T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: .....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ......
ÜYE: ......
ÜYE:.......
KATİP: ......
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ......
DAVACI: ....
VEKİLLERİ: Av. ....
DAVALI: ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: ......
YAZIM TARİHİ: .......
Taraflar arasında görülen davada........ karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
- K A R A R -
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, bu anlaşma karşılığında müvekkili tarafından davalıya birkaç çekin keşide edilerek verildiğini, ancak davalının sözleşmeye uymayarak kararlaştırılan malları müvekkiline vermediğini, ilk çekin ödemesinin yapılmasına rağmen davalının müvekkiline teslimat yapmadığını, müvekkilinin davalıdan çeklerin geri iadesini istediğini, buna rağmen çekleri iade etmeyen davalının müvekkili hakkında ........esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, tarafların kendi aralarında sulh olduğu ve tarafların hem icra takibinden hem de menfi tespit davasından feragat ettiklerini, bu feragat karşılığında müvekkili ile çeklerin iadesi konusunda anlaşıldığını, bir kısım çeklerin ödendiği ve bir kısım çeklerinde müvekkiline teslim edildiğini, teslim edilmesi gereken son .... çekin cirolanıp üçüncü kişilere verildiği için davalı tarafından en yakın zamanda teslim edileceği şeklinde müvekkiline güvence verildiğini, çeklerin hala müvekkiline teslim edilmeyerek oyalandığını, müvekkili tarafından ...... seri numaralı çekin ... TL olan ödemesinin vadesinde yapıldığını, bu ödemenin karşılığı olan malzemelerin müvekkiline verilmediğini, söz konusu çeklerin davalı tarafın pazarlamacısı olan . .. teslim edildiğini ileri sürerek teminatsız veya uygun görülecek teminat karşılığında olası bir icra takibini engellemek için..... seri numaralı ......TL bedelli çekin ve ......TL bedelli çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, çeklerin bedelsiz kalması nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair, talep, dava ve sair hukuksal hakları saklı kalmak kaydıyla çek miktarının ......'sinden aşağı olmamak üzere takdir olunacak tazminatın davalı tarafından ödenmesine, her iki çekin de hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirtilen hususların gerçek dışı olduğu ve kabul edilemeyeceğini, davacı şirket yetkilisi ile müvekkilinin ticari alışveriş ilişkisinin bulunduğunu, . yılının . ayında malzeme alımı için davacı şirket yetkilisinin müvekkili şirkete gelerek malzemeler ile ödenecek para ve ödeme koşullarının konuşulduğunu, ticari alım satıma konu olan ürünlerin ..... tarihinde sevk edildiğini, ticari malların yarısının davacı şirket yetkilisinin isteği üzerine teslim edildiğini, malın teslimi sonrasında o dönemde müvekkili şirkette çalışmakta olan . ... dava konusu çekleri teslim aldığını, .....tarihinde müvekkilinin çalışanı ile karşılıklı iş feshinin yapıldığını, daha sonraki alışverişlerde davacı şirket yetkilisi ile bizzat muhatap olunduğunu, davacı şirketin teslim aldığı ve alacağı mallar karşılığında .. adet çekin müvekkili adına düzenlenerek verildiğini, davacı şirket yetkilisinin anlaşılan ticari malzemelerin henüz teslim edilmeyen kalan kısmını almayacağını ürün değişikliğine gideceğini bildirdiğini, müvekkili ile davacı şirket yetkilisiyle gönderilen ürünlerin toplamı üzerinden teyitleşerek mutabakatın sağlandığını, anlaşma gereği ödemenin ilk taksitinin yapılacağı...... tarihli vadeli çekin ödeme gününde çekin bankaya müvekkili tarafından ibraz edilmesi üzerine banka tarafından hesabın müsait olmadığının belirtildiğini, müvekkilinin ticari anlaşma sonucunda teslim ettiği malların ücretini alamaması üzerine......vade tarihli karşılıksız çeki icraya koyduğunu, müvekkilinin karşılıksız çek düzenlenmesi üzerine davacı şirket ve yetkilisini şikayet ettiğini, müvekkilinin yapılan anlaşmaya uyarak elinde bulunan......tarihli çekini işleme koymadığını, müvekkilinin talep ettiği alacağın hukuken mevcut ve takip edilebilir bir alacak niteliğinde olduğunu, müvekkilinin alacağının likit ve haklı bir alacak olmasına rağmen davacı tarafından haksız ve mesnetsiz açılan bu dava sebebiyle müvekkilinin alacağını geç tahsil etmesinin söz konusu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötü niyetli olan davacının . .... maddesi uyarınca alacağın %..'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, "...Uyuşmazlık, .......-TL bedelli çek ve .........-TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. HMK 114/1-i hükmüne göre aynı davanın daha önce kesin hükme bağlanmamış olması dava şartıdır. Taraflar arasında aynı çekler sebebiyle mahkememizin....... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası görülmüş, davacının feragati ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm .... tarihinde kesinleşmiştir. Bu sebeple davanın HMK 114/1-i hükmünce reddine" karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu hukuka aykırı olarak davanın reddine karar verildiğini, ilk derece mahkemesince dava konusu ile ilgili daha önce başka bir dosyadan feragat ettikleri için mevcut bu davanın da reddedildiğini, ancak her iki dosyasının incelenmesinde dosyalara konu edilen çeklerin tamamen farklı çekler olduğunu, ilk davaya konu çekin dışında müvekkiline ait diğer çeklerin de müvekkiline teslim edilmeyince müvekkilinin bu çekler hakkında da olası bir icra takibinin engellenmesi ve çeklerin muhatap bankaya ibraz edilerek tahsilinin önlenmesi için menfi tespit davası açmak zorunda kaldıklarını, açılan bu davanın ilk derece mahkemesi tarafından ilk davadaki çek ile karıştırılarak eksik inceleme sonucu davanın reddedildiğini, davalının ilk derece mahkemesinin hukuka aykırı kararını fırsat bilerek dava konusu çeklerden......tarihli ..... TL bedelli çek hakkında kötü niyetli olarak icra takibine giriştiğini, yerel mahkemece sanki dava konusu edilen çeklerle ilgili de feragat beyanları olduğunun zannedilerek hatalı ve eksik inceleme sonucu hukuka aykırı karar verildiğini, icra takibi hakkında...... Esas sayılı dosyasında; çekin süresinde ibraz edilmediği için ve çekin kambiyo vasfının yok olması sebebi ile takibin iptali için dava açıldığı ve yargılamaya devam edildiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.
İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan İİK'nın 72. maddesine dayalı icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır.
6100 Sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
...... İnşaat .......dava konusunun ...... Esas sayılı dosyasında başlatılan takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti, anılan icra dosyasının dayanağının ise keşidecisi ..... düzenleme tarihli... nolu çek olduğu, görülmekte olan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilerek kesinleştiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
İstinafa konu ......Esas sayılı dosyasının ise, davacılarının . . ...... dava konusunun muhatap bankası......TL bedelli ve muhatap bankası .... düzenleme tarihli, ...... TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine yönelik olduğu sabittir.
Uyuşmazlık, ....... Esas sayılı dosyasının istinafa konu edilen ...... Esas sayılı dosyasına kesin hüküm teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın daha önce bir kesin hüküm ile çözümlenmiş olması olumsuz dava şartıdır. Birinci dava ile ikinci davanın konularının yani dava ile elde edilmek istenen sonucun aynı olması, dava sebeplerinin yani davanın dayandığı olayların aynı olması ve davanın taraflarının aynı olması halinde maddi anlamda kesin hüküm oluşur (HMK m. 303). Yargısal kararlara tanınan bu yasal gerçeklik niteliğinden dolayı, aynı konuda yeni bir dava açılamaz. Açılırsa da bu dava dinlenmez, dava şartı yokluğundan reddedilir.
Yukarıdaki açıklamadan da anlaşıldığı üzere bir davada kesin hüküm dava şartının söz konusu olabilmesi için her iki davada da elde edilmek istenen sonucun aynı olması gerekir. Somut olayda kesinleşen ......Esas sayılı dosyasındaki dava konusunun .... nolu çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti, istinafa konu....... Esas sayılı dosyasının ise ....... nolu çeklerden dolayı menfi tespit istemine yönelik olduğu sabit olup, kesin hüküm dava şartının varlığından söz edilemeyecektir. Bu bağlamda, ilk derece mahkemesince kesin hüküm dava şartından dolayı davanın reddine yönelik verilen karar yerinde görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi uyarınca KABULÜNE,
2....... Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın yukarıda belirtilen hususların ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine, sair istinaf sebeplerinin şu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Davacı vekili tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,
5-İstinaf sair masraflarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,
6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir.....
. .
Başkan
.
¸e-imzalıdır
. .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. . .
Katip
.
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."