T.C. GAZİANTEP BAM 11. HUKUK DAİRESİ
T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/731
KARAR NO: 2022/1716
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/01/2021
NUMARASI: 2020/187 E., 2021/29 K.
DAVACI: ......
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1 -......
VEKİLİ: Av. ... -......
2 -.......
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
YAZIM TARİHİ: 10/11/2022
Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2020/187 Esas, 2021/29 Karar sayılı dosyasında verilen 12/01/2021 tarihli kararın istinaf incelemesi davalı .... vekili ve davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
- K A R A R -
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından .... tarihinde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun %... hibe desteği ile alınan ... marka .... şase numaralı iş makinesinin (....) .... tarihinde çalışmakta iken iş makinasının bom'unun uç kısmındaki yerin alt kısmında kırılma meydana geldiğini, iş makinasında meydana gelen kırılma neticesinde kırılan parçanın değişimi için davalı firmaya başvuruda bulunulduğunu, ancak kırılmanın kullanıcı hatasından kaynaklandığından bahisle başvurunun reddedildiğini, dava konusu iş makinası üzerinde Şanlıurfa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin.... D. İş dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, alınan bilirkişi raporunda kırılmanın nedeninin malzeme yorgunluğu yada malzeme kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, söz konusu iş makinesinin garanti süresinin halen devam ettiğini, ek ödeme ile çalışma saati ve yıl bazlı olarak garanti süresinin uzatıldığını, müvekkili tarafından garanti süresinin uzatılması için... TL'nin davalı şirkete ödendiğini, müvekkili şirkete satılan iş makinesinde meydana gelen hasarın giderilmesi için iş makinesindeki hasarlı parçaların değişmesinin gerektiğini ileri sürerek davanın kabulüne, iş makinesinde oluşan hasarın giderilmesi için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve zararın değerinin tam ve eksin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırmak üzere ... TL maddi tazminatın hasar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, .... tarihli ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesinde talep edilen tazminat miktarının ... TL artırılarak ....TL'ye çıkartılmasına ve dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ....vekilinin cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu olayın HMK'da mevcut genel yetki kuralı uyarınca huzurdaki dava bakımından mahkemenin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin faaliyet gösterdiği yer olan .... Mahkemeleri olduğunu, dava dilekçesinin incelenmesinde iddia olunan hususlardan müvekkili şirketi ilgilendiren tek hususun davaya konu forklift tarzı iş makinesinin satışının müvekkili şirketçe yapılmış olması olduğunu, müvekkili şirketin diğer davalı ....'nin ....yetkili bayisi sıfatıyla davaya konu iş makinesini davacıya satarak faturasını düzenlediğini, müvekkilinin burada sadece satıcı olarak hareket ettiğini, müvekkilinin garanti uzatımı sürecinde herhangi bir sıfatla yer almadığını, dava dilekçesinde belirtilen ve davacı tarafça yapıldığı söylenen ilave ....TL bedelin müvekkiline ödenmediğini, .... tarihli sözleşmenin de müvekkili ile akdedilmediğini, söz konusu araç tamir bakım vb gibi gerekçelerle de hiçbir zaman müvekkili şirkete getirilmediğini belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, müvekkili bakımından haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ticari merkezi .... ilçesinde bulunan müvekkili şirkete karşı olan bu davayı yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu Mahkemelerinde açmasının gerektiğini, dava konusu makine arızasının tamamen kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu, bu sebeple garanti kapsamı dışında kaldığını, davacının.... tarihinde bomunda çatlama oluştuğu gerekçesiyle bom değişimi talebiyle servise başvuruda bulunduğunu, başvuru üzerine yapılan incelemede bom çatlağına kullanıcı hatasının sebebiyet verdiği tespit edildiğinden hasarın garanti kapsamında karşılanamayacağının ....'ne bildirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, "...Diğer davalı .... .... San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden, makinenin ....yılında satın alındığı .... İlindeki bayi konumunda olduğu, makinenin bomundaki çatlağın ise ... yılında meydana geldiği, davacı firmanın makine ile ilgili garanti teminat süresinin .... saat uzatılmasına ilişkin .... tarihli servis ve bakım sözleşmesini diğer davalı ...ile yaptığı, davalı Libra firmasının ise garanti teminat süresinin uzatılmasına ilişkin sözleşmenin tarafı olmadığı, makinenin satın alınmasının üzerinden ... yıl geçtikten sonra zararın meydana geldiği, bu nedenlerle davalı .'nin uyuşmazlık konusu zarardan sorumlu olmayacağı anlaşılmakla, davalı ...yönünden davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, ...TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ....'den tahsili davacıya verilmesine, 2-Davalı .... yönünden davanın REDDİNE" karar verilmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının eksik inceleme ile tesis edildiğini, mahkeme kararlarının açık ve gerekçeli olması gerektiğini, mahkemenin hüküm kanaatine nasıl ulaştığını açıkça ortaya koyması gerektiğini, somut olayda ilk derece mahkemesince "gerekçeli kararın” ‘deliller ve gerekçe’ kısmında uyuşmazlığın kronolojik bir özetinin yapıldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığının belirtildiğini, ancak bu kanaate nasıl ulaşıldığına dair en ufak bir açıklamanın olmadığını, bilirkişi raporuna dahi atıf yapılmadığını, yerel mahkeme kararının haksız, usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmaksızın ve ek rapor alınması talepleri hakkında karar dahi verilmeksizin adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini, hükmün gerekçesinin incelenmesinde bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuş olduğunun tartışmasız olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ile tanzim edildiğini, taraflarınca itiraza uğradığını, dolayısıyla hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ek rapor taleplerinin dikkate alınmadığını, ek rapor talepleri hakkında karar dahi verilmeyerek hüküm tesis edildiğini, bilirkişi raporunun teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı olmalısı gerektiğini, bu mahiyette olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, dava dosyasından alınan bilirkişi kök raporunun tamamen varsayıma dayalı olarak tanzim edildiğini, bilirkişinin tespitlerini gerekçelendirebileceği herhangi bir delili dahi dosyaya ibraz etmediğini, iş makinasının bomunun, bomun en zayıf olduğu, kullanım kılavuzunda özellikle uyarılan, asla açık bir şekilde yüke girilmemesi gerektiği belirtilen bir bölgeden kırılmış olmasının sebebi olarak kullanıcı hatası olduğu değil de eşine rastlanılmamış bir üretim hatası olduğunu kabul etmenin mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda tespit edilen işçilik bedellerinin fahiş olduğunu, işçilik maaliyetinin .... TL olacağını beyan eden bilirkişilerin bu tespitlerinin hangi emsal veriye dayandırdığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmadıklarını, dava konusu makine arızasının tamamen kullanıcı hatası kaynaklı olduğunu, bu sebeple garanti kapsamı dışında olduğunu, söz konusu hasarın meydana gelmesinin yegane sebebinin bom açıkken yüke girilmesi olduğunu, müvekkili şirket tarafından yetkili servise gönderilen .... tarihli e mail'de de bom çatlağının ancak kullanıcı hatasıyla bom açık şekilde yüke girilmiş olması sebebiyle gerçekleştiğinin belirlenip bu hasarın garanti kapsamı dışında kaldığının açıkça yazıldığını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davalı ....yönünden davanın esastan reddine yönelik verilen kararın yerinde olmadığını, davaya konu iş makinesinin satışının davalı libra üzerinden yapıldığını, daha sonra servis hizmetlerinin de davalı tarafından yerine getirildiğini, davalı....Şirketinin müvekkiline karşı müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek davalı ....Ltd. Şti. yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvrumuştur.
HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.
İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.
Davacı, davalı .... Şti.'nden satın aldığı iş makinesinin ayıplı olduğundan bahisle, davalı .... ve garanti sözleşmesi imzalayan ....aleyhinde açtığı dava ile makinenin hasar bedelinin tazminini talep etmiş, mahkemece; davalı .... yönünden garanti sözleşmesinin tarafı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı ....yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı ve davalılardan ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
6102 sayılı TTK. m. 23/c hükmü, “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunu'nun 223'üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” düzenlemesini,
TBK. m. 223 hükmü; “Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” düzenlemesini,
TBK. m. 225 hükmü, "Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir." düzenlemesini içermektedir.
Dosyada alınan .... tarihli bilirkişi raporunda; iş makinesine ait bom üzerinde dik açıda ciddi bir çatlak meydana geldiği, titreşim altında sürekli tekrarlanan hareketleri yapan aksamlarda, risk yüksek olduğundan üretim aşamasında malzeme seçimi yapılırken risklerin göz önünde bulundurulması gerektiği, söz konusu çatlağın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı tespit edilmiştir.
Hal böyle iken; ayıp konusu iş makinesinde ağır kusurdan (iş makinesine uygun malzeme kalınlığında demir kullanmamak) kaynaklı gizli ayıbın olup olmadığı, dolayısıyla satıcı ....'nin gizli ayıptan kaynaklanan sorumluluğunun bulunup bulunmadığı bilirkişi raporunda tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenle bu tespit yapılmadan davalılardan ....yönünden davanın reddi yerinde değildir. Bununla birlikte iş makinesinde meydana gelen mevcut hasarın ne şekilde meydana geldiği, kullanım hatasından mı, malzeme eksikliğinden mi kaynaklandığı bilirkişi raporunda açık ve net bir şekilde tespit edilmemiştir. Dolayısıyla eksik inceleme ve bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda mahkemece, alanında yetkin bilirkişi heyetinden ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, ayıp nedeniyle makinedeki değer düşüklüğü ve onarım masrafları, TBK'nın 225. Maddesi uyarınca satıcının ağır kusurlu olup olmadığı ya da ayıbın satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplardan olup olmadığı konusunda ayrıntılı gerekçeli, denetime elverişli rapor alınarak, rapora esaslı itirazlar olması halinde itirazlar da karşılanarak, sonucuna göre yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak ve yetersiz görülen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde deliller toplanıp değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KABULÜNE,
2-Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/01/2021 tarihli 2020/187 Esas, 2021/29 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin karar harcı olarak alınan harcın isteği halinde taraflara İADESİNE,
5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kesin olarak 10/11/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.10/11/2022
...
Başkan
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Katip
...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."