T.C.
GAZİANTEP
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ..........
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 11/11/2019
KARAR TARİHİ: 02/07/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/07/2020
Mahkememize tevzi edilmekle yukarıda belirtilen esasa kaydedilen dava dosyasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili Mahkememize sunduğu .......havale tarihli dilekçesinde özetle, müvekkili olan davacı şirkete ait .......yılına ait ticari defterlerin sahte fatura denetimi yapılmak üzere şirketin bağlı bulunduğu .......Dairesi'ne verildiğini, gerekli incelemeler tamamlandıktan sonra tüm belgelerin ve defterlerin şirket yetkilisi .........teslim edildiğini, şirkette bu yaşanan iş yoğunluğu sebebiyle bu evrakların çanta içerisinde arabada unutulduğunu, .......'nın bu araba ile bağ evine gittiğini, araçtan eve eşya taşırken aracın kilitli olmaması sebebiyle motosikletli birinin bagaj bölümünde bulunan çantayı ve bir miktar parayı alarak kayıplara karıştığını, .......'nın .......Komutanlığı'na şikayette bulunduğunu ancak ticari defter ve belgelerin bulunamadığını iddia ederek, .......yılı yevmiye, envanter ve defter-i kebir ile .......yılı satış faturalarının zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan zayi belgesi istemine dayalı tespit davasıdır. Hasımsız olarak görülen davada Mahkememizce,.......günlü tensip tutanağı düzenlenerek, duruşma günü tayin edilmiş, davacı tarafından bildirilen belgeler ilgili yerlerden müzekkere ile celp edilmiştir.
Gaziantep .......Müdürlüğü'nden davacı şirket ile ilgili tüm kayıtlar istenmiş, gelen müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Davacı şirket hakkında vergi incelemesi bulunup bulunmadığı hususu sorulmak üzere .......Dairesi'ne müzekkere yazılmış, gelen cevabi yazıdan mükellef hakkında daireye intikal etmiş herhangi bir inceleme bulunmadığı anlaşılmıştır.
.......Komutanlığı'na müzekkere yazılarak davacı şirket temsilsinin şikayeti üzerine açılan soruşturma dosyasının akıbeti sorulmuş, dosya kapsamından hırsızlık failinin bulunamadığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi, ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' düzenlemesini içermektedir. Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler ise aynı maddenin 1.fıkrasında düzenlenmiş olup; '' (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. '' denilmiştir.
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, tacirin bütün işlerinde basiretli tacir gibi hareket ederek ticari defter ve kayıtlarını işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir. Huzurdaki davada, davacı taraf ticari defter ve belgelerini araba bagajında kilitsiz şekilde bırakmıştır. Başka bir deyişle davacı ticari defter ve belgelerini mutad olarak korunması için gereken yer dışında tutmuş, muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davranmıştır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde Mahkememizde yasanın aradığı koşulların gerçekleşmediği vicdani kanaatine varılarak aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.
(Bakınız Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2017/3973 E.-20019/918 K. , 2014/5963 E.- 2014/1179 K. , 2014/18993 E.-2015/3933 K., 2016/6941 E.-2018/727 K. Sayılı kararları)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç takdirine yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, varsa artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı iki haftalık süre içinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.