T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :...
KARAR NO : ....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :...
ÜYE :...
ÜYE :...
KATİP :....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GAZİANTEP 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :....
NUMARASI :....
DAVACI :...
VEKİLİ : Av..
DAVALI :.....
VEKİLİ : Av...
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : ...
YAZIM TARİHİ : ...
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı .. İç Ve Dış Ticaret Sanayi Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin ekte sunduğu faturalarda görüleceği üzere çeşitli zamanlarda davalı borçludan plastik hasır satın aldığını, davalı borçlu tarafından, % 8 KDV uygulaması yapılması gerekirken %18 KDV uygulaması yapıldığını, müvekkilinin bu sayede davalı borçluya fazladan KDV ödemesi yaptığını, müvekkili firmanın bu malları yurt dışına ihraç ettiğinde KDV iadesi için vergi dairesine başvurduğunu, daha sonra müvekkiline .. Vergi Dairesi tarafından % 8 oranında KDV iadesi ödenmesi gerekirken % 18 oranında KDV iadesi ödenmesi nedeniyle vergi ziyai cezası kesildiğini, müvekkilinin vergi dairesine bu cezayı ödediğini, davalıdan bu alacağını tahsil etmek için .. İcra Müdürlüğünün... Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı borçlunun, icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, borçlunun yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline .. İcra Dairesi..E. sayılı dosya ile başlatılan takibin devamına borçlunun takip konusu borca işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve kötü niyeti sabit olduğundan likit alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı .. Plastik Makine Tekstil Gıda İnşaat Lojistik Yedek Parça Sanayi İç Ve Dış Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, Müvekkili ile davacı arasında zaman zaman ticari mal alış satışı yapıldığını, bu kapsamda davacının aldığı mallara ilişkin faturalar düzenlenerek kendilerine tebliğ edildiğini, davacı tarafın söz konusu faturaları usulüne göre ticari defterlerine işlediğini, "BA" alış formları ile birlikte de bağlı bulunduğu vergi dairesinde beyanda bulunduğunu, davacı tarafın satın aldığı mallara ilişkin faturaları gerek KDV indirimine konu ettiğini, gerekse de ihracat yaparak devletten KDV iadesi aldığını, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davanın reddi ile davacı aleyhinde % 20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; "Deliller toplandıktan sonra dosya tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için mali müşavir bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle; (...) davalı tarafından düzenlenen faturaların % 8 üzerinden düzenlenmesi gerekirken % 18 üzerinden düzenlenmesi sonucunda, davacı % 18 fatura bedeli üzerinden vergi dairesine beyanda bulunduğunu ve bu oran üzerinden .. TL ihracattan kaynaklı KDV iadesi aldığı vergi dairesinin davacıya .. fazla KDV ödeme yapılması durumunu daha sonra yaptığı denetimler esnasında ortaya çıkardığını, Davalı davacıya .. yılında düzenlediği faturalarda KDV oranının % 8 yerine % 18 olarak uygulandığını bu şekilde davalının KDV oranının hatalı uygulanması nedeniyle davacı vergi dairesinden aldığı fazla ve yersiz .. TL KDV ve, bunun üzerinden vergi ziyaı fer'ileri toplamı vergi dairesince davacıya tahakkuk ettirilen .. TL'yi davacı .. tarihinde vergi dairesine ... TL erken ödeme yaptığını, Davalı, davacıya sattığı plastik hasır mallarına karşılık faturalarında göstermiş olduğunu % 18 KDV oranının vergi denetimi esnasında % 8 olması gerektiğinin tespit edildiğini, bu nedenle vergi dairesine aradaki % 10'luk farkı davacı vergi dairesine ..tarihi itibariyle .. TL ödediğini, (...) dava konusu olayda KDV oranının yanlış hatalı uyguladığı tespit edildiğini mahkememize bildirmiştir. (...) Yapılan yargılama neticesinde dosyada bulunan deliler birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ticari münasebet bulunduğu, davalı tarafından davacıya mal satıldığı ve karşılığında faturalar tanzim edildiği, fatura miktarları ve ödemeler konusunda tarafların mutabık oldukları ve herhangi bir çekişme bulunmadığı, ancak davalının tanzim etmiş olduğu faturalarda KDV oranının yanlış uygulandığı ve bu nedenle de davacının vergi dairesi nezdinde yaptırıma tabi tutulduğu, bu nedenle davacının vergi dairesine .. TL ödeme yapmış olduğu, davacının bu miktarda zararının oluştuğu ve bu zararın davalının kusuru neticesinde meydana geldiği, dosyada mündemiç mali müşavir bilirkişi raporu ile de bu durumun sabit olduğu, davacının davaya konu icra takibindeki talep etmiş olduğu alacaktan davalının sorumlu olduğuna kanaat getirilmiştir. Öte yandan alacak likit nitelikte olup davalı da itirazında haksızdır. Bu haliyle de davacı lehine 2004 sayılı İİK m.67/2 hükmünde öngörülen şartlar oluştuğuna kanaat getirilmiştir. Bu haliyle de talep edilen asıl alacak miktarının takip tarihindeki alacak miktarı üzerinden davacı lehine % 20 nispetinde icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda da davanın
kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne ve icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davacı tarafın faturalara itiraz etmediğini, faturalarda yer alan KDV tutarını, KDV indirimine konu ettiğini, ihracat yaparak devletten KDV iadesi aldığını, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, düzenlenen faturalar ile birlikte tahsil edilen % 18 oranındaki KDV tutarının müvekkili tarafından vergi dairesine zamanında ödendiğini, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, 6098 sayılı TBK m. 49'a göre haksız fiil nedeniyle tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıya fazla ödenen KDV iadesi nedeniyle düzenlenen vergi ziyaı cezasından davalının hukuken sorumlu olup olmadığı konusundadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 49'a göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." Aynı yasanın 50'nci maddesine göre "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." Her iki maddenin birlikte incelenmesi sonucunda davalı tarafın hukuken sorumlu tutulabilmesi için hukuka aykırı fiil, kusur, zarar ve nedensellik bağının birlikte bulunması gerekmektedir.
.. tarih ve 26102 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren.. sayılı Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı ile davaya konu satış ürünlerinden alınacak KDV oranı % 18'den % 8'e düşürülmüştür. Davalının satışını yaptığı ürünlerin KDV oranını bilmesi 6102 sayılı TTK m. 18/II'ye göre basiretli bir tacir gibi davranmasının gereğidir.
Dosya içerisine alınan belgeler ve faturalar incelendiğinde davalı tarafından % 8 olması gereken KDV oranının faturalarda % 18 olarak düzenlendiği, bunun sonucunda da davacının davalıdan satın aldığı ürünleri ihraç etmesi üzerine vergi dairesinden hatalı şekilde % 18 oranında KDV iadesi aldığı, davacıya fazla ödenen KDV iadesinin vergi ziyaı nedeniyle iadesinin istenildiği ve davacının da cezası ile birlikte fazla yapılan ödemeyi iade ettiği anlaşılmaktadır.
Davacının fazla ödenen vergi iadesi iki kısımdan oluşmaktadır. Birincisi davacıya ödenmemesi gereken vergi iadesi miktarı, ikincisi ise ödenmemesi gereken vergi iadesi için alınan ceza ve gecikme faizidir.
Davacıya ödenmemesi gereken KDV iadesi yukarıda açıklanan Bakanlar Kurulu Kararı nedeniyle zaten davacının almaya hak kazanmadığı miktardır. Dolayısıyla hukuken almaya hak kazanmadığı bir parayı iade etmesi davacı yönünden bir zarar olarak kabul edilemez. Bu durumda davacının iade etmek zorunda kaldığı KDV iadesi toplam ödenen miktardan düşüldüğünde ödemek zorunda kaldığı vergi ziyaı cezası davacının zararını oluşturacaktır.
Davacının aldığı ve yasal olarak iade etmesi gereken fazla KDV iadesi miktarı .. TL'dir. Bu miktarın cezası ise .. TL'dir. Toplam tahakkuk eden miktar .. TL'dir. Davacı bu miktarı .. TL olarak vergi dairesine ödemiş ve aynı miktarda davalıdan talepte bulunmuştur.
Davacının ödediği .. TL'nin .. TL'si yasal olarak almaya hak kazanmadığı KDV iadesini oluşturduğuna göre toplam .. TL'nin zarar olarak kabulü hukuken mümkün değildir. Bu durumda kalan .. TL davacının zararını oluşturmaktadır.
Bu nedenle .. TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalının istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-) 1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
.... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcı 633,92 TL'nin istek halinde iadesine,
3-Davalı tarafın yatırdığı 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından davalı yararına istinaf vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
1-Davanın kısmen KABULÜ ile, davalının .. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİ ile takibin .. TL üzerinden DEVAMINA,
2-Hüküm altına alınan asıl alacak miktarı olan .. TL üzerinden % 20 nispetinde (. TL) hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 1.049,84 TL harçtan peşin alınan 633,92 TL'nin mahsubu ile bakiye 415,92 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından ilk derece yargılamasında yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ile 633,92 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-İlk derece yargılamasında davacı tarafından sarf edilen toplam 2.158,00 TL yargılama giderinin ret ve kabule göre 893,41 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine;
6-. .. bütçesinden sarfedilen 3.120,00 TL'den ibaret arabuluculuk giderinin ret ve kabule göre 1.291,68 TL'sinin davalıdan, bakiye 1.828,32 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 15.368,69 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 15.368,69 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
10-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleşince artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
11-HMK'nın 359/4. maddesine göre kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat sonucunda HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 15.05.2025
.
.
Başkan .
¸e-imzalıdır
. . .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Üye
.
¸e-imzalıdır
. .
Katip
.
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."