T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:......
KARAR NO: ......
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: .....
NUMARASI: ......
DAVACI: .......
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: .....
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ:....
YAZIM TARİHİ:.......
Taraflar arasında görülen davada...... Karar sayılı dosyasında verilen ...... tarihli kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkili şirketin taşıma işleri ile ilgili olarak . .. ... . yürütmek, deniz taşımacılığı sektöründe konteyner hizmetleri vermek kapsamında faaliyet gösterdiğini, davalı şirkete ait emtiaların taşımasının, ... düzenlenme tarihli konşimento tahtında yükleme limanı olan......., tahliye liman.......ve daha sonra aktarım yapılan .. . isimli gemiler ile yapıldığını, davalı şirketin ileri sürdüğü bir kısım iddialar çerçevesinde taşımaya konu emtiaları teslim almaması üzerine taşımanın gerçekleştirildiği ..'. tipi iki adet konteynerin boşaltılmadığını ve müvekkili şirket tarafından konteynerlerin teslim alınmadığını, her iki konteynerın da mevzuatta belirlenen sürenin dolması ve ancak yükün alıcı tarafından teslim alınmaması sebebiyle ... tarihinde .... tarafından boşaltıldığını ve emtiaların açık artırmayla satıldığını, müvekkili şirketin davalı şirketin emtiaları almaması sebebiyle iki adet konteynerını .... yıla yakın bir süre kullanmaktan mahrum kaldığını ve bu sebeple demuraj ücretine hak kazandığını, .....-USD bedelli demuraj ücretine dair faturanın ihtarname ile davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı şirketin faturayı kabul etmediğini ve ihtarname eki ile birlikte iade ettiğini, davalı şirketçe faturanın ödenmemesi ve iade edilmesinden dolay...... Sayılı dosyasında işlemiş faiziyle birlikte .....-USD 'nin davalı şirketten tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından yetki itirazında bulunulması sebebiyle dosyanın yetkili........ esas sayılı takip dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı/ borçlu tarafın borca itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilli şirketin polyester textürize iplik imalatı işi yaptığını, müvekkilli şirketin ... ülkesinde faaliyet göstermekte olan dava dışı ...... adlı şirket ile .... iplik satışı konusunda anlaşma yaptığını, bu anlaşma uyarınca .. adet proforma faturanın satıcı firma tarafından tanzim edildiğini, ... fatura içeriğine bakıldığında müvekkili şirket tarafından sipariş edilen, .....iplik olduğu emtianın ağırlığının .... kg olduğunu, müvekkilli tarafından sipariş edilen emtiaların satım bedelinin %.. bedelinin müvekkili şirket tarafından ......USD ve yine aynı banka aracılığı ile...... tarihinde ....... olarak satıcı firmaya gönderildiğini, dava dışı satıcı firma olan ...... avans ödemelerini aldıktan sonra, .......adlı gemi şirketi ile ...... sayılı iki konteyner içerisine yükleyerek.... tarihinde ....... sayılı konşimento kapsamlı olarak .......’ye gönderdiğini, müvekkilli şirket geri kalan bakiye olan..... USD ödemeyi yine aynı banka vasıtasıyla ..... tarihinde satıcı firmaya gönderdiğini, bu ödeme ile birlikte satım bedelinin tamamı eksiksiz olarak satıcı firmaya ödendiğini, satıcı firmanın davacı olan .......A.Ş.' ye bağlı gemi firması ile satılan emtiaları . . getirdiğini, ...... tarafından yapılan laboratuar araştırması neticesinde, ithal edilmek istenen ürünün müvekkil şirketin sipariş ettiği ürün ile alakasının bulunmadığını, ürünün pamuk teleflerinden imal edilmiş pamuk ipliği olduğu tespit edildiğini, müvekkilli şirketin mağdur edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin.......İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunduğunu, anılan D.İş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda “... ve .. numaralı konteynerlerde iplik karışımı oranının %. polyester, %. pamuk, %. viskon, % . akrilik, %. poliamid ve % . elastan olacağı, %... polyester poy iplik olmadığı” hususu tespit edildiğini, müvekkilli şirket tarafından sipariş edilen emtianın toplamda brüt ağırlığı .... kg olması gerekirken konteynerlerdeki toplam brüt ağırlık ... kğ olarak tespit edildiğini, konteynerlerin limanda uzun süre beklemesinin tek sebebi davacının gemi acentası ve temsilcisi olduğu taşıyıcı . . olduğunu, davacının yanlış ve gerçek dışı bilgi içeren taşıma senedini düzenlemekle müvekkili şirketin satıcıya hak etmediği parayı ödemesine ve zararının büyümesine sebep olduğunu, taşıyıcının taşıdığı maldan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece; "...TTK md. ...'e göre; eşya taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi navlun sözleşmesi veya konşimento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca, eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konşimentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre; ödemeye yetkili kılındığı, bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer borçları yerine getirmekle yükümlü olduğu, dava konusu iki adet konteynerin ....tanzim tarihli konşimento ile taşındığı, yükleten / taşıtanın dava dışı .. . . . .. . olduğu, konişmento hükümlerinde konteynerlerin tahliyesine ve boş konteynerin iadesine ilişkin masrafların alıcı tarafından ödeneceğinin belirtildiği, konişmentonun alıcı / davalıya bildiriminin yapıldığı, davalının bildirilen konişmento kapsamında . . . . beyanda bulunarak . tarihinde ... sayılı . . ... açtırıp malın teslimine / ithaline yönelik işlemlere başladığı hususunun . . .... celp edilen kayıtlarda sabit olduğu gibi belirtilen bu hususlar davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen ...... tarihli ihtarname uyarınca davalı şirketin de kabulünde olduğu, yukarıda değinilen TTK md. ...'e göre taşıma senedi uyarınca eşyayı teslim alacak kişi, eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olacağından, davalı da konişmento uyarınca........tarihinde başvurarak gümrük giriş beyannamesinde bulunduğundan ... kişi sıfatıyla da olsa navlun sözleşmesine iştirak ettiğinden ve bu sözleşme kapsamında doğan borçlardan sorumlu olacağından, konşimentoda yer alan tarifeye göre alıcı konteynerin tahliyesi / iadesine ilişkin doğacak alacakları ödemekle yükümlü olduğu, davacının talep edebileceği demuraj alacağı .konteynerler için belirlenen . ve .. yılı rayiç bedellerine göre .. konteyner için toplam.......-USD olduğu gerekçesiyle davanın bu bedel yönünden kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
Davalı tarafça ilk derece mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine dosya Dairemize gelmiş olup, Dairemizin..... Esas, ..... Karar sayılı ...tarihli ilamı ile; "..... Maddesinde " Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyada mevcut konişmentonun incelenmesinde davacının konteyner demuraj ücreti talep ettiği taşımanın dava dışı ......olduğu, yine konşimentoda davacının tahliye limanı acentesi olduğu belirtilmiştir. Buna göre davacının asıl taşıyıcı ....... adına dava açması gerekmekte olup doğrudan kendi adına talepte bulunması mümkün değildir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları olarak düzenlenmiştir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Mahkemece davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gözetilerek davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Ancak bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.
Davacı tarafın temyiz başvurusu üzerine dosya .......ı ile; "... 1.Yerel mahkemece dava pasif husumet (sıfat) yokluğu nedeniyle reddedilmiştir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle davada sıfat kavramı üzerinde durulması yararlı olacaktır. Sıfat, dava konusu subjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkidir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler şekli taraf kuramına göre o davanın tarafları iseler de, bu her zaman o kişilerin taraf sıfatına sahip oldukları anlamına gelmez. Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır ......:Medeni Usul Hukuku,.......
.... sayılı Kanun'un .... inci maddesi uyarınca; acente, aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğundan, bu mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acente, müvekkili namına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilecektir.
3. Somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili . . . ..’nin . . . .. şirketi tarafından gerçekleştirilen taşıma işleri ile ilgili olarak .. Limanlarındaki acentelik faaliyetlerini yürütmek, deniz taşımacılığı sektöründe konteyner hizmetleri vermek kapsamında faaliyet gösterdiğini, davaya konu taşıma işi bakımından taşıyan konumundaki .. . . ... şirketinin .. acentesi olduğunu belirtmiş olup konşimento da taşıyan . . . . ..'nin acentesi sıfatıyla imzalanmıştır. Davalı da yanıt dilekçesinde davacı şirketin davalı .....'nin ...... acenteliğini yaptığını belirterek esasa ilişkin savunmalarda bulunmuştur.
4. O halde işbu davanın...... şirketine izafeten davacı ... tarafından açıldığı kabul edilmek suretiyle işin esasına girip sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamış, hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan...... karar verilmiş, dosya Dairemizin yukarıdaki esas numarasına kaydedilerek, yargılamaya devam olunmuş, taraf vekillerine bozma ilamına karşı diyeceklerinin sorulması amacıyla duruşma açılmış, Dairemizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Dava, konteyner demuraj alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
.. md. ....'e göre; eşya taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi navlun sözleşmesi veya konşimento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca, eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konşimentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre; ödemeye yetkili kılındığı, bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer borçları yerine getirmekle yükümlü olur.
Dava konusu iki adet konteynerın ...... tanzim tarihli konişmento ile taşındığı, yükleten / taşıtanın dava dışı ...... olduğu, konişmento hükümlerinde konteynerlerin tahliyesine ve boş konteynerin iadesine ilişkin masrafların alıcı tarafından ödeneceğinin belirtildiği, konişmentonun alıcıya bildiriminin yapıldığı, davalının bildirilen konişmento kapsamında ......beyanda bulunarak..... tarihinde ...... sayılı . . .... açtırıp malın teslimine / ithaline yönelik işlemlere başladığı hususunun ilk derece mahkemesince.......den celp edilen kayıtlarda sabit olduğu gibi belirtilen bu hususların, davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen ....... tarihli ihtarname uyarınca davalı şirketin de kabulünde olduğu, . md. ..'e göre taşıma senedi uyarınca eşyayı teslim alacak kişi, eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olacağından, davalının da . . . . üzere bu sözleşme kapsamında doğan borçlardan acentelik sıfatı gereği sorumlu olması karşısında, konişmentoda yer alan tarifeye göre alıcı konteynerin tahliyesi / iadesine ilişkin doğacak alacakları ödemekle yükümlü olduğundan ve davacının talep edebileceği .. alacağı .. ... konteynerler için belirlenen . ve .. yılı rayiç bedellerine göre iki konteyner için toplam ...... USD olacağından, davaya konu takibe yapılan itirazın ...... USD demuraj alacağı yönünden iptaline, bu miktara takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun m. 4/a maddesinde belirtilen faiz oranının işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile...... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin.......USD asıl alacak ve bu asıl alacağın takip tarihinden itibaren .... sayılı kanunun... maddesi gereğince . . . Doları cinsi üzerinden açılmış.... yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsiline ilişkin takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacak likit olup itiraz haksız olmakla ... USD'nin takip tarihi itibariyle karşılığı olan .... TL'nin %....'si olan ... TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından, peşin alınan .... TL harcın mahsubu ile alınması gerekli bakiye 2.930,04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yaptığı ve karşıladığı harç dahil olmak üzere toplam 5.523,27 TL yargılama giderinden kabul oranına göre 4.692,57 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının yaptığı 145,50 TL yargılama giderinden ret oranına göre 21,88 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. Uyarınca 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Reddedilen kısım üzerinden davalı yararına A.A.Ü.T. Uyarınca 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.....
...
Başkan
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Üye
...
e-imzalıdır
...
Katip
...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."