T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:....
KARAR NO:...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:......
ÜYE: .......
ÜYE: ......
KATİP: ......
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ...
DAVACI :1.
VEKİLİ: Av....
DAVALI:....
VEKİLİ : Av. ....
DAVANIN KONUSU: Menfi tespit
KARAR TARİHİ :.....
GEREKÇE TARİHİ :.....
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davac........ vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile daval........ arasındaki mal alım satımından dolayı......... TL meblağlı çeki verdiğini, davalının çek karşılığı malları teslim tarihine kadar müvekkili firmaya göndermediğini, davacının da anlaşmayı iptal ederek çeki tekrar istediğini, davalı ..... şirketinin çeki teslim etmediğini, çekin ibraz süresinde bankaya ibraz da edilmediğini, dava tarihine kadar dava konusu çekten dolayı davalı tarafından davacıya herhangi bir müracaat veya talepte de bulunulmadığını, davalı .....ekonomik sıkıntılarından dolayı iflas erteleme talebinde bulunduğunu, bir çok bankaya kredi borcu bulunduğunu, dava konusu çeki kredi borçlarının teminatı için tarihinde tahrifat yapılarak davalı...... şubesine verildiğini ve keşide tarihinin ..... yapıldığını ve sair hususları belirterek mezkur çek kaydına ödenmesinin durdurulması suretiyle ihtiyati tedbir kararı verilerek davacının işbu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, .. aşağı olmamak kaydıyla davalıların kötüniyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Daval..... yetkilisi cevap dilekçesinde özetle: davacı ile aralarında ticari ilişki olduğunu ancak dava konusu çekin keşide tarihinin...... olduğunu, mezkur çek üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmadığını ve sair hususları belirterek davacının davasının ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..ekili cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanında özetle: Dava konusu çek için müvekkili bankanın yetkili hamil olduğu, dava konusu çek incelendiğinde üzerinde tahrifat bulunmadığının açıkça belli olduğunu, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının .. teminat ile verilmesini aksi halde ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini ve sair hususları belirterek tedbir kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI: İlk derece mahkemesince.... tarihinde;.......... tarihli raporda özetle: İnceleme konusu çekin.......olan orijinal keşide tarihinin, silinti/kazıntı yapılarak; . tarihinde dönüştürülerek tahrif edildiği görüş ve kanaatinde olduğunu belirtmiştir. (...) SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen .... tarihli raporda özetle:... tarihi itibariyle davac...... alacağının olduğu, (...) davaya konu olan ... keşide tarihli ...... TL miktarlı çek ile tahrifatlı ...... TL miktarlı çeklerin, davacı ........ yıllarına ait ticari defter kayıtlarında mevcut olmadığı görüş ve kanaatinde olduğu belirtilmiştir. (...) Davaya konu çek..... keşide tarihiyle ........tarihinde de çekin çıkışı yapılmıştır. Belirtilen bankaya çek ciro edildiğinde üzerinde herhangi bir tahrifat olmadığı, söz konusu çekin bankadan çıktığında da herhangi bir tahrifat olmadığı, tahrifatın daha sonra gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Yine çekin.... tarihinde.....tarihinde davalı . tarafından diğer davalı bankaya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Çek görüntüsü incelendiğinde ciro silsilesinin .........Halı ve daha sonra da tahsil cirosu ile davalı bankaya tevdi edildiği anlaşılmıştır. Davacı taraf temel olarak çekin bedelsiz kaldığını, bu nedenle borçlu olmadığını ileri sürmekle beraber çekin ödeme aracı olması nedeniyle bedelsizlik iddiasını ispatlaması gerekmektedir. Bu iddia ticari defter ve kayıtlarla ispatlanamamakla beraber davacı tarafından ibraz edilen ve çek görüntüsünün yer aldığı ....tarihli belgede ....... şeklindeki beyanından sonra imza atıldığı, yine sol alt tarafta......şeklinde beyanın bulunması üzerine imzanın ve beyanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığı konusunda isticvap konusunda muhtıra çıkarıldığı ve bunun kanuni neticesinin ihtar edildiği ancak duruşmaya katılmamaları nedeniyle söz konusu yazı ve imzanın şirket yetkilisine ait olduğu kabul edilmiştir. Gerek belirtilen ibraya ilişkin yazı, gerek ise çekin keşide tarihi üzerinde yapılan tahrifat birlikte nazara alındığında davacının davalı .....şirketi açısından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı banka açısından ise; davacıyla aralarında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı iyi niyetli üçüncü kişi olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesi uyarınca davacının sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olduğu ancak bu hususun ispatlanamaması nedeniyle davalı banka açısından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. ..... Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebi var ise de, yapılmış bir takip bulunmadığı ve yasal şartlarının mevcut olmaması nedeniyle tazminat talebinin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle davalı . yönünden davanın kabulüne, davalı banka yönünden davanın reddine ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
......"Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacının davalılardan banka yönünden borçlu olmadığını ispat edememesine, davalı şirketin yetkili temsilcisi ..... tarihli belge ile, dava konusu çekle ilgili alacağının olmadığını beyan edip, imzalamasına, çekin aslını iade edeceğini belirtmesine, davalı şirketin adı geçen yetkili temsilcisinin isticvap duruşmasına katılmayarak yazının ve imzanın kendisine ait olduğu hususunun kabul edilmesine, çekin keşide tarihi üzerinde tahrifat yapıldığının......raporu ile tespit edilmesine göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar vermiştir.
..........tarihli çeki ticari ilişki çerçevesinde almış ancak davacıya çek karşılığı malları teslim etmemiştir. ......tarafından ....... ciro edilmiş, .. keşide tarihli olarak teslim edilmiş, daha sonra aynı banka tarafından ........’ne ciro edilerek teslim edilmiştir... tarihli belgede görüldüğü üzere çek görüntüsünün altında bu çekle ilgili alacağının olmadığını, çeki iade edeceğini içeren.... yetkilisinin imzasını taşıyan beyan bulunmaktadır. Ancak daha sonra çek keşide tarihi .....olarak tahrif edilerek tahsil cirosu ile davalı bankaya teslim edilmiştir. 6102 sayılı Kanun’un 688 inci maddesi gereği banka vekil hamil konumundadır. Üçüncü kişi tahsil cirosu ile alacağı tahsil etmek amacıyla yetkilendirilmiş olmaktadır. Kıymetli evrakı devralan hamil, poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde poliçeyi geri vermekle yükümlü olup aksi takdirde borçlu tarafından devreden ile arasında doğan defiler hamile karşı ileri sürülemez. Meğer ki hamil, tahsil cirosu ile yetkilendirilmiş hamil olsun. Tahsil cirosunda ciro edene karşı ileri sürülebilecek defiler tahsil cirosu ile hamil olan kişiye karşı da ileri sürülebilir .... Bu nedenlerle....... karşı ileri sürülen defiler tahsil cirosu ile hamil olan bankaya karşı da ileri sürülebileceğinden tahrif edilmiş haliyle ve tahsil cirosu ile hamil olan davalı bankaya karşı da menfi tespit isteminin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle.......kararının ortadan kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.
YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI: İlk derece mahkemesince ..... tarihinde........i yönünden mahkememizin....... Karar sayılı ilamı ile verilen "Davacının.. çek numaralı keşidecisi.... tarih, .. TL meblağlı çekten dolayı davalı ...borçlu olmadığının tespitine" ilişkin hüküm bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşmiş olduğundan bu davalı yönünden yeniden bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Yargıtay bozma ilamında belirtildiği üzere. . . çeki ticari ilişki çerçevesinde almış ancak davacıya çek karşılığı malları teslim etmemiştir. ..... tarafından ..... ciro edilmiş,..... keşide tarihli olarak teslim edilmiş, daha sonra aynı banka tarafından . tarihli olarak....ne ciro edilerek teslim edilmiştir.. tarihli belgede görüldüğü üzere çek görüntüsünün altında bu çekle ilgili alacağının olmadığını, çeki iade edeceğini içeren ...... yetkilisinin imzasını taşıyan beyan bulunmaktadır. dava konusu çekin keşide tarihi....olarak tahrif edilerek tahsil cirosu ile davalı bankaya teslim edilmiştir. 6102 sayılı Kanun’un 688 inci maddesi gereği banka vekil hamil konumundadır. Tahsil cirosunda ciro edene karşı ileri sürülebilecek defiler tahsil cirosu ile hamil olan kişiye karşı da ileri sürülebilir Bu nedenlerle ....’ye karşı ileri sürülen defiler tahsil cirosu ile hamil olan bankaya karşı da ileri sürülebileceğinden davacının, tahrif edilmiş haliyle ve tahsil cirosu ile hamil olan davalı .... borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebi var ise de, yapılmış bir takip bulunmadığı ve yasal şartlarının mevcut olmaması nedeniyle tazminat talebinin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle davalı . yönünden daha önce verilen kararın kesinleştiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına, davalı banka yönünden davanın kabulüne ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı... vekili taraf istinaf dilekçesinde; dava konusu çek üzerinde bir tahrifat var ise müvekkili bankanın bu tahrifatı bilmesinin ve bundan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, cironun tahsil cirosu değil temlik cirosu olduğunu, davaya konu çekte tahsil cirosunun müvekkili banka tarafından yapıldığını, davalı ....tarafından yapılmış bir tahsil cirosu bulunmadığını, bu gerekçelerle kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senedi nedeniyle icra takibinden önce .. sayılı İcra ve İflas Kanun m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.
İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde;....... Karar sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine...... Karar sayılı ilamıyla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verildiği, hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine .......Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesinin kararının bozularak kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine ilk derece mahkemesince bozma kararına uyulmasına karar verilerek yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiği ve davalı vekilince kararın istinaf edilmesi üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 373. maddesine göre, Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun bölge adliye mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise bölge adliye mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine gönderilir. Yargıtay'ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir.
Her ne kadar ilk derece mahkemesince hüküm istinaf kanun yolu açık olarak verilmiş ise de, kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun ya da merciin belirlenmesinde yanılma başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz.
Açıklanan bu sebeplerle hükme karşı başvurulabilecek kanun yolu HMK'nın 373/IV maddesi uyarınca temyiz yolu olup inceleme yetki ve görevinin Yargıtay'a ait olduğu anlaşılmakla; dosyanın.. gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmektedir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Dosyanın temyiz incelemesi için........ GÖNDERİLMEK üzere ilk derece mahkemesine İADESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK’nın 352. maddesi uyarınca oy birliği ile karar verildi...
.
Başkan
.
¸e-imzalıdır
.
Üye
.
¸e-imzalıdır
.
Üye
.
¸e-imzalıdır
..
Katip
152849
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."