T.C.
GAZİANTEP
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:....
KARAR NO: ....
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
Av. ... -
Av. ... -
DAVALI: 1- ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -....
Av. ... - ....
Av. ... -
DAVALILAR: 2- ... - ... ...
3- ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2017
KARAR TARİHİ: 20/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Gaziantep 13. İcra Müdürlüğün 2017/.... E. Sayısıyla toplamda 215.371,86 TL takip miktarlı 57.709,00 USD bedelli çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, ancak takibe mesnet belge çek vasfında olmadığını, gerçekte müvekkil alacaklı iken çekteki tahsil cirosunu çizmeden davalılardan ...”e iade ettiği için borçlu durumuna sokulduğunu, çeklerin keşide tarihlerinin üzeri çizilerek tarihlerinin değiştirildiğini, ötelendiğini ve müvekkilinin temlik cirosu olmaksızın takibe geçildiğini, çeklerin ön yüzünde görüleceği üzere çekin vadesi olan 05.03.2015 tarihi çizilerek yeni tarih olan 01.03.2017 tarihi yazılıp paraflandığını, Türk ticaret Kanununun 748. Maddesinin 1. Fıkrası: bir poliçe metni değiştirildiği taktirde değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kişiler değişmiş metne ve ondan önce imza koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar, hükmünü ihtiva ettiğini, çekin arka yüzü incelendiğinde çekin müvekkil tarafından .... .... Bankasına tahsil cirosu ile verildiğinin belli olduğu, zira bankanın bedeli tahsil içindir ibaresi bulunduğunu, dolayısıyla TEB'den sonraki cirantaya temlik cirosuyla çeklerin verilmediği çek metninde açıkça görüldüğü, ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu, bu nedenle takibe mesnet belgenin çek vasfı olmadığını, ciro silsilesi kopuk ve alacaklının yetkili hamil olmadığı çek metninden belli olduğuna göre son hamil müvekkili şirketten alacaklı olmadığını, bu sebeple işin esasına girmeden dahi takip mesnedi çeklere dayalı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, Sayın mahkemenin aksi kanaatteyse çekin metninin yanı sıra diğer delil ve talepleri çerçevesinde inceleme yapılarak istemleri gibi karar verilmesini talep etmektedir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu çek yaprağını unsurları itibari ile tam olarak kambiyo senedi niteliğinde bir kıymetli evrak olmakla borçtan mücerret olduğunu, açılan davada anlatılan olaylardan ve temelde asıl borç ilişkisinden bağımsız olduğunu, davacının cironun kendisine ait olmadığı yönünde bir beyanın olmadığını, müvekkilinin anlatılan olayların hiçbirisi ile ilgisi olmayan 3. Kişi olduğunu, müvekkilinin alacağını tahsil etmek adına sadece davalıya değil tüm cirantaları ve keşideciyi takibe müvekkilinin alacağını tahsil etmek adına sadece davalıya değil tüm cirantaları ve keşideciyi takibe konu ettiğini, amacının davacıdan tahsilat yapmak değil herhangi bir borçludan alacağını tahsil etmek olduğunu, davacı dava dilekçesinde ileri sürdüğü beyanlarla Gaziantep 1. İcra Hukuk Mahkemesinde 2017/.... Esas numarası ile takibin iptali talepli dava açtığını, ve davanın şu an itibari ile derdest olduğunu, İcra Hukuk Mahkemesi tarafından davacının takibin durdurulmasına ilişkin talebinin reddedildiğini, takibe konu çek yapraklarının unsurlarının tamlığı hususunda icra mahkemesi tarafından hali hazırda yargılama yapıldığını, arz ve izah edilen sebeplerle takibin durdurulmasına ve icra dosyasına yatırılan tutarın taraflarına ödenmemesi yönündeki tedbirin kaldırılmasına ve davanın reddine davacının takip tutarının %20'inden aşağı olmamak üzere teminata mahkum edilmesine yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmektedir.
DELİLLER:
1-Taraflarca usulünce ileri sürülmüş iddia ve savunmalar,
2-İcra takip dosyası,
3-Mali Müşavir Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporları,
3-Ticari Defterler
4-İlgili yasal mevzuat ve Yargısal İçtihatlar,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkidir.
Davacı taraf iddialarında davalı ... Gaziantep 13. İcra Müdürlüğün 2017/.... E. Sayısıyla toplamda 215.371,86 TL takip miktarlı 57.709,00 USD bedelli çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, ancak takibe mesnet belge çek vasfında olmadığını, gerçekte müvekkil alacaklı iken çekteki tahsil cirosunu çizmeden davalılardan ...”e iade ettiği için borçlu durumuna sokulduğunu, çeklerin keşide tarihlerinin üzeri çizilerek tarihlerinin değiştirildiğini, ötelendiğini ve müvekkilinin temlik cirosu olmaksızın takibe geçildiğini, çeklerin ön yüzünde görüleceği üzere çekin vadesi olan 05.03.2015 tarihi çizilerek yeni tarih olan 01.03.2017 tarihi yazılıp paraflandığını iddia etmiştir. Bu iddiaların çözümü için çek üzerinde atılan imzaların davalı ...'e ait olup olmadığının araştırılması için davalının imza örneklerinin ilgili kurumlar tarafından Mahkememizce toplandığını, imza örneklerinin tamamlanması sonucunda imza incelemesi için dosyanın Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı'na gönderildiğini, 04/11/2021 tarihinde imza incelemesinin yapılarak raporu dosyaya ibraz ettikleri görüldü. Hazırlanan raporda çek üzerinde atılan imzaların davalı ...'e ait olduğu kanaatine varıldığını rapor ettikleri görüldü. Bahse konu raporun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup davacı vekili ve Davalı ... vekili tarafından hazırlanan rapora karşı itiraz dilekçesi ibraz etmiş oldukları görüldü. Mahkememizce Bu haliyle de anılan rapora itibar etmek gerekmiş olup davaya konu çek üzerinde davalı adına atılı olan imzanın davalıya ait olduğuna kanaat getirilmiştir.
Mahkememizin 29/06/2022 ara kararı ile, davalı ...'ün delil olarak dosyaya ibraz etmiş olduğu 2014 ve 2015 yılı ticari defterlerin kapsamlı olarak incelenebilmesi için dosyanın mali müşavir bilirkişi tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Dosya bilirkişi tevdi edilmiş bilirkişi hazırlamış olduğu 13/09/2022 tarihli raporunda özetle; davalı .... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı ... Anonim Şirketi arasındaki 2014 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, anılan davalının 2014 yılı açılış fişinde davacıya 386.278,38 TL borcunun olduğu (-ki bu tutar yukarıda davalı ...'ün incelenen 2014 yılı yasal defterlerinde Mahkeme Kararı ile Şirkete Devir açıklamasındaki tutar ile aynı olduğu), 2014 yılında davacıdan toplamda 1.213.796,07 TL alış yaptığı, açılış fişinden gelen borcuna ve 2014 yılı alışlarına karşılık davacıya verilen çeklerle toplamda 1.600.074,45 TL ödeme yaptığı, böylece anılan davalının 2014 yılı ticari münasebet kayıtlarına göre anılan davalının davacıya ((386.278,38 +1.213.796,07)-1.600.074,45) 0,00 TL borcunun yani borcunun/alacağının kalmadığı kaydının olduğu tespit edilmiştir. Yine, Davalı ... ile davacı ... Anonim Şirketi arasındaki 2014 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre, dava dosyasına konu olan .... seri numaralı 57.709,00 USD tutarlı çekin davalı ...”'e ait 2014 yılı yevmiye defterine 30.09.2014 tarih .... yevmiye numaralı kayıtla davacıya verilen çek ödemesi olarak kayıt edildiği gibi, anılan davalı ile davacı arasında dava dosyasına konu olan çek haricinde de ticari münasebetlerin olduğu, bu ticari münasebetlerin tamamının yukarıdaki tabloda detaylıca belirtildiği, bu ticari münasebet kayıtlarının tamamına göre davalı ...'ün 2014 yılında davacıdan toplamda 1.403.206,03 TL tutarında alış yaptığı, davacıdan yaptığı bu alışların karşılığında davacıya dava dosyasına konun olan 6010840 seri numaraliı çek de dâhil toplamda 1.146.726,73 TL çeklerle ödeme yaptığı ve 10.10.2014 tarih 328 yevmiye maddesiyle Mahkeme Kararı İle Şirkete Devir açıklamasıyla 386.278,38 TL borcundan mahsup yaptığı kaydının olduğu, yapılan bu borçtan mahsup kaydının aşağıda açıklanacağı üzere diğer davalı .... Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davacıya borcuna dâhil edildiği, böylece anılan davalının 2014 yılı ticari münasebet kayıtlarına göre anılan davalının davacıdan (1.403.206,03 - (1.146.726,73 +386.278,38)=129.799,08 TL alacağının kaldığı kaydının olduğu tespit edilmiştir.
Bahse konu raporun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup davacı vekili tarafından hazırlanan rapora karşı itiraz dilekçesi ibraz etmiş olduğu görüldü.
Davacı vekilinin itirazlarının yerinde olduğu görülerek Mahkememizce Dosyanın 1 yeminli mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/.. esas sayılı dava dosyasında bulunan bilirkişi raporları nazara alınarak davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını karşılar ve iş bu davaya konu uyuşmazlığı esastan çözer nitelikte rapor tanzim edilmesinin istenilmiş olup, farklı bir bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Bilirkişinin hazırlamış olduğu 16/12/2022 tarihli raporunda özetle; Gaziantep 1. Asiye Ticaret Mahkemesinin 2017./. Esas sayılı dosyasına tarafımdan sunulan bilirkişi raporunda bu dava konusu çek ile ilgili bilgi ve kayıtların inceleme bölümünde ayrıntılı olarak verildiği ve değerlendirme bölümünde ayrıntılı olarak irdelendiği gibi dava konusu çekin, 08.04.2015 tarihinde (57.709,00 USD ve 127.231,03 TL tutarlı) .... nolu yevmiye maddesi ile karşılıksız denkleştirildi açıklaması ile kayıtlarından çıkardığı (iptal ettiği) dava konusu çek ile ilgili ödeme vb bilgi ve belge tespit edilmediğini rapor etmiştir.
Bahse konu raporun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup davacı vekili tarafından hazırlanan rapora karşı itiraz dilekçesi ibraz etmiş olduğu görüldü.
Davalı ... bakımından Mahkememizce verilen iflas kararının Gaziantep BAM 11 HD'nin 22/09/2021 T. 2021/1075-1329 E.K sayılı kararı ile iflas kararının kaldırılması nedeniyle İİKm.194 hükmü gereği durma kararı verilmemiştir.
Taraflar arasındaki temel niza .... çek numaralı çekteki ödeme tarihi olan 05/02/2015 tarihinin üstünün çizilerek, yeniden 01/03/2017 olarak tarihlendirilmesinin kanuna uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve bunun sonucuna göre davacının davalılara borçlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.
Taraflara HMK'nın 222.maddesi uyarınca ticari defterlerini ibraz etmeleri/incelenebileceği adresleri bildirmesi konusunda kesin süre verilmiş ve taraflar verilen süre içerisinde ticari defterlerini dosyaya ibraz etmişler ve bu ticari defterler delil olarak değerlendirilmiştir.
Dava dosyamıza konu çeklerdeki keşide tarihlerindeki değişikliğin geçerli kabul edilebilmesi için keşideci tarafından paraf edilmesi gerekmektedir. Bu değişiklik keşideci tarafından yapılıp paraf edilmiş ise davacının cirosunu iptal etmeden çekleri iade etmesi karşısında bu basiretsiz davranışın sonuçlarına katlanması gerekmektedir. Ancak, tahrifatın keşideci tarafından yapılmadığının saptanması halinde senet metninden anlaşılan ve ibraz süresinin etkileyen bu değişikliğin davanın sonucuna etki edeceği kuşkusuzdur. (Bkz. Y.19 HD'nin 17/11/2016 T. 2016/7585-14877 E.K)
Davalı hamil ... üçüncü kişi olduğunu ve bu def'ilerin kendisine karşı ileri sürülemeyeceğini savunmuştur. TTK'nın 818. maddesinin göndermesiyle çekler hakkında uygulanması gerekli aynı kanunun 687. maddesine göre, senet nedeniyle kendisine başvurulan kişinin düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyeceği, bu durumun istisnasının hamilin senedi iktisap ederken bile bile hamilin zararına hareket etmesi olgusudur.
Somut olayımızda celbedilen Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde, .. Kimya ...'ın 27/01/2016 tarihli kuruluş adresinin .... olduğu, bu adresin aynı zamanda .... Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve kuruluş adresi olduğu ve yine aynı zamanda .... .... ...'ün 15/11/2005 tarihinden sonraki adresinin aynı adres olduğu 10/10/2004 tarihinde terkin edildiği, ... ile .... .... kardeş oldukları, ..../.... .... babası ile ...'ın annesinin babasının kardeş oldukları ve uzaktan akrabalık bağlarının bulunduğu birlikte gözetildiğinde, davalı ...'in iddia ettiğinin aksine davalıların birbirini tanıdığı ve davalı ...'in davaya konu çekleri bile bile borçlunun zararına iktisap edildiği kabul edilmiş ve bu davalı bakımından da davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacının .... Bankası Pazaryeri / Gaziantep Şubesi'nin keşidecisi ..., lehtarı .... Solvent Dist. A.Ş., bedeli 57.709,00 USD, keşide tarihi 01/03/2017 (paraf öncesi 05/02/2015) ve seri numarası .... olan çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 14.712,06 TL ilam harcından dava açılırken yatırılan 3.678,02 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 11.034,04 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 3.678,02 TL peşin harç ve yargılama nedeniyle sarf edilen 2.807,70 TL avansın toplamından oluşan 6.517,12 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalılar tarafından yargılama nedeniyle herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 33.152,06 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Karar kesinleştikten sonra yargılama esnasında celp edilen belge asıllarının ilgili yerlere İADESİNE,
8-Karar kesinleştiğinden artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekili, davalı ... vekilinin yüzlerine karşı ve diğer davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu AÇIK olmak üzere karar verildi.20/06/2023