.2. Suez-Tractebel Enerji Ticaret A.Ş.
Baymina dışında, Suez, yakın geçmişte, Suez-Tractebel Enerji Ticaret A.Ş
unvanlı bir şirket daha kurmuş olup bu şirket %96 oranında Suez tarafından,
bağlı ortağı Suez Tractebel Energy Holdings Cooperative U.A. üzerinden tek
başına kontrol edilmektedir. Bu şirketin kuruluş amacı elektrik enerjisi ve
doğal gaz ticareti yapmak, BOTAŞ tarafından açılanlar dahil olmak üzere bu
amaçla ihalelere girmek, BOTAŞ’ın Doğal Gaz Piyasası Kanunu çerçevesinde 130
devredilecek olan mevcut doğal gaz satın alma-satış kontratlarını bütün hak
06-59/768-222
4
ve yükümlülükleri ile birlikte kısmen veya tamamen devralmaktır. Bu şirket
2005 yılında kurulmuştur ve şu an için piyasada herhangi bir faaliyeti söz
konusu değildir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Birleşmenin taraflarından biri olan Gaz de France’ın Türkiye’de herhangi bir
faaliyeti bulunmamasına karşılık, birleşmenin diğer tarafı olan Suez Türkiye’de 140
enerji, taşıma ve altyapı mühendisliği ile su ve atık su arıtma alanlarında
faaliyet göstermektedir.
Genel anlamda, elektrik sektörü; üretim, iletim ve dağıtım olmak üzere üç
bölümden oluşmaktadır. Elektrik üretimi, ısı enerjisi veya sudaki potansiyel
enerji gibi başka formdaki enerjinin elektriğe çevrilmesi işlemidir. Birleşmenin
taraflarından Suez Türkiye’de elektrik üretimi ve ürettiği elektriğin satımıyla da
iştigal etmektedir. Dolayısıyla devralmaya ilişkin ilgili ürün pazarı “elektrik
üretimi ve satış pazarı” olarak belirlenmiştir.
150
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde herhangi bir yerde üretilmiş olan
elektrik enerjisi enterkonnekte sistem aracılığıyla iletim hattına iletilmekte,
daha sonra da dağıtım hatları yardımıyla tüm yurda dağıtılabilmektedir. Bu
nedenle ilgili coğrafi Pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tespit
edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği 160
Bildirim konusu işlem, hisselerin takası yoluyla gerçekleşecek, hukuki olarak
Suez tüzel kişiliğini kaybedecek ve Gaz de France bünyesine katılacaktır. Bu
birleşmedeki takas oranı, bir Suez hissesine karşılık bir Gaz de France hissesi
şeklinde olacaktır.
Gaz de France ile Suez aralarındaki birleşmeye ilişkin müzakereleri başarıyla
sonuçlandırmış ve bu husus Gaz de France ile Suez’in karar alma organları
olan Yönetim Kurulları tarafından da teyit edilmiştir. Taraflar 27 Şubat 2006
tarihinde öngörülen birleşmeyi müştereken kamuoyuna duyurmuş ve aynı 170
tarihte birleşmenin mali şartları da açıklanmıştır.
Taraflar arasında gerçekleşecek işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2/a maddesi kapsamında bir birleşme işlemi olduğu
görülmektedir. Bildirime konu işlem çerçevesinde tarafların ilgili ürün
pazarındaki paylarının toplamının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ
ile değişik 4. maddesindeki %25’lik pazar payı eşiğini aşmamasına rağmen,
Suez’in elektrik üretim ve satış pazarındaki toplam cirosu yine aynı maddede
yer alan 25 trilyon TL.’lik ciro eşiğini aştığından; işlemin, Rekabet Kurulu
iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır. 180
06-59/768-222
5
H.3.2. İşlemin Elektrik Pazarındaki Rekabet Üzerindeki Etkisi
Yukarıda ifade edildiği gibi, bildirilen işlem taraflarından sadece Suez’in
Türkiye elektrik üretim ve satış pazarında faaliyeti bulunmaktadır. Suez’in bu
pazarda faaliyet gösteren şirketi Baymina A.Ş.’nin 2005 yılındaki kurulu
kapasitesi ve üretim miktarı ile pazar paylarına ilişkin bilgiye aşağıdaki tabloda
yer verilmiştir.
Tablo 5: Baymina Enerji A.Ş.’nin 2005 yılında kurulu kapasite ve üretim yönünden payları
Kurulu Kapasite Üretim miktarı
MW % MWh %
Türkiye toplamı 39.070 161.983.000
Baymina A.Ş. (….) (….) (….) (….)
190
Suez’in elektrik üretim ve satış pazarındaki Pazar payı % (….) olup, birleşmeye
taraf olan Gaz de France’ın bu pazarda herhangi bir faaliyetinin olmadığı
dikkate alındığında bildirilen işlemin pazardaki rekabet üzerinde herhangi bir
olumsuz etkisi olmayacaktır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Gaz de France ile
Suez S.A. arasındaki işlemin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi
olduğuna; ancak söz konusu birleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi 200
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren
ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran nitelikte bulunmadığına; bu nedenle söz konusu işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy